Luận văn thạc sĩ quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học trung hòa quận cầu giấy hà nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học trung hòa quận cầu giấy hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Phương Hoa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý việc xây dựng trường tiểu học thân thiện tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở CẤP TIỂU HỌC
• 1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Trên thế giới
• 1.3. Ở Việt Nam
• 1.4. Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
• 1.5. Một số khái niệm cơ bản
• 1.5.1. Các khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý
• 1.6. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HOÀ, QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI
• 2.1. Vài nét khái quát về vị trí địa lý, dân số, tình hình kinh tế chính trị, văn hóa xã hội phường Trung Hoà quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 2.2. Vị trí địa lý, dân số phường Trung Hòa
• 2.3. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội phường Trung Hòa
• 2.4. Khái quát về Trường tiểu học Trung Hòa
• 2.5. Mục tiêu của nhà trường
• 2.6. Cơ cấu tổ chức của nhà trường
• 2.7. Số phòng chức năng phục vụ các hoạt động dạy và học
• 2.8. Các trang thiết bị hiện đại phục vụ giảng dạy
• 2.9. Thực trạng chất lượng đào tạo trong 5 năm học (từ năm học 2009-2010 đến năm học 2013 - 2014)
• 2.10. Thực trạng quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện ở trường Tiểu học Trung Hòa (từ năm 2009 đến năm 2014)
• 2.11. Thực trạng về xây dựng môi trường cảnh quan
• 2.12. Thực trạng về xây dựng môi trường học tập
• 2.13. Thực trạng về xây dựng môi trường giao tiếp
• 2.14. Thực trạng về quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường Tiểu học Trung Hòa
• 2.15. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG HÒA, QUẬN CẦU GIẤY, HÀ NỘI
• 3.1. Những căn cứ đề xuất biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện
• 3.2. Một số biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 3.2.1. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường cảnh quan thân thiện
• 3.2.2. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 3.2.3. Nhóm biện pháp: Xây dựng môi trường giao tiếp thân thiện
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội
• 3.4.1. Kiểm chứng tính cần thiết của các biện pháp
• 3.4.2. Kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý xây dựng trường tiểu học thân thiện tại Hà Nội

Quản lý xây dựng trường tiểu học thân thiện là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Mô hình này không chỉ tạo ra môi trường học tập an toàn mà còn khuyến khích sự phát triển toàn diện của học sinh. Tại Hà Nội, việc áp dụng mô hình này đã được triển khai mạnh mẽ, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh.

1.1. Khái niệm trường tiểu học thân thiện

Trường tiểu học thân thiện là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có cơ hội phát triển. Mô hình này bao gồm các yếu tố như môi trường học tập tích cực, sự tham gia của cộng đồng và sự hỗ trợ từ giáo viên.

1.2. Lịch sử phát triển mô hình trường tiểu học thân thiện

Mô hình trường tiểu học thân thiện đã được phát động từ năm 2008, với mục tiêu tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Các trường tiểu học tại Hà Nội đã tích cực tham gia vào phong trào này, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

II. Những thách thức trong quản lý xây dựng trường tiểu học thân thiện

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng trường tiểu học thân thiện, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, sự tham gia của phụ huynh còn hạn chế, và thiếu sự đồng bộ trong quản lý là những khó khăn lớn.

2.1. Vấn đề cơ sở vật chất tại trường tiểu học

Nhiều trường tiểu học tại Hà Nội vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất là cần thiết để tạo ra môi trường học tập thân thiện.

2.2. Sự tham gia của cộng đồng và phụ huynh

Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong việc xây dựng trường tiểu học thân thiện còn hạn chế. Cần có các biện pháp khuyến khích sự tham gia này để tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho học sinh.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả xây dựng trường tiểu học thân thiện

Để quản lý hiệu quả việc xây dựng trường tiểu học thân thiện, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt. Việc tạo ra một kế hoạch chi tiết và có sự tham gia của tất cả các bên liên quan là rất quan trọng.

3.1. Xây dựng kế hoạch quản lý chi tiết

Kế hoạch quản lý cần được xây dựng dựa trên thực trạng của từng trường, với sự tham gia của giáo viên, phụ huynh và học sinh. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi người đều có tiếng nói trong quá trình xây dựng trường học thân thiện.

3.2. Đào tạo và phát triển năng lực cho giáo viên

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường học tập thân thiện. Cần có các chương trình đào tạo để nâng cao năng lực cho giáo viên trong việc quản lý lớp học và tương tác với học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường tiểu học Trung Hòa

Trường tiểu học Trung Hòa đã áp dụng nhiều biện pháp để xây dựng môi trường học tập thân thiện. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giáo dục và sự hài lòng của học sinh và phụ huynh.

4.1. Kết quả đạt được từ việc xây dựng trường tiểu học thân thiện

Sau khi áp dụng mô hình trường tiểu học thân thiện, trường Trung Hòa đã ghi nhận sự tăng trưởng trong kết quả học tập của học sinh. Học sinh cảm thấy hứng thú hơn với việc đến trường và tham gia tích cực vào các hoạt động học tập.

4.2. Phản hồi từ phụ huynh và cộng đồng

Phụ huynh và cộng đồng đã có những phản hồi tích cực về môi trường học tập tại trường Trung Hòa. Sự tham gia của họ trong các hoạt động của trường đã góp phần tạo ra một không khí thân thiện và hỗ trợ cho học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho trường tiểu học thân thiện

Việc xây dựng trường tiểu học thân thiện là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Trong tương lai, cần tiếp tục cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển cho các trường tiểu học

Các trường tiểu học cần có kế hoạch dài hạn để phát triển mô hình trường học thân thiện, bao gồm việc cải thiện cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng giáo dục.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cần có các chương trình khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong việc xây dựng trường tiểu học thân thiện, nhằm tạo ra một môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam ngày càng được chú trọng, việc xây dựng nhà trường thân thiện trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tại trường Tiểu học Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội, với quy mô 1391 học sinh và 52 cán bộ, giáo viên, nhân viên, công tác xây dựng nhà trường thân thiện được triển khai từ năm 2009 đến 2014. Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm tạo môi trường học tập an toàn, lành mạnh, thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động xây dựng môi trường cảnh quan, môi trường học tập và môi trường giao tiếp tại trường Tiểu học Trung Hòa trong giai đoạn 2009-2014. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý giáo dục, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý giáo dục và giáo viên trong việc phát triển mô hình trường học thân thiện, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình xây dựng trường học thân thiện. Trước hết, lý thuyết quản lý giáo dục được hiểu là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan quản lý nhằm vận hành hệ thống giáo dục hiệu quả, đạt mục tiêu đề ra. Chu trình quản lý gồm bốn chức năng chính: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, được áp dụng để quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện.

Mô hình trường học thân thiện được phát triển dựa trên các nguyên tắc tôn trọng quyền trẻ em, tạo môi trường an toàn, lành mạnh, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Các khái niệm chính bao gồm: môi trường cảnh quan thân thiện (xanh, sạch, đẹp, an toàn), môi trường học tập thân thiện (an toàn về thể chất và tinh thần, đầy đủ trang thiết bị, phương pháp dạy học tích cực), và môi trường giao tiếp thân thiện (quan hệ giữa cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, phụ huynh và cộng đồng).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu thống kê từ trường Tiểu học Trung Hòa giai đoạn 2009-2014, các văn bản quản lý, báo cáo tổng kết, cùng kết quả khảo sát ý kiến của 3 cán bộ quản lý, 49 giáo viên, nhân viên và 300 học sinh khối 4, 5. Ngoài ra, 15 phụ huynh cũng được phỏng vấn để làm rõ thực trạng và đề xuất giải pháp.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích định tính và định lượng, sử dụng phần mềm tin học hỗ trợ xử lý số liệu. Cỡ mẫu được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao cho kết quả nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2014, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp quản lý phù hợp trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Môi trường cảnh quan thân thiện: 87,5% cán bộ, giáo viên, nhân viên đánh giá các tiêu chí về môi trường cảnh quan ở mức tốt và khá. 100% đồng thuận về việc trang trí khung cảnh sư phạm phù hợp, bố trí phòng học hợp lý, phòng học thoáng mát, trang bị bảng chống lóa, đèn chống cận và vệ sinh bếp ăn đảm bảo. Tuy nhiên, nhà vệ sinh chỉ được đánh giá ở mức khá và trung bình do ý thức giữ vệ sinh của học sinh chưa cao, thiết bị bồn rửa tay còn thiếu, và tình trạng bán hàng rong trước cổng trường vẫn tồn tại.

2. Môi trường học tập thân thiện: 10/16 tiêu chí được đánh giá tốt 100%, bao gồm an toàn về thể chất (không mang vật sắc nhọn, đảm bảo an toàn cầu thang, lan can, vệ sinh thực phẩm), trang bị đầy đủ đồ dùng dạy học và sách giáo khoa, giáo viên động viên, khích lệ học sinh phát huy khả năng riêng, không có hiện tượng thiên vị. Tuy nhiên, chỉ có 64,3% lớp học được trang bị máy chiếu cố định, và sĩ số học sinh trung bình mỗi lớp là 50, vượt quy định 35 học sinh/lớp.

3. Môi trường giao tiếp thân thiện: Trên 80% cán bộ, giáo viên, nhân viên đánh giá cao sự lắng nghe, chia sẻ, tôn trọng trong giao tiếp giữa cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh. 100% đồng thuận về sự phối hợp với phụ huynh và các tổ chức xã hội. Học sinh thể hiện sự kính trọng, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập và sinh hoạt.

4. Chất lượng giáo dục: Tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng từ 71,6% năm học 2009-2010 lên 85,5% năm học 2013-2014. Học sinh đạt nhiều giải thưởng cấp quận, thành phố và quốc gia trong các môn văn hóa, thể thao, mỹ thuật. 100% học sinh đạt hạnh kiểm tốt trong 5 năm liên tục.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy công tác quản lý xây dựng nhà trường thân thiện tại trường Tiểu học Trung Hòa đã đạt được nhiều thành tựu tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Môi trường cảnh quan được cải thiện rõ rệt, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập và rèn luyện. Môi trường học tập an toàn, trang thiết bị đầy đủ giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, khuyến khích học sinh phát huy năng lực cá nhân.

Tuy nhiên, một số hạn chế như sĩ số lớp học vượt quy định, trang thiết bị hiện đại chưa đồng bộ, ý thức giữ vệ sinh của học sinh còn hạn chế, và tình trạng bán hàng rong trước cổng trường vẫn tồn tại cần được khắc phục. So với các nghiên cứu trong ngành giáo dục, kết quả này tương đồng với xu hướng phát triển trường học thân thiện tại các đô thị lớn, đồng thời phản ánh những thách thức chung trong quản lý giáo dục tiểu học hiện nay.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ cột thể hiện tỉ lệ đánh giá mức độ tốt, khá của từng tiêu chí môi trường cảnh quan, học tập và giao tiếp; bảng thống kê kết quả học lực và giải thưởng học sinh qua các năm; biểu đồ tròn phân bố ý kiến phụ huynh về sự phối hợp với nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cho học sinh: Triển khai các chương trình giáo dục kỹ năng sống, vệ sinh cá nhân và bảo vệ môi trường trong nhà trường, nhằm nâng cao nhận thức và hành vi của học sinh về giữ gìn vệ sinh nhà vệ sinh và khuôn viên trường. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm; Thời gian: trong năm học tiếp theo.

2. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để ngăn chặn bán hàng rong trước cổng trường: Thiết lập các biện pháp kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và môi trường học tập cho học sinh. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, công an phường, UBND phường; Thời gian: ngay trong quý đầu năm học.

3. Đầu tư bổ sung trang thiết bị dạy học hiện đại: Mua sắm thêm máy chiếu cố định cho các lớp học, nâng cao năng lực sử dụng công nghệ thông tin cho giáo viên, đặc biệt là giáo viên lớn tuổi, nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng tính hấp dẫn và hiệu quả học tập. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, phòng giáo dục quận; Thời gian: trong 2 năm tới.

4. Giảm sĩ số học sinh/lớp về mức quy định: Xem xét mở thêm lớp học hoặc phân bổ lại học sinh để đảm bảo sĩ số không vượt quá 35 học sinh/lớp, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh và giảm áp lực cho giáo viên. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, phòng giáo dục quận; Thời gian: kế hoạch trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các trường tiểu học: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý xây dựng trường học thân thiện, giúp họ áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

2. Giáo viên tiểu học: Hiểu rõ vai trò của môi trường học tập và giao tiếp thân thiện trong việc phát huy năng lực học sinh, từ đó đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo môi trường học tập tích cực.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục: Tài liệu tham khảo quý giá về mô hình quản lý trường học thân thiện, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng giáo dục tiểu học tại đô thị lớn.

4. Cơ quan quản lý giáo dục cấp quận, sở giáo dục: Cung cấp dữ liệu và đề xuất chính sách hỗ trợ các trường tiểu học trong việc xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Xây dựng nhà trường thân thiện có tác động như thế nào đến học sinh?
   Môi trường thân thiện giúp học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và khích lệ, từ đó tăng hứng thú học tập, phát triển kỹ năng sống và nhân cách toàn diện. Ví dụ, tại trường Tiểu học Trung Hòa, học sinh được động viên phát huy khả năng riêng, góp phần nâng cao tỉ lệ học sinh khá giỏi lên 85,5%.

2. Những khó khăn chính trong quản lý xây dựng nhà trường thân thiện là gì?
   Khó khăn gồm sĩ số lớp học vượt quy định, trang thiết bị hiện đại chưa đồng bộ, ý thức giữ vệ sinh của học sinh còn hạn chế và tình trạng bán hàng rong trước cổng trường. Đây là những thách thức phổ biến tại các trường tiểu học đô thị.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng nhà trường thân thiện?
   Cần tăng cường giáo dục ý thức cho học sinh, phối hợp với chính quyền địa phương, đầu tư trang thiết bị hiện đại và điều chỉnh sĩ số lớp học. Các biện pháp này đã được đề xuất và kiểm nghiệm tính khả thi tại trường Tiểu học Trung Hòa.

4. Vai trò của giáo viên trong xây dựng môi trường học tập thân thiện là gì?
   Giáo viên đóng vai trò trung tâm trong việc tạo môi trường học tập an toàn, khích lệ học sinh, sử dụng phương pháp dạy học tích cực và đánh giá công bằng. Tại Trung Hòa, 100% giáo viên được đánh giá không thiên vị, tạo điều kiện phát triển khả năng riêng của học sinh.

5. Môi trường giao tiếp thân thiện được xây dựng như thế nào trong nhà trường?
   Thông qua sự lắng nghe, chia sẻ, tôn trọng giữa cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh; thực hiện quy chế dân chủ, công khai minh bạch trong quản lý; phối hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội. Kết quả khảo sát tại trường Trung Hòa cho thấy trên 80% cán bộ, giáo viên đánh giá cao môi trường giao tiếp này.

Kết luận

• Quản lý việc xây dựng nhà trường thân thiện tại trường Tiểu học Trung Hòa đã tạo ra môi trường học tập an toàn, lành mạnh, thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
• Môi trường cảnh quan, học tập và giao tiếp được cải thiện rõ rệt, với tỉ lệ đánh giá tốt và khá chiếm trên 85% trong các tiêu chí khảo sát.
• Chất lượng học sinh được nâng cao, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng từ 71,6% lên 85,5% trong 5 năm nghiên cứu.
• Một số hạn chế như sĩ số lớp học vượt quy định, trang thiết bị hiện đại chưa đồng bộ và ý thức giữ vệ sinh của học sinh cần được khắc phục kịp thời.
• Các biện pháp đề xuất tập trung vào giáo dục ý thức, phối hợp với địa phương, đầu tư trang thiết bị và điều chỉnh sĩ số lớp học, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng nhà trường thân thiện trong thời gian tới.

Nhà quản lý giáo dục và các trường tiểu học được khuyến khích áp dụng các giải pháp này để phát triển mô hình trường học thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VIỆC XÂY DỰNG NHÀ TRƯỜNG THÂN THIỆN Ở CẤP TIỂU HỌC 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Mô hình trường học thân thiện được triển khai xây dựng ở những nước đang phát triển vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21. Mô hình này nhằm mục tiêu huy động tổng lực của nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội trong việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em, tạo cơ hội cho trẻ em phát huy khả năng của mình.

Thuật ngữ “trường học thân thiện” xuất hiện trên diễn đàn của UNICEF từ năm 1999. Trường học thân thiện được xây dựng trên cơ sở phát triển những ý tưởng trong Công ước quyền trẻ em, Tuyên ngôn giáo dục cho mọi người và Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hiệp quốc. Ở Việt Nam Trong những năm qua, với sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Bộ GD&ĐT đã nghiên cứu và triển khai thí điểm một số nội dung mô hình trường học thân thiện ở các cấp học thông qua một số dự án: - Dự án “Phát triển trẻ thơ” do Vụ Giáo dục Mầm non chủ trì. - Dự án “Giáo dục Tiểu học bạn hữu trẻ em” do Vụ giáo dục Tiểu học và trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Dân tộc chủ trì.

- Dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường học” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên chủ trì. Các dự án trên vẫn được tiếp tục thực hiện. Riêng dự án “Giáo dục sống khỏe mạnh, kĩ năng sống cho trẻ em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường học” được phát triển thành dự án “Thúc đẩy sự phát triển và tham gia của thanh thiếu niên” do Vụ Công tác học sinh, sinh viên phối hợp với Vụ Giáo dục Trung học chủ trì. Hiện nay, dự án đang triển khai mô hình “Trường Trung học cơ sở thân thiện” tại các trường thuộc các tỉnh, thành phố: 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Lào Cai, Đồng Tháp, An Giang, Trà Vinh, Gia lai và Kon Tum.

Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được Bộ GD&ĐT phát động và triển khai tới các trường tiểu học năm 2008-2009. Lễ phát động được tổ chức vào ngày 15/05/2008 tại trường Trung học cơ sở Vạn Phúc, Thành phố Hà Đông, Hà Tây (nay thuộc Quận Hà Đông, Hà Nội) với mục tiêu chính là huy động sức mạnh toàn xã hội xây dựng cho trẻ một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, hạn chế tối đa tình trạng học sinh bỏ học. Việc nghiên cứu về “Xây dựng nhà trường thân thiện” còn rất mới mẻ. Công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu về trường học thân thiện đó chính là sổ tay “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” của Bộ GD&ĐT do nhà xuất bản giáo dục xuất bản năm 2008.

Trong công trình này, tác giả đã giới thiệu mục tiêu, những nội dung xây dựng trường học thân thiện, 24 câu hỏi về phong trào có ý nghĩa định hướng cho hoạt động xây dựng phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Tại các trường tiểu học mặc dù các nhà quản lý giáo dục rất quan tâm, đã coi vấn đề này là quan trọng và cần thiết, nhưng lại chưa có những đề xuất các giải pháp hiệu quả, cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế ở từng trường, việc triển khai phong trào còn gặp nhiều lúng túng. Chính vì vậy, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu, áp dụng những biện pháp cụ thể nhằm xây dựng nhà trường thân thiện ở các trường tiểu học là rất cần thiết, góp phần tích cực thúc đẩy sự phát triển giáo dục trường tiểu học Trung Hòa nói riêng và của ngành giáo dục nói chung. Một số khái niệm cơ bản 1.

Các khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý 1. Quản lý Hoạt động quản lý xuất hiện từ rất sớm, khi con người biết hợp sức lại 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] với nhau nhằm thực hiện những yêu cầu nhất định và mục tiêu nhất định. Trong nền kinh tế xã hội hiện đại, đặc biệt là nền kinh tế tri thức, thì quản lý ngày càng có vai trò quan trọng trong việc đưa tri thức vào để điều khiển các hoạt động của xã hội. a/ Khái niệm quản lí Có nhiều khái niệm khác nhau: - Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, một cơ quan”.] - Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, khái niệm về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”.

9] - Theo định nghĩa kinh điển nhất, hoạt động quản lý là các tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. 9] Tuy cách diễn đạt về khái niệm quản lý của các học giả khác nhau nhưng những định nghĩa trên đều thể hiện được bản chất của hoạt động quản lý đó là hoạt động quản lý nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới. Như vậy, chúng ta có thể khái quát: “Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất”. Trong quản lý có hai bộ phận khăng khít, đó là chủ thể quản lý và khách thể quản lý.

Chủ thể quản lý có thể là cá nhân hay một nhóm người có chức năng quản lý hay điều khiển tổ chức, làm cho tổ chức vận hành và đạt tới mục tiêu. Khách thể quản lý bao gồm những người thừa hành nhiệm vụ trong tổ chức, chịu sự tác động, chỉ đạo của chủ thể quản lý nhằm đạt mục 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tiêu chung. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn khách thể quản lý sản sinh ra vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, đáp ứng mục đích của chủ thể quản lý. Mục tiêu của quản lý là đạt giá trị tăng cho tổ chức.

Chính vì vậy quản lý phải bao gồm các yếu tố (điều kiện) sau: - Có (ít nhất một) chủ thể quản lý và đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể có quan hệ gián tiếp với chủ thể quản lý. - Phải có một mục tiêu và một quỹ đạo đặt ra cho cả đối tượng quản lý và chủ thể quản lý. - Chủ thể phải thực hành việc tác động và phải biết tác động. Vì thế đòi hỏi chủ thể phải biết tác động và điều khiển đối tượng một cách có hiệu quả.

- Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, hoặc một cơ quan quản lý, còn đối tượng quản lý có thể là con người, giới vô sinh hoặc sinh vật. - Khách thể là các yếu tố tạo nên môi trường của hệ thống. b/ Bản chất của quản lý - Quản lý là hoạt động dựa vào quyền uy của chủ thể quản lý. Đó là: + Quyền uy về tổ chức hành chính; + Quyền uy về kinh tế; + Quyền uy về trí tuệ; + Quyền uy về đạo đức.

- Quản lý là hoạt động chủ quan của chủ thể quản lý. - Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin và đều có mối liên hệ ngược. - Quản lý là một khoa học, một nghệ thuật, một nghề. c/ Chức năng của quản lí Quản lý là một dạng lao động đặc biệt điều khiển các hoạt động lao động và có 4 chức năng chủ yếu sau: 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Chức năng kế hoạch hóa (planning): Có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó.

- Chức năng tổ chức: Khi người quản lý đã lập xong kế hoạch, họ cần phải chuyển hóa những ý tưởng khá trìu tượng ấy thành hiện thực. Tổ chức chính là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. - Chức năng lãnh đạo - chỉ đạo (leading): Bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. - Chức năng kiểm tra (controlling): Kiểm tra là một chức năng quản lý, thông qua đó một cá nhân, một nhóm hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết.

Bốn chức năng trên quan hệ với nhau tạo thành một chu trình quản lý chủ thể quản lý sử dụng thông tin như một công cụ quản lý. Môi trường Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông tin Tổ chức Điều hành (Chỉ đạo) Sơ đồ 1.1: Mô hình chu trình quản lý 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Quản lý giáo dục a/ Khái niệm quản lý giáo dục “Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hóa dân tộc và nhân loại được kế thừa, bổ sung và trên cơ sở đó mà xã hội không ngừng tiến lên”.9] Giống như khái niệm quản lý, khái niệm quản lý giáo dục cũng được biểu đạt một cách rất đa dạng tuỳ theo những phương diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục. Điều này được thể hiện bởi một số quan niệm về quản lý giáo dục sau: Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định” [10, tr.