Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ CÔNG TÁC XHHGD. VA QUAN LÝ CÔNG TÁC XHHGD Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề Giáo dục là một hiện tượng xã hội, ra đời, tồn tại và phát triển cùng với xã hội loài người. Giáo dục chịu sự chỉ phối của nền kinh tế - xã hội, đồng thời giáo dục góp phần to lớn trong việc tái tạo sức lao động xã hội, thúc đây xã hội phát triển.
Mỗi xã hội đều tồn tại một nền giáo dục tương ứng, xã hội nào thì giáo dục ấy, không có nền giáo dục nào đứng ngoài xã ôi hay một nền giáo dục chung cho mọi chế độ xã hội. XHHGD là một chủ trương lớn, có tằm chiến lược của Đảng, Nhà nước tạo động lực và phát huy mọi nguồn lực của xã hội để phát triển giáo dục, là một trong những phương thức để thực hiện chủ trương xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện cho mọi người đều có cơ hội học tập, nhất là trẻ trong độ tuôi mầm non. Luật Giáo dục 2005 số 38/2005/QH 11 ngày 14tháng 6 năm 2005, tại Điều 12 về Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục khẳng định: “Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục; thực hiện đa dạng hóa các loại hình trường.
và các hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục. Mọi tổ chức, gia đình và công dân có. trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn” [36] Điều đáng quan tâm là trên thực tế, không chỉ ở các nước kém phát triển mà ngay đối với các quốc gia có nền công nghiệp phát triển cũng đề ra nhiều giải pháp. đây mạnh công tác XHHGD đề hoàn thiện và phát triển nền giáo dục của đất nước Bởi vì, XHHGD là hệ thống định hướng hoạt động của mọi người, mọi lực lượng xã hội nhằm hoàn lại bản chất xã hội của giáo dục cho giáo dục để tiến tới xây dựng.
một xã hội học tập. Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tính cấp thiết của giáo dục đối với sự nghiệp. 10 xây dựng và phát triển đất nước, Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đảo tạo”. Đó là “Đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, huy động sự tham gia đóng góp của toàn xã hội nâng cao hiệu quả đâu tư dé phát triển giáo dục và đào tạo.
Đặc biệt là đây mạnh xã hội hóa giáo dục”[25].Trong đó xác định XHHGD là một trong những giải pháp quan trọng. Xã hội hóa giáo dục, như một dòng chảy tự nhiên của lịch sử giáo dục, nó không những loại bỏ được những trói buộc không đáng có trong giáo dục hiện nay, mà còn phát huy cao nhất được nhân lực và tài lực-trí lực của xã hội đóng góp cho. giáo dục, cũng như tăng sức sống cho giáo dục, và đáp ứng cao nhất quy luật cung- cầu giữa dạy và học. Rằng đó chính là cách thức đưa hệ thống giáo dục đến với tiền trình hội nhập.Nhìn từ bản chất, XHHGD không phải là vấn đề hoàn toàn mới, ma đây là chủ trương thực thi trong suốt tiến trình xây dựng nền giáo dục,của nhà trường, của các cấp quản lý.
Tuy nhiên, các ôi dung quản lý, giải pháp thực hiện, phạm vi hoạt động ở từng địa phương vẫn có những đặc điểm riêng biệt. Vì thế, nghiên cứu vấn đề XHHGD gắn liền với thực tiễn địa phương vẫn luôn có ý nghĩa, góp phần thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và thực hiện mục tiêu Giáo dục và Đào tạo ở địa phương được thành công hơn nữa Tại Đại học Huế, thời gian qua, đã có một số luận văn thạc sĩ của các tác giả nghiên cứu về XHHGD, trong đó có luận văn của Phạm Thị Cúc (2010) đã đưa ra: “Các giải pháp quản lý công tác xã hội hỏa giáo dục của hiệu trưởng các trường, mâm non thành phố Huế"; văn của Nguyễn Thị Xuân (2014) với đề tài: “Các biện pháp quản Lý công tác xã hội hóa giáo dục ở các trường mằm non huyện Phú. Lộc,tỉnh Thừa Thiên Huế”; từ nghiên cứu lý luận về XHHGD và thực tiễn của tinh Thừa Thiên Huế, tác giả Nguyễn Văn Nghiệm (2014) với đề tài nghiên cứu: “Biện pháp quản lý công tác xã hội hóa giáo dục của hiệu trưởng các trường THPT tỉnh Thừa Thiên HuẾ”. Các công trình nghiên cứu kể trên đã góp phần hệ thống hoá, hình thành cơ sở lý luận khá đầy đủ cho việc nghiên cứu về công tác XHHGD trong trường học nói chung.
Đó là những tư liệu rất quý, có thể tham khảo để vận dụng vào quản lý 11 công tác XHHGD ở những địa bàn nghiên cứu khác nhau. Tài liệu về đánh giá thực trạng, tông kết kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các biện pháp quản lý công tac XHHGD trong nhà trường cũng là những gợi mở rất giá trị để chúng tôi tham khảo. vào nghiên cứu của mình. Công tác XHHGD da được nghiên cứu trên nhiều phương diện, cả về lýluận lẫn thực tiễn ở nước ta và thế giới.
Tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến XHHGD ( công tác quản lý, giải pháp thực hiện, phạm vi hoạt đông.) ở từng địa phương vẫn có sự khác biệt. Vì thế, nghiên cứu XHHGD gắn liền với thực tiễn giáo dục của địa phương. sẽ mang đến hiệu quả nhất định góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giáo dục Nhin chung, công tác XHHGD ở các trường tiểu học trong những năm qua đã có những chuyên biến tích cực và đạt được một số thành tựu nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập.
Việc huy động các nguồn lực tham gia XHHGD ở mỗi trường, mỗi địa phương chưa sự đồng bộ; công tác tông kết, đánh giá có những phản ánh chưa đầy đủ, cụ thê và thường xuyên dẫn đến kết quả chưa cao. Điều đó, xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Đến nay chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào thật đầy đủ, hoàn chỉnh về lý luận và thực tiễn về công tác XHHGD phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội trên địa bàn thành phố Đông Hà, đặc biệt là công tác quản lý XHHGD ở các trường tiểu học. Xã hội hóa; Xã hội hóa giáo dục 1.
Xã hội hóa Theo quan niệm của Các Mác: “Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” [31], nhân cách con người tất yếu phải được sự tác động tích cực của xã hội làm cho con người có đầy đủ năng lực và phâm chất đề hòa nhập và đóng góp vào. sự phát triển của KT-XH. Như vậy, nhân cách người lao động phải được hình thành từ gia đình, nhà trường và xã hội. XHH là quá trình làm cho một cái gì đó mang tính xã hội, hay trở thành cái chung của xã hội.
XHH là một trong những khái niệm cơ bản của xã hội học, là quá trình chuyển con người cá thể thành con người xã hội. Có nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau như: 12 “XHH [a qué trinh tuong tác giữa cá nhân và xã hội qua đó mà cá nhân học hỏi và thực hành những trỉ thức, những kỹ năng và phương thức cần thiết để hội nhập với xã hội” [27, tr.110] “XHH được hiểu là làm cho một việc gì, một cái gì đó thành của chung của xã hội” [39] “XHH bao gồm tắt cả các quá trình tiếp diễn văn hóa giao tiếp, học hỏi qua đó cá nhân con người phát triển về bản chất xã hội và có khả năng tham gia vào đời sống xã hội”. Khái niệm trên thể hiện rõ nội hàm của XHH, nó bao hàm hai mặt của một quá trình thống nhất: đó là quá trình XHH cá nhân và quá trình cá nhân hóa xã hội XHH cá nhân: là một quá trình, trong đó các tập hợp xã hội như gia đình, cộng đồng dân tộc, nhà trường, quốc gia làm cho cá nhân mang tính xã hội. Cá nhân XHH: Là một quá trình, trong đó cá nhân tham gia vào quá trình xã hội, quan hệ xã hội, phát huy năng lực chủ động tích cực trong sáng tạo, phát triển xã hội.
Nhờ cá nhân hóa xã hội, xã hội mới tồn tại và phát triển. Mặc dù các định nghĩa có khác nhau nhưng cốt lõi của XHH là mối tương, tác thuộc tính vốn có của con người, của cộng đồng tác động vào xã hội, đồng thời chịu ảnh hưởng từ xã hội. XHH không phải là quá trình thụ động mà phải là một quá trình hội nhập có vai trò chủ động, tự giác và sáng tạo của cá nhân. XHH là một quy luật diễn ra trên mọi lĩnh vực của cuộc sống, xã hội càng phát triển bao nhiêu.
thì cảng gần XHH bấy nhiêu. Tuy nhiên, khi xã hội càng phát triển thì phương thức XHH cũng sẽ khác. Bản chất của XHH là cách làm, cách thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng bằng con đường giác ngộ, huy động và tổ chức sự tham gia của mọi người dân, mọi lực lượng xã hội; tạo ra sự phối hợp liên ngành một cách có kế hoạch dưới sự chỉ đạo và quản lý thống nhất của Nhà nước, làm cho việc giải quyết các vấn đề xã hội thực sự của dân và vì dân Đặc điểm cơ bản của XHH là tăng cường sự quản lý Nhà nước bằng pháp luật. XHH gắn với mở rộng dân chủ, khuyến khích động viên tinh thần tự quản, tự chịu trách nhiệm của mọi cá nhân và tô chức đoàn thê xã hội.
Khắc phục dần tính 13 thờ ơ, phó mặc mọi công việc cho cơ quan Nhà nước. XHH là thu hút mọi tổ chức xã hội, mọi thành phần kinh tế tham gia các dự án phát triển của Nhà nước. Như vậy khi nói đến “Xã hội hóa” là nói đến cộng đồng trách nhiệm giữa Nhà nước và xã hội. Tạo cơ chế hoạt động và tổ chức quản lý nhằm khai thác, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguôn lực xã hội phục vụ cho việc phát triển kinh lế - xã hội của đất nước.
Xã hội hóa giáo dục Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đặc biệt đến công tác giáo dục và coi giáo dục là quốc sách hàng đầu đề xây dựng và phát triển đất nước. XHHGD là một tư tưởng chiến lược, một bộ phận của đường lối giáo dục, một con đường phát triển giáo dục nước ta XHHGD là việc thực hiện mối liên hệ phổ biến giữa hoạt động GD và cộng.
