PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế là lựa chọn chính sách của hầu hết các quốc gia để phát triển. Việt Nam cũng đã là thành viên chính thức của ASEAN, APEC, ASEM và WTO. Việc hội nhập kinh tế quốc tế, mở rộng giao lưu mối quan hệ thương mại với các nước, các tổ chức là một cơ hội để đưa Việt Nam trở thành quốc gia có nền kinh tế phát triển.
Các quốc gia không ngừng hội nhập thì sự cạnh tranh giữa các quốc gia, các khu vực, các tập đoàn kinh tế và các doanh nghiệp lại càng gay gắt. Nhận thức được điều đó nên các doanh nghiệp luôn luôn tìm tòi, xây dựng hướng đi mới, tạo ra những lợi thế cho riêng mình trong cuộc chiến cạnh tranh cả nội địa và quốc tế, thu hút các nguồn vốn đầu tư của các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước. Để doanh nghiệp phát triển linh hoạt theo sự biến đổi nhanh chóng của môi trường kinh tế hiện nay, vấn đề tăng cường công tác quản lý vốn nhằm quản trị hiệu quả nguồn vốn, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được xem là một giải pháp hữu hiệu. Sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố như môi trường kinh doanh, trình độ quản lý của các nhà quản l{ doanh nghiệp , đặc biệt là trình độ quản lý vốn.
Vốn là một tiền đề cần thiết không thể thiếu cho việc hình thành và phát triển sản xuất kinh doanh (SXKD) của một doanh nghiệp, nó phản ánh nguồn lực tài chính được đầu tư vào sản xuất, thể hiện qui mô, vị thế doanh nghiệp. Tuy nhiên làm thế nào để quản lý vốn hiệu quả là một trong những mục tiêu quan trọng được các doanh nghiệp h ết sức quan tâm. Trong những năm qua, Nhà nước đã ban hành rất nhiều quy định trong quản lý vốn cũng như trong đầu tư xây dựng cơ bản như Luật doanh nghiệp 2014; Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào SXKD tại Doanh nghiệp 2014; Luật xây dựng 2014; Luật đầu tư công 2014; Nghị định 91/2015/NĐ-CP ngày 2 13/10/2015 về đầu tư vốn nhà nước vào DN và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại DN để quản l{ đối với phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp… Tuy nhiên cho đến nay, công tác quản lý vốn trong doanh nghiệp vẫn còn nhiều bất cập từ việc khâu lập và phân bổ kế hoạch vốn, thanh toán vốn, sử dụng vốn đến việc quyết toán vốn đầu tư… dẫn đến việc sử dụng vốn kém hiệu quả, gây thất thoát, lãng phí vốn của Nhà nước. Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp là làm sao xây dựng cho doanh nghiệp mình một hệ thống công cụ quản lý vốn trong doanh nghiệp một cách tối ưu có thể sử dụng hiệu quả nhất các nguồn vốn trong nước, ngoài nước và vốn tự có có doanh nghiệp góp phần tăng năng suất lao động, tạo công ăn việc làm và đạt được hiệu quả sản xuất, kinh doanh cao nhất.
Đó cũng chính là nhu cầu bức thiết từ thực tiễn phát triển, đòi hỏi công tác này phải sớm được cải thiện cho phù hợp và có hiệu quả hơn. Công ty cổ phần cấp nước tỉnh Lào Cai tiền thân là công ty cấp thoát nước Lào Cai, là doanh nghiệp nhà nước thành lập ngày 18/2/1993, được chuyển thành Công ty TNHH một thành viên KDNS tỉnh Lào Cai theo quyết định số 3020/QĐ- UBND ngày 24/10/2006 của UBND tỉnh Lào Cai và hoạt động theo giấy chứng nhận đăng k{ kinh doanh số 5300102876 do Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Lào Cai cấp. Công ty chính thức chuyển thành công ty Cổ phần theo giấy đăng k{ doanh nghiệp công ty cổ phần ngày 01/01/2017. Hiện nay công ty đang hoạt động kinh doanh theo Giấy chứng nhận đăng k{ doanh nghiệp thay đổi lần thứ 4, với cơ cấu vốn điều lệ: Vốn nhà nước nắm giữ 91,84%; Vốn của các cổ đông 8,16%, lĩnh vực hoạt động kinh doanh chủ yếu là sản xuất và kinh doanh nước sạch, tư vấn giám sát và thi công xây dựng các công trình điện 35KV và các công trình về cấp nước, kinh doanh hóa chất.
Qua hơn 24 năm hoạt động Công ty Cổ phần cấp nước tỉnh Lào Cai đã không ngừng phấn đấu, phát triển và đã đạt được những thành quả nhất định. Đóng góp không nhỏ cho phát triển của tỉnh để đảm bảo chất lượng nước sạch là sự sống còn của con người, nước là máu của sự sống, đồng thời để đảm bảo cạnh tranh với 3 các doanh nghiệp trên thị trường là sự nỗ lực không ngừng của tập thể cán bộ công nhân viên công ty. Kể từ khi thành lập đến nay để phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tế của từng giai đoạn Công ty Cổ phần cấp nước tỉnh Lào Cai luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo UBND tỉnh Lào Cai, kêu gọi được các nguồn vốn nhằm mở rộng mạng lưới cấp nước cho toàn tỉnh đồng bộ với sự phát triển về cơ sở hạ tầng. Hiện nay Công ty có 01 Công ty con và 11 chi nhánh trực thuộc tại các huyện trong toàn tỉnh.
Tuy nhiên, việc quản lý sử dụng vốn trong Công ty còn nhiều bất cập từ các khâu như: lập kế hoạch vốn; thanh, quyết toán vốn; kiểm soát vốn còn bộc lộ nhiều yếu điểm, chưa nâng cao được hiệu quả sử dụng vốn, vẫn còn những dự án triển khai đến bước đấu thầu xây lắp nhưng lại hủy bỏ, có những dự án với suất đầu tư lớn nhưng khi đi vào khai thác sử dụng chỉ đạt 50% công suất, có những dự án chưa đem lại hiệu quả trong việc quản l{ đồng vốn. Chính những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển, hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Trước thực trạng trên, Hội đồng quản trị, Ban lãnh đạo công ty đã thực hiện hàng loạt những giải pháp để đáp ứng những mục tiêu, nhiệm vụ trong thời kz mới và việc hoàn thiện công tác quản lý vốn của công ty là một yêu cầu khách quan và cấp bách. Nhằm tiếp tục củng cố, phát triển bền vững để đạt mục tiêu chiến lược của công ty trong thời gian tới, đem đến cho Công ty một hình ảnh và vị thế cao hơn, vững mạnh hơn, đòi hỏi Công ty phải có sự biến đổi sâu sắc về mọi mặt, với những chính sách hợp l{, trong đó việc hoàn thiện cơ chế quản l{ tài chính nói chung, cơ chế quản lý vốn nói riêng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh.
Qua những phân tích trên, cùng với mong muốn đóng góp sức lực của mình với sự phát triển chung của công ty, học viên quyết định lựa chọn đề tài "Tăng cường quản lý vốn tại Công ty cổ phần cấp nước tỉnh Lào Cai" làm đối tượng nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình. Tổng quan nghiên cứu Quản lý vốn và tài sản trong các loại hình d oanh nghiệp là một vấ n đề đã 4 đư ơ ̣c nhiề u tác giả trong nư ớc cũng như nư ớc ngoài quan tâm, nghiên cứu. Có nhiều giáo trình đã đề cập đến nội dung quản lý vốn của doanh nghiệp như giáo trình “Quản tri ̣doanh nghiệp” của PGS. Ngô Kim Thanh và PGS.
Lê Văn Tâm , Đa ̣i ho ̣c Kinh tế Quố c dân , NXB Thố ng kê ; Giáo trình “Tài chính doanh nghiệp nhà nư ớc” của tác giả Lư u Thi ̣Hư ơng (2005), NXB Thố ng kê ; Giáo trình “Quản tri ̣kinh doanh” của GS. Nguyễn Thành Độ và PGS. Nguyễn Ngọc Huyền , 2010, NXB Thống kê. Các nội dung được đề cập là các chính sách tài chính quan tro ̣ng của doanh nghiệp nhà nư ớc như chính sách nguồ n vố n : xác lập các nguồ n vố n từ bên trong và bên ngoài , chính sách huy động vố n , chính sách huy động vốn; chi phí vố n và cơ cấ u vố n , phân tích vấ n đề quản lý tài sản trong doanh nghiệp nhà nư ớc chỉ ra những nội dung cơ bản của quản lý TSCĐ , TSLĐ làm cơ sở cho việc quản lý vố n cố đinh ̣ , vố n lư u động trong doanh nghiệp nhà n ước; các vấ n đề đa dạng hóa nguồn cung ứng vốn của doanh nghiệp cũng như phương châm , giải pháp huy động vố n , nội dung sử du ̣ng vố n ; nội dung, phương pháp và hệ thống các chỉ tiêu phân tích nguồn vốn , tình hình sử du ̣ng vố n và hiệu quả sử du ̣ng vố n (vố n ̣ vố n lư u động).
chủ sở hữu, vố n cố đinh, Chuyên sâu về vấ n đề quản lý vố n trong các doanh nghiệp nhà nư ớc , trong nhiề u năm qua đã có nhiề u công trình đư ơ ̣c công bố , áp du ̣ng vào thực tiễn mang la ̣i những kế t quả nhấ t đinh. ̣ Tiế n si ̃ Lê Hồ ng Thăng trong luận án : “Đổ i mới cơ chế quản lý tài chính trong các doanh nghiệp nhà nư ớc thuộc liñ h vưc̣ thi công xây lắ p ở Việt Nam” , luận án tiến sĩ , 2002 đề cập đến những vấn đề lý luậ n về cơ chế quản lý tài chính trong các doanh nghiệp nhà nư ớc thuộc liñ h vưc̣ thi công xây lắ p , thực tra ̣ng và giải pháp đổ i mới cơ chế quản lý tài chính trong các doanh nghiệp nhà nư ớc thuộc liñ h vưc̣ xây lắ p. Các giải pháp đư ơ ̣c tác giả đề xuấ t bao gồ m giải pháp về năng lực quản lý , phương tiện quản lý , tổ chức quản lý. Bên ca ̣nh đó , tác giả cũng đề xuấ t các giải pháp mang tính vi ̃ mô về việc hoàn thiện các quy đinh ̣ về quản lý tài sản doanh nghiệp, các dịch vụ thu hồi công nợ, hoạt động đấu thầu.
Từ góc độ lý thuyế t , dường như có sự thống nhất chung trong việc tiếp cận 5 về quản lý vố n và tài sản khi các nghiên cứu trong nư ớc đề u khẳ ng đinh ̣ quản lý vố n và tài sản của doanh nghiệp là một bộ phận của quản lý tài chính doanh nghiệp. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu nhấ n ma ̣nh quản lý vố n và tài sản là nội dung tro ̣ng tâm nhấ t, quan tro ̣ng nhấ t của quản lý tài chính doanh nghiệp .