phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học cấp Trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS Ngô Tất Tố, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Có nhiều nghiên cứu về việc ứng dụng CNTT trong da ̣y ho ̣c và các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong da ̣y ho ̣c của các tác giả trong và ngoài nước .1 Ngoài nước Aderson J, (2010) chỉ ra hai hình thức và ở các cấp độ khác nhau về ứng dụng CNTT trong DH. Tác giả chỉ ra các cấp độ và các hình thức ứng dụng CNTT trong nhà trường (Tích hợp vào chương trình học, Tích hợp sư phạm; Áp dụng bước đầu, Áp dụng thông dụng, Áp dụng sâu và phổ biến, Cấp độ chuyển đổi) Theo nghiên cứu của Project Tomorrow, (5/2010) thì có 3 yếu tố cần thiết sau để CNTT được sử dụng có hiệu quả trong DH: Yếu tố cần thiết 1: Học tập dựa trên tính chất xã hội: GV là người trợ giúp, giúp HS tìm kiếm thông tin và tạo các nhóm làm việc hợp tác. HS sẽ kiến tạo việc học tập của mình dựa trên kinh nghiệm của bản thân, kết quả nghiên cứu khoa học và hợp tác sử dụng các công cụ để vượt qua các khó khăn và rào cản. Yếu tố cần thiết 2: Học tập mọi lúc, mọi nơi: HS có thể học bất kì nơi nào, bất kỳ đâu.
HS sử dụng các thiết bị di động (điện thoại di động, Smart Phones và MP3) để cá nhân hóa việc học tập của các em như tìm kiếm thông tin hay các cuốn sách giáo khoa trên mạng, hợp tác với các HS khác để ghi chép bài học, ghi âm các bài giảng, quay video các bài trình bày…chơi các trò chơi giáo dục, nhận các nhắc nhở, làm bài tập, chia sẻ thông tin… Sử dụng CNTT đạt mục đích kép: nâng cao hiệu quả giảng dạy của GV và học tập của HS. Yếu tố cần thiết 3: HS và GV có nhiều các kinh nghiệm học tập sử dụng các công cụ kỹ thuật số: sự sẵn có các phương tiện CNTT và việc sử dụng có hiệu quả các nguồn CNTT là một phần không thể thiếu của chương trình và các hoạt động DH trong lớp học: DH cá biệt hóa, sử dụng các công cụ video, podcast, các mạng xã hội. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các nhà nghiên cứu chỉ ra 5 cản trở lớn trong quá trình sử dụng CNTT trong DH: - Không đủ phương tiện CNTT - Các chương trình giáo dục, sách giáo khoa lạc hậu - Thiếu sự hợp tác - Thiếu khả năng thích ứng với các phương tiện CNTT mới - Thiếu hiểu biết và không hỗ trợ các hình thức học tập ngoài lớp học. Các nghiên cứu chỉ ra rằng (UNESCO, 1999; Lasa, 2004) hiệu trưởng nhà trường là người quyết định sự thành công của việc ứng dụng CNTT trong DH thông qua việc thực hiện các chức năng và các phương pháp QL.
Hiệu trưởng đưa mục tiêu ứng dụng CNTT và phát triển môi trường CNTT trong DH vào kế hoạch chiến lược và kế hoạch phát triển hàng năm của nhà trường; tổ chức việc thực hiện, đưa ra các chỉ dẫn và kiểm tra, giám sát kết quả đạt được. Hiệu trưởng có các biện pháp khuyến khích GV ứng dụng CNTT trong DH, phát triển kỹ năng sử dụng CNTT cho họ. Hiệu trưởng bám sát các mức độ phát triển và ứng dụng CNTT trong DH để có các biện pháp phát triển và ứng dụng CNTT phù hợp với điều kiện của nhà trường và trình độ của GV. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, để ứng dụng CNTT trong DH, GV cần có kỹ năng CNTT, nhà trường cần có các giải pháp khuyến khích GV và tạo môi trường CNTT trong trường học (môi trường cơ sở vật chất CNTT và các hoạt động tương tác con người và phương tiện và con người với con người) (Parnership for 21c skills, 2012) Để thúc đẩy phát triển ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo vấn đề đặt ra là cần phải đổi mới tư tưởng của các nhà QL vì có sự mâu thuẫn giữa sự phát triển của CNTT và tư tưởng của các nhà QL (Mousund, 2005).
Như vậy, các nghiên cứu quốc tế đã đề cập đầy đủ đến các biện pháp QL cần thiết cho việc ứng dụng có hiệu quả CNTT vào quá trình DH. Tại Việt Nam Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế; sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, khoa học giáo dục và sự cạnh tranh quyết liệt trên nhiều 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lĩnh vực giữa các quốc gia đòi hỏi giáo dục phải đổi mới, đặc biệt cần trang bị cho thế hệ trẻ kỹ năng ứng dụng CNTT. Nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng đã yêu cầu ứng dụng CNTT trong giáo dục, dạy học. Cùng với việc ban hành các chủ trương đổi mới dạy học và ứng dụng CNTT trong giáo dục, các trường học đã có những nỗ lực nhất định để thực hiện các chủ trương này.
Song song với nỗ lực ứng dụng CNTT của các trường học, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, các đề tài luận văn và luận án nghiên cứu về quản lý, ứng dụng CNTT trong giáo dục và trong các trường học. Một số công trình nghiên cứu đã chỉ ra tác dụng và cách thức ứng dụng CNTT trong dạy học học tập các kinh nghiệm quốc tế. Những tác dụng của CNTT trong dạy học được mô hình hóa trong đề tài nghiên cứu khoa học “Đánh giá tác động của CNTT sử dụng trong dạy học đối với kiến thức và kĩ năng của giáo viên và học sinh các trường trung học phổ thông ở Việt Nam, Đề tài trọng điểm Đại học Quốc gia Hà Nội”. 1: Thể hiện các mối tương thích CNTT với các phương pháp dạy học và thể hiện tầm quan trọng của CNTT đối với việc tích cực hóa, cá nhân hóa và phát triển tiềm năng của người học.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sơ đồ này cho thấy, ứng dụng CNTT vào dạy học rất phù hợp với các phong cách học tập khác nhau của người học, thể hiện đầy đủ các phương pháp dạy học, đặc biệt là phương pháp trực quan, đáp ứng các đặc điểm của các học thuyết sư phạm, đặc biệt là học thuyết dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm. Sơ đồ này cũng cho thấy, khi dạy học cần tích hợp CNTT với các phương pháp dạy học, các phong cách học tập và các học thuyết dạy học. Bộ giáo dục, các trường Đại học, các tổ chức nghiên cứu khoa học đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo về vấn đề ứng dụng CNTT trong dạy học: - Hội thảo khoa học “Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo, nhìn lại để bứt phá” Trường Đại học Tân Trào đó tổ chức ngày 29/9/2013. - Hội thảo quốc tế “Chuyển đổi mô hình giáo dục trong thế kỉ 21”.
Bộ giáo dục tổ chức tháng 4 năm 2014 và nhiều hội thảo khác. Các cuộc hội thảo trên đều tập trung bàn về vai trò của CNTT trong giáo dục và các giải pháp đẩy nhanh việc ứng dụng CNTT trong dạy học. CNTT giúp giáo viên trao đổi về chuyên môn và tận dụng sự tư vấn của các chuyên gia trên toàn thế giới; giúp học sinh có môi trường học tập linh hoạt hơn trong mọi điều kiện về địa lý và thời gian; GV có thể chỉnh sửa nội dung giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng học sinh khác nhau…CNTT giúp chất lượng của bài học cao hơn thông qua các ứng dụng liên quan đến bài học và giúp người học tập trung hơn vào bài học nhờ các hình ảnh trực quan sinh động phong phú… Học sinh có thể sử dụng CNTT để tìm hiểu thông tin và để đạt được kiến thức mới theo nhiều cách. Họ có thể tìm kiếm thông tin trên Internet hoặc bằng cách sử dụng một bộ bách khoa công nghệ thông tin dựa trên Microsoft Encarta.
Họ có thể tìm kiếm thông tin bằng cách trích xuất từ một tài liệu chuẩn bị của giáo viên và được cung cấp cho họ thông qua công nghệ thông tin, chẳng hạn như tài liệu được tạo bằng Microsoft Word hoặc trình chiếu Microsoft PowerPoint; Người học có thể nâng cao sự hiểu biết bằng cách giao tiếp với người khác bằng việc sử dụng thư điện tử, chẳng hạn như học sinh trong một trường học khác nhau hoặc thậm chí trong một đất nước khác nhau có thể trao đổi qua email, chat. Học sinh có thể sử dụng CNTT như một phần của quá trình sáng tạo mà họ phải xem xét kỹ lưỡng hơn những thông tin mà họ có về một chủ đề nhất định… 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Một số nghiên cứu đã đánh giá tác động của CNTT trong dạy học ở các trường THPT Việt Nam, qua đó đề xuất những sáng kiến, ý tưởng quan trọng trong việc áp dụng CNTT trong nhà trường phổ thông hiện nay nhằm không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục. Có một số luận văn thạc sỹ khoa học nghiên cứu về quản lý việc ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường phổ thông: - Tác giả Trần Thị Đản, với đề tài: “Một số biện pháp tổ chức triển khai việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy của hiệu trưởng trường THCS Văn Lang thành phố Việt Trì - tỉnh Phú Thọ”. - Tác giả Phạm Trường Lưu, với đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học có sử dụng đa phương tiện ở trường THCS”.
- Tác giả Nguyễn Văn Tuấn, với đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo việc thúc đẩy ứng dụng CNTT trong công tác quản lý dạy học tại các trường THPT”. - Tác giả Đào Thị Ninh, đề tài: “Một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THPT quận Cầu Giấy - Hà Nội”. Các giải pháp/biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học được đề cập trong các luận văn này. Các tác giả luận văn nghiên cứu cách sử dụng các chức năng quản lý, các phương pháp quản lý để thúc đẩy và khuyến khích giáo viên, có kế hoạch đầu tư, có biện pháp kiểm tra đánh giá kết quả ứng dụng CNTT.