CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ngoài nước Trên thế giới, các nước có nền giáo dục phát triển đều chú trọng đến việc ứng dụng CNTT như: Nước Mỹ, Australia, Canađa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore,. Để ứng dụng CNTT được như ngày nay các nước này đã trải qua rất nhiều các chương trình quốc gia về tin học hoá cũng như ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là ứng dụng vào khoa học công nghệ và giáo dục.
Tại Mỹ và các nước Châu Âu đã có những nghiên cứu về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học, nhận được sự ủng hộ và các chính sách trợ giúp của Chính phủ ngay từ cuối những thập niên 90. Một số quốc gia ở Châu Á đặc biệt là các nước có nền giáo dục phát triển đã có những biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục như: Năm 1981 Singapore thông qua một đạo luật về Tin học hóa Quốc gia quy định ba nhiệm vụ: - Một là, thực hiện việc tin học hóa mọi công việc hành chính và hoạt động của Chính phủ. - Hai là, dạy tin học ở trường phổ thông; Ứng dụng CNTT trong dạy học; Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học; Ứng dụng CNTT trong quản lý trường học. - Ba là, phát triển và thúc đẩy công nghiệp dịch vụ tin học ở Singapore.
Một Ủy ban máy tính Quốc gia (NCB) được thành lập để chỉ đạo công tác đó. Năm 1989 tại Philippin chiến lược phát triểnCNTT Quốc gia đã được công bố. Bản chiến lược xác định: CNTT phục vụ phát triển kinh tế xã hội đất nước, dạy và học tin học, ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học. Năm 1980 kế hoạch 10 năm phát triển CNTT ở Đài Loan đã được công LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kế hoạch này đề cập đến cấu trúc tổ chức của CNTT ở trong nước và những nội dung mà chính phủ cần làm để phát triển CNTT, ứng dụng CNTT trong các ban ngành xã hội. Đặc biệt là ứng dụng CNTT trong giáo dục, tiếp tục khả năng cạnh tranh thành công trên thị trường thế giới. Ở Australia vào tháng 3 năm 2000, Hội đồng Bộ trưởng đã ủng hộ hướng đi được trình bày trong tài liệu “Cơ cấu chiến lược phát triển thúc đẩy ứng dụng CNTT, quản lý ứng dụng CNTT” tài liệu này bao gồm hai mục tiêu giáo dục trường học bao quát cho nền kinh tế thông tin, đó là: Một là: Tất cả học sinh tốt nghiệp phổ thông đều ứng dụng được CNTT và ý thức được tác động của CNTT&TT đối với xã hội. Hai là: Ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học tạo môi trường học tập cho học sinh.
Trong nước Từ thập niên 90 của thế kỉ trước, vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học là một chủ đề lớn được UNESCO chính thức đưa ra thành chương trình hành động trước ngưỡng cửa của thế kỉ XXI. Ngoài ra, UNESCO còn dự báo: công nghệ thông tin sẽ làm thay đổi nền giáo dục một cách cơ bản vào đầu thế kỉ XXI. Ở nước ta CNTT đã được ứng dụng vào trong quá trình dạy học từ những năm 90 của thế kỷ trước. Và cho đến nay CNTT vẫn đang được nghiên cứu, ứng dụng hết sức rộng rãi trong tất cả các cơ sở giáo dục từ Trung ương đến địa phương.
Đã có những đề tài nghiên cứu về ứng dụng CNTT trong dạy học bước đầu thu được những kết quả khả quan, thúc đẩy việc ứng dụng CNTT vào dạy học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có Chỉ thị 29/CT-Bộ GD&ĐT về "Tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành GD & ĐT giai đoạn 2001 - 2005" và Chỉ thị 55/2008/CT- BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong giáo dục giai đoạn 2008-2012 và chọn năm học 2008-2009 là "Năm học đẩy LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mạnh ứng dụng CNTT", tạo bước đột phá về ứng dụng CNTT trong giáo dục và tạo tiền đề ứng dụng và phát triển CNTT trong những năm tiếp theo. Trong những năm qua việc ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Gần đây các hội nghị, hội thảo hay trong các đề tài khoa học nghiên cứu về CNTT đã đề cập nhiều đến vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục và nâng cao chất lượng dạy học: - Hội thảo “Nâng cao chất lượng đào tạo” tại ĐHQG Hà Nội năm 2000.
- Hội thảo khoa học quốc gia lần thứ nhất về “Nghiên cứu phát triển và ứng dụng CNTT” tháng 2/2003. - Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và triển khai E-Learning” do Viện Công nghệ Thông tin (ĐHQG Hà Nội) và Khoa Công nghệ Thông tin (Đại học Bách khoa Hà Nội) phối hợp tổ chức đầu tháng 3/2005 là hội thảo khoa học về ứng dụng trong hệ thống giáo dục đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam. - Hội thảo khoa học toàn quốc về CNTT “ Các giải pháp công nghệ và quản lý trong ứng dụng CNTT vào đổi mới phương pháp dạy học” Trường ĐHSP Hà Nội phối hợp với dự án giáo dục đại học tổ chức từ 9-10/12/2006 tại Trường ĐHSP Hà Nội. Những cuộc hội thảo này đều tập trung bàn về vai trò của CNTT đối với giáo dục và các giải pháp nhằm thúc đẩy nhanh việc ứng dụng CNTT vào dạy học.
Nội dung cụ thể bao gồm: + Ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học (phổ thông, đại học. + Các giải pháp, quản lý phát triển ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học: chiến lược phát triển, kinh nghiệm quản lý, mô hình tổ chức trường học điện tử, mô hình dạy học điện tử,. + Các kết quả ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học: xây dựng và sử dụng phần mềm dạy học, kho tư liệu điện tử. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Hội thảo “Ứng dụng CNTT trong giảng dạy ” ngày 12 tháng 01 năm 2011 dành cho cán bộ quản lý của các trường Trung cấp chuyên nghiệp do Trường Trung cấp Âu Việt tổ chức.
- Hội thảo “ Ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục và phương pháp dạy học” trong 2 ngày 13 và 14 tháng 4 năm 2011 tại Đông Triều do Sở GD&ĐT tổ chức. Trường Cao đẳng nghề KTCN Việt Nam - Hàn Quốc - Nghệ An với đề tài “ Thí nghiệm thực hành ảo ứng dụng trong dạy nghề điện ô tô ”. Các cuộc hội thảo trên đều tập trung bàn về vai trò của CNTT trong giáo dục và các giải pháp đẩy nhanh việc ứng dụng CNTT trong dạy học. Có một số luận văn thạc sỹ khoa học nghiên cứu về quản lý việc ứng dụng CNTT trong dạy học như: Tác giả Đào Thị Ninh với đề tài: “Một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THPT quận Cầu Giấy - Hà Nội”.
Tác giả đã lưu ý thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội đã đạt được một số kết quả song còn có bất cập. Qua đó đề ra một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THPT quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tác giả Phạm Trường Lưu, với đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học có sử dụng đa phương tiện ở trường THCS”. Tác giả nhấn mạnh môi trường đa phương tiện là môi trường học tập chủ yếu hiện nay.
Giáo viên cần ứng dụng CNTT hiệu quả thông qua môi trường dạy học ĐPT ; Đề ra một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học và góp phần đổi mới PPDH ở trường THCS. Tác giả Trần Thị Đản với đề tài: “Một số biện pháp tổ chức triển khai việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy của Hiệu trưởng trường THCS Văn Lang Thành phố Việt trì, tỉnh Phú Thọ”. Những biện pháp mà tác giả đề ra là cần thiết và có khả năng thực hiện trong điều kiện của trường THCS Văn Lang LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thành phố Việt Trì. Qua tổng quan nghiên cứu vấn đề thấy rằng các hội thảo, các đề tài về ứng dụng CNTT từ trước đến nay, đều khẳng định vai trò của ứng dụng CNTT trong dạy học và vai trò quan trọng của các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học.
Thực tế việc đưa CNTT vào hoạt động dạy học còn tồn tại nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu giải quyết. Trình độ tin học cơ bản của đội ngũ giáo viên còn hạn chế và gặp nhiều lúng túng khi thiết kế GADHTC có ứng dụng CNTT. Cho đến nay, ở các trường Cao đẳng nghề nói chung và Trường Cao Đẳng nghề Công nghệ và Nông Lâm Phú Thọ nói riêng đã áp dụng rất nhiều biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học. Việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học để nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông lâm Phú Thọ đang là cần thiết.
Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm: Khái niệm “Quản lý” được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau dựa trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau, vừa là khoa học vừa là nghệ thuật đang là vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm. Sau đây là một số định nghĩa về “Quản lý ”: Theo H.Fayol (1841-1925), kỹ sư người Pháp - Ông quan niệm: “ Quản lý hành chính là kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”. Trong học thuyết quản lý của mình H.Fayol đưa ra 5 chức năng cần thiết của một nhà quản lý là: Dự báo và lập kế hoạch; Tổ chức; Điều khiển; Phối hợp; Kiểm tra.Tay Lor (Nhà quản lý người Mỹ 1856 - 1915) người có học thuyết chú trọng vào nhiệm vụ cho rằng “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính xác cái gì cần làm và làm cái đó bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất”.
Theo Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quán lý là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định”.