CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN, HỖ TRỢ SINH VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Tại một số nước trên thế giới Sự phát triển của giáo dục luôn gắn với sự phát triển của loài người. Cũng như mọi hoạt động khác của xã hội loài người, sự ra đời của hoạt động giáo dục gắn liền với sự ra đời của hoạt động quản lý giáo dục, từ đó xuất hiện trong khoa học về quản lý giáo dục những yếu tố ảnh hưởng như mô hình giáo dục, môi trường giáo dục và các hoạt động hỗ trợ.
Thế kỷ XXI, cùng với sự phát triển của Internet, thế giới đang chuyển từ quan điểm đánh giá theo mức độ cần mẫn sang đánh giá năng lực, người học có nhu cầu được đào tạo về các kỹ năng mới như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng tư duy phản biện, khả năng cộng tác, năng lực đổi mới sáng tạo,… Vì vậy, hoạt động tư vấn, hỗ trợ ra đời và ngày càng phát triển. Tháng 1 năm 2000, Viện nghiên cứu quản lý giáo dục thuộc Đại học California, Los Angeles (Higher Education Research Institute University of California, Los Angeles) đã công bố tài liệu nghiên cứu ảnh hưởng của Service Learning đến SV như thế nào (How Service Learning Affects Students) của 4 tác giả Alexander W. Yee với nghiên cứu từ năm 1994 và thu thập từ 22.236 SV trong đó, một phần của nghiên cứu chỉ ra sự cần thiết tồn tại của một đầu mối hỗ trợ học tập cho SV trong các trường có thể giúp việc phải miễn cưỡng tích hợp các hoạt động hỗ trợ đối với giảng viên. 15] Tại Australia: sự quan tâm và hỗ trợ cho SV là một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục ở nước này.
Australia có môi trường sống an toàn, thanh bình, người dân thân thiện dễ gần, học phí và sinh hoạt phí rẻ hơn một số nước phát triển ở châu Âu và Mỹ, quá trình xin visa nhanh chóng và thuận tiện. SV các 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nước có cơ hội trải nghiệm nghề nghiệp, cơ hội nghiên cứu với hạ tầng hiện đại. Australia là nước dẫn đầu trong việc bảo vệ và hỗ trợ các dịch vụ dành cho SV như học Anh ngữ, trợ giúp việc nộp đơn và các thủ tục khác, tiếp đón và hướng dẫn trong quá trình học tập, các dịch vụ y tế, cư trú và sinh hoạt. Các cơ sở giáo dục của Australia rất lưu tâm đến các nhu cầu văn hóa và tôn giáo.
Các cơ sở này cung cấp một số dịch vụ theo dõi và hỗ trợ nhằm giúp đỡ SV hội nhập vào môi trường mới tại Australia để hoàn thành việc học tập. Hệ thống giáo dục tuyệt vời của Nhật Bản được đánh giá là đứng thứ 3 thế giới sau Mỹ và Anh. Việt Nam trở thành nước đứng thứ hai thế giới sau Trung Quốc về số lượng du học sinh đang theo học tại Nhật Bản. Người Nhật đánh giá SV qua khả năng giải quyết các vấn đề của thực tiễn, khả năng làm chủ bản thân trong tự nhiên và xã hội.
Ở Nhật Bản, trường sẽ tìm việc làm thêm cho SV, được phép làm thêm 28h/1 tuần. Khi tốt nghiệp từ bậc trung cấp trường sẽ giới thiệu việc làm cho SV và thời gian làm việc tại Nhật Bản là không giới hạn. Tại Việt Nam Việt Nam đang tiến hành “công nghiệp hóa, hiện đại hóa” trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang trong giai đoạn hội nhập toàn cầu hóa. Thế giới có nhiều sự thay đổi như thị trường quốc tế cạnh tranh ngày càng gay gắt, sự phát triển của công nghệ thông tin, lao động trí thức và văn hóa công ty.
Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực trở thành một trong những vấn đề cấp thiết hiện nay. Thực hiện chủ trương “Đào tạo theo nhu cầu xã hội” của BGD&ĐT, các cơ sở đào tạo chuyển từ “đào tạo những gì mình có” sang “đào tạo những gì xã hội cần” nhằm thu hẹp khoảng cách cung cầu giữa đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực. Trong đó, công tác hướng nghiệp, tư vấn việc làm được phát triển nhanh ở các trường đại học của Việt Nam. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành một số quy định về công tác tư vấn, hỗ trợ sinh viên như: 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ngày 9/12/2008 BGD&ĐT đã ra Quyết định số 68/2008/QĐ-BGD&ĐT ban hành quy định về công tác hướng nghiệp, tư vấn việc làm trong các cơ sở giáo dục đại học và trung cấp chuyên nghiệp; Quyết định số 60/2008/QĐ-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động văn hóa cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học và trung cấp chuyên nghiệp; Quyết định số 5323/QĐ-BGD ĐT ngày 19/11/2012 về ban hành chương trình công tác học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp giai đoạn 2012 – 2016; Quy chế học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy được ban hành kèm theo Quyết định số 42/2007/QĐ-BGD ĐT ngày 13/8/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Ở một số cơ sở giáo dục và đào tạo trong nước, việc hình thành và phát triển những trung tâm là đầu mối cho HĐTV, HT cũng được hình thành rất nhiều như tại Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh trong 6 trường đại học thành viên và Khoa Y đã có 4 trường có thành lập Trung tâm Hướng nghiệp sinh viên và quan hệ doanh nghiệp, trực thuộc Ban giám hiệu; Trung tâm Hỗ trợ SV của Đại học Quốc Gia Hà Nội; Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội có Trung tâm hướng nghiệp và tư vấn việc làm được thành lập năm 2009; Trường Đại học Huế với Trung tâm tư vấn việc làm SV; Trung tâm Hướng nghiệp SV và quan hệ doanh nghiệp của Trường Đại học Thương mại được thành lập năm 2010…đều thực hiện mục đích là tăng cường sự tương tác giữa Nhà trường và doanh nghiệp, kết nối tuyển dụng SV.
Đặc biệt, trong quá trình nghiên cứu chúng tôi có tìm hiểu về trung tâm hỗ trợ SV của Trường Đại học RMIT tại Hà Nội. Đây là kiểu trung tâm điển hình đáng được các đơn vị khác học tập. Nội dung tư vấn, hỗ trợ SV ở đây bao gồm: - Tư vấn, hỗ trợ học thuật và kỹ năng học tập: Nhân viên tư vấn học thuật có thể giúp SV tăng khả năng tự chủ trong việc xác định học như thế nào, học khi nào và học những gì. Họ có thể giúp 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com sinh viên quản lý khối lượng học tập, tư vấn việc lựa chọn các môn học, định hướng chuyên môn, và đảm bảo SV đăng ký học chuyên ngành phù hợp nhất với khả năng và sở thích của từng cá nhân.
SV muốn hủy bỏ hoặc đăng ký thêm môn học cần hẹn gặp nhân viên tư vấn học thuật. SV gặp khó khăn trong việc học sẽ nhận được sự trợ giúp đặc biệt. Nếu nhận thấy SV thi rớt và có khả năng không hoàn tất chương trình học, bộ phận dịch vụ SV sẽ gửi thư “cảnh báo” đến SV. Thư cảnh báo là một cơ hội để nhân viên tư vấn làm việc chặt chẽ với sinh viên nhằm giúp SV đạt kết quả tốt hơn.
Nhân viên tư vấn có thể giúp đỡ SV và thậm chí là người bảo hộ cho SV trong trường hợp SV bị kỷ luật, đuổi học hoặc SV muốn yêu cầu bài làm của mình được chấm phúc khảo. Các kỹ năng học tập SV được tư vấn gồm: + Xây dựng lập luận sắc bén trong kĩ năng nói và viết + Kĩ năng thuyết trình + Quản lý thời gian + Phân tích và giải quyết vấn đề + Làm việc nhóm hiệu quả + Chiến lược thi cử - Tư vấn, hỗ trợ hướng nghiệp: SV sẽ được tham gia vào các buổi hội thảo và được cung cấp những công cụ hoạch định nghề nghiệp ngay từ tuần đầu tiên của học kỳ đầu tiên. Những công cụ này sẽ được củng cố trong suốt thời gian học tại trường. Khi SV đến Trung tâm tư vấn hướng nghiệp, họ sẽ được gặp trực tiếp chuyên gia tư vấn nghề nghiệp và những nhân viên hỗ trợ việc làm khác để lập ra một kế hoạch phát triển nghề nghiệp.
Trung tâm có sách hướng nghiệp và các tài liệu điện tử giúp sinh viên tìm hiểu quy trình hoạch định nghề nghiệp, hiểu thêm về các ngành nghề khác nhau và đánh giá kỹ năng cũng như đặt mục tiêu phấn đấu trong suốt chương trình học. Trung tâm cũng có 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thông tin về nhiều công ty khác nhau giúp SV chọn ra nhà tuyển dụng lý tưởng của họ trong tương lai. Trung tâm tư vấn hướng nghiệp cũng tổ chức Tuần lễ Hướng nghiệp hằng năm để các doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với SV, tự giới thiệu và tuyển dụng nhân sự. Triển lãm nghề nghiệp là một cơ hội quý giá cho SV gặp gỡ giám đốc nhân sự và nhà tuyển dụng trong một môi trường thân thiện và để tìm hiểu về các công ty cũng như các công việc khác nhau.
SV cũng có thể qua cơ hội này tìm hiểu về môi trường làm việc trong những ngành nghề cụ thể. Trong học kỳ trước khi thực tập, SV sẽ được tham gia chương trình chuẩn bị hành trang làm việc do trung tâm tổ chức. Chương trình được thiết kế để giúp SV làm quen với quy trình làm việc bao gồm các hội thảo về việc viết sơ yếu lý lịch và thư tự giới thiệu cũng như việc chuẩn bị và tập dượt phỏng vấn. Trung tâm tư vấn hướng nghiệp cũng cung cấp thông tin về các chức vụ, ngành nghề và những vị trí đang được tuyển dụng.
- Tư vấn hỗ trợ việc làm: Các dịch vụ tư vấn nghề nghiệp gồm có: + Huấn luyện những kỹ năng quản lý nghề nghiệp + Hội thảo và những công cụ hoạch định nghề nghiệp + Ngày hội việc làm hằng năm tại trường + Chương trình chuẩn bị hành trang việc làm + Thông tin về vai trò công việc và các ngành công nghiệp + Thông tin về các vị trí đang được tuyển dụng + Tư vấn hỗ trợ tiếng Anh Cung cấp các dịch vụ: + Nguồn tài liệu phong phú, bài tập, chương trình phần mềm máy tính phục vụ kĩ năng nghe, nói, đọc, viết và ngữ pháp tiếng Anh + Giúp xây dựng và phát triển kế hoạch học tập độc lập để phát triển các kỹ năng tiếng Anh 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.