phần mở đầu, phần kết luận, tài liệu tham khảo, danh mục các từ viết tắt, danh mục bảng, biểu - hình, luận văn bao gồm 4 chƣơng sau: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý về quản lý tiền lƣơng trong doanh nghiệp. - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. - Chƣơng 3: Thực trạng quản lý tiền lƣơng tại Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam – Công ty cổ phần. - Chƣơng 4: Các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tiền lƣơng tại Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam – Công ty cổ phần.
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TIỀN LƢƠNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài Tiền lƣơng là một trong những yếu tố quan trọng, luôn đƣợc các nƣớc trên thế giới, các doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu và ngƣời lao động quan tâm. Tiền lƣơng là một trong những nguồn thu để ổn định cuộc sống cho ngƣời lao động, vì vậy trở thành động lực cho ngƣời lao động không ngừng phấn đấu, làm gia tăng năng suất lao động và hiệu quả cho doanh nghiệp Đồng thời, tiền lƣơng cũng là chi phí của doanh nghiệp, vì vậy chính phủ các nƣớc luôn quan tâm, quản lý, điều phối và nghiên cứu để có những chính sách tiền lƣơng tối ƣu, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa ngƣời lao động và doanh nghiệp, vừa đảm bảo mục tiêu vĩ mô của chính phủ.
Để quản lý tiền lƣơng có hiệu quả cao nhất, phù hợp nhất với sự phát triển của kinh tế - xã hội và sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại và phù hợp với sự phát triển của doanh nghiệp đã thu hút nhiều tổ chức, cá nhân tham nghiên cứu Đã có nhiều nghiên cứu, luận giải về tiền lƣơng, vai trò của tiền lƣơng, quản lý tiền lƣơng đối với doanh nghiệp, tổ chức đã đƣợc công bố nhƣ: (i) Các công trình nghiên cứu về tiền lƣơng trong mô hình Công ty trách nhiệm hữu hạn Trần Thế Hùng, 2013. Hoàn thiện công tác quản lý tiền lương trong ngành Điện lực Việt Nam. Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc Dân. Luận án tác giả đã phân tích thực trạng công tác quản lý tiền lƣơng trong ngành Điện lực Việt Nam về quản lý tiền lƣơng tối thiểu, định mức lao động, đơn giá tiền lƣơng, quản lý quỹ tiền lƣơng, phân phối tiền lƣơng, mặc dù đã đạt đƣợc một số thành tựu nhất định nhƣng đặc điểm bao cấp, cơ chế mệnh lệnh vẫn tồn tại và bao trùm lên hoạt động quản lý tiền lƣơng trong EVN vì vậy công tác xây dựng đơn giá tiền lƣơng, lập kế hoạch quản lý tiền lƣơng, phƣơng thức phê duyệt và giao đơn giá tiền lƣơng 5 trở lên hình thức, cứng nhắc và làm giảm hiệu quả của yếu tố tiền lƣơng đối với việc quản lý nguồn nhân lực.
Từ những tồn tại, hạn chế, tác giả đã đƣa ra quan điểm, giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tiền lƣơng ngành Điện lực Việt Nam. Hoàn thiện Quy chế trả lương tại Ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đại Dương. Trƣờng Đại học Lao động Xã hội. Luận văn tác giả đã phân tích sâu về nội dung của Quy chế trả lƣơng, bên cạnh những mặt đạt đƣợc nhƣ: các quy định phù hợp, đƣợc cập nhật các quy định của nhà nƣớc; thƣờng xuyên cập nhật, điều chỉnh quy chế trả lƣơng phù hợp với tình hình thực tế giúp ổn định nhân sự, duy trì an toàn hệ thống; đã xây dựng định biên lao động hằng năm làm cơ sở thực hiện; quy chế trả lƣơng đƣợc phổ biến tốt nên hầu hết ngƣời lao động đều nắm đƣợc và hiểu cách tính lƣơng của mình Đồng thời, cũng chỉ ra đƣợc những điểm chƣa hợp lý, nguyên nhân của những hạn chế trong công tác chi trả lƣơng tại Ngân hàng thƣơng mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đại Dƣơng nhƣ: Chƣa lƣờng hết đƣợc các trƣờng hợp phát sinh khi tính quỹ lƣơng; chƣa có công thức xác định quỹ lƣơng; chƣa có đánh giá kết quả thực hiện công việc cụ thể; việc trả lƣơng chƣa gắn với kết quả thực tế thực hiện công việc của ngƣời lao động; vai trò của công đoàn còn mờ nhạt Trên cơ sở đó, tác giả đƣa ra những giải pháp hoàn thiện quy chế trả lƣơng trong thời gian tới.
(ii) Các công trình nghiên cứu về tiền lƣơng trong mô hình Công ty cổ phần Trần Ngọc Hoàng, 2014. Hoàn thiện công tác quản lý tiền lương tại Công ty cổ phần Địa ốc Dầu khí. Học viện Công nghệ Bƣu chính Viễn Thông. Luận văn tác giả đã phân tích cơ chế quản lý tiền lƣơng, đã chỉ ra đƣợc những ƣu điểm của cơ chế quản lý tiền lƣơng nhƣ: Đảm bảo tính khoa học, dễ hiểu, dễ tính lƣơng; thấy đƣợc ảnh hƣởng của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh với việc trả lƣơng cho ngƣời lao động, đảm bảo năng suất lao động luôn có tốc độ tăng cao hơn tiền lƣơng; trả lƣơng theo vị trí chức danh công việc.
Tác giả cũng chỉ ra đƣợc những mặt hạn chế và nguyên nhân hạn chế của cơ chế quản lý tiền lƣơng nhƣ: Công tác phân tích công việc chƣa hiệu quả nên việc đánh giá xét lƣơng còn mang tính hình thức, chƣa gắn với hiệu quả công việc thực sự; quy trình đánh giá 6 thực hiện công việc chƣa hoàn thiện; cán bộ tổ chức tiền lƣơng chƣa thể hiện đƣợc vai trò trực tiếp xây dựng và thực hiện cơ chế quản lý tiền lƣơng Từ đó, tác giả đã đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tiền lƣơng tại Công ty cổ phần Địa ốc Dầu khí. Vũ Thị Anh Thƣ, 2019 Hoàn thiện quy chế trả lương tại Công ty cổ phần Xây lắp 1 – Petrolimex. Luận văn thạc sĩ Trƣờng Đại học Lao động – Xã hội. Luận văn tác giả đã nguyên cứu sâu về quy chế trả lƣơng của Công ty cổ phần Xây lắp 1 – Petrolimex, thấy đƣợc những kết quả đạt của quy chế nhƣ: Luôn gắn tiền lƣơng với năng suất, chất lƣợng công việc; khuyến khích nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập của ngƣời lao động; tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động đƣợc chia làm hai phần: lƣơng cơ bản và lƣơng hiệu quả, vừa đảm bảo đƣợc tính thƣờng xuyên, ổn định (lƣơng cơ bản đáp ứng đƣợc yêu cầu đảm bảo ổn định đời sống của ngƣời lao động, cao hơn mặt bằng chung), vừa kích thích ngƣời lao động tích cực làm việc, nâng cao hiệu quả làm việc;.
và chỉ ra những mặt hạn chế, nguyên nhân hạn chế của quy chế nhƣ: Chƣa chủ động xây dựng thang, bảng lƣơng riêng của doanh nghiệp, áp dụng thang, bảng lƣơng cơ bản theo Nghị định 205/NĐ-CP của Chính phủ (đã hết hiệu lực) là trái pháp luật và phụ thuộc nhiều vào bằng cấp, thâm niên nên không phản ánh đúng mức độ phức tạp của công việc; nội dung của quy chế chƣa đầy đủ; thiếu những công cụ cần thiết để đánh giá để đảm bảo trả lƣơng công bằng, hiệu quả, bảng lƣơng chức danh không bao quát hết đƣợc các chức danh trong doanh nghiệp, việc đánh giá hằng tháng phụ thuộc vào ý trí chủ quan của Tổng giám đốc; công tác tuyên truyền về chính sách trả lƣơng chƣa hiệu quả Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện quy chế trả lƣơng tại Công ty cổ phần Xây lắp 1 – Petrolimex trong thời gian tới. (iii) Các công trình, đề tài nghiên cứu, bài viết khác Nguyễn Thị Lan Hƣơng, 2004. Nghiên cứu chi phí tiền lương trong giá trị mới sáng tạo ra trong một số ngành kinh tế chủ yếu. Đề tài cấp Bộ.
Đề tài nghiên cứu về chi phí tiền lƣơng, chỉ ra những hạn chế của cơ chế quản lý tiền lƣơng của nhà nƣớc do quan niệm về tiền lƣơng và các cơ chế xác định chi phí tiền lƣơng lạc hậu, dẫn 7 đến tiền lƣơng không phản ánh đúng những đóng góp của ngƣời lao động. Đồng thời, tác giả đã đề xuất cách tiếp cận mới về tiền lƣơng, chi phí tiền lƣơng và phƣơng pháp tính lƣơng Nguyễn Anh Tuấn, 2006. Chuyển đổi hệ thống tiền lương tại các doanh nghiệp cổ phần hóa Đề tài cấp Bộ Đề tài đã đề cập khá hệ thống các đặc điểm của doanh nghiệp cổ phần hóa, những ƣu việt của loại hình doanh nghiệp cổ phần trong nền kinh tế thị trƣờng. Từ đó, tác giả đã tập trung nghiên cứu sâu về quản lý lao động; động lực của tiền lƣơng đối với ngƣời lao động và đề xuất cơ chế trả lƣơng, quản lý tiền lƣơng trong các doanh nghiệp cổ phần hóa.
Lê Phúc Hiếu, 2016. Nghiên cứu thực hiện chính sách tiền lương trong bệnh viên công lập ở Việt Nam hiện nay. Trƣờng Lao động – Xã hội. Luận văn tác giả đã phân tích sâu về thực trạng chính sách tiền lƣơng đối với viên chức ở Việt Nam nói chung và viên chức ngành y tế trong bệnh viện công lập nói riêng, đã chỉ ra những mặt đƣợc (nhƣ đã sắp xếp đội ngũ viên chức vào đúng chức danh nghề, bậc lƣơng; đã bƣớc đầu xác định đƣợc thang giá trị lao động, làm tăng năng suất lao động; bàng lƣơng thiết kế theo cơ sở quan hệ mức lƣơng tối thiểu – trung bình – tối đa đƣợc mở rộng, đảm bảo quan hệ tiền lƣơng giữa các khu vực, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nƣớc; nghề nghiệp chức danh đƣợc quy định nội dung công việc, trình độ viên chức theo tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ, nội dung công việc từ đơn giản đến phức tạp, việc áp dụng tiêu chuẩn chức danh đã khuyến khích cán bộ, viên chức phấn đấu nâng cao trình độ nghề nghiệp.), những mặt hạn chế, nguyên nhân hạn chế (tiền lƣơng còn thấp, chƣa phù hợp với tốc độ tăng trƣởng kinh tế, chƣa phản ánh đƣợc giá trị cống hiến trong việc trả lƣơng cho viên chức có tài; việc đổi mới của nhiều bệnh viện công lập còn chậm, nặng tính bao cấp, chƣa chủ động; chất lƣợng dịch vụ còn kém nên sức cạnh tranh thấp; việc trả lƣơng chủ yếu theo bằng cấp và thâm niên công tác nên dễ dẫn đến việc chạy theo bằng cấp) và những vấn đề đặt ra đối với chính sách tiền lƣơng đối với viên chức và đề xuất giải pháp cải cách tiền lƣơng đối với viên chức ở Việt Nam.
8 Vũ Thị Giang và Đỗ Doãn Tú, 2019. Tiền lương và vai trò của tiền lương trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.