Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tai các cơ quan hành chính nhà nước Chương 2: Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Trung tâm ứng dụng công nghệ - Tổng cục khí tượng thuỷ văn Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Trung tâm ứng dụng công nghệ - Tổng cục khí tượng thuỷ văn CHUONG 1: CO SO LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE QUAN LY TAI CHÍNH TẠI CAC CO QUAN HANH CHINH NHÀ NƯỚC 1. Cơ sở lý luận về cơ quan hành chính nhà nước 1. Khái niệm về cơ quan hành chính nhà nước Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận không thẻ thiếu trong bộ máy nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lý, điều hành mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Chức năng của hành chính nhà nước là thực hiện và thực hiện các quyết định của cơ quan quyền lực nhà nước; trực tiếp hướng dẫn, kiểm soát các cơ quan, tổ chức, công dân và thực hiện các hoạt động đó trong đời sống hàng ngày.
Các cơ quan hành chính Nhà nước được các cơ quan có thẳm quyển của Nhà nước thành lập, hoạt động trên cơ sở của pháp luật, nên luật điều chỉnh các hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước, đó là những luật công. Các cơ quan Nhà nước. thực hiện các công việc trên cơ sở chấp hành các nhiệm vụ được giao, các chỉ đạo. theo chủ trương kế hoạch của Nhà nước.
Các cơ quan này có thể trực tiếp hoặc gián tiếp trực thuộc cơ quan quyền lực của Nhà nước, chịu sự lãnh đạo, giám sát, kiểm tra của các cơ quan quyền lực Nhà nước, chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước cơ quan quyền lực đó. Các cơ quan hành chính Nhà nước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận mà hoạt động vì mục đích chung phục vụ cho lợi ích công đồng. Nguồn tài chính phục vụ cho hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước có thể do ngân sách nhà nước (NSNN) cấp toàn bộ hoặc cấp một phần. Đề duy trì các hoạt động cho sự tồn tại và phát triển của các cơ quan Nhà nước đòi hỏi phải có các nguồn tài chính đảm bảo.
Trong khi đó, hoạt động của các cơ quan đơn vị này thực hiện mục đích phục vụ lợi ích công cho xã hội, không đòi hỏi người nhận những dịch vụ và hàng hóa do tổ chức mình cung cấp phải trả tiền. Do đó, NSNN sẽ phải cấp phát kinh phí để duy trì hoạt động của các tổ chức công. Hiện nay, các tổ chức công được phép thu một số khoản thu như phí, lệ phí và các khoản thu khác theo Lu; it phap quy định nhằm bồ sung nguồn kinh phí hoạt động nhưng xét tổng thê thì nguồn kinh phí hoạt động chủ yếu vẫn do Nhà nước cấp. Các cơ quan, đơn vị Nhà nước hoạt động theo dự toán được cấp có thâm quyền giao, dựa trên nguồn kinh phí do NSNN cấp toàn bộ hoặc một phần và các nguồn khác dựa nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp.
Cơ quan, đơn vị Nhà nước với nhiều loại hình hoạt động đa dạng, phức tạp và hoạt động chủ yếu không vì mục tiêu lợi nhuận. Các cơ quan, đơn vị của Nhà nước phải thực hiện. p dự toán thu chỉ hàng quý, hàng năm căn cứ trên các định mức, chế độ, tiêu chuẩn do Nhà nước quy định và dựa trên quy chế chỉ tiêu nội bộ đã được cấp có thâm quyền phê duyệt (đối với một số khoản chỉ thường xuyên). Trong quá trình hoạt động của mình, các cơ quan đơn vị Nhà nước phải tuyệt đối tôn trọng dự toán năm đã được duyệt.
Trong trường hợp cần điều chỉnh dự toán thì phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép nhưng không làm thay đổi tổng mức. dự toán do cấp có thâm quyền phê duyệt. Việc đảm bảo kinh phí hoạt động thường xuyên theo đúng chế độ định mức và tiêu chuẩn nhằm mục đích cho các cơ quan, đơn vị Nhà nước hoạt động liên tục cũng là một nguyên tắc quan trọng trong quản lý tài chính của tô chức công. 1, Đặc điểm hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước 1.
Đặc điểm chưng Cơ quan hành chính nhà nước là một loại cơ quan nhà nước, là một bộ phận cấu thành bộ máy nhà nước. Do vậy, cơ quan hành chính nhà nước cũng mang đầy đủ các. đặc điểm chung của các cơ quan nhà nước. Cụ thê là: ~ Các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện quyển lực nhà nước, được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ.
Quyền lực nhà nước được thẻ hiện ở các điểm sau: cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận của bộ máy nhà nước, cơ quan hành chính nhà nước hoạt động nhân danh nhà nước. ~_ Mỗi cơ quan hành chính nhà nước đều có một thâm quyền nhất định, thâm quyền này do pháp luật quy định, đó là tổng thê những quyền và nghĩa vụ cụ thể mang tính quyển lực, được nhà nước trao cho để thực hiện nhiệm vụ, chức năng của mình, cụ thể: Các cơ quan nhà nước tổ chức và hoạt động trên cơ sở pháp luật và để thực hiện pháp Trong quá trình hoạt động có quyền ban hành các quyết định hành chính thể hiện dưới hình thức là các văn bản pháp quy và các văn bản cá biệt; Được. 10 thành lập theo quy định của Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh hoặc theo quyết định của cơ quan hành chính nhà nước cấp trên; Được đặt dưới sự kiêm tra, giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp và báo cáo hoạt động trước cơ quan quyền lực nhà nước. cùng cấp; Có tính độc lập và sáng tạo trong tác nghiệp điều hành nhưng theo nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc quyền lực phục tùng.
~ Về mặt thâm quyền thì cơ quan hành chính nhà nước được quyền đơn phương ban hành văn bản quy phạm pháp luật hành chính và văn bản đó có hiệu lực bắt buộc. đối với các đối tượng có liên quan; cơ quan hành chính nhà nước có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với các đối tượng chịu sự tác động, quản lý của cơ quan hành chính nhà nước. Đặc điểm đặc thù ~ Cơ quan hành chính nhà nước có chức năng quản lý hành chính nhà nước, thực hiện hoạt động chấp hành và điều hành trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong khi đó các cơ quan nhà nước khác chỉ tham gia vào hoạt động quản lý trong phạm vi, lĩnh vực nhất định.
- Cơ quan hành chính nhà nước nói chung là cơ quan chấp hành, điều hành của cơ quan quyền lực nhà nước: + “Thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động chấp hành, điều hành. Điều này có nghĩa là cơ quan hành chính nhà nước chỉ thực hiện các hoạt động trong phạm vi điều hành, hành chính nhà nước theo. đúng Hiến pháp, luật, quy định và nghị quyết của cơ quan quyền lực nhà nước. + Cơ quan hành chính quốc gia trực thuộc hoặc gián tiếp của cơ quan quyền lực nhà nước, chịu sự lãnh đạo, giám sát, kiểm tra của cơ quan quyền lực nhà nước tương.
ứng và có trách nhiệm báo cáo với cơ quan. + Cơ quan hành chính quốc gia có quyền thành lập cơ quan chuyên môn đề giúp cơ quan hành chính quốc gia hoàn thành nhiệm vụ. -Các cơ quan hành chính quốc gia là một hệ thống thê chế có múi liên hệ chặt chẽ, đối tượng quản lý rất lớn. + Các tô chức mới của Thành phó Hồ Chí Minh thực hiện hoạt động quản lý Thành phố Hồ Chí Minh trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội.
1I + Hoạt động của các cơ quan hành chính quốc gia diễn ra thường xuyên, liên tục và tương đối ôn định, là cầu nói cho việc thực thi các nguyên tắc, chính sách pháp. + Tất cả các cơ quan hành chính quốc gia đều có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tức là quan hệ lên xuống, quan hệ ngang, quan hệ dọc, quan hệ chéo. tạo thành một hệ thống thống nhất với Chính phủ là trung tâm chỉ huy. ~—-Là hệ thống cơ quan có quyền quản lý lớn nhất, trực tiếp, thường xuyên và liên tục nhất đối với cán công chức.
Đặc biệt sau khi Luật Cán bộ, công chức được thực thi, lực lượng này sẽ càng lớn mạnh, có nhiều cấp, ngành từ trung ương. đến địa phương. = Cac co quan hành chính quốc gia căn cứ vào Hiến pháp, luật, quy định và các văn bản khác để ban hành các văn bản quan trọng, văn bản quy phạm pháp luật và văn bản đặc biệt để thực hiện chức năng quản lý nhà nước dưới ba hình thức. Cơ quan hành chính quốc gia cấp trên tuân thủ và thực hiện các văn bản đó.
Mặt khác, trực tiếp hướng dẫn, điều hành, kiểm tra. hoạt động của các cơ quan hành chính quốc gia và các đơn vị trực thuộc thuộc phạm vi quản lý của mình. -Co quan hành chính nhà nước là nền tảng và chủ thê quan trọng nhất của pháp luật hành chính. Tóm lại, cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận không thể thiếu của bộ máy nhà nước, trực tiếp hoặc gián tiếp với cơ quan quyền lực nhà nước, thực hiện các hoạt động thi hành pháp luật trong phạm vi quyền hạn của mình - chủ yếu là điều hành và tham gia hoạt động quản lý nhà nước.
Phân loại cơ quan hành chính nhà nước Các cơ quan hành chính nhà nước có thể được phân loại theo nhiều cách khác nhau. Theo cơ sở pháp lý của việc thành lập Các cơ quan hành chính mà việc thành lập nó được hiến pháp quy định (cơ quan hiến định): (0) Chính phủ. (ii) Uỷ ban nhân dân các địa phương. 12 (ii) Các cơ quan hành chính Nhà nước được thành lập trên cơ sở các đạo luật các văn bản dưới luật: Các bộ, cơ quan ngang bộ.
Các tổng cục, cục, vụ, các sở, ban thuộc các cơ quan hiến định. Các đơn vị hành chính sự nghiệp cơ sở trong các lĩnh vực văn hoá y tế giáo dục quốc phòng trật tự trị an. Căn cứ vào địa giới hoạt động (0) Các cơ quan hành chính nhà nước trung ương: gồm chính phủ, các bộ, các cơ quan ngang bộ quản lý nhà nước về ngành hay lĩnh vực công tác. Hoạt động quản lý của các cơ quan này bao trùm trong phạm vi toàn quốc.
(ii) Các cơ quan hành chính nhà nước địa phương gồm uỷ ban nhân dân, các sở, phòng, ban thuộc uỷ ban nhân dân hoạt động quản lý trong phạm vi lãnh thổ địa phương.