mở đầu, bắt buộc phải thực hiện trong quá trình quản lý hoạt động, cũng như quản lý tài chính. Lập kế hoạch, dự toán nhằm xác lập các hoạt động thu, chi của cơ quan, đơn vị dự kiến trong năm kế hoạch, đồng thời xác lập các biện pháp thực hiện để đảm bảo thực hiện tốt các chỉ tiêu được đề ra. c) Quy chế chi tiêu nội bộ Quy chế chi tiêu nội bộ là một công cụ quản lý hữu dụng trong quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp công lập. Là toàn bộ các quy định về chế độ, tiêu chuẩn, định mức liên quan đến các khoản chi tiêu, thu nhập, hội nghị, công tác phí trong và ngoài nước, sử dụng điện thoại công vụ, nghiệp vụ thường xuyên, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và khen thưởng, phúc lợi.
Khi xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện chế độ tự chủ căn cứ vào chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi hiện hành do cơ quản nhà nước có thẩm quyền ban hành, mức chi, chế độ chi, tiêu chuẩn định mức trong Quy chế chi tiêu nội bộ không vượt quá chế độ, định mức, tiêu chuẩn do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Các nội dung chi tiêu chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định thì thủ trưởng đơn vị được quyết định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các quyết định của mình. Đơn vị thực hiện xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ đối với nguồn kinh phí được giao để thực hiện tự chủ. Đối với các nguồn kinh phí giao nhưng không thực hiện chế độ tự chủ thì thực hiện theo các quy định hiện hành.
Luan van 13 d) Hạch toán, kế toán, kiểm toán Hạch toán kế toán là một lĩnh vực được quan tâm bởi tầm quan trọng của nó đới với các hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập. Nội dung kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp là việc áp dụng các chế độ kế toán hiện hành vào việc hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến các hoạt động trong đơn vị như: Các hoạt động thu chi Ngân sách, nhận – rút dự toán. Hiện nay, các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế áp dụng chế độ kế toáncũng như hệ thống tài khoản hành chính sự nghiệp theo Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ Tài chính quy định Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, chế độ tiền lương được áp dụng theo chế độ tiền lương tại các đơn vị hành chính sự nghiệp và thông tư số 185/2010/TT-BTC ngày 15/11/2010 thông tư hướng dẫn sửa đổi, bổ sung chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành kèm theo Quyết định 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ Tài chính. Việc kiểm toán hoạt động dịch vụ công của các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế là một nội dung quan trọng.
Việc thực hiện tốt công tác kiểm toán nội bộ cần được chú trọng, cần lưu ý các nội dung như: (1) việc lập và xét duyệt phương án tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp cần được tính toán, xác định đầy đủ các nguồn thu và nhiệm vụ chi, đặc biệt là nguồn thu từ hoạt động dịch vụ dẫn đến xác định mức độ tự đảm bảo kinh phí của đơn vị. (2) Quy chế chi tiêu nội bộ của các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế cần được xây dựng bao quát hết các nguồn thu, nhiệm vụ chi, quy định phân phối thu nhập cần gắn với hiệu quả và chất lượng công việc (3) Thực hiện hạch toán riêng các khoản thu từ hoạt động dịch vụ để có căn cứ kê khai nộp thuế theo quy định. Đối với chi phí còn nhiều đơn vị không hạch toán riêng, rõ ràng, minh bạch kết quả hoạt động dịch vụ, do các khoản chi phí hạch toán lẫn trong chi phí hoạt động thường xuyên của đơn vị và một số khoản chi phí chưa tính hoặc không có khả năng tính đúng, tính đủ, do đó không có căn cứ để xác định đúng số thuế phải nộp theo quy định. (4) Hoạt động liên danh, liên kết, góp vốn để cung cấp dịch vụ trong các đơn vị sự nghiệp cần được kiểm soát.
Tài sản đưa vào sử dụng phải được kiểm định chất lượng làm căn cứ xác định giá trình tài Luan van 14 sản, xác định tỷ lệ phân chia lãi cho các bên hợp lý. Khi góp vốn liên danh liên kết cần có phương án khả thi, hàng năm phải đối chiếu kết quả hoạt động kinh doanh và lợi nhuận đối với bên nhận góp vốn,tránh tình trạng thất thoát và không bảo toàn được tài sản nhà nước. e) Hệ thống thanh tra, kiểm tra: Hiện nay, nhà nước mới có quy định về chủ trương, cơ chế khung, chưa có quy định cụ thể về tổ chức bộ máy của các đơn vị sự nghiệp làm công tác kiểm tra, kiểm toán nội bộ về quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản nhà nước. Hệ thống thanh tra, kiểm tra đối với đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm hệ thống nội kiểm và ngoại kiểm, cụ thể: Hệ thống ngoại kiểm bao gồm: Thanh tra Chính phủ, thanh tra tài chính, quản lý của cơ quan cấp trên, kiểm toán Nhà nước, kiểm toán độc lập.
Hệ thống nội kiểm bao gồm: Hệ thống kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ, công tác kế toán, tự kiểm tra công tác kế toán, báo cáo tài chính và công khai báo cáo tài chính. Hệ thống quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp ngành y tế Luan van 15 1.Phương pháp quản lý Chủ thể quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế là toàn bộ hệ thống các cá nhân, tổ chức có chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập mà đại diện là thủ trưởng đơn vị. Đối tượng quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế là toàn bộ các hoạt động thu chi bằng tiền của nhà nước và thu chi sự nghiệp của đơn vị phát sinh trong quá trình hoạt động, sản xuất kinh doanh của đơn vị, các hoạt động tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ diễn ra trong các bộ phận cấu thành tài chính đơn vị. Chủ thể quản lý có thể sử dụng một hoặc nhiều phương pháp khác nhau tác động lên các đối tượng quản lý tài chính để đạt được mục tiêu của mình trong quá trình quản lý tài chính, cụ thể: + Phương pháp tổng hợp Phương pháp tổng hợp là phương pháp thông tin và kiểm tra một cách khái quát tình hình tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh và các mối quan hệ khác của đơn vị trong từng thời kỳ nhất định.
+ Phương pháp hành chính là phương pháp được chủ thể quản lý sử dụng các mệnh lệnh hành chính để điều chỉnh các hoạt động tài chính trong đơn vị. + Phương pháp kinh tế là phương pháp mà chủ thể quản lý sử dụng các đòn bẩy kinh doanh, tài chính tác động lên các đối tượng tài chính để đạt được mục tiêu đặt ra.3 Nội dung quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế. Ban hành cơ chế, chính sách Ban hành cơ chế, chính sách là một trong những nội dung quan trọng nhất đối với quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp ngành y tế. Đây là kim chỉ nam xuyên suốt hoạt động quản lý tài chính tại các đơn vị.
Nghị định số 43/2006/NĐ-CP quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Gần đây nhất là Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 của Chính Luan van 16 phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập là bước đi rõ nét trong nỗ lực cải cách tài chính đơn vị cung ứng dịch vụ công hiện nay. Đối với công tác quản lý tài chính, hành năm, ngành y tế có các văn bản hướng dẫn đối với công tác xây dựng kế hoạch, thực hiện kế hoạch và kiểm tra, thanh tra hoạt động tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế. Bộ Y tế đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị định số 85/2012/NĐ-CP ngày 15/10/2012 quy định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đơi với đơn vị sự nghiệp công lập và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám chữa bệnh công lập.
Bộ máy quản lý tài chính Bộ máy quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế được tổ chức bao gồm: Thủ trưởng đơn vị có trách nhiệm quản lý điều hành toàn bộ hoạt động tại đơn vị và chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên và trước pháp luật về các quyết định của mình. Thủ trưởng đơn vị cũng có thể uỷ quyền cho cấp Phó phụ trách của mình xử lý một số vụ việc có liên quan tới công tác quản lý tài chính tại đơn vị. Phòng kế toán – tài vụ được tổ chức chịu trách nhiệm quản lý tài chính tại đơn vị. Phòng kế toán tài vụ bao gồm: Trưởng phòng (có thể kiêm kế toán trưởng hoặc không); Phó trưởng phòng; Kế toán viên và Thủ quỹ.
Lãnh đạo đơn vị Phòng kế toán - tài vụ Phòng chuyên môn – Phòng chuyên môn - nghiệp vụ nghiệp vụ Sơ đồ 1.2 Tổ chức bộ máy quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế 1. Tổ chức thực hiện a) Lập dự toán thu chi - Căn cứ lập dự toán: Hàng năm, các đơn vị sự nghiệp căn cứ phương hướng nhiệm vụ; chỉ tiêu cụ thể, tình hình hoạt động, chế độ, chính sách, tiêu chuẩn Luan van 17 định mức hiện hành; căn cứ vào tình hình thu năm trước để xây dựng dự toán năm, cụ thể: + Định mức, tiêu chuẩn, chế độ của Nhà nước quy định. + Định mức, tiêu chuẩn, chế độ của đơn vị quy định trong Quy chế chi tiêu nội bộ đã được phê duyệt. + Số lượng cán bộ, viên chức, lao động hợp đồng (lưu ý các nội dung phát sinh ngoài kế hoạch).
+ Chức năng, nhiệm vụ, kế hoạch của đơn vị. - Phƣơng pháp lập dự toán: Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ và phương pháp lập dự toán theo kết quả đầu ra. + Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ: là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến. Thu chi năm kế hoạch = Thu chi thực tế của kỳ liền trước x tỷ lệ tăng trưởng x tỷ lệ lạm phát.