Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai, cung cấp kiến thức và giải pháp hiệu quả cho ngành y tế.

• Tác giả: Bùi Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Nga
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN CÔNG LẬP
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bệnh viện công lập
• 1.2.1. Khái niệm bệnh viện công lập
• 1.2.2. Đặc điểm của bệnh viện công lập
• 1.2.3. Vai trò của bệnh viện công lập
• 1.3. Cơ sở thực tiễn về quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập
• 1.3.1. Kinh nghiệm quản lý tài chính tại Bệnh viện C Thái Nguyên
• 1.3.2. Kinh nghiệm quản lý tài chính tại Bệnh viện Trung Ương Huế
• 1.4. Bài học kinh nghiệm về quản lý tài chính rút ra cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.1. Chỉ tiêu đánh giá công tác lập dự toán
• 2.3.2. Chỉ tiêu đánh giá công tác chấp hành dự toán
• 2.3.3. Chỉ tiêu đánh giá công tác quyết toán
• 2.3.4. Chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý chi
• 2.3.5. Chỉ tiêu đánh giá công tác trích lập và sử dụng quỹ
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI
• 3.1. Tổng quan về bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy
• 3.1.4. Một số kết quả đạt được của bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.1.5. Những thuận lợi, khó khăn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.2. Thực trạng quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.2.1. Căn cứ pháp lý quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.2.2. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.2.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.3. Đánh giá quản lý tài chính tại bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những tồn tại
• 5. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH LÀO CAI
• 4.1. Định hướng quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai
• 4.1.1. Định hướng phát triển công tác bệnh viện đến năm 2020
• 4.1.2. Định hướng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai
• 4.2. Một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai
• 4.2.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán thu - chi
• 4.2.2. Hoàn thiện công tác quản lý các nguồn thu, chi tài chính
• 4.2.3. Hoàn thiện công tác kiểm tra, kiểm soát quản lý tài chính
• 4.2.4. Tăng cường cơ sở vật chất, đưa tiến bộ tin học ứng dụng vào công tác quản lý bệnh viện nói chung và quản lý tài chính nói riêng
• 4.2.5. Xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính kế toán chuyên trách có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụ cao
• 4.3. Các bệnh viện tuyến trung ương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững. Bệnh viện không chỉ cung cấp dịch vụ y tế mà còn phải quản lý nguồn lực tài chính một cách hợp lý. Việc này giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho người dân.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Tài Chính Bệnh Viện

Quản lý tài chính bệnh viện là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động tài chính nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Tài Chính Trong Y Tế

Quản lý tài chính hiệu quả giúp bệnh viện duy trì hoạt động, cải thiện chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý tài chính. Những vấn đề này bao gồm việc thiếu hụt ngân sách, khó khăn trong việc lập dự toán và kiểm soát chi phí. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng.

2.1. Thiếu Hụt Ngân Sách Và Tài Chính

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng trong khi ngân sách nhà nước cấp cho bệnh viện lại hạn chế, dẫn đến khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu.

2.2. Khó Khăn Trong Lập Dự Toán

Việc lập dự toán thu chi chưa được thực hiện một cách khoa học, dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch và khó kiểm soát chi phí.

III. Phương Pháp Quản Lý Tài Chính Hiệu Quả Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Để cải thiện quản lý tài chính, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

3.1. Tối Ưu Hóa Chi Phí Bệnh Viện

Áp dụng các biện pháp tiết kiệm chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý

Sử dụng phần mềm quản lý tài chính giúp theo dõi và kiểm soát chi phí một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Việc áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai. Những cải tiến này không chỉ giúp bệnh viện hoạt động hiệu quả hơn mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Lý Tài Chính

Bệnh viện đã cải thiện được chất lượng dịch vụ và giảm thiểu chi phí không cần thiết.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Bệnh Viện Khác

Học hỏi từ các bệnh viện khác trong việc quản lý tài chính có thể giúp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cải thiện hơn nữa.

V. Kết Luận Về Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Lào Cai

Quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp bệnh viện hoạt động hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Định Hướng Tương Lai Của Quản Lý Tài Chính

Bệnh viện cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các phương pháp quản lý tài chính mới để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Tài Chính

Cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước để đảm bảo bệnh viện có đủ nguồn lực tài chính hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững của hệ thống y tế công cộng. Tại Việt Nam, đặc biệt là Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai, công tác quản lý tài chính đang đối mặt với nhiều thách thức do sự thay đổi chính sách tài chính, nguồn ngân sách nhà nước hạn chế và nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng. Giai đoạn nghiên cứu từ 2017 đến 2019 cho thấy bệnh viện phải cân đối giữa nguồn thu từ ngân sách nhà nước, viện phí, bảo hiểm y tế và các nguồn thu khác để duy trì hoạt động thường xuyên và phát triển cơ sở vật chất. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai, đánh giá những thành tựu và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo cân đối thu chi và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Nghiên cứu có phạm vi tập trung tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai trong giai đoạn 2017-2019, với ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao năng lực quản lý tài chính bệnh viện công lập, đồng thời hỗ trợ chính sách phát triển y tế địa phương và quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là bệnh viện công lập, với các khái niệm chính bao gồm:

• Quản lý tài chính bệnh viện công lập: Là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, quyết toán và kiểm tra các hoạt động thu chi nhằm đảm bảo mục tiêu công bằng và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ y tế.
• Nguồn tài chính bệnh viện: Bao gồm ngân sách nhà nước cấp, thu viện phí, bảo hiểm y tế, viện trợ và các nguồn thu hợp pháp khác.
• Nguyên tắc quản lý tài chính: Tuân thủ pháp luật, tăng nguồn thu hợp pháp, sử dụng tiết kiệm, đảm bảo công bằng trong khám chữa bệnh và công khai minh bạch.
• Mô hình quản lý tài chính: Bao gồm bốn bước chính là lập dự toán thu chi, chấp hành dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra giám sát tài chính.
• Chỉ tiêu đánh giá quản lý tài chính: Tỷ lệ cân đối thu chi, hiệu quả hoạt động, chất lượng chuyên môn, quy mô bệnh viện và mức độ tiếp cận dịch vụ y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các văn bản pháp luật như Nghị định 16/2015/NĐ-CP, Nghị định 85/2012/NĐ-CP, báo cáo tài chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2019, các tài liệu chuyên ngành và nghiên cứu liên quan. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 250 cán bộ, viên chức và người lao động tại bệnh viện bằng phiếu điều tra với thang đo Likert 5 mức độ, nhằm đánh giá các khía cạnh quản lý tài chính như lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra tài chính. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm Microsoft Excel 2010, sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh số tuyệt đối và tương đối để đánh giá sự biến động và hiệu quả quản lý tài chính. Thời gian thu thập dữ liệu từ 15/12/2019 đến 15/01/2020, đảm bảo độ tin cậy 95% với quy mô mẫu phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng lập dự toán thu chi: Tỷ lệ dự toán thu sát với thực tế đạt khoảng 92%, trong khi dự toán chi chỉ đạt khoảng 85%, cho thấy việc lập dự toán chi còn chưa chính xác, dẫn đến khó khăn trong cân đối ngân sách. Dự toán thu chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách nhà nước và thu viện phí, trong đó nguồn thu viện phí chiếm khoảng 25-30% tổng thu.

2. Chấp hành dự toán thu chi: Việc thực hiện dự toán thu chi có sự linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc chi theo dự toán. Tỷ lệ chấp hành dự toán thu đạt 95%, trong khi tỷ lệ chấp hành dự toán chi đạt 88%, phản ánh bệnh viện có sự điều chỉnh kịp thời các khoản chi phát sinh ngoài dự toán.

3. Cân đối thu chi và hiệu quả tài chính: Tổng thu tài chính của bệnh viện tăng trung bình 7% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2019, trong khi tổng chi tăng khoảng 9%, dẫn đến chênh lệch thu - chi âm khoảng 2% mỗi năm, gây áp lực tài chính cho bệnh viện. Tỷ lệ ngân sách nhà nước cấp giảm dần, từ 60% năm 2017 xuống còn khoảng 50% năm 2019, buộc bệnh viện phải tăng cường khai thác các nguồn thu khác.

4. Công tác kiểm tra, giám sát tài chính: Đánh giá từ khảo sát cho thấy mức độ đồng thuận về hiệu quả công tác kiểm tra tài chính đạt mức trung bình 3,6 trên thang 5, cho thấy công tác này còn nhiều hạn chế, chưa thực sự thường xuyên và chặt chẽ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trong quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai bao gồm việc lập dự toán chi chưa sát với thực tế do thiếu thông tin dự báo chính xác và chưa tính đến các khoản chi phát sinh. So với các bệnh viện lớn như Bệnh viện C Thái Nguyên và Bệnh viện Trung ương Huế, bệnh viện Lào Cai còn hạn chế trong đa dạng hóa nguồn thu và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính. Việc ngân sách nhà nước cấp giảm dần là xu hướng chung, đòi hỏi bệnh viện phải nâng cao năng lực tự chủ tài chính, tăng cường khai thác nguồn thu từ dịch vụ y tế và bảo hiểm y tế. Công tác kiểm tra, giám sát tài chính cần được tăng cường để phát hiện kịp thời sai sót, đảm bảo sử dụng nguồn lực hiệu quả và minh bạch. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ dự toán thu chi so với thực tế qua các năm, bảng so sánh cơ cấu nguồn thu và chi tiêu, cũng như biểu đồ xu hướng tăng trưởng thu chi để minh họa rõ nét các biến động tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán thu chi: Áp dụng phương pháp lập dự toán dựa trên phân tích nhu cầu thực tế và dự báo chính xác hơn, kết hợp sử dụng phần mềm quản lý tài chính hiện đại để nâng cao độ chính xác. Mục tiêu đạt tỷ lệ dự toán chi sát thực tế trên 95% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế toán phối hợp Ban Giám đốc.

2. Tăng cường khai thác và đa dạng hóa nguồn thu: Phát triển các dịch vụ y tế theo yêu cầu, mở rộng hợp tác liên doanh, liên kết với các tổ chức bảo hiểm và nhà tài trợ để tăng nguồn thu ngoài ngân sách. Mục tiêu tăng nguồn thu ngoài ngân sách lên 35% tổng thu trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc, phòng Kế hoạch - Tài chính.

3. Nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu: Xây dựng và thực hiện nghiêm túc quy chế chi tiêu nội bộ, tăng cường kiểm soát chi phí, chống lãng phí và tiết kiệm chi tiêu. Mục tiêu giảm chi vượt dự toán dưới 5% hàng năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế toán, Ban Kiểm soát nội bộ.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính: Triển khai phần mềm quản lý tài chính tích hợp, tự động hóa quy trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Mục tiêu hoàn thành trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc phối hợp phòng CNTT.

5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tài chính: Thiết lập hệ thống kiểm tra định kỳ và đột xuất, đào tạo cán bộ kiểm tra tài chính chuyên nghiệp, nâng cao ý thức trách nhiệm trong quản lý tài chính. Mục tiêu nâng mức độ đồng thuận về kiểm tra tài chính lên trên 4,2 trên thang Likert trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Kiểm soát nội bộ, Phòng Tài chính - Kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc các bệnh viện công lập: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp quản lý tài chính hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực quản lý và phát triển bệnh viện.

2. Phòng Tài chính - Kế toán bệnh viện: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để cải tiến quy trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và tài chính: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định phù hợp với thực tế quản lý tài chính bệnh viện công lập, thúc đẩy tự chủ tài chính và minh bạch tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, y tế công cộng: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản lý tài chính trong bệnh viện công lập, giúp phát triển nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý tài chính tại bệnh viện công lập có điểm gì đặc biệt?
   Quản lý tài chính bệnh viện công lập phải đảm bảo mục tiêu công bằng và hiệu quả, cân đối giữa nguồn thu từ ngân sách nhà nước và thu từ dịch vụ y tế, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật về tài chính công.

2. Nguồn thu chính của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai là gì?
   Nguồn thu chính gồm ngân sách nhà nước cấp khoảng 50-60%, thu viện phí và bảo hiểm y tế chiếm khoảng 30%, còn lại là các nguồn thu khác như viện trợ và dịch vụ y tế theo yêu cầu.

3. Tại sao việc lập dự toán chi chưa sát thực tế?
   Do thiếu thông tin dự báo chính xác, chưa tính đến các khoản chi phát sinh và biến động thị trường, cũng như hạn chế trong ứng dụng công nghệ quản lý tài chính.

4. Làm thế nào để tăng cường hiệu quả quản lý chi tiêu?
   Bệnh viện cần xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ rõ ràng, tăng cường kiểm soát chi phí, đào tạo cán bộ quản lý tài chính và áp dụng công nghệ thông tin để giám sát chặt chẽ.

5. Vai trò của công tác kiểm tra, giám sát tài chính trong bệnh viện?
   Giúp phát hiện kịp thời sai sót, đảm bảo sử dụng nguồn lực hiệu quả, minh bạch tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đồng thời tạo niềm tin cho người dân và nhà quản lý.

Kết luận

• Quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong lập dự toán chi và cân đối thu chi.
• Nguồn ngân sách nhà nước giảm dần, đòi hỏi bệnh viện phải tăng cường tự chủ tài chính và đa dạng hóa nguồn thu.
• Công tác kiểm tra, giám sát tài chính chưa thực sự hiệu quả, cần được nâng cao để đảm bảo minh bạch và tiết kiệm.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính bao gồm cải tiến lập dự toán, tăng cường khai thác nguồn thu, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao kiểm tra tài chính.
• Tiếp theo, bệnh viện cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lào Cai, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sức khỏe cộng đồng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại bệnh viện công lập 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bệnh viện công lập 1.1 Khái niệm bệnh viện công lập Bệnh viện hay nhà thương là cơ sở để khám và chữa trị cho bệnh nhân khi bệnh của họ không thể chữa ở nhà hay nơi nào khác. Đây là nơi tập trung các chuyên viên y tế gồm các bác sĩ nội và ngoại khoa, các y tá, các kỹ thuật viên xét nghiệm cận lâm sàng. Hiện nay bệnh viện được hiểu là cơ sở y tế trong khu vực dân cư bao gồm giường bệnh, đội ngũ cán bộ có trình độ kỹ thuật được tổ chức thành các khoa, phòng với các trang thiết bị, cơ sở hạ tầng thích hợp để thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng cung cấp các dịch vụ y tế cho người bệnh.

Bệnh viện là nơi thực hiện các chẩn đoán và điều trị các bệnh, nơi thực hiện các hoạt động chăm sóc sức khỏe, nơi đào tạo và tiến hành nghiên cứu y học. Theo các tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới năm 1957, bệnh viện được hiểu theo nghĩa rộng hơn “Bệnh viện là một bộ phận không thể tách rời của một tổ chức xã hội và y tế, chức năng của nó là chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân, cả phòng bệnh và chữa bệnh, dịch vụ ngoại trú của BV phải vươn tới cả gia đình và môi trường cư trú. Bệnh viện còn là trung tâm đào tạo cán bộ y tế và nghiên cứu y học”. Trong hệ thống bệnh viện thì bệnh viện công giữ vai quan trọng, chữ “công” trong thuật ngữ bệnh viện, theo Từ điển Tiếng việt có nghĩa là “công cộng”, “của cộng đồng”.

Như vậy, bệnh viện công là bệnh viện của chung, của toàn dân, của cộng đồng: “Bệnh viện công là cơ sở y tế do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, hoạt động chủ yếu bằng nguồn NSNN, có chức năng khám chữa bệnh, cung cấp các dịch vụ y tế nhằm mục tiêu bảo đảm bảo sức khỏe cho nhân dân”. Ở nước ta, bệnh viện công lập là một đơn vị sự nghiệp y tế. “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức năng; giám dịnh y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sức khỏe” (Chính phủ, 2012) Như vậy, “Bệnh viện công là những ĐVSN công thực hiện cung cấp dịch vụ y tế cho xã hội và thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn về y tế theo quy định và hoạt động dưới sự quản lý kiểm soát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.2 Đặc điểm của bệnh viện công lập Bệnh viện công lập có những đặc điểm sau đây: Thứ nhất, bệnh viện công là bệnh viện thuộc sở hữu của Nhà nước của toàn dân được phân bố phù hợp với sự phân cấp hành chính theo vùng, lãnh thổ và theo tuyến chuyên môn kỹ thuật. Bệnh viện công có thể còn gọi là bệnh viện Nhà nước bởi đây là những bệnh viện do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đứng ra thành lập và hoạt động dưới sự quản lý của nhà nước.

Phần lớn nguồn lực của bệnh viện công như nhân lực, tài lực, vật lực đều thuộc sở hữu của Nhà nước, sở hữu của toàn dân. Bệnh viện công được phân cấp hành chính và phân bổ theo tuyến chuyên môn giúp hệ thống bệnh viện hoạt động rải đều khắp nơi. Cả hệ thống bệnh viện công thực hiện đầy các chức năng nhiệm vụ của mình, trước hết là đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của toàn dân, hệ thống phân cấp này giúp phân bổ lượng người bệnh trong cả nước cho các BV, vừa tạo thuận lợi trong việc đến khám và điều trị của người dân vừa giảm ùn tắc bệnh nhân ở những bệnh viện lớn. Các bệnh viện lớn tập trung phát triển các chuyên khoa chuyên sâu tốt hơn hiện đại hơn, theo kịp và phát triển so với các bệnh viện ở những nước trong khu vực và trên thế giới.

Thứ hai, mục đích hoạt động cơ bản của bệnh viện công là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, ác định đặt mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên mục tiêu lợi nhuận. Bệnh viện công luôn phải đặt lợi ích xã hội cao hơn so với lợi ích kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Với đặc điểm này hiện cũng đang đặt ra cho bệnh viện công nhiều vấn đề phải nghiên cứu và giải quyết trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện chăm sóc sức khỏe người dân, cung cấp dịch vụ y tế hướng đến mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển. Tuy nhiên, đối với các bệnh viện công nếu chỉ quan tâm đến mục tiêu khám chữa bệnh cho nhân dân mà không coi trọng công tác quản lý tài chính sẽ khiến cho việc thu hút, quản lý và sử dụng nguồn lực kém hiệu quả và sẽ quay lại làm giảm chất lượng hoạt động chung của bệnh viện.

Vì vậy song song với công tác chuyên môn thì công tác quản lý tài chính bệnh viện cũng không kém phần quan trọng có tính quyết định hiệu quả hoạt động cũng như sự phát triển của bệnh viện công. Đối với mục tiêu công bằng trong việc chăm sóc sức khỏe và cung cấp dịch vụ y tế cho người dân được xác định là gắn với nhu cầu chăm sóc sức khỏe chứ không gắn với khả năng chi trả của người dân. Nhà nước cần có những chính sách xã hội và các bệnh viện công cũng cần có những cơ chế riêng để cho những người dân có hoàn cảnh khó khăn khó có khả năng chi trả nhưng vẫn được cung cấp dịch vụ y tế cơ bản nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của họ. Thứ ba, nguồn kinh phí NSNN cấp đã và đang là một trong những nguồn lực khá quan trọng của bệnh viện công.

Đây là một trong những đặc điểm nhằm phân biệt bệnh viện công với các loại hình BV khác. Nguồn kinh phí từ NSNN là nguồn quan trọng đảm bảo đáp ứng cho hoạt động của các bệnh viện công. Theo xu hướng chung thì nguồn này sẽ ngày càng giảm để giúp giảm gánh năng cho NSNN. Hiện nay, nguồn này tại các bệnh viện công có tỷ trọng thấp hơn nhiều so với những nguồn còn lại thậm chí ở một số bệnh viện công nguồn chi hoạt động thường xuyên đã hoàn toàn do BV phải chủ động đảm bảo.

Tuy vây nhưng nguồn chi cho ĐTPT của các bệnh viện công vẫn còn phụ thuộc nhiều vào NSNN. Đây cũng là nguồn khá quan trọng đảm bảo các bệnh viện công hoạt động theo các các chức năng và nhiệm vụ được các cấp chính quyền giao. Thứ tư, bệnh viện công cần phải thực hiện các chính sách xã hội do Nhà nước giao. Đây là một đặc điểm khác biệt với các loại hình BV khác.

Bệnh viện công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 cần phải thực hiện các chính sách xã hội mà Nhà nước giao như: khám chữa bệnh miễn phí hoặc giảm phí cho những đối tượng xã hội, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, tham gia các phòng chống và dập dịch, thảm họa, tham gia nghĩa vụ quân đội, quốc tế… 1.3 Vai trò của bệnh viện công lập Vai trò của bệnh viện công lập được thể hiện trên một số phương diện chủ yếu sau: Thứ nhất, cung cấp các dịch vụ y tế Bệnh viện sẽ là nơi thực hiện thăm khám cung cấp các DVYT để phục hồi sức khỏe cho người bệnh. Tất cả mọi cá nhân trong xã hội có các điều kiện hoàn cảnh cụ thể và có những tình trạng sức khỏe khác nhau, họ cũng đều có quyền và mong muốn có được sức khỏe tốt, được CSSK cho bản thân. Sức khỏe là vô giá vì nó gắn liền với sự sống, cái chết, khả năng hoạt động, lao động của con người, quyết định đến toàn bộ cuộc sống của con người dù cá nhân đó giàu hay nghèo dù ở tuổi nào giới tính nào. Khi bị đau ốm, tất cả những người bệnh đều có nhu cầu CSSK.

Lúc này họ sẽ tìm và mua bằng được các DVYT đó chính là những dịch vụ CSSK để có lại được sự khỏe mạnh. Bệnh viện là nơi tiếp nhận người bệnh và cung cấp các DVYT. Hầu hết các hoạt động của bệnh viện đều xoay quanh nhiệm vụ này, nếu như không thực hiện nhiệm vụ này thì không được coi là bệnh viện. Thứ hai, đào tạo các cán bộ y tế và thực hiện các nghiên cứu khoa học về y tế Cán bộ y tế là những con người làm những công việc đặc thù quan trọng vì mỗi công việc đều tác động đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh.

Vì vậy bên cạnh việc học tập các kiến thức chuyên môn qua sách vở thì người cán bộ y tế cần rất nhiều kiến thức thực tiễn. Sinh viên của trường y bao giờ cũng có thời gian học tập dài nhất so với các ngành học (6 năm), trong đó chiếm tới hơn 1/3 thời gian học là họ phải làm việc và thực hành trực tiếp tại các bệnh viện. Vậy bệnh viện chính là những ngôi trường thực tế quan trọng cho các cán bộ y tế. Thứ ba, ngoài ra, nhiệm vụ chỉ đạo tuyến của hệ thống bệnh viện công rất quan trọng, vì hệ thống các BVCL được tổ chức và phân theo tuyến kỹ thuật.

Các bệnh viện tuyến trên có trách nhiệm chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật cho các bệnh viện LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 tuyến dưới. Chủ yếu là các bệnh viện tuyến trên hay bệnh viện tuyến cuối như bệnh viện đa khoa, chuyên khoa trực thuộc Bộ Y tế, bệnh viện tuyến tỉnh thực hiện hướng dẫn chỉ đạo chuyên môn cho các bệnh viện tuyến huyện, các trung tâm y tế xã. Thứ tư, song song với công tác khám chữa bệnh, công tác phòng bệnh cũng là nhiệm vụ quan trọng.