Quản Lý Của Ngân Hàng Nhà Nước Đối Với Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tại Huyện Phù Mỹ, Tỉnh Bình Định

Quản lý ngân sách nhà nước đối với quỹ tín dụng nhân dân tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Phạm Ngọc Ly Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Quang Minh
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tại Huyện Phù Mỹ, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• Sự cần thiết của đề tài
• Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Tổng quan tình hình nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN
• 1.1. Khái quát về Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.1. Khái niệm Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.2. Mô hình tổ chức của Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.3. Hoạt động chủ yếu của Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.4. Đặc trưng cơ bản của Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.5. Các rủi ro cơ bản đối với hoạt động Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.1.6. Vai trò của Quỹ tín dụng nhân dân đối với phát triển kinh tế nông nghiệp - nông thôn
• 1.2. Quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.2.1. Khái quát về Ngân hàng Nhà nước
• 1.2.2. Nội dung về quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.2.3. Công cụ quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân
• 1.3.1. Yếu tố bên ngoài Ngân hàng Nhà nước
• 1.3.2. Yếu tố bên trong của Ngân hàng Nhà nước
• 1.4. Kinh nghiệm của một số địa phương và bài học rút ra cho Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định
• 1.4.1. Kinh nghiệm của một số địa phương
• 1.4.2. Bài học rút ra cho Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Kinh tế - xã hội
• 2.2. Tình hình hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy chung của Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.2.2. Công tác phát triển mạng lưới hoạt động và nguồn nhân lực
• 2.2.3. Công tác phát triển thành viên
• 2.2.4. Công tác phát triển nguồn vốn
• 2.2.5. Công tác sử dụng vốn
• 2.3. Thực trạng quản lý của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.3.1. Quản lý của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động tiền tệ
• 2.3.2. Quản lý của Ngân hàng Nhà nước về các hoạt động ngân hàng
• 2.3.3. Kết quả hoạt động thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước
• 2.4. Đánh giá chung về quản lý của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Quan điểm và định hướng hoàn thiện công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Định hướng quản lý của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Bình Định đối với QTDND trên địa bàn huyện Phù Mỹ
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bình Định đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Tăng cường việc triển khai phổ biến pháp luật, chính sách của Nhà nước đối với QTDND trên địa bàn huyện
• 3.2.2. Thực hiện cơ chế chính sách
• 3.2.3. Tăng cường quản lý thông tin báo cáo của Ngân hàng Nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 3.2.4. Tăng cường phối hợp với Ngân hàng Hợp tác Xã - Chi nhánh Bình Định, Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân trong việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ nhằm nâng cao trình độ quản trị, điều hành, kiểm soát của Quỹ tín dụng nhân dân
• 3.2.5. Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, giám sát từ xa và nâng cao trình độ năng lực cán bộ thanh tra, giám sát
• 3.2.6. Phối hợp công tác với các cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan
• 3.2.7. Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với Quỹ tín dụng nhân dân
• 3.2.8. Nâng cao trách nhiệm về cấp và thu hồi giấy phép hoạt động các QTDND theo thẩm quyền
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.2. Đối với Ủy Ban Nhân dân Tỉnh Bình Định
• 3.3.3. Đối với Ngân hàng Hợp Tác Xã Việt Nam
• 3.3.4. Đối với Hiệp hội Quỹ tín dụng nhân dân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tại Huyện Phù Mỹ

Quản lý quỹ tín dụng nhân dân tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế nông thôn. Quỹ tín dụng nhân dân không chỉ cung cấp nguồn vốn cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Việc quản lý hiệu quả các quỹ này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính và đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh.

1.1. Khái Niệm Về Quỹ Tín Dụng Nhân Dân

Quỹ tín dụng nhân dân là tổ chức tài chính phi lợi nhuận, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cho vay và huy động vốn từ cộng đồng. Mô hình này giúp người dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, đồng thời tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

1.2. Vai Trò Của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Trong Phát Triển Kinh Tế

Quỹ tín dụng nhân dân đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tài chính cho nông dân và doanh nghiệp nhỏ. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tại Huyện Phù Mỹ

Mặc dù quỹ tín dụng nhân dân đã có những đóng góp tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quản lý. Các vấn đề như chất lượng dịch vụ, năng lực quản lý và sự giám sát còn hạn chế cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Vấn Đề Chất Lượng Dịch Vụ Tài Chính

Chất lượng dịch vụ tài chính tại các quỹ tín dụng nhân dân chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ là cần thiết để thu hút thêm thành viên và tăng cường sự tin tưởng.

2.2. Năng Lực Quản Lý Của Cán Bộ

Năng lực quản lý của cán bộ tại các quỹ tín dụng nhân dân còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng để nâng cao trình độ cho cán bộ.

III. Phương Pháp Quản Lý Hiệu Quả Quỹ Tín Dụng Nhân Dân

Để nâng cao hiệu quả quản lý quỹ tín dụng nhân dân, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc này sẽ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường sự phát triển bền vững.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Cán Bộ Quản Lý

Đào tạo cán bộ quản lý là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tổ chức các khóa học chuyên sâu về quản lý tài chính và kỹ năng lãnh đạo để nâng cao năng lực cho cán bộ.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ giúp cải thiện quy trình làm việc, tăng cường khả năng giám sát và quản lý thông tin hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Quỹ Tín Dụng Nhân Dân

Các quỹ tín dụng nhân dân tại huyện Phù Mỹ đã áp dụng nhiều giải pháp quản lý hiệu quả, từ đó đạt được những kết quả tích cực trong hoạt động. Những ứng dụng này cần được nhân rộng để phát huy tối đa hiệu quả.

4.1. Kết Quả Hoạt Động Của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân

Kết quả hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân cho thấy sự tăng trưởng về số lượng thành viên và nguồn vốn huy động. Điều này chứng tỏ sự tin tưởng của người dân vào mô hình này.

4.2. Các Mô Hình Quản Lý Thành Công

Một số mô hình quản lý thành công tại các quỹ tín dụng nhân dân đã được áp dụng, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng.

V. Kết Luận Về Quản Lý Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tại Huyện Phù Mỹ

Quản lý quỹ tín dụng nhân dân tại huyện Phù Mỹ cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp quỹ phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển quỹ tín dụng nhân dân trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới hoạt động.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Quản Lý

Cần có các chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước để tạo điều kiện cho quỹ tín dụng nhân dân hoạt động hiệu quả hơn, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống tổ chức tín dụng hợp tác xã giữ vai trò huyết mạch trong việc dẫn dắt dòng vốn tín dụng vi mô phục vụ khu vực nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Tại địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, mạng lưới kinh tế hợp tác này được hình thành với 03 Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) chủ chốt gồm QTDND Mỹ Hiệp, QTDND Thị trấn Phù Mỹ và QTDND Bình Dương. Tính đến ngày 31/12/2021, tổng nguồn vốn hoạt động của cả 03 đơn vị đạt 362.827 triệu đồng, giải quyết tổng dư nợ cho vay lên tới 290.860 triệu đồng và thu hút 6.763 thành viên là các hộ sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và tiểu thương địa phương.

Tuy nhiên, trước sự biến động khó lường của thị trường tài chính và tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, hoạt động của các quỹ này bộc lộ những rủi ro cố hữu về thanh khoản, chất lượng kiểm soát nội bộ và tính bền vững của nguồn vốn tự có. Thực tế này đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước, trực tiếp là Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh tỉnh Bình Định, phải không ngừng đổi mới phương thức chỉ đạo và kiểm tra giám sát.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích có hệ thống thực trạng quản lý nhà nước của NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định đối với 03 QTDND huyện Phù Mỹ giai đoạn 2017-2021, đánh giá những kết quả đạt được cùng hạn chế, từ đó kiến nghị các nhóm giải pháp mang tính chiến lược đến năm 2026. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài được lượng hóa rõ ràng: thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro vi mô, góp phần duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 2%, nâng tỷ trọng an toàn vốn tối thiểu và ngăn chặn triệt để tình trạng tín dụng đen tại các vùng kinh tế thuần nông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý nhà nước về tiền tệ và ngân hàng, trong đó khẳng định chức năng điều tiết vĩ mô của Ngân hàng Trung ương nhằm bảo đảm sự ổn định giá trị đồng tiền, kiểm soát an toàn hệ thống và định hướng dòng vốn phát triển theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010. Kết hợp với đó là lý thuyết kinh tế hợp tác và mô hình tài chính vi mô, xác định tổ chức tín dụng hợp tác xã vận hành theo nguyên tắc đối nhân, tương trợ cộng đồng, với cơ chế mỗi thành viên có một quyền biểu quyết bình đẳng và thành viên vừa là chủ sở hữu vừa là khách hàng sử dụng dịch vụ theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010.

Đồng thời, đề tài tích hợp khung quản trị rủi ro ngân hàng theo chuẩn mực Basel II, phân định 4 loại hình rủi ro trọng yếu đối với QTDND gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất và rủi ro hoạt động (tác nghiệp). Khung phân tích vận dụng 5 khái niệm chuyên ngành then chốt:

• Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở: Pháp nhân tín dụng hợp tác được thành lập tự nguyện tại địa bàn cấp xã, thị trấn nhằm mục đích tương trợ thành viên.
• Vốn điều hòa: Nguồn tài chính hỗ trợ luân chuyển, can thiệp thanh khoản giữa Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và các quỹ cơ sở.
• Thanh tra, giám sát ngân hàng (TTGSNH): Hoạt động thanh tra tại chỗ và giám sát từ xa của cơ quan có thẩm quyền đối với mức độ an toàn tài chính.
• Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR): Chỉ số đo lường năng lực vốn tự có bù đắp các tổn thất tài sản có rủi ro.
• Bảo hiểm tiền gửi: Cơ chế bảo vệ quyền lợi người gửi tiền với hạn mức chi trả tối đa 125 triệu đồng theo quy định hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ các bảng cân đối tài khoản kế toán hàng tháng, báo cáo quyết toán tài chính, báo cáo thống kê hoạt động thường niên của 03 QTDND huyện Phù Mỹ giai đoạn 2017-2021, cùng cơ sở dữ liệu giám sát vi mô từ cổng thông tin nghiệp vụ điện tử của NHNN (bcnhnn.vn) và Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) đối với toàn bộ 03 QTDND cơ sở đang hoạt động trên địa bàn huyện Phù Mỹ (đạt độ bao phủ 100% tổng thể), khảo sát dữ liệu của 26 cán bộ nhân viên và toàn bộ cơ cấu bộ máy quản trị, kiểm soát của 3 đơn vị. Việc lựa chọn phương pháp chọn mẫu toàn bộ xuất phát từ tính chất đặc thù của địa bàn cấp huyện: số lượng đơn vị không quá lớn, đòi hỏi phải phân tích toàn diện từng quỹ cụ thể để không làm sai lệch bức tranh quản lý thực tế.

Phương pháp phân tích dữ liệu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp chỉ số tài chính, phương pháp so sánh chuỗi thời gian (time-series) và phương pháp phân tích định tính kết hợp định lượng. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm làm rõ xu hướng biến động nguồn vốn huy động, dư nợ tín dụng, biên độ chênh lệch lãi suất và mức độ chấp hành khuyến nghị thanh tra của từng quỹ qua chuỗi thời gian 5 năm liên tục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng thành viên tham gia hệ thống QTDND tại huyện Phù Mỹ tăng trưởng bền vững qua các năm, từ mức 5.879 người năm 2017 lên 6.763 người vào năm 2021 (tăng 15,04% sau 5 năm). Trong đó, năm 2018 tăng 160 người (tăng 3%), năm 2019 tăng thêm 288 người (tăng 5%), năm 2020 tăng 152 người (tăng 2%) và năm 2021 tăng 284 người (tăng 4,38%). Thành viên cá nhân chiếm trên 99% cơ cấu, phản ánh đúng mục tiêu phục vụ nông nghiệp và kinh tế hộ.

Thứ hai, nguồn vốn hoạt động của các quỹ có sự tích lũy mạnh mẽ. Đến ngày 31/12/2021, tổng nguồn vốn đạt 362.827 triệu đồng. Cơ cấu nguồn vốn cho thấy vốn huy động tiền gửi chiếm tỷ trọng áp đảo 89,34% (đạt 324.144 triệu đồng, tăng 17.932 triệu đồng so với cùng kỳ). Vốn điều lệ đạt 11.606 triệu đồng (chiếm 3,20%), vốn vay Ngân hàng Hợp tác xã đạt 9.500 triệu đồng (chiếm 2,62%) và các quỹ dự trữ, tích lũy đạt 17.577 triệu đồng (chiếm 4,84%). Trong đó, QTDND Bình Dương là đơn vị tự chủ tài chính hoàn toàn với nguồn vốn đạt 184.000 triệu đồng mà không cần vay điều hòa từ hệ thống bên ngoài.

Thứ ba, quy mô tín dụng mở rộng gắn liền với nâng cao chất lượng nhân lực. Tổng dư nợ cho vay của 3 quỹ đạt 290.860 triệu đồng vào năm 2021 (QTDND Bình Dương chiếm 133.600 triệu đồng, QTDND Mỹ Hiệp đạt 89.051 triệu đồng và QTDND Thị trấn Phù Mỹ đạt 68.209 triệu đồng). Về nguồn nhân lực, toàn huyện có 26 cán bộ công tác tại các quỹ, trong đó trình độ đại học trở lên chiếm 65,4% (17 cán bộ) và trình độ trung cấp chiếm 34,6% (09 cán bộ).

Thứ tư, công tác thanh tra, giám sát của NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định được triển khai định kỳ và đột xuất. Đơn vị đã phát hiện và xử lý nhiều thiếu sót trong quy trình lập hồ sơ cho vay, kiểm tra mục đích sử dụng vốn và thẩm định tài sản bảo đảm, qua đó tỷ lệ chỉnh sửa các kiến nghị sau thanh tra đạt trên 90% tại các chu kỳ đánh giá.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh bức tranh sinh động khi được biểu diễn trực quan qua các biểu đồ: Biểu đồ cột chồng thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu nguồn vốn giai đoạn 2017-2021 cho thấy sự phụ thuộc rất lớn vào tiền gửi tiết kiệm dân cư (chiếm xấp xỉ 90%), trong khi biểu đồ tròn phân bổ dư nợ minh chứng vai trò đầu tàu của QTDND Bình Dương (chiếm gần 46% tổng dư nợ toàn huyện).

Nguyên nhân cốt lõi của sự tăng trưởng này là niềm tin của người dân vào tổ chức tín dụng hợp tác xã cơ sở nhờ thủ tục nhanh gọn, gần gũi với địa bàn nông thôn. Tuy nhiên, sự chênh lệch lớn về quy mô giữa QTDND Bình Dương (184 tỷ đồng) so với QTDND Phù Mỹ (76,4 tỷ đồng) bắt nguồn từ năng lực quản trị điều hành và sự khác biệt về mật độ kinh doanh thương mại giữa các thị trấn.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu cùng chủ đề tại các địa phương khác như tỉnh Hà Giang, Hưng Yên hay Thái Bình, hoạt động quản lý của NHNN tại Bình Định có ưu điểm là nắm sát địa bàn và xử lý nhanh các bất ổn cục bộ. Dẫu vậy, công tác quản lý còn bộc lộ điểm nghẽn tương tự các địa phương khác: công nghệ thông tin phục vụ giám sát từ xa chưa đồng bộ, chủ yếu xử lý qua chứng từ giấy tờ định kỳ, dẫn đến độ trễ nhất định trong việc phát hiện các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hiện đại hóa và tích hợp nền tảng số hóa thanh tra giám sát từ xa

   • Hành động: Triển khai hệ thống phần mềm báo cáo trực tuyến tự động kết nối dữ liệu kế toán của 03 QTDND trực tiếp về NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định.
   • Chỉ số mục tiêu: Tự động hóa 100% các báo cáo tài chính và chỉ số an toàn vốn, cắt giảm 50% thời gian tổng hợp số liệu thủ công, cảnh báo sai phạm trong vòng 24 giờ kể từ khi phát sinh biến động bất thường.
   • Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2024 - 2025.
   • Chủ thể thực hiện: NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định chủ trì, phối hợp với Ban Giám đốc của 03 QTDND.

2. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro và chuẩn hóa tiêu chuẩn cán bộ

   • Hành động: Thiết lập chương trình đào tạo chuyên sâu bắt buộc về kỹ năng thẩm định giá tài sản thế chấp, nhận diện nợ xấu theo thông tư mới và quy trình kiểm soát nội bộ.
   • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ nhân sự có trình độ đại học trở lên từ mức 65,4% lên 85% vào năm 2026; 100% cán bộ thuộc Ban kiểm soát hoàn thành chứng chỉ chuyên môn kiểm toán - thanh tra.
   • Thời gian thực hiện: Triển khai thường niên từ năm 2024 đến 2026.
   • Chủ thể thực hiện: NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam Chi nhánh Bình Định và Hiệp hội QTDND.

3. Củng cố năng lực tài chính và gia tăng quy mô vốn điều lệ

   • Hành động: Điều chỉnh chính sách trích lập các quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận giữ lại, vận động thành viên tăng mức vốn góp xác lập tư cách và vốn góp thường xuyên.
   • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ trọng vốn điều lệ từ mức 3,20% lên tối thiểu 5% tổng nguồn vốn hoạt động, đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) luôn duy trì trên 10%.
   • Thời gian thực hiện: Hoàn thành trước quý IV năm 2025.
   • Chủ thể thực hiện: Hội đồng quản trị và Đại hội thành viên của 03 QTDND.

4. Tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành trong giám sát an toàn tiền tệ

   • Hành động: Ban hành quy chế phối hợp định kỳ giữa NHNN, Ủy ban nhân dân huyện Phù Mỹ, Công an huyện và chính quyền các xã/thị trấn sở tại nhằm chia sẻ thông tin về an ninh trật tự kho quỹ và hỗ trợ thu hồi nợ khó đòi.
   • Chỉ số mục tiêu: Duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5% toàn hệ thống, bảo đảm 100% các kiến nghị sau thanh tra được khắc phục triệt để trong vòng 60 ngày.
   • Thời gian thực hiện: Định kỳ hàng quý từ năm 2024 đến năm 2026.
   • Chủ thể thực hiện: NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định phối hợp cùng UBND huyện Phù Mỹ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Hội đồng quản trị và Ban điều hành các Quỹ tín dụng nhân dân: Tiếp cận bài học thực tế về tái cơ cấu nguồn vốn huy động (chiếm 89,34%), các giải pháp quản trị rủi ro thanh khoản và phương thức tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm vận hành quỹ an toàn, đúng tôn chỉ tương trợ thành viên.
• Cán bộ thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước cấp chi nhánh tỉnh, thành phố: Tham khảo khung phân tích và quy trình thanh tra chuyên đề đối với loại hình tổ chức tín dụng vi mô, ứng dụng các tiêu chí cảnh báo sớm sai phạm trong thẩm định hồ sơ vay vốn và quản lý an toàn kho quỹ.
• Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương (UBND các cấp): Nắm bắt bức tranh tổng thể về vai trò của tín dụng hợp tác xã trong việc cung ứng 290.860 triệu đồng vốn cho kinh tế nông nghiệp - nông thôn, từ đó xây dựng các chính sách an sinh xã hội, giải quyết việc làm và đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng công trình như một tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về quản lý nhà nước đối với kinh tế tập thể, sở hữu bộ số liệu thực chứng giai đoạn 2017-2021 và phương pháp luận khảo sát toàn bộ tổng thể mẫu địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng quy mô hoạt động giữa 03 Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn huyện Phù Mỹ có sự khác biệt như thế nào?
Đến cuối năm 2021, QTDND Bình Dương dẫn đầu với nguồn vốn 184.000 triệu đồng và dư nợ 133.600 triệu đồng, tự cân đối 100% nguồn vốn. Trong khi đó, QTDND Mỹ Hiệp đạt nguồn vốn 102.361 triệu đồng và QTDND Phù Mỹ đạt 76.419 triệu đồng; hai đơn vị này phải vay điều hòa 9.500 triệu đồng từ Ngân hàng Hợp tác xã để đáp ứng nhu cầu vốn.

Cơ cấu nguồn vốn hoạt động của các quỹ tại địa phương phản ánh đặc điểm gì?
Nguồn vốn dựa chủ yếu vào huy động tiền gửi tiết kiệm dân cư với 324.144 triệu đồng (chiếm 89,34% tổng nguồn vốn 362.827 triệu đồng năm 2021). Vốn điều lệ chỉ đạt 11.606 triệu đồng (3,20%), cho thấy thế mạnh về khả năng thu hút vốn nhàn rỗi trong dân nhưng đặt ra yêu cầu phải gia tăng vốn tự có để giảm rủi ro đòn bẩy.

Ngân hàng Nhà nước sử dụng những công cụ quản lý chủ yếu nào đối với các Quỹ tín dụng nhân dân?
NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định thực thi quản lý qua 4 công cụ chính: ban hành và phổ biến văn bản pháp chế ngân hàng, thu thập xử lý báo cáo thống kê định kỳ, kiểm tra - thanh tra chuyên đề kết hợp giám sát từ xa, và áp dụng các biện pháp chế tài xử phạt vi phạm hành chính khi phát sinh sai phạm.

Trình độ của đội ngũ cán bộ tại các Quỹ tín dụng nhân dân huyện Phù Mỹ hiện đạt mức độ nào?
Tính đến năm 2021, tổng số nhân sự của 3 quỹ là 26 người, trong đó trình độ đại học trở lên chiếm 65,4% (17 cán bộ) và trình độ trung cấp chiếm 34,6% (09 cán bộ). Nhân sự chủ chốt trong Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát cơ bản đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo Quyết định 31/2006/QĐ-NHNN của Thống đốc NHNN.

Giải pháp đột phá nào giúp nâng cao hiệu lực quản lý của Ngân hàng Nhà nước trong giai đoạn 2024-2026?
Giải pháp trọng tâm là chuyển đổi số toàn diện công tác giám sát thông qua tích hợp phần mềm truyền dẫn dữ liệu tài chính tự động giữa các quỹ với NHNN, kết hợp nâng cao tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học lên 85% và duy trì tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống dưới 1,5%.

Kết luận

• Hệ thống 03 QTDND tại huyện Phù Mỹ đã phát huy xuất sắc vai trò trợ lực kinh tế nông thôn, phục vụ 6.763 thành viên với tổng dư nợ đạt 290.860 triệu đồng.
• Công tác quản lý của NHNN Chi nhánh tỉnh Bình Định đã bảo đảm an toàn hệ thống, hướng dẫn huy động 324.144 triệu đồng tiền gửi đúng quy chuẩn pháp lý.
• Những hạn chế về tỷ lệ vốn điều lệ thấp (3,20%), sự chênh lệch quy mô giữa các quỹ và sự thiếu hụt công nghệ giám sát tự động đã được nhận diện rõ ràng.
• Đề tài đã xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với các chỉ số đo lường cụ thể cho lộ trình phát triển an toàn đến năm 2026.
• Luận văn là công trình khoa học thực chứng có giá trị tham khảo cao về lý luận quản lý kinh tế và thực tiễn điều hành ngân hàng hợp tác xã.

Trong giai đoạn 2024-2026, các cơ quan hữu quan cần nhanh chóng thể chế hóa các giải pháp nêu trên nhằm tối ưu hóa hiệu quả quản trị tiền tệ. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà quản lý tài chính có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để tiếp cận đầy đủ hệ thống dữ liệu phân tích và mô hình quản lý chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng. 10 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN 1. Khái quát về Quỹ tín dụng nhân dân 1. Khái niệm Quỹ tín dụng nhân dân Hệ thống QTDND ở Việt Nam đƣợc thành lập từ năm 1993 theo Quyết định số 390/QĐ-TTg ngày 27/07/1993 của Thủ tƣớng Chính phủ về việc triển khai đề án thí điểm thành lập QTDND thay thế cho hệ thống hợp tác xã tín dụng đã bị suy yếu và sụp đổ.

Tính đến thời điểm hiện tại hệ thống QTDND với tổ chức đầu mối là QTDNDTW (nay là Ngân hàng hợp tác xã Việt Nam) đã ra đời và tồn tại trong khoảng thời gian hai thập kỷ, mặc dù tồn tại với quy mô nhỏ về vốn, phạm vi hoạt động hạn chế nhƣng hệ thống QTDND chiếm một vị trí, vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo thành một hệ thống với tính độc lập nhất định về tổ chức cũng nhƣ hoạt động so với các loại hình TCTD khác. Quy định về tổ chức và hoạt động của QTDND đƣợc quy định cụ thể trong Nghị định số 48/2001 ngày 13/08/2001 và Nghị định số 69/2005/NĐ-CP ngày 26/05/2005 (sửa đổi Nghị định số 48/2001). Trong các nghị định này thì QTDND đƣợc chia thành hai loại là QTDND cơ sở và QTDND trung ƣơng. Tại Điều 3 nghị định 48/2001/NĐ-CP quy định “Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở là tổ chức tín dụng hợp tác do các thành viên trong địa bàn tự nguyện thành lập và hoạt động theo quy định của nghị định này nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên” [3] Tại Điều 4 nghị định 48/2001/NĐ-CP quy định “Quỹ tín dụng nhân dân trung ương là tổ chức tín dụng hợp tác do các quỹ tín dụng nhân dân cơ sở cùng nhau thành lập nhằm mục đích hỗ trợ và nâng cao hiệu quả hoạt động của cả hệ thống quỹ tín dụng”.

[3] Với chủ trƣơng chuyển đổi QTDNDTW thành NHHTX Việt Nam, việc 11 phân biệt giữa QTDNDTW và QTDND cơ sở là không cần thiết. Chính vì thế, Luật các TCTD năm 2010 đã nêu cách hiểu về QTDND một cách thống nhất, theo đó tại Điều 4 Luật các TCTD năm 2010 quy định “Quỹ tín dụng nhân dân là tổ chức tín dụng do các pháp nhân, cá nhân và hộ gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này và Luật hợp tác xã nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ nhau phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống”. Mô hình tổ chức của Quỹ tín dụng nhân dân Từ khi thành lập, tổ chức QTDND thƣờng có hai mô hình, ban chỉ đạo thí điểm thành lập QTDND cũng đã trình chính phủ theo hai phƣơng án: - Phương án 1: Từ năm 1993 đến năm 2000 (giai đoạn thí điểm thành lập hệ thống QTDND) hệ thống QTDND đƣợc tổ chức theo mô hình 3 cấp:  Cấp 1: Các QTDND cơ sở (Xã, phƣờng, thị trấn)  Cấp 2: Các QTDND ở cấp khu vực (Tỉnh, thành phố)  Cấp 3: QTDNDTW ở cấp quốc gia QTDND Trung Ƣơng (QTDND TW) QTDND khu vực QTDND khu vực QTDND cơ sở QTDND cơ sở QTDND cơ sở QTDND cơ sở Hình 1. Sơ đồ hệ thống QTDND 3 cấp (Nguồn: Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương) Ghi chú: Quan hệ hỗ trợ - Phương án 2: Từ năm 2000 - 2013, thực hiện chỉ thị số 57/CT-TW của 12 Bộ chính trị , hệ thống QTDND đƣợc chuyển đổi từ mô hình 3 cấp sang mô hình 2 cấp.

Mô hình hệ thống QTDND hai cấp gồm có:  Cấp 1: Các QTDND cơ sở (Xã, phƣờng, thị trấn)  Cấp 2: QTDTW ở cấp Trung Ƣơng. Gồm QTDTW và QTDTW chi nhánh các tỉnh – thành phố. QTDND Trung Ƣơng (QTDND TW) QTDND khu vực QTDND khu vực QTDND cơ sở QTDND cơ sở QTDND cơ sở QTDND cơ sở Hình 1.2: Sơ đồ hệ thống QTDND 2 cấp (Nguồn: Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương) Ghi chú: Quan hệ hỗ trợ Quan hệ trực thuộc * Ưu nhược điểm của mô hình QTDND hai cấp: - Ƣu điểm: Mô hình hệ thống QTDND 2 cấp phù hợp với điều kiện nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, gắn liền mối quan hệ trực tiếp giữa trung ƣơng với cơ sở nên bộ máy quản lý gọn nhẹ, giảm đƣợc chi phí, liên kết trong hệ thống đƣợc chặt chẽ hơn. - Nhƣợc điểm: Mô hình QTDND 2 cấp không còn khâu trung gian là QTDND khu vực nên bộ máy mạng lƣới hoạt động của QTDTW rất lớn nên khó quản lý hơn, việc kiểm tra, kiểm soát gặp khó khăn hơn.

Hoạt động chủ yếu của Quỹ tín dụng nhân dân  Hoạt động huy động vốn Theo quy định tại Thông tƣ 04/2015/TT-NHNN QTDND đƣợc huy động 13 vốn dƣới các hình thức: - Nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm của thành viên, tổ chức, cá nhân khác bằng đồng Việt Nam. - Tổng mức nhận tiền gửi từ thành viên của QTDND tối thiểu bằng 50% tổng mức nhận tiền gửi của QTDND. - Vay vốn điều hòa theo quy chế do Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam ban hành theo quy định của pháp luật. - Vốn góp của các thành viên.

 Hoạt động tín dụng - Theo khoản 2, điều 38, mục 1, chƣơng V của nghị định số 48- 2001/NĐ-CP quy định: “Việc lập hồ sơ và thủ tục cho vay, xét duyệt cho vay, kiểm tra việc sử dụng tiền vay, chấm dứt cho vay, xử lý nợ, điều chỉnh lãi suất và lưu giữ hồ sơ Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở phải thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước”. Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở được thực hiện các dịch vụ thanh toán và ngân quỹ, chủ yếu phục vụ các thành viên.” [3]  Các hoạt động khác - Tiếp nhận vốn ủy thác cho vay của Chính phủ, tổ chức, cá nhân vay vốn của các TCTD, tổ chức tài chính khác - Tham gia góp vốn thành lập NH HTX 14 - Mở tài khoản thanh toán tại NHTM, chi nhánh NH nƣớc ngoài - Nhận ủy thác và làm đại lý một số lĩnh vực liên quan đến hoạt động ngân hàng, quản lý tài sản theo quy định của NHNN 1. Đặc trưng cơ bản của Quỹ tín dụng nhân dân 1. Những đặc trưng cơ bản của TCTD là Hợp tác xã TCTD có thể đƣợc thành lập và hoạt động dƣới hình thức hợp tác xã.

Theo đó, tính chất và mục tiêu hoạt động của tổ chức tín dụng là hợp tác xã đƣợc quy định tại Điều 73 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, cụ thể nhƣ sau: “Tổ chức tín dụng là hợp tác xã là loại hình tổ chức tín dụng được tổ chức theo mô hình hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng nhằm mục đích chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ và cải thiện đời sống. Tổ chức tín dụng là hợp tác xã gồm ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân”. Mục tiêu hoạt động chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên QTDND do các thành viên cùng nhau góp vốn thành lập với mục tiêu là đƣợc cung cấp và sử dụng các dịch vụ một cách thuận tiện và ổn định với giá cả hợp lý. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế thị trƣờng ngày càng cạnh tranh gay gắt, để duy trì khả năng phát triển của mình, các QTDND vừa phải đảm bảo trang trải các chi phí đã bỏ ra, vừa phải đảm bảo có tích lũy vốn với quy mô ngày càng lớn phát triển, vừa phải thực hiện tốt mục tiêu hỗ trợ thành viên một cách lâu dài.

Thành viên vừa là chủ sở hữu, vừa là khách hàng Đây là điểm khác biệt của QTDND so với các loại hình doanh nghiệp khác. Đối với QTDND, thành viên là chủ sở hữu của Quỹ nên họ coi đây nhƣ là tổ chức của bản thân họ, thành viên tự giác tham gia gánh vác công việc và quản lý, giám sát tổ chức đồng thời họ cũng sử dụng nhiều hơn các dịch vụ 15 của tổ chức và nhƣ thế bản thân họ và QTDND có điều kiện để cùng nhau phát triển tốt hơn. Quỹ tín dụng nhân dân hoạt động gắng với địa bàn xã, thị trấn Phạm vi hoạt động của QTDND chủ yếu ở các địa bàn nông nghiệp nông thôn, các tụ điểm dân cƣ gắn với địa bàn hành chính cấp xã phƣờng hoặc liên xã, liên phƣờng, có thể trong phạm vi ngành nghề. Tính khu vực này một mặt giúp các QTDND trên một địa bàn huyện, tỉnh phân chia rõ ràng địa bàn hoạt động tránh đƣợc sự cạnh tranh nội bộ giữa các QTDND, mặt khác giúp các QTDND đảm bảo kiểm soát đƣợc các hoạt động trong khu vực hoạt động của mình, đồng thời, giúp các QTDND gần gũi, thông hiểu thành viên.

Các Quỹ tín dụng nhân dân có tính hệ thống cao Do đều có cùng một tên gọi là QTDND, cùng một biểu tƣợng, cùng một mục tiêu khẩu hiệu là tƣơng trợ thành viên, chính điều này tạo ra tính ảnh hƣởng dây chuyền cho các QTDND. Đặc điểm này sẽ không những làm cho một số QTDND mặc dù đang hoạt động tốt, cũng dễ bị lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả, mà cả hệ thống cũng bị ảnh hƣởng, gây ra sự bất ổn về trật tự, an ninh chính trị xã hội ở các địa phƣơng. Có thể thấy, tính dây chuyền vừa là điểm mạnh của QTDND, nhƣng cũng là một yếu điểm nội tại đặc thù của nó nên cần đƣợc đặc biệt lƣu ý và có biện pháp phòng ngừa hữu hiệu. Quỹ tín dụng nhân dân được tổ chức theo hình thức hợp tác "ĐỐI NHÂN" Theo đó, các thành viên tuy góp vốn nhiều mức độ khác nhau nhƣng hoàn toàn bình đẳng và dân chủ với nhau, không có chuyện “cá lớn ép cá bé".

Tất cả mọi thành viên góp vốn ít hay nhiều đều chỉ có một quyền biểu quyết nhƣ nhau trong Đại hội thành viên. Thành viên tham gia QTDND vừa là ngƣời góp vốn, vừa là ngƣời gửi vốn và vay vốn, thành viên đƣợc hƣởng các dịch vụ và kết quả hoạt động của QTDND.