Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu nước ngoài Nan Zeng, Mohammad Ayyub, Haichun Sun, Xu Wen, Ping Xiang, and Zan Gao cho rằng: Hoạt động thể chất là mối quan tâm của ngành y tế công cộng ở nhiều nước công nghiệp. Trong thập kỷ qua, trẻ em trở nên ít hoạt động thể chất một phần do sự tiến bộ về công nghệ và sự thay đổi của xã hội dẫn đến sự gia tăng đáng kể tỷ lệ béo phì và các bệnh mãn tính khác (ví dụ, tăng huyết áp, tiểu đường loại 2).
Tham gia hoạt động thể chất thường xuyên đóng một vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa và giảm béo phì ở trẻ em và các bệnh mãn tính, từ đó góp phần ngăn ngừa các bệnh mãn tính sau này ở tuổi trưởng thành. Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng hoạt động thể chất tăng lên ảnh hưởng đến chức năng nhận thức ở trẻ em, ảnh hưởng đến chức năng điều hành (ví dụ: trí nhớ làm việc, tính linh hoạt nhận thức) [25]. Ilona Bidzan-Bluma, Małgorzata Lipowska trong nghiên cứu của mình đã xác định: Thời thơ ấu là giai đoạn quan trọng và nhạy cảm đối với sự phát triển nhận thức. Nghiên cứu chứng minh ảnh hưởng của hoạt động thể chất đến sức khỏe, đặc biệt là mối tương quan tích cực giữa thể thao và chức năng nhận thức của trẻ em.
Các lĩnh vực chú ý, suy nghĩ, ngôn ngữ, học tập và trí nhớ được phân tích liên quan đến thể thao và thời thơ ấu. Kết quả cho thấy rằng tham gia vào các môn thể thao ở tuổi ấu thơ ảnh hưởng tích cực đến các chức năng nhận thức và cảm xúc. Kết quả nghiên cứu là căn cứ trong việc phát triển các chương trình đào tạo cho trẻ em, nhằm cải thiện các chức năng nhận thức có thể hướng dẫn cả nhà nghiên cứu và người thực hành liên quan đến nhiều lợi ích từ hoạt động thể chất) [22]. Timmons, Patti-Jean Naylor, and Karin A.
Pfeiffer cho rằng: Xu hướng đáng báo động về hiện tượng béo phì ở trẻ em ngay cả ở trẻ mẫu giáo đã tập trung sự chú ý vào tầm quan trọng của hoạt động thể chất ở lứa tuổi này. Mục đích của bài viết nhằm cung cấp bằng chứng khoa học về sự liên kết giữa hoạt động thể chất và phát 6 download by : skknchat@gmail.com triển sinh học, tâm lý xã hội trong thời gian đầu thời thơ ấu (2 - 5). Trọng tâm đặc biệt là sự tương tác giữa hoạt động thể chất và sự phát triển kỹ năng vận động ở trẻ. Bài viết cũng thảo luận về yếu tố quyết định mạnh nhất đến hoạt động thể chất ở trẻ em lứa tuổi mẫu giáo, bao gồm cả vai trò của môi trường sống của trẻ (ví dụ: gia đình, chăm sóc trẻ em và tình trạng kinh tế xã hội) [19].
Steve Stork, Stephen W. Sanders đi sâu xem xét tác động tích cực của hoạt động thể chất đối với sự phát triển nhận thức, xã hội và thể chất của trẻ nhỏ. Đồng thời, chỉ ra hạn chế của việc chưa coi trọng các trải nghiệm giáo dục thể chất phù hợp trong chương trình giáo dục mầm non. Mặc dù hạn chế về phạm vi, nghiên cứu cho thấy trẻ nhỏ học được nhiều hơn thông qua hoạt động thể chất với sự hướng dẫn phù hợp hơn là thông qua hoạt động thể chất ngẫu nhiên.
Trẻ cần các điều kiện cụ thể và có hệ thống để học các kỹ năng phát triển thể chất cơ bản. cho sự phát triển của cả cuộc đời. Đây là căn cứ để đưa giáo dục thể chất thành một nội dung chính trong chương trình giáo dục mầm non) [27]. Melody Oliver, Grant M.
Kolt cho rằng: Định lượng hoạt động thể chất ở trẻ mẫu giáo là điều cần thiết để thiết lập tỷ lệ hoạt động thể chất với sức khỏe và hiệu quả can thiệp. Cho đến nay, phương pháp thực hành tốt nhất để đo hoạt động thể chất ở trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo chưa được đánh giá cao. Bài viết cung cấp đánh giá về các công cụ đo lường hoạt động thể chất cho trẻ mẫu giáo, tổng quan về đo lường hoạt động thể chất của trẻ mẫu giáo. Các nghiên cứu đo lường chỉ ra rằng trẻ em mẫu giáo thể hiện mức độ hoạt động mạnh mẽ; các bé trai hoạt động nhiều hơn các bé gái và các mô hình hoạt động có xu hướng lẻ tẻ và đa hướng) [24].
David Crawford, Ph. Kylie, Hesketh Ph.Da trong nghiên cứu của mình với mục đích điều tra mối tương quan giữa hoạt động thể chất và sự phát triển của trẻ mẫu giáo. Kết quả cho thấy con trai hoạt động nhiều hơn con gái, trẻ em có cha mẹ năng động có xu hướng hoạt động nhiều hơn và trẻ em dành nhiều thời gian ngoài trời hoạt động nhiều hơn trẻ em dành ít thời gian ngoài trời. Những ảnh hưởng đến hành vi hoạt động thể chất của trẻ mẫu giáo là đa chiều.
Do đó, đi sâu tìm hiểu các khía cạnh ảnh hưởng này là điều vô cùng cần thiết) [20]. 7 download by : skknchat@gmail.com Kevin Finn PhD, Neil Johannsen, BonnySpecker PhD chỉ ra mục đích của nghiên cứu là xác định các yếu tố liên quan đến hoạt động thể chất ở trẻ nhỏ Những người tham gia là 214 trẻ em (từ 3-5 tuổi) đăng ký vào 10 trung tâm chăm sóc trẻ em được theo dõi hoạt động thể chất trong 2 ngày liên tục (48 giờ). Các yếu tố được điều tra là tuổi, trung tâm chăm sóc trẻ em, mùa, giới tính, chỉ số khối cơ thể (BMI), tiền sử sinh non, tham gia các hoạt động có tổ chức, BMI của cha mẹ và trình độ học vấn của cha mẹ. Kết quả cho thấy con trai hoạt động nhiều hơn con gái; Trẻ sinh non ít hoạt động hơn so với trẻ sinh đủ tháng và mức độ hoạt động cao ở trẻ có liên quan đến chỉ số BMI thấp ở các ông bố.
Kết luận: Các phát hiện chỉ ra rằng giới tính, lịch sử sinh non, trung tâm chăm sóc trẻ em và BMI của cha ảnh hưởng đến hoạt động thể chất hàng ngày của trẻ nhỏ)[23]. Goldfield, Alysha Harvey,1 Kimberly Grattan, Kristi B. Adamo, tập trung xem xét mức độ phổ biến của hoạt động thể chất, hành vi tĩnh tại và béo phì trong trẻ mầm non và tác động của những hành vi và điều kiện lối sống này đối với sức khỏe của trẻ em mẫu giáo. Nghiên cứu hướng đến việc tìm ra biện pháp can thiệp trong các trường mầm non nhằm tăng cường hoạt động thể chất, giảm hành vi tĩnh tại và cải thiện sự phát triển kỹ năng vận động và thành phần cơ thể ở trẻ mẫu giáo.
Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra kết luận dựa trên tài liệu và nêu bật các vấn đề cũng hướng nghiên cứu trong tương lai để tối đa hóa việc tăng cường sức khỏe và phòng ngừa bệnh mãn tính ở trẻ em, trong đó nhấn mạnh vai trò của hoạt động thể chất đối với sự phát triển của trẻ) [21]. Sara Crosatti Barbosa, Arli Ramos de Oliveira cho rằng: cần thiết phải xác định mức độ hoạt động thể chất của trẻ em trong suốt thời gian ở trường mầm non, và các yếu tố liên quan. Các tác giả đã phân tích 1485 trẻ em từ 2-6 tuổi. Kết quả cho thấy, trẻ em đi học mẫu giáo dành phần lớn thời gian trong ngày cho hành vi tĩnh tại.
Các hoạt động được khởi xướng bởi người lớn có xu hướng dẫn đến mức độ hoạt động thể chất thấp hơn ở trẻ em. Không gian bên trong dành cho game, game ngoài trời, đánh dấu trên sàn để chơi, nhảy và leo trèo là một số hành động làm tăng mức độ hàng ngày hoạt động thể chất của trẻ em ở những nơi như vậy. Nghiên cứu đưa ra gợi ý về việc cần tăng hoạt động vận động trong trường mầm non, giảm các hoạt động tĩnh) [26]. 8 download by : skknchat@gmail.com Có thể thấy rằng, những công trình trên đều tập trung nghiên cứu tầm quan trọng của hoạt động thể chất trong việc phát triển của trẻ mẫu giáo, đặc biệt là vai trò của HĐTC trong việc chống béo phì ở trẻ.
Các công trình nghiên cứu đã gợi mở một số hướng trong viêc cần phải thay đổi lại chương trình giáo dục mầm non, tăng hoạt động vận động, giảm hoạt động tĩnh. Những nghiên cứu ở Việt Nam Lê Thu Hương trong công trình của mình đã tổng hợp kinh nghiệm về chương trình giáo dục mầm non trong nước và trên thế giới. Đánh giá thực trạng giáo dục mầm non và việc thực hiện giáo dục trong các trường mầm non hiện nay. Tác giả cũng đưa ra những định hướng trong công tác giáo dục trẻ mầm non trong tương lai [10].
Nguyễn Thị Huyền, Trong công trình nghiên cứu của mình tác giả đã phân tích thực trạng công tác quản lý giáo dục thể chất ở trường mầm non theo hướng đảm bảo chất lượng. Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non như: Bồi dưỡng kiến thức và nghiệp vụ quản lý hoạt động GDTC cho bộ quản lý các nhà trường mầm non của huyện Đông Anh; Phát triển kỹ năng kết hợp bài tập vận động với các yếu tố thiên nhiên và thiết bị tập luyện để nâng cao hiệu quả GDTC cho các bộ quản lý nhà trường mầm non của huyện Đông Anh; Nâng cao năng lực khai thác các trò chơi dân gian để giải quyết nhiệm vụ GDTC cho bộ quản lý các nhà trường mầm non của huyện Đông Anh [11]. Lê Hải, Thông qua việc tìm hiểu thực trạng công tác GDTC cho trẻ 5-6 tuổi theo chương trình GDMN mới tại một số trường mầm non nội và ngoại thành TP.HCM tác giả rút ra được một số kết luận: Cơ sở vật chất phục vụ GDTC còn hạn chế, số lượng trường mầm non công lập và tư thục không đáp ứng được nhu cầu cho trẻ đến trường của xã hội. Dụng cụ, sân bãi phục vụ công tác GDTC cho trẻ còn thiếu thốn, sân chơi ngoài trời cho trẻ còn thiếu từ đó dẫn đến những khó khăn trong công tác GDTC cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng theo chương trình GDMN mới được ban hành; Số lượng giáo viên mầm non và cán bộ quản lý có trình độ Đại học và Sau Đại học còn thấp.
Số lượng giáo viên mầm non chưa được đào tạo qua trường lớp tuy chiếm tỷ lệ không cao nhưng cũng cần được lưu tâm. Cán bộ quản lý được đào tạo chuyên môn quản lý còn thấp so với nhu cầu thực tiễn; Mô hình chăm sóc trẻ tại các 9 download by : skknchat@gmail.