Luận án: Quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh - Phạm Văn Thành

Nghiên cứu quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại Quảng Ninh. Giải pháp quy hoạch đô thị bền vững, kinh nghiệm thực tiễn và chính sách hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Văn Thành
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Xuân Anh
• Trường học: Trường Đại Học Xây Dựng Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Xây Dựng
• Đề tài: Quản Lý Phát Triển Đô Thị Gắn Với Tăng Trưởng Xanh Tại Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• Mục đích nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU LUẬN ÁN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH
• 1.1. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC
• 1.1.1. Sách và giáo trình
• 1.1.2. Công trình khoa học
• 1.2. CÁC NGHIÊN CỨU Ở NGOÀI NƯỚC
• 1.3. NHẬN XÉT VỀ CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ VÀ XÁC ĐỊNH KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Nhận xét về các công trình khoa học đã công bố theo lĩnh vực
• 1.3.2. Khoảng trống nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN, CÁC YÊU CẦU VỀ PHÁP LÝ VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH
• 2.1. KHÁI NIỆM VỀ ĐÔ THỊ VÀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
• 2.1.1. Khái niệm đô thị và cấu trúc của đô thị
• 2.1.1.1. Khái niệm về đô thị
• 2.1.1.2. Cấu trúc cơ bản của một đô thị và cơ sở vận hành của đô thị
• 2.1.2. Khái niệm về phát triển đô thị
• 2.1.3. Khái niệm về quản lý đô thị
• 2.1.4. Khái niệm về quản lý phát triển đô thị
• 2.2. MỤC TIÊU, NỘI DUNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
• 2.2.1. Mục tiêu và các bước của quản lý phát triển đô thị
• 2.2.1.1. Mục tiêu của quản lý phát triển đô thị
• 2.2.1.2. Các bước của công tác quản lý phát triển đô thị
• 2.2.2. Nội dung của quản lý phát triển đô thị
• 2.2.2.1. Quản lý các lĩnh vực của đô thị
• 2.2.2.2. Quản lý các mối quan hệ động trong đô thị
• 2.2.2.3. Quản lý an sinh, an toàn, an ninh đô thị và nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu, phục hồi trước rủi ro
• 2.3. PHÁP LUẬT, CHÍNH SÁCH ĐỂ THỰC HIỆN NỘI DUNG VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
• 2.3.1. Pháp luật, chính sách quản lý phát triển đô thị
• 2.3.2. Quy hoạch - công cụ xác định mô hình, chỉ tiêu phát triển đô thị
• 2.3.3. Các quy chuẩn, tiêu chuẩn, tiêu chí - xác định mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung quản lý phát triển đô thị
• 2.4. KHÁI NIỆM VỀ TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH
• 2.4.1. Khái niệm về tăng trưởng xanh và các vấn đề liên quan
• 2.4.1.1. Khái niệm “Tăng trưởng xanh”
• 2.4.1.2. Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững
• 2.4.1.3. Lồng ghép mục tiêu tăng trưởng xanh trong các lĩnh vực quản lý phát triển đô thị
• 2.4.1.4. Lộ trình phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 2.4.2. Khái niệm về quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 2.4.3. Một số mô hình vận hành đô thị hiệu quả gắn với tăng trưởng xanh
• 2.5. CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH THEO CÁC NHÓM TIÊU CHÍ CÓ VAI TRÒ ĐỊNH HƯỚNG - THỰC HIỆN - ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC TIÊU CHÍ
• 2.5.1. Bộ chỉ số của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD)
• 2.5.2. Bộ chỉ số của Viện tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI)
• 2.5.3. Các bộ chỉ số đô thị xanh
• 2.6. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH
• 2.6.1. Kinh nghiệm của Thẩm Quyến (Quảng Châu - Trung Quốc)
• 2.6.2. Kinh nghiệm của Singapore (Singapore)
• 2.6.3. Kinh nghiệm của thành phố Hamburg (Liên bang Đức)
• 2.6.4. Kinh nghiệm của thành phố Stockholm (Thụy Điển)
• 2.6.5. Kinh nghiệm của thành phố Copenhagen (Đan Mạch)
• 2.6.6. Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng
• 2.6.7. Kinh nghiệm của thành phố Hội An
• 2.6.8. Bài học kinh nghiệm cho quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ VIỆT NAM VÀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT, CHÍNH SÁCH VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ VIỆT NAM VÀ CHÍNH SÁCH TĂNG TRƯỞNG XANH
• 3.1.1. Thực trạng chiến lược và kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh
• 3.1.2. Pháp luật về quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 3.1.3. Khung chính sách thực hiện quản lý phát triển đô thị quốc gia
• 3.1.4. Quy trình quản lý phát triển đô thị tại Việt Nam
• 3.1.5. Quản lý phát triển đô thị theo hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí trên cơ sở Nghị quyết 1210/2016/UBTVQH13 về phân loại đô thị và quy định về chỉ tiêu xây dựng đô thị tăng trưởng xanh theo Thông tư 01/2018/TT-BXD
• 3.1.6. Thách thức trong quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại Việt Nam
• 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 3.2.1. Lịch sử, vị trí, vị thế, điều kiện tự nhiên - xã hội
• 3.2.2. Thực trạng thể chế quản lý về phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.3. Kế hoạch của tỉnh về triển khai thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Quy hoạch xây dựng và quy chế quản lý phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh
• 3.2.4.1. Định hướng phát triển không gian và mạng lưới đô thị
• 3.2.4.2. Quản lý đầu tư xây dựng phát triển đô thị
• 3.2.5. Thực trạng phát triển kinh tế đô thị và chuyển đổi cơ cấu kinh tế đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 3.2.6. Thực trạng đô thị hóa và mô hình phát triển đô thị của tỉnh
• 3.2.6.1. Tỷ lệ đô thị hóa, hệ thống đô thị, số lượng đô thị
• 3.2.6.2. Các mô hình phát triển đô thị của hệ thống đô thị trong tỉnh
• 3.2.7. Thực trạng chất lượng môi trường đô thị và xanh hóa dịch vụ đô thị
• 3.2.8. Các thách thức trong quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN NHÓM TIÊU CHÍ CÓ VAI TRÒ ĐỊNH HƯỚNG - THỰC HIỆN - ĐÁNH GIÁ VÀ XẾP HẠNG CÁC TIÊU CHÍ CỤ THỂ HÓA PHỤC VỤ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 4.1. PHÂN NHÓM TIÊU CHÍ CÓ VAI TRÒ ĐỊNH HƯỚNG - THỰC HIỆN - ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH TRÊN CƠ SỞ PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH
• 4.1.1. Xác định các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá phát triển đô thị gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh thông qua đánh giá các tiêu chí tại Nghị quyết 1210/2016/UBTVQH13 về phân loại đô thị với yêu cầu của tăng trưởng xanh
• 4.1.2. Đánh giá và xác định nhóm tiêu chí xây dựng đô thị tăng trưởng xanh theo Thông tư 01/2018/TT-BXD
• 4.1.3. Phân nhóm tiêu chí có vai trò định hướng- thực hiện- đánh giá phục vụ quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh ở tỉnh Quảng Ninh
• 4.1.3.1. Định hướng về mô hình phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.1.3.2. Nhóm tiêu chí có vai trò định hướng- thực hiện- đánh giá các thể chế để quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.1.3.3. Nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế đô thị theo hướng tăng trưởng xanh
• 4.1.3.4. Nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá chất lượng môi trường đô thị và xanh hóa dịch vụ đô thị
• 4.1.3.5. Nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá đảm bảo công bằng xã hội
• 4.2. ĐÁNH GIÁ VÀ XẾP HẠNG TIÊU CHÍ CỤ THỂ HÓA PHỤC VỤ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH TRÊN CƠ SỞ KHẢO SÁT XÃ HỘI
• 4.2.1. Phương pháp khảo sát
• 4.2.2. Đánh giá và xếp hạng các tiêu chí cụ thể hóa phục vụ quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.2.2.1. Xây dựng mô hình ảnh hưởng qua lại giữa các tiêu chí (Các biến quan sát) với các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng- thực hiện- đánh giá (các biến độc lập)
• 4.2.2.2. Phân tích độ tin cậy của các biến quan sát (phân tích Cronbach's Alpha)
• 4.2.2.3. Phân tích các yếu tố khám phá (EFA- Exploratory Factor Analysis)
• 4.2.2.4. Kiểm chứng mô hình SEM đã đề xuất cho sự hợp lý của các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng- thực hiện-đánh giá quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh và tác động qua lại giữa các nhóm tiêu chí
• 4.2.2.5. Xếp hạng các tiêu chí cụ thể hóa phục vụ quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.3. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 4.3.1. CÁC NGUYÊN TẮC, ĐỊNH HƯỚNG GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 4.3.2. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH TẠI TỈNH QUẢNG NINH
• 4.3.2.1. Giải pháp về áp dụng các mô hình phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.3.2.2. Giải pháp chung thực hiện các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng- thực hiện- đánh giá phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh
• 4.3.2.3. Giải pháp lộ trình thực hiện quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh và theo các tiêu chí để quản lý cụ thể
• 4.4. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC NHÓM TIÊU CHÍ CÓ VAI TRÒ ĐỊNH HƯỚNG - THỰC HIỆN - ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC TIÊU CHÍ ĐỂ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH
• KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ, NHỮNG ĐÓNG GÓP VÀ HẠN CHẾ CỦA LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu tiếng Việt
• Tài liệu tiếng Anh
• Phụ lục 2.1: Lộ trình của phát triển đô thị theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững
• Phụ lục 2.2: Bộ chỉ số đô thị xanh Châu Á
• Phụ lục 2.3: Nội dung quản lý phát triển đô thị theo cấp/loại đô thị
• Phụ lục 3.1: Phân công theo dõi, tổng hợp các tiêu chí liên quan đến tăng trưởng xanh tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.2: Tình hình thực hiện quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết 1/500 trong đô thị tại tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.3: Định hướng tổ chức không gian phát triển một số đô thị trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.4: Kế hoạch phân loại đô thị giai đoạn 2021-2030 của tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.5: Minh họa các khu kinh tế và khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.6: Thống kê tỷ lệ đô thị hóa của đô thị tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 3.7: Thực trạng đô thị hóa của tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 4.1: Bảng khảo sát điều tra các tiêu chí thuộc các nhóm tiêu chí ảnh hưởng đến công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh
• Phụ lục 4.2: Kết quả phân tích
• Phụ lục 4.3: Tổng hợp các tiêu chí còn lại sau khi kiểm định Cronbacks Alpha

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Phát Triển Đô Thị Tại Quảng Ninh 55 ký tự

Quảng Ninh, một tỉnh ven biển giàu tiềm năng, đang chứng kiến sự phát triển đô thị mạnh mẽ. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra nhiều thách thức về môi trường và tính bền vững. Luận án này tập trung vào việc quản lý phát triển đô thị theo hướng tăng trưởng xanh tại tỉnh, nhằm tìm ra các giải pháp cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Tỉnh có tốc độ ĐTH nhanh và mạnh, phát triển đô thị sôi động với rất nhiều dự án phát triển trong giai đoạn gần đây. Với 4 thành phố trực thuộc tỉnh và động lực phát triển kinh tế mạnh mẽ từ các khu kinh tế đa dạng, tỉnh đã và đang thu hút sự quan tâm đầu tư trong và ngoài nước giúp tỉnh Quảng Ninh vươn lên như một vùng đất nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển con người, phát triển đô thị, kinh tế và chất lượng môi trường sống.

1.1. Vai trò của Quảng Ninh trong phát triển đô thị xanh

Quảng Ninh, với vị trí chiến lược và tiềm năng phát triển đa dạng, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển đô thị xanh. Tỉnh có thể trở thành hình mẫu cho các địa phương khác trong việc áp dụng các mô hình tăng trưởng xanh. Tỉnh có tốc độ ĐTH nhanh và mạnh, phát triển đô thị sôi động với rất nhiều dự án phát triển trong giai đoạn gần đây. Với 4 thành phố trực thuộc tỉnh và động lực phát triển kinh tế mạnh mẽ từ các khu kinh tế đa dạng, tỉnh đã và đang thu hút sự quan tâm đầu tư trong và ngoài nước giúp tỉnh Quảng Ninh vươn lên như một vùng đất nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển con người, phát triển đô thị, kinh tế và chất lượng môi trường sống.

1.2. Tổng quan Chiến lược Tăng Trưởng Xanh quốc gia

Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam đặt mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Quảng Ninh có thể đóng góp vào mục tiêu này thông qua việc quản lý phát triển đô thị theo hướng thân thiện với môi trường. Việc chuyển đổi phát triển đô thị gắn với TTX đã là một chiến lược rất rõ ràng của Chính phủ Việt Nam: Năm 2012, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược TTX và kế đó đề ra Chương trình hành động TTX vào năm 2014. Năm 2021, Chiến lược TTX quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 [65, 66] một lần nữa khẳng định ưu tiên chiến lược và cam kết của Việt Nam theo hướng TTX trong giai đoạn tiếp theo.

II. Thách Thức Quản Lý Đô Thị Bền Vững Tại Quảng Ninh 58 ký tự

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Quảng Ninh cũng đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển đô thị bền vững. Khai thác tài nguyên, du lịch ồ ạt và quá trình đô thị hóa nhanh chóng có thể gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và di sản văn hóa. Theo tài liệu, "Nhiều dự án phát triển đô thị đang dần tạo nên sức hút phát triển của tỉnh trong khi công tác quản lý phát triển đô thị chưa thực sự qu..." Điều này đòi hỏi cần có các giải pháp quản lý đô thị hiệu quả và bền vững.

2.1. Tác động của khai thác tài nguyên đến môi trường đô thị

Hoạt động khai thác tài nguyên, đặc biệt là khai thác than, có thể gây ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân đô thị. Cần có các biện pháp giảm thiểu tác động và phục hồi môi trường. Tuy vậy, các hoạt động phát triển kinh tế lớn mạnh của hệ thống đô thị tỉnh chủ yếu gắn với khai thác tài nguyên tự nhiên như khai khoảng, phát triển du lịch dựa trên hệ thống cảnh quan di sản thiên nhiên vùng vịnh Hạ Long và các khu vực lịch sử quan trọng.

2.2. Du lịch và áp lực lên hạ tầng đô thị Quảng Ninh

Du lịch là một ngành kinh tế quan trọng của Quảng Ninh, nhưng sự tăng trưởng du lịch quá nhanh có thể gây áp lực lên hạ tầng đô thị, như giao thông, cấp nước, và xử lý chất thải. Cần có các giải pháp phát triển du lịch bền vững. Quảng Ninh là một tỉnh có lịch sử phát triển lâu đời, không chỉ gắn với nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước mà còn luôn duy trì là một trung tâm phát triển, động lực tăng trưởng mọi mặt của đất nước khi thời bình. Hiện tỉnh vẫn giữ vị trí chiến lược quan trọng, là cửa 2 ngõ yết hầu của đất nước và có vai trò trong việc xây dựng và bảo vệ các vùng biển đảo, che chắn cho thủ đô Hà Nội và là điểm sáng tăng trưởng.

III. Phương Pháp Quản Lý Phát Triển Đô Thị Hiệu Quả Tại Quảng Ninh 59 ký tự

Để quản lý phát triển đô thị hiệu quả, Quảng Ninh cần áp dụng các phương pháp tiếp cận toàn diện và tích hợp. Điều này bao gồm quy hoạch đô thị thông minh, quản lý tài nguyên bền vững, và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng. Phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường. Bên cạnh đó cần phát triển kinh tế hài hòa với văn hóa và di sản văn hóa.

3.1. Quy hoạch đô thị tích hợp và thông minh Quảng Ninh

Quy hoạch đô thị cần tích hợp các yếu tố kinh tế, xã hội, và môi trường. Ứng dụng công nghệ thông tin và dữ liệu lớn để quy hoạch đô thị thông minh, dự báo và quản lý các rủi ro. Cần tập trung xây dựng hệ thống đô thị hiện đại và nâng cao chất lượng cuộc sống cư dân.

3.2. Quản lý tài nguyên nước và năng lượng bền vững

Quảng Ninh cần quản lý tài nguyên nước và năng lượng một cách bền vững. Điều này bao gồm sử dụng hiệu quả nguồn nước, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, và giảm thiểu ô nhiễm. Sử dụng hiệu quả nguồn nước, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, và giảm thiểu ô nhiễm. Cần xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải hiệu quả và xây dựng các công trình xanh, tiết kiệm năng lượng.

3.3. Vai trò của cộng đồng trong quản lý đô thị bền vững

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính bền vững của quá trình phát triển đô thị. Cần tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình quy hoạch, ra quyết định, và giám sát các dự án phát triển đô thị.

IV. Giải Pháp Tăng Trưởng Xanh Trong Quản Lý Đô Thị Quảng Ninh 60 ký tự

Để đạt được tăng trưởng xanh, Quảng Ninh cần tập trung vào các giải pháp cụ thể trong các lĩnh vực như giao thông vận tải, xây dựng, và quản lý chất thải. Mục tiêu là giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và tạo ra một môi trường sống xanh, sạch, đẹp. Theo tài liệu nghiên cứu, Đại dịch Covid-19 đã và đang xảy ra thời gian qua đã một lần nữa cho thấy trách nhiệm và vai trò quan trọng của đô thị trong việc giải quyết các cú sốc và rủi ro trong khu vực định cư quan trọng nhất của con người là đô thị.

4.1. Phát triển giao thông công cộng xanh tại Quảng Ninh

Ưu tiên phát triển giao thông công cộng như xe buýt điện, tàu điện, và xe đạp. Xây dựng hạ tầng giao thông thân thiện với người đi bộ và xe đạp. Giảm thiểu sử dụng phương tiện cá nhân gây ô nhiễm. Xây dựng hạ tầng giao thông thân thiện với người đi bộ và xe đạp. Giảm thiểu sử dụng phương tiện cá nhân gây ô nhiễm.

4.2. Xây dựng công trình xanh và tiết kiệm năng lượng

Khuyến khích xây dựng công trình xanh và sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường. Áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong các tòa nhà. Tạo ra các khu đô thị sinh thái. EDGE Hệ thống chứng chỉ cho công trình sử dụng tài nguyên hiệu quả (Excellence in Design for Greater Efficiencies), EIU Cơ quan nghiên cứu kinh tế toàn cầu thuộc tạp chí The Economist (Economist Intelligence Unit), EPI Khu công nghiệp sinh thái (Ecology industrial park).

4.3. Quản lý chất thải và tái chế hiệu quả tại đô thị

Xây dựng hệ thống quản lý chất thải hiệu quả, bao gồm thu gom, phân loại, và tái chế chất thải. Khuyến khích giảm thiểu chất thải và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Giảm thiểu chất thải và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường.

V. Ứng Dụng Kết Quả Quản Lý Đô Thị Xanh Tại Quảng Ninh 60 ký tự

Luận án này tập trung phân tích, đánh giá kết quả của các giải pháp trên được ứng dụng vào thực tế, nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho việc quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh. Phân tích mô hình SEM với các biến độc lập trong các chỉ số tăng trưởng xanh cũng được quan tâm để xem sự tương tác giữa các yếu tố môi trường kinh tế và xã hội. Từ đó đưa ra bài học từ các khu đô thị sinh thái trên thế giới.

5.1. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng lẫn nhau trong mô hình SEM

Áp dụng mô hình SEM (Structural Equation Modeling) để phân tích ảnh hưởng của các yếu tố môi trường, xã hội, kinh tế trong phát triển đô thị. Từ đó giúp cho chính sách có cái nhìn đa chiều để xây dựng và ban hành.

5.2. Bài học về khu đô thị sinh thái từ các quốc gia tiên tiến

Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia tiên tiến về khu đô thị sinh thái và áp dụng vào điều kiện của Quảng Ninh. Các yếu tố môi trường, kinh tế, và xã hội được tích hợp để tạo nên khu đô thị sinh thái bền vững. Cần phân tích các yếu tố môi trường, kinh tế, và xã hội được tích hợp để tạo nên khu đô thị sinh thái bền vững. Nhấn mạnh phát triển kinh tế hài hòa với văn hóa và di sản văn hóa.

VI. Kết Luận Tương Lai Quản Lý Đô Thị Xanh Tại Quảng Ninh 59 ký tự

Luận án này đưa ra kết luận và kiến nghị về hướng đi trong tương lai cho việc quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại Quảng Ninh. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Quá trình đô thị hóa cần gắn liền với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ từ các khu kinh tế đa dạng, tỉnh đã và đang thu hút sự quan tâm đầu tư trong và ngoài nước giúp tỉnh Quảng Ninh vươn lên như một vùng đất nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển con người, phát triển đô thị, kinh tế và chất lượng môi trường sống.

6.1. Kiến nghị về chính sách và thể chế quản lý đô thị xanh

Đề xuất các chính sách và thể chế phù hợp để thúc đẩy quản lý đô thị xanh tại Quảng Ninh. Tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho các dự án phát triển bền vững. Quá trình đô thị hóa cần gắn liền với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

6.2. Hợp tác giữa các bên liên quan để phát triển bền vững

Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, và cộng đồng trong quá trình phát triển đô thị bền vững. Tạo ra các diễn đàn để các bên liên quan trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm. Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ từ các khu kinh tế đa dạng, tỉnh đã và đang thu hút sự quan tâm đầu tư trong và ngoài nước giúp tỉnh Quảng Ninh vươn lên như một vùng đất nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển con người, phát triển đô thị, kinh tế và chất lượng môi trường sống.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Quá trình đô thị hóa và phát triển đô thị tại các quốc gia trên thế giới thời gian qua đã bộc lộ sự thiếu bền vững khi tốc độ tăng trưởng đô thị tỷ lệ nghịch với chất lượng môi trường và hệ sinh thái. Các hoạt động giao thông, sản xuất và tiêu dùng đô thị làm gia tăng suy thoái tài nguyên, biến đổi khí hậu, nước biển dâng và các rủi ro thiên tai. Tại Việt Nam, sau 35 năm đổi mới (từ năm 1986), hệ thống đô thị có bước phát triển nhanh. Trong giai đoạn 2016-2020, mỗi năm tỷ lệ đô thị hóa tăng thêm từ 0,9% đến 1%, dân số đô thị tăng thêm khoảng 1,2 triệu người; đến hết năm 2020, tỷ lệ đô thị hóa ước đạt 40% với tốc độ tăng trung bình 2,8%/năm. Cùng với sự gia tăng này, yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng đô thị sang hướng tăng trưởng xanh đã được xác lập trong Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh năm 2012, Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh năm 2014 và Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050.

Tỉnh Quảng Ninh giữ vị trí chiến lược tại vùng Đông Bắc Việt Nam, có hệ thống đô thị mang đặc trưng địa hình trung du, miền núi, ven biển và hải đảo. Tỉnh sở hữu 4 thành phố trực thuộc tỉnh và nhiều khu kinh tế, có tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng mô hình phát triển kinh tế đô thị chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên tự nhiên (than đá, khoáng sản) và khai thác cảnh quan du lịch tại vùng di sản vịnh Hạ Long. Việc phát triển nóng, quỹ đất dành cho đô thị hạn hẹp dẫn đến tình trạng san đồi, lấn biển, gây suy thoái hệ sinh thái biển, ô nhiễm môi trường đất và thiếu nước cục bộ. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật chủ yếu tập trung vào hạ tầng xám, chưa bảo đảm khả năng thích ứng và chống chịu trước thiên tai và biến đổi khí hậu. Do đó, việc nghiên cứu cơ sở khoa học và giải pháp quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh là yêu cầu cấp thiết.

Mục đích nghiên cứu của luận án là xác định cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất hệ thống giải pháp để quản lý phát triển đô thị gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh cho hệ thống đô thị tại tỉnh Quảng Ninh.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Làm rõ cơ sở lý luận, kinh nghiệm các nội dung của công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh;
2. Làm rõ thực trạng quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh;
3. Nhận diện các thách thức cần giải quyết trên cơ sở các nội dung quản lý phát triển đô thị (các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh và các tiêu chí cụ thể hóa), là đề bài cho khảo sát và đề xuất giải pháp quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh;
4. Đề xuất giải pháp để quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh, trong đó làm rõ các nhóm giải pháp chung, giải pháp cụ thể, tổ chức thực hiện và các ưu tiên thực hiện để có lộ trình quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh hiệu quả, đảm bảo tính hệ thống trong quản lý và tính bao trùm của mục tiêu phát triển tăng trưởng xanh.

Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh, tập trung vào các nội dung chính gồm các nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá và các tiêu chí cụ thể hóa.

Phạm vi nghiên cứu:

• Nội dung: Tập trung vào các nhóm tiêu chí định hướng - thực hiện - đánh giá và hệ thống tiêu chí cụ thể hóa phục vụ công tác quản lý phát triển đô thị của tỉnh Quảng Ninh, đặt trong bối cảnh quản lý phát triển đô thị giai đoạn 2011 đến tháng 6/2021 và định hướng tầm nhìn đến năm 2045.
• Chủ thể quản lý: Cơ quan quản lý nhà nước về đô thị, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh cùng các cấp chính quyền đô thị và hệ thống cơ quan chuyên môn liên quan.
• Địa bàn: Toàn bộ hệ thống đô thị thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các công trình nghiên cứu trong nước về lĩnh vực này gồm nhiều nhóm:

• Nhóm sách và giáo trình: Tác giả Võ Kim Cương (2014) trong "Quản lý phát triển đô thị - Ý tưởng và trải nghiệm" phân tích các nội dung quản lý đất đai, nhà ở, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ đô thị; Nguyễn Đình Hương (2001, 2003, 2010), Nguyễn Ngọc Châu (2001), Phạm Trọng Mạnh (2010) với các giáo trình "Quản lý đô thị" đã hệ thống hóa vai trò quản lý nhà nước theo các lĩnh vực kết cấu hạ tầng, quy hoạch, dịch vụ công cộng và tài chính đô thị; Nguyễn Thế Bá (2004) với "Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị" và Nguyễn Đăng Sơn (2005) trong "Phương pháp tiếp cận mới về quy hoạch và quản lý đô thị" nhấn mạnh mối liên kết giữa quy hoạch và quản lý theo kết quả; Trần Ngọc Ngoạn và cộng sự (2016) trong "Chính sách thúc đẩy TTX - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam" rà soát khung thể chế chính sách chung nhưng chưa đi sâu vào địa bàn đô thị.
• Nhóm luận án tiến sĩ: Luận án của Nguyễn Hoàng Minh (2014) tiếp cận quản lý xây dựng theo quy hoạch tại khu đô thị mở rộng quận Hà Đông (Hà Nội); luận án của Ngô Văn Khương (2015) nghiên cứu chính sách thuế phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.
• Nhóm công trình khoa học và báo cáo: Phạm Phương Anh và cộng sự (2017), Trần Thị Bích và Nguyễn Thị Hồng (2017) khảo sát các mô hình đô thị xanh và tiêu chí đánh giá của Liên minh châu Âu, ASEAN; Nguyễn Tuấn Anh (2014) phân tích 4 nhóm chủ đề trong Chiến lược tăng trưởng xanh; Nguyễn Trọng Hoài (2012) áp dụng khung phân tích của OECD để gợi ý chính sách cho Việt Nam; báo cáo của UNIDO (2012) về công nghiệp xanh; báo cáo của OECD (2014) về chính sách đô thị quốc gia tại Việt Nam; Báo cáo cấp Bộ của Bộ Xây dựng (2014, 2020) và Đề án Quy hoạch thúc đẩy tăng trưởng xanh thành phố Hải Phòng (2015).

Các công trình nghiên cứu ngoài nước:

• Hướng dẫn quản lý đô thị: Báo cáo trong Shanghai Manual (2011) chỉ rõ tính đặc thù của từng đô thị trong lựa chọn chính sách phát triển; các bài viết của tác giả quốc tế (1994, 1995, 1998) về bản chất quản lý đô thị tại các nước đang phát triển; Ngân hàng Thế giới (2011) và OECD (2011, 2016) khuyến nghị tích hợp các mục tiêu sử dụng tài nguyên vào quản lý đô thị; UN-Habitat (2012, 2013) xuất bản bộ tài liệu 4 tập định hướng cấu trúc đô thị cho nền kinh tế xanh; Hammer và cộng sự (2011) xây dựng khung khái niệm chính sách tăng trưởng xanh cho thành phố.
• Đo lường và bộ chỉ số đô thị: Umaporn Pupphachai (2017) đề xuất 3 nhóm nhân tố xác định chỉ số bền vững (SIs); Amira Mersal (2016) nhấn mạnh quy hoạch môi trường; Ali Modarres (2017) phân tích mối quan hệ giữa giao thông, di chuyển và tiêu thụ năng lượng; Zeev Stossel và cộng sự (2017) ứng dụng Chỉ số bền vững vật lý sinh học đô thị (UBSI) tại thành phố Tel Aviv-Jaffa; Yannis A. Phillis và cộng sự (2017) đánh giá tính bền vững đô thị qua yếu tố sinh thái và hạnh phúc; Diego Vazquez-Brust và cộng sự (2014) phát triển mô hình Nhà nước tăng trưởng xanh (GGS); Ting Zhao và Zhenshan Yang (2017) sử dụng mô hình hồi quy logistic đánh giá hiệu quả tăng trưởng xanh của 286 thành phố tại Trung Quốc.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án nhận diện và lựa chọn giải quyết:

• Thứ nhất, các công trình trong và ngoài nước phần lớn nghiên cứu riêng rẽ giữa quản lý đô thị và tăng trưởng xanh; các nghiên cứu kết hợp cả hai nội dung còn rất hạn chế và chủ yếu dừng ở mức phân tích định hướng chung hoặc đánh giá hiện trạng kinh tế.
• Thứ hai, các nghiên cứu quản lý đô thị truyền thống thường tập trung vào các yếu tố "tĩnh" (quản lý công trình, mật độ, tầng cao, quy chuẩn vật thể) mà xem nhẹ việc quản lý các mối quan hệ "động" (dòng di chuyển lao động, dân cư trôi nổi, dòng luân chuyển vốn đầu tư, sự biến động của thị trường bất động sản và sự tương tác giữa khu vực kinh tế chính thức với phi chính thức).
• Thứ ba, các văn bản pháp lý hiện hành tại Việt Nam (như Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Thông tư số 01/2018/TT-BXD) mới dừng lại ở việc phục vụ phân loại đô thị hoặc báo cáo kiểm tra mức độ đạt chỉ tiêu tăng trưởng xanh, chưa cung cấp một khung công cụ quản lý toàn diện theo chu trình định hướng - thực hiện - đánh giá.
• Thứ tư, chưa có nghiên cứu nào thiết lập hệ thống tiêu chí định lượng phục vụ công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh cho địa bàn đặc thù có nhiều đô thị ven biển, đảo và vùng công nghiệp khai thác khoáng sản như tỉnh Quảng Ninh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên các cơ sở lý luận và khái niệm nền tảng:

• Bản chất quản lý phát triển đô thị: Tiếp thu luận điểm của Ardeshiri, Amos, Davidson, Rakodi, Willis và Ronald, luận án xác định quản lý phát triển đô thị là sự can thiệp có tính hệ thống bằng công cụ pháp luật, chính sách của chính quyền vào các hoạt động đô thị; kết hợp hài hòa 3 trụ cột: quy hoạch/kế hoạch - kiến thiết xây dựng - vận hành.
• Khung nội dung quản lý 5 lĩnh vực đô thị theo trật tự không gian: (1) Sử dụng đất đai và tài nguyên (nền tảng định hình mô hình phát triển đô thị); (2) Cung cấp hạ tầng kỹ thuật, xã hội và dịch vụ đô thị; (3) Phát triển kinh tế đô thị; (4) Quản lý chất lượng môi trường đô thị; (5) Bảo đảm phúc lợi và công bằng xã hội.
• Khung quản lý các mối quan hệ động: Quản lý dòng di chuyển của cư dân; kiểm soát quy mô dân số và lao động nhập cư/xuất cư; điều tiết dòng vốn đầu tư xây dựng đô thị; cân bằng mối quan hệ giữa nhà ở, việc làm và chi phí đi lại; quản lý tương tác giữa khu vực chính thức và khu vực phi chính thức.
• Cơ sở pháp lý: Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 về phân loại đô thị; Thông tư số 01/2018/TT-BXD quy định về chỉ tiêu xây dựng đô thị tăng trưởng xanh; Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh qua các thời kỳ và dự thảo Luật Quản lý phát triển đô thị (năm 2019).
• Cơ sở thực tiễn: Kinh nghiệm quản lý tăng trưởng xanh tại các đô thị quốc tế (Thẩm Quyến - Trung Quốc; Singapore; Hamburg - Đức; Stockholm - Thụy Điển; Copenhagen - Đan Mạch) và các đô thị trong nước (Đà Nẵng, Hội An, Hải Phòng).

Phương pháp nghiên cứu thực hiện trong luận án kết hợp giữa tiếp cận định tính và định lượng:

• Phương pháp định tính: Tổng hợp tài liệu, phân tích lịch sử, so sánh, đối chiếu thể chế chính sách, sử dụng phương pháp tham vấn chuyên gia để xác định các nội dung quản lý và thiết lập bảng câu hỏi khảo sát ban đầu.
• Phương pháp định lượng:
  • Điều tra khảo sát bằng bảng hỏi xã hội học tại tỉnh Quảng Ninh đối với cán bộ quản lý, chuyên gia và người dân liên quan.
  • Kiểm định độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha (loại bỏ các biến có hệ số tương quan biến - tổng không đạt yêu cầu).
  • Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis - EFA) nhằm trích xuất và gom nhóm các tiêu chí thành các nhân tố đại diện.
  • Kiểm định mô hình phương trình cấu trúc (Structural Equation Modeling - SEM) để xác định mức độ tác động và tính phù hợp của mối quan hệ giữa các nhóm tiêu chí định hướng - thực hiện - đánh giá với các tiêu chí cụ thể hóa.
  • Đánh giá trọng số và xếp hạng mức độ ưu tiên của các tiêu chí phục vụ công tác quản lý.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ các báo cáo thống kê của Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011 đến tháng 6/2021; dữ liệu sơ cấp thu thập từ cuộc khảo sát xã hội học theo bảng hỏi trên địa bàn tỉnh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh

Chương 1 rà soát toàn diện các tài liệu, công trình khoa học trong và ngoài nước theo 3 mảng chủ đề: quản lý phát triển đô thị, tăng trưởng xanh và sự kết hợp giữa quản lý đô thị với tăng trưởng xanh. Tác giả chỉ ra các công trình trong nước phần lớn tập trung vào khía cạnh kỹ thuật hạ tầng đơn lẻ (cấp thoát nước, rác thải, giao thông) hoặc nghiên cứu kinh tế xanh vĩ mô, thiếu vắng sự kết nối thành quy trình quản lý đô thị hoàn chỉnh. Các nghiên cứu quốc tế từ UN-Habitat, OECD, WB cung cấp các khung khái niệm và chỉ số bền vững (SIs, UBSI, GGS) nhưng chưa tương thích với bối cảnh thể chế phân cấp quản lý tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, chương này xác lập 4 khoảng trống nghiên cứu chính và đặt ra các câu hỏi, giả thuyết nghiên cứu làm tiền đề cho các chương tiếp theo.

Chương 2: Cơ sở lý luận, các yêu cầu về pháp lý và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh

Chương 2 làm rõ hệ thống khái niệm về đô thị, cấu trúc đô thị, quản lý đô thị và quản lý phát triển đô thị. Tác giả luận giải quy trình quản lý đô thị đa ngành gồm 9 bước: từ xác định vấn đề, xây dựng mục tiêu, chính sách, tổ chức bộ máy, phát triển chương trình/dự án, lập kế hoạch, thực hiện, vận hành bảo trì cho đến đánh giá. Chương này phân tích cấu trúc 5 lĩnh vực quản lý không gian và bổ sung nội dung quản lý các mối quan hệ động trong đô thị.

Về mặt thể chế, chương rà soát các bộ chỉ số tăng trưởng xanh của OECD, GGGI, bộ chỉ số đô thị xanh châu Âu, bộ chỉ số đô thị xanh châu Á. Đồng thời, tác giả đúc kết bài học thực tiễn từ 5 đô thị quốc tế (Thẩm Quyến, Singapore, Hamburg, Stockholm, Copenhagen) và 2 đô thị trong nước (Đà Nẵng, Hội An), rút ra các nguyên tắc về tích hợp không gian xanh, giao thông công cộng, kinh tế tuần hoàn và quản trị đa bên để vận dụng cho tỉnh Quảng Ninh.

Chương 3: Thực trạng quản lý phát triển đô thị Việt Nam và quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh

Chương 3 phân tích khung chính sách quản lý phát triển đô thị tại Việt Nam, tập trung vào sự bất cập của việc áp dụng Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Thông tư số 01/2018/TT-BXD khi các chỉ tiêu mới phục vụ xếp loại hoặc kiểm tra tĩnh, chưa gắn với vận hành đô thị. Đi sâu vào địa bàn tỉnh Quảng Ninh, tác giả phân tích các điều kiện đặc thù về tự nhiên, xã hội và thể chế quản lý; tình hình thực hiện quy hoạch xây dựng, mạng lưới đô thị và các dự án đầu tư phát triển đô thị.

Nội dung thực trạng tại Quảng Ninh	Dữ liệu và biểu hiện thực tế được ghi nhận
Số lượng đô thị và cơ cấu hành chính	Tỉnh có 4 thành phố trực thuộc tỉnh; hệ thống đô thị mang tính đại diện cao cho các loại hình địa hình trung du, miền núi, ven biển và hải đảo.
Mô hình tăng trưởng kinh tế đô thị	Phụ thuộc chủ yếu vào công nghiệp khai thác tài nguyên (than, khoáng sản) và dịch vụ du lịch dựa trên cảnh quan vịnh Hạ Long; đang trong quá trình chuyển đổi từ "nâu" sang "xanh".
Thực trạng sử dụng đất và san lấp	Quỹ đất xây dựng hạn chế; xuất hiện tình trạng san đồi, lấn biển gây ảnh hưởng đến cảnh quan tự nhiên và hệ sinh thái ven bờ.
Môi trường nước và cấp thoát nước	Tài nguyên nước dồi dào nhưng phân bổ không đều; xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt cục bộ; hạ tầng thu gom và xử lý nước thải đô thị chưa đáp ứng yêu cầu.
Quản lý chất thải rắn	Lượng rác thải phát sinh lớn từ hoạt động đô thị và khách du lịch vịnh Hạ Long; công tác thu gom, tái chế và tái sử dụng chưa đồng bộ.
Khả năng thích ứng thiên tai	Là 1 trong 28 tỉnh ven biển chịu rủi ro bão, ngập lụt, nước biển dâng; hạ tầng kỹ thuật chủ yếu là hạ tầng xám, thiếu khả năng phục hồi.

Chương này chỉ rõ các thách thức lớn của tỉnh: mâu thuẫn giữa khai thác than với phát triển du lịch; quản lý dân số vãng lai và lao động mùa vụ; sự phân tán trong cơ chế điều phối liên ngành giữa các sở, ban, ngành và chính quyền các địa phương trực thuộc tỉnh.

Chương 4: Phân nhóm tiêu chí có vai trò định hướng - thực hiện - đánh giá và xếp hạng các tiêu chí cụ thể hóa phục vụ quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh

Chương 4 thực hiện phân tích thực nghiệm từ kết quả khảo sát xã hội học. Tác giả đối chiếu các tiêu chí tại Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Thông tư số 01/2018/TT-BXD, sau đó xây dựng mô hình gồm 36 biến quan sát ban đầu thuộc các nhóm tiêu chí định hướng - thực hiện - đánh giá.

Thông qua quy trình xử lý dữ liệu định lượng:

1. Phân tích độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha: Kiểm định và loại bỏ các biến quan sát không đạt độ tin cậy, rút gọn danh mục còn 26 tiêu chí đạt chuẩn.
2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Trích xuất các nhân tố đại diện cho 4 nhóm tiêu chí quản lý.
3. Kiểm định mô hình cấu trúc SEM: Xác nhận tính phù hợp của mô hình thể hiện mối quan hệ tác động qua lại giữa 4 nhóm tiêu chí và 26 tiêu chí cụ thể hóa.
4. Xếp hạng mức độ quan trọng: Xác định trọng số và thứ tự ưu tiên của 26 tiêu chí cụ thể hóa làm căn cứ cho việc quản lý thực tế trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Nhóm tiêu chí (Biến độc lập)	Số lượng tiêu chí cụ thể hóa	Nội dung trọng tâm phục vụ quản lý
Nhóm 1: Thể chế quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh	6	Hoàn thiện quy chế quản lý, bộ máy phối hợp liên ngành, cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình.
Nhóm 2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đô thị theo hướng tăng trưởng xanh	7	Tỷ trọng kinh tế xanh, dịch vụ du lịch sinh thái, việc làm xanh, hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên trong sản xuất.
Nhóm 3: Chất lượng môi trường đô thị và xanh hóa dịch vụ đô thị	8	Tỷ lệ xử lý nước thải, thu gom chất thải rắn, diện tích cây xanh công cộng, phát triển hạ tầng xanh thích ứng biến đổi khí hậu.
Nhóm 4: Bảo đảm công bằng xã hội	5	Khả năng tiếp cận dịch vụ hạ tầng thiết yếu, nhà ở cho đối tượng thu nhập thấp, phúc lợi cho người dễ bị tổn thương.

Chương 5: Giải pháp quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại tỉnh Quảng Ninh

Dựa trên kết quả phân tích định lượng tại Chương 4, Chương 5 đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện bao gồm:

• Các nguyên tắc và định hướng giải pháp: Tuân thủ quy hoạch chiến lược, lồng ghép chỉ tiêu tăng trưởng xanh vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm tính liên kết vùng và tính hệ sinh thái đô thị.
• Giải pháp về áp dụng mô hình phát triển đô thị: Áp dụng mô hình đô thị gắn với hệ thống kết nối không gian xanh đa chức năng; chuyển đổi các khu công nghiệp tập trung hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái (EPI).
• Giải pháp chung và giải pháp cụ thể: Triển khai đồng bộ 4 nhóm tiêu chí đã được xác lập; ưu tiên đầu tư hạ tầng xanh, giao thông công cộng, kiểm soát ô nhiễm vùng vịnh Hạ Long và khu vực khai thác than.
• Lộ trình thực hiện: Thiết lập tiến trình quản lý phát triển đô thị theo từng giai đoạn ưu tiên ngắn hạn, trung hạn và dài hạn gắn với các mốc quy hoạch của tỉnh đến năm 2030 và 2045.
• Tổ chức thực hiện: Đề xuất thành lập Ban chỉ đạo tỉnh Quảng Ninh về quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh; phân định rõ chức năng đầu mối của Sở Xây dựng trong việc theo dõi, thẩm định và đánh giá các dự án phát triển đô thị theo hệ thống tiêu chí tăng trưởng xanh.

Kết quả và những đóng góp mới

Những đóng góp mới về mặt lý luận:

• Bổ sung và làm rõ khái niệm, nội dung công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh; khẳng định quản lý đô thị không chỉ bao gồm việc kiểm soát các yếu tố vật thể tĩnh (công trình, tầng cao, mật độ) mà phải bao hàm việc quản lý các mối quan hệ động (dòng dịch chuyển dân cư, lao động, nguồn vốn đầu tư, sự tương tác giữa khu vực chính thức và phi chính thức).
• Hệ thống hóa quy trình quản lý đô thị đa ngành thành chu trình khép kín gắn kết giữa ba yếu tố: quy hoạch/kế hoạch - kiến thiết xây dựng - vận hành; tích hợp mục tiêu tăng trưởng xanh vào 5 lĩnh vực quản lý theo chiều dọc của không gian đô thị.

Những đóng góp mới về mặt thực tiễn:

• Phân tích và làm rõ thực trạng, các điểm nghẽn trong công tác quản lý phát triển đô thị của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011 - tháng 6/2021 trong bối cảnh chuyển dịch kinh tế từ "nâu" sang "xanh".
• Xây dựng và kiểm chứng thành công bằng mô hình SEM bộ công cụ gồm 4 nhóm tiêu chí định hướng - thực hiện - đánh giá với 26 tiêu chí cụ thể hóa, được xếp hạng ưu tiên dựa trên kết quả khảo sát thực tế tại địa phương.
• Đề xuất mô hình không gian xanh đa chức năng, mô hình khu công nghiệp sinh thái (EPI), lộ trình triển khai cụ thể và sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý với vai trò đầu mối của Ban chỉ đạo tỉnh và Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất:

• Kiến nghị Chính phủ và Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý phát triển đô thị, chuyển đổi cách tiếp cận đánh giá đô thị từ xếp loại hành chính tĩnh sang kiểm soát chất lượng vận hành đô thị tăng trưởng xanh.
• Kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành quy chế phối hợp liên ngành, phân công trách nhiệm theo dõi 26 tiêu chí cụ thể hóa cho các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân các thành phố, thị xã, huyện trên địa bàn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Phạm vi dữ liệu thứ cấp của luận án dừng ở mốc tháng 6/2021, do đó chưa cập nhật đầy đủ các biến động kinh tế - xã hội và các chính sách quản lý phát triển đô thị mới ban hành trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19.
• Số liệu thống kê về một số yếu tố động, đặc biệt là dân số trôi nổi (cư dân vãng lai, khách du lịch lưu trú ngắn hạn) và lượng chất thải phát sinh từ tàu du lịch trên vịnh Hạ Long chưa được thu thập thường xuyên qua chuỗi thời gian dài, gây khó khăn cho việc ước lượng chính xác tuyệt đối các tác động môi trường.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát thực nghiệm và kiểm chứng mô hình cấu trúc 26 tiêu chí tại các tỉnh, thành phố ven biển khác của Việt Nam nhằm nâng cao tính khái quát của mô hình.
• Nghiên cứu cơ chế tài chính đô thị xanh và cơ chế đối tác công tư (PPP) trong việc huy động nguồn vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng kỹ thuật xanh thích ứng biến đổi khí hậu.

Giá trị tham khảo

Luận án cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Quản lý xây dựng, Đô thị học, Kinh tế đô thị: Luận án là tài liệu tham khảo về phương pháp luận kết hợp giữa nghiên cứu lý luận thể chế với phân tích định lượng (kiểm định thang đo Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và mô hình phương trình cấu trúc SEM) trong nghiên cứu quản lý đô thị. Chương 1 và Chương 2 cung cấp tổng quan tài liệu có hệ thống về các trường phái quản lý đô thị trên thế giới.
• Đối với các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Sở Xây dựng và các sở liên quan): Luận án cung cấp bộ công cụ 4 nhóm với 26 tiêu chí cụ thể hóa đã được sàng lọc, có thể sử dụng làm cơ sở để ban hành quy chế quản lý đô thị, thẩm định dự án đầu tư phát triển đô thị và lồng ghép mục tiêu tăng trưởng xanh vào quy hoạch tỉnh.
• Đối với chính quyền các địa phương có tính chất tương đồng (các tỉnh ven biển, có hoạt động khai khoáng hoặc trung tâm du lịch): Các giải pháp về mô hình khu công nghiệp sinh thái và mạng lưới không gian xanh đa chức năng tại Chương 5 là kinh nghiệm hữu ích để chuyển đổi cơ cấu kinh tế đô thị theo hướng bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sắp xếp các lĩnh vực quản lý đô thị theo trật tự không gian như thế nào?
Luận án sắp xếp 5 lĩnh vực quản lý đô thị theo chiều dọc từ nền tảng đến thượng tầng: (1) Sử dụng đất đai đô thị và tài nguyên (nền tảng quyết định mô hình phát triển đô thị); (2) Cung cấp hạ tầng kỹ thuật, xã hội và dịch vụ đô thị; (3) Phát triển kinh tế đô thị; (4) Quản lý chất lượng môi trường đô thị (cảnh quan, an toàn, an ninh); (5) Bảo đảm phúc lợi và công bằng cho các đối tượng xã hội.

2. Các yếu tố "động" trong quản lý phát triển đô thị được luận án làm rõ bao gồm những nội dung gì?
Luận án xác định các yếu tố động gồm: dòng di chuyển giao thông của người dân; dòng lưu chuyển của dân cư và dân số trôi nổi (dân cư vãng lai); dòng dịch chuyển của lực lượng lao động; dòng dịch chuyển của nguồn lực tài chính, dòng vốn đầu tư đô thị; mối quan hệ giữa nhà ở, việc làm, chi phí đi lại; và sự tương tác giữa khu vực kinh tế chính thức với khu vực phi chính thức.

3. Quá trình kiểm định định lượng đã rút gọn số lượng tiêu chí quản lý như thế nào?
Từ 36 biến quan sát ban đầu được xây dựng trên cơ sở đối chiếu Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 và Thông tư số 01/2018/TT-BXD cùng ý kiến chuyên gia, tác giả thực hiện kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA). Kết quả đã loại bỏ các biến không đạt chuẩn, rút gọn còn 26 tiêu chí cụ thể hóa thuộc 4 nhóm tiêu chí định hướng - thực hiện - đánh giá để đưa vào kiểm chứng mô hình cấu trúc SEM.

4. Đô thị tỉnh Quảng Ninh đối mặt với những thách thức môi trường đặc thù nào trong quá trình tăng trưởng xanh?
Các thách thức chính gồm: mâu thuẫn giữa khai thác khoáng sản (than đá) với bảo tồn cảnh quan du lịch vịnh Hạ Long; địa hình hẹp dẫn đến tình trạng bạt đồi, lấn biển làm biến đổi hệ sinh thái tự nhiên; nguy cơ ô nhiễm môi trường đất và thiếu nước cục bộ; lượng rác thải lớn phát sinh từ du lịch chưa được tái chế triệt để; và hạ tầng kỹ thuật chủ yếu là hạ tầng xám, chưa bảo đảm khả năng chống chịu trước tác động của nước biển dâng và biến đổi khí hậu tại 28 tỉnh ven biển.

5. Luận án đề xuất mô hình tổ chức nào để thực hiện công tác quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh tại Quảng Ninh?
Luận án đề xuất thành lập Ban chỉ đạo tỉnh Quảng Ninh về quản lý phát triển đô thị gắn với tăng trưởng xanh, đồng thời xác định Sở Xây dựng là cơ quan đầu mối thường trực, chịu trách nhiệm điều phối liên ngành, theo dõi việc thực hiện 26 tiêu chí cụ thể hóa và thẩm định các chương trình, dự án đầu tư phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh theo định hướng tăng trưởng xanh.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Phạm Văn Thành đã giải quyết một vấn đề cấp thiết trong công tác quản lý phát triển đô thị tại tỉnh Quảng Ninh dưới góc độ quản lý xây dựng. Công trình đã kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, làm rõ cơ sở lý thuyết về các yếu tố tĩnh và động trong quản lý đô thị, đồng thời kiểm chứng mô hình 4 nhóm tiêu chí với 26 chỉ tiêu cụ thể hóa bằng mô hình SEM. Hệ thống giải pháp, mô hình không gian xanh đa chức năng, khu công nghiệp sinh thái và lộ trình tổ chức thực hiện đề xuất trong luận án có giá trị ứng dụng thực tiễn đối với chính quyền tỉnh Quảng Ninh và cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác quản lý phát triển đô thị theo hướng tăng trưởng xanh tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ GẮN VỚI TĂNG TRƯỞNG XANH 1. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC 1. Sách và giáo trình Tác giả Võ Kim Cương trong “Quản lý phát triển đô thị - Ý tưởng và trải nghiệm” cho rằng công tác quản lý phát triển đô thị (QLPTĐT) là một công việc mới. Mới vì đất nước ta mới bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, cũng là bước vào quá trình ĐTH chưa bao lâu.

Tác phẩm đã trình bày rõ ràng các nội dung về QLPTĐT; đánh giá quá trình ĐTH tại Việt Nam; đồng thời đưa ra các nội dung về quy hoạch đô thị (QHĐT), QLPTĐT; các nội dung quản lý đất đai và nhà ở, hạ tầng và dịch vụ đô thị [27]. Với các tác phẩm cùng tên “Quản lý đô thị”, các tác giả Nguyễn Đình Hương với [43], Nguyễn Ngọc Châu [15] và Phạm Trọng Mạnh [45] đã cùng phân tích lịch sử phát triển đô thị và từ đó trình bày cách thức quản lý PTĐT qua các giai đoạn, thời kỳ. Mỗi thời kỳ cho thấy có cách tiếp cận khác nhau để quản lý đô thị. Các tác phẩm đều nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong quá trình chuyển hướng và cải cách các dịch vụ ở đô thị và thực hiện các chính sách làm cơ sở để quản lý đô thị ở các phạm vi, lĩnh vực khác nhau như: quản lý phát triển hệ thống đô thị quốc gia; quy hoạch và quản lý các dịch vụ công cộng ở đô thị; quản lý QHXD đô thị; quản lý giao thông và vận tải đô thị; quản lý ngành cấp và thoát nước ở đô thị; quản lý môi trường và chất thải rắn (CTR) ở đô thị; quản lý bất động sản và nhà cửa ở đô thị; quản lý các lĩnh vực kết cấu hạ tầng ở đô thị; tài chính đô thị; đồng thời làm rõ nhiệm vụ và quyền hạn của các cấp chính quyền trong quản lý nhà nước về các nội dung QLPTĐT.

Nguyễn Thế Bá với “Quy hoạch xây dựng phát triển đô thị” [5], Nguyễn Đăng Sơn trong “Phương pháp tiếp cận mới về quy hoạch và quản lý đô thị” [61] đều cho rằng có mối quan hệ không thể tách rời giữa quy hoạch và công tác quản lý đô thị và khẳng định các chính quyền đô thị cần có công cụ để thực hiện quản lý mọi hoạt đọng diễn ra hàng ngày ở đô thị. Quản lý đô thị hiện đại cần quan tâm đến việc quản lý theo kết quả thay vì quản lý theo các nhiệm vụ đầu vào. Theo đó, công tác quản lý đô thị cần thực hiện một loạt các bước để đảm bảo tính hệ thống gồm: xác định mục tiêu chiến lược, phân tích vấn đề, xác định các mục tiêu cụ thể, xác định các chỉ số đánh giá mục tiêu, sản phẩm đầu ra, xác định chỉ số đánh gia sđầu ra, kế hoạch hành động, nguồn lực thực hiện. Điều này có 7 nghĩa quản lý đô thị cũng cần chuyển sang quản lý đô thị theo các chiến lược ưu tiên, tương thích với quy hoạch chiến lược.

Có thể nói, các sách có liên quan đến lĩnh vực quản lý đô thị thời gian gần đây có tiếp cận mới trong quản lý đô thị. Thay vì đưa ra quy trình quản lý một cách thống, các sách thường tập trung bàn luận nhiều hơn đến các vấn đề mà đô thị phải đối mặt như một gợi ý cho công tác quản lý đô thị cần phải hướng đến quá trình định hướng, thực hiện, kiểm soát được các vấn đề này hơn. Các chính quyền đô thị được gợi ý cần có những sáng tạo để giải quyết các vấn đề của đô thị mình. Trần Ngọc Ngoạn và cộng sự với tác phẩm “Chính sách thúc đẩy TTX - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam“ [50] đã rà soát và đánh giá các chính sách, quy định pháp luật về TTX ở Việt Nam.

Nghiên cứu đã đề cập tới tình hình thực hiện chính sách TTX ở Việt Nam. Tác phẩm chưa đưa ra được các gợi ý về điều chỉnh trong việc thực hiện và thực hiện như thế nào cho hiệu quả các chính sách thúc đẩy TTX. Tác phẩm chưa tập trung làm rõ vấn đề về TTX tại đô thị và QLPTĐT gắn với TTX. Luận án tiến sĩ Luận án tiến sĩ “Quản lý xây dựng theo quy hoạch khu đô thị mở rộng quận Hà Đông thành phố Hà Nội“ của tác giả Nguyễn Hoàng Minh [47] chỉ tập trung trình bày các nội dung về công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch thành phố Hà Nội và khu đô thị (KĐT) mở rộng quận Hà Đông.

Tác giả đã đưa ra hệ thống các giải pháp hữu hiệu để hoàn thiện công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch KĐT mở rộng quận Hà Đông. Tác giả đề xuất kiểm soát tiêu chí “Hệ số sử dụng đất - tầng cao trong quản lý xây dựng theo quy hoạch, gắn các chương trình ưu đãi với quản lý không gian KĐT mở rộng quận Hà Đông”. Luận án tiến sĩ “Chính sách thuế với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững tại Việt Nam“ của tác giả Ngô Văn Khương [44] tập trung cho một trong các công cụ quản lý đô thị dựa trên chính sách thuế. Đây chỉ là một khía cạnh trong quản lý đô thị và chiến lược TTX trong lĩnh vực kinh tế của nươc ta trong giai đoạn hiện nay.

Như vậy, nội dung của các luận án chỉ là một phần của vấn đề QLPTĐT, đặc biệt chưa đề cập mục tiêu TTX. Công trình khoa học Các nghiên cứu “Nghiên cứu các mô hình đô thị xanh trên thế giới và đề xuất giải pháp phát triển bền vững đô thị xanh trong điều kiện Việt Nam“ của Phạm Phương Anh và các cộng sự 2017 [2], “Nghiên cứu xu hướng TTX trên thế giới và đề xuất giải pháp phát triển 8 bền vững TTX tại Việt Nam”của nhóm tác giả Trần Thị Bích, Nguyễn Thị Hồng 2017 [7] đã trình bày các các nội dung cơ sở lý luận về TTX, đô thị xanh. Nghiên cứu đã đưa ra một số các tiêu chí đánh giá đô thị xanh theo các tiêu chí đánh giá của EU; tiêu chí đánh giá của thành phố môi trường theo Hiệp định Thành phố Môi trường của Liên Hiệp Quốc- 2005; tiêu chí đánh giá của thành phố môi trường của ASEAN. Các nhóm tác giả chủ yếu đề xuất giải pháp giải quyết các vấn đề của một đô thị nhằm đạt được mục tiêu đô thị xanh, chưa trực diện cho các vấn đề về QLPTĐT, gồm: hoàn thiện cơ chế chính sách về QLPTĐT; tổ chức thực hiện, huy động và quản lý nguồn vốn để PTĐT xanh; thúc đẩy các đô thị vừa và nhỏ hướng tới mô hình đô thị xanh trong đó quan tâm giải pháp về mật độ đô thị, sử dụng đất đô thị, hạ tầng kỹ thuật (HTKT) và giao thông theo hướng hạ tầng xanh, phát triển giao thông công cộng, hạn chế phát thải khí cacbonic; tổ chức không gian xanh, không gian mở đô thị.

Nghiên cứu “Chiến lược TTX của Việt Nam: Từ chiến lược đến hành động” của Nguyễn Tuấn Anh 2014 [3] đã giới thiệu một cách tổng quát nhất về Chiến lược Quốc gia về TTX năm 2012 cũng như Kế hoạch hành động quốc gia về TTX giai đoạn 2014 - 2020 với 4 nhóm chủ đề chính gồm có: Xây dựng thể chế quốc gia và kế hoạch TTX tại địa phương; Giảm cường độ phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch; Thực hiện xanh hóa sản xuất và thực hiện sản xuất theo công nghệ và thương thức xanh và tiêu dùng bền vững. Tác giả nhấn mạnh rằng Chiến lược quốc gia về TTX không thể tách rời khỏi các chiến lược và chương trình khác mà phải được lồng ghép vào chiến lược phát triển kinh tế xã hội từ Trung ương đến địa phương. Nghiên cứu đóng góp một phần về lộ trình xây dựng chính sách và hoạt động QLPTĐT. Nghiên cứu với tiêu đề “Mô hình TTX khung phân tích và lựa chọn chính sách cho Việt Nam” [35], tác giả Nguyễn Trọng Hoài (2012) đã dựa vào khung phân tích TTX của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), nghiên cứu lựa chọn một số tiêu chí có khả năng đo lường nhằm đánh giá hiện trạng TTX của Việt Nam và từ đó đưa ra một số gợi ý chính sách cho tiếp cận mới này.

Tác giả cũng đã lựa chọn một số tiêu chí có khả năng đo lường nhằm đánh giá hiện trạng TTX của Việt Nam và những thách thức đặt ra trong việc hướng tới mô hình tăng trưởng này và từ đó đưa ra những gợi ý chính sách là Việt Nam nên nhấn mạnh sự kết hợp của nhiều công cụ chính sách khác nhau, sự phối hợp hành động của toàn xã hội, và sự hợp tác quốc tế để đạt được mục tiêu TTX. 9 Báo cáo với tiêu đề “Hướng tới TTX từ phát triển công nghiệp xanh tại Việt Nam của UNIDO (2012) [87] đã chia sẻ một số kết quả và bài học kinh nghiệm chủ yếu từ dự án hợp tác của UNIDO với Chính phủ Việt Nam về việc xây dựng một khung chính sách tổng thể cho Công nghiệp Xanh và đánh giá cơ hội và thách thức đối với một số ngành được chọn. Công nghiệp Xanh là một cách tiếp cận toàn diện có tác động lan tỏa rộng rãi, bắt đầu và tập trung vào công nghiệp, nhưng có liên quan đến tất cả mọi mặt của xã hội. Qua đây, UNIDO đã khẳng định rằng sáng tạo và đổi mới kỹ thuật là động lực cho các ngành công nghiệp xanh của tương lai, và đến lượt mình công nghiệp xanh sẽ là tác nhân xúc tiến việc làm xanh, tăng trưởng trong tương lai và PTBV hơn.

Chương trình hành động môi trường đô thị tăng trưởng xanh (TTX) Việt Nam (2015) [11], nhận định đô thị TTX là đô thị không chỉ đạt được bền vững về môi trường mà cả các mục tiêu kinh tế, xã hội và thể chế. Báo cáo đánh giá thực trạng để xác định mức độ áp dụng và lồng ghép các khái niệm TTX vào quá trình lập kế hoạch và quy hoạch không gian. Báo cáo rà soát các chỉ tiêu đô thị “xanh” hiện có, sau đó xác định và kiểm thử những chỉ tiêu phù hợp với đô thị TTX cho Việt Nam và kết luận về việc cần xây dựng bộ chỉ số TTX toàn diện trong bối cảnh pháp luật của Việt Nam.