CHƯƠNG I. Khái niệm về cơ sở dữ liệu và Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Trong những năm gần đây thuật ngữ Cơ sở dữ liệu ( Database) không còn xa lạ với những người làm tin học. Ngày nay các ứng dụng tin học có trong mọi lĩnh vực và ngày càng có xu hướng tăng nhanh. Xu hướng tích cực đó kéo theo ngày càng có đông đảo người tham gia, quan tâm đến thiết kế xây dựng các cơ sở dữ liệu.
Ngày nay có rất nhiều mô hình Cơ sở dữ liệu, mỗi mô hình đều có ưu nhược điểm của mình, tuy nhiên mô hình Cơ sở dữ liệu quan hệ (Relational data Model) do E.Codd đề xuất tỏ ra có nhiều ưu điểm khi thiết kế các ứng dụng vừa và nhỏ. Dựa trên các mô hình Cơ sở dữ liệu, các hãng máy tính lớn đã xây dựng các Hệ quản trị Cơ sở dữ liệu có nhiều khả năng rất mạnh. Đó là những công cụ tốt cho người lập trình, để giúp họ xây dựng nên các ứng dụng quản lý đa dạng, phục vụ cho mọi yêu cầu của công tác quản lý và điều hành. Khái niệm cơ sở dữ liệu Cơ sở dữ liệu là một bộ sưu tập các dữ liệu tác nghiệp được lưu trữ lại và được các hệ hệ ứng dụng của 1 xí nghiệp cụ thể nào đó sử dụng.
Xí nghiệp ( Enterprise) là một thuật ngữ chung để chỉ các hoạt động thương mại, hoạt động khoa học kỹ thuật, hoạt động dịch vụ và các hoạt động khác với quy mô đủ lớn. Hệ quản trị cơ sở dư liệu Hệ quản trị cơ sở dữ liệu là một bộ các chương trình cho phép tạo lập và xử lý Hệ quản trị cơ sở dữ liệu được coi như một bộ diễn dịch với ngôn ngữ bậc cao nhằm giúp người sử dụng có thể sử dụng được hệ thống mà ít nhiều không cần quan tâm đến thông tin chi tiết hoặc biểu diễn dữ liệu trong máy. Đặc trưng : - Đảm bảo tính độc lập dữ liệu tức là tính bất biến của hệ ứng dụng trong chương trình lưu trữ và chiến lược truy nhập. - Có đầy đủ các phép thao tác dữ liệu ( bổ sung, sửa đổi, xoá, tìm kiếm) - Có ngôn ngữ giao diện.
Giới thiệu về MS Access Access là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu trên môi trường Windows. Nó dựng để tạo ra các cơ sở dữ liệu (chương trình+dữ liệu) cho hầu hết các bài toán thường gặp trong quản lý, thống kê, kế toán, dự toán. bằng các công cụ hữu hiệu của riêng nó. Microsoft Access là một thành phần của bộ Tin học văn phòng của Tập đoàn phần mềm lớn nhất thế giới Microsoft.
Đây là Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ rất mạnh. Có giao diện thân thiện, dễ sử dụng 8 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu I. Mục đích đồ án Đồ án nhằm giúp sinh viên có cơ hộ cọ xác thực tế, phục vụ tốt cho việc học tập, ngoài ra việc xây dựng một đồ án còn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về môn học. Bên cạnh đó nếu việc xây dựng thành công mô hình quản lý quán ăn bằng chương trình MS Access có thể ứng dụng cho các quán ăn.
Hệ thống cho phép người dụng có thể tạo lập, in hóa đơn bán lẻ, hóa đơn nhập một cách nhanh chóng tiện lợi. Vậy là dù cho quán có trong tình trạng quá tải, đông khách thì công việc vận hành vẫn diễn ra trơn tru. Khách được phục vụ một cách có thứ tự, không mất quá lâu để chờ đợi cũng như có những trải nghiệm không vui về quán. Ngoài ra,h ệ thống lưu trữ toàn bộ lịch sử giao dịch của quán ăn, từ số lượng, giá thành để quán có thể chủ động trong kế hoạch nhập nguyên liệu cho hôm sau.
So sánh, đối chiếu thực tế thu được với tổng hóa đơn trên hệ thống làm giảm bớt tình trạng sai sót, chênh lệch không đáng có. Điều này vì thế cũng khiến quán ăn tránh được thất thoát về tiền. Phạm vi ứng dụng Nhìn chung phần mềm cũng chưa thực đáp ứng đầy đủ hết các yêu cầu sử dụng nhưng nó có tính ứng dụng rộng khắp trên hầu hết các quán ăn, nhà hàng quy mô nhỏ và vừa,… 9 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu CHƯƠNG II. CƠ SỞ DỮ LIỆU CHI TIẾT II.
Thực thể và liên kết Qua việc tìm hiểu và nghiên cứu, chúng em thiết kế dữ liệu bao gồm các thực thể sau : - Tài khoản (T_ACCOUNT) - Bảng chấm công (T_CHAMCONG) - Nguyên liệu (T_NGUYENLIEU) - Nhà cung cấp (T_NHACUNGCAP) - Khách hàng (T_KHACHHANG) - Hóa đơn bán (T_HOADON_BAN) - Chi tiết hóa đơn bán (T_CHITIETHOADON_BAN) - Hóa đơn nhập (T_HOADONNHAP) - Chi tiết hóa đơn nhập (T_CHITIETHOADON_NHAP) - Sản phẩm (T_SANPHAM) - Nhân viên (T_NHANVIEN) 10 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu II. Thực thể tài khoản (T_ACCOUNT) Các trường bao gồm : - Username : Tên đăng nhập (Khóa chính) - Password : mật khẩu - TenHienThi : Tên hiển thị - Chucvu : Chức vụ - SDTDKY : Số điện thoại đăng kí - GhiChu : Ghi chú Hình 1a. Kiểu dữ liệu bảng T_ACCOUNT Hình 1b. Dữ liệu bảng T_ACCOUNT 11 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu II.
Thục thể bảng chấm công (T_CHAMCONG) Các trường bao gồm : - MANV : Mã nhân viên - NGAYLAM : Ngày làm - CHECKIN : Giờ vào làm - CHECKOUT : Giờ tan làm - SOGIOLAM : Số giờ làm - GHICHU : Ghi chú Hình 2a. Kiểu dữ liệu bảng T_CHAMCONG 12 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 2b. Dữ liệu bảng T_CHAMCONG II. Thực thể Nguyên liệu (T_NGUYENLIEU) Các trường bao gồm : - MASP : Mã nguyên liệu (Khóa chính) - TENNL : Tên nguyên liệu - MANHACC : Mã nhà cung cấp - DONVITINH : Đơn vị tính của nguyên liệu - DONGIA : Đơn giá - SLTON : Số lượng tồn 13 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 3a.
Kiểu dữ liệu bảng T_NGUYENLIEU Hình 3b. Dữ liệu bảng T_NGUYENLIEU II. Thực thể nhà cung cấp (T_NHACUNGCAP) Bao gồm các trường : - MANHACC : Mã nhà cung cấp (Khóa chính) - TENNHACC : Tên nhà cung câp - DIACHI : Địa chỉ - SODIENTHOAI : Số điện thoại. 14 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 4a.
Kiểu dữ liệu bảng T_NHACUNGCAP Hình 4b. Dữ liệu bảng T_NHACUNGCAP II. Thực thể khách hàng (T_KHACHHANG) Bao gồm các trường dữ liệu: - MAKH : Mã khách hàng (Khóa chính) - TENKH : Tên khách hàng - DIACHI : Địa chỉ - SDT : Số điện thoại 15 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 5a. Kiểu dữ liệu bảng T_KHACHHANG Hình 5b.
Dữ liệu bảng T_KHACHHANG 16 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu II. Thực thể hóa đơn bán (T_HOADON_BAN) Bao gồm các trường dữ liệu : - MAHD : Mã hóa đơn (Khóa chính) - MANV : Mã nhân viên - SOBAN : Số bàn - MAKH : Mã khách hàng - NGAYLAPHD : Ngày lập hóa đơn - GHICHU : Ghi chú Hình 6a. Kiểu dữ liệu bảng T_HOADON_BAN 17 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hinh 6b. Dữ liệu bảng T_HOADON_BAN II.
Thực thể chi tiết hóa đơn bán (T_CHITIETHOADON_BAN) Bao gồm các trường dữ liệu : - MAHD : Mã hóa đơn (Khóa chính) - MASP : Mã sản phẩm (Khóa chính) - SOLUONG : Số lượng sản phẩm. Kiểu dữ liệu bảng T_CHITIETHOADON_BAN 18 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 7b. Dữ liệu bảng T_CHITIETHOADON_BAN II. Thực thể hóa đơn nhập (T_HOADON_NHAP) Bao gồm các trường dữ liệu : - MAHD : Mã hóa đơn (Khóa chính) - MANV : Mã nhân viên - MANHACC : Mã nhà cung cấp - NGAYLAPHD : Ngày lập hóa đơn - NGAYGNHANG : Ngày giao nhận hàng - GHICHU : Ghi chú Hình 8a.
Kiểu dư liệu bảng T_HOADON_NHAP Hình 8b. Dữ liệu bảng T_HOADON_NHAP 19 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu II. Thực thể chi tiết hóa đơn nhập (T_CHITIETHOADON_NHAP) Bao gồm các trường dữ liệu : - MAHD : Mã hóa đơn (Khóa chính) - MASP : Mã Nguyên Liệu (Khóa chính) - SOLUONG : Số lượng Hình 9a. Kiểu dữ liệu bảng T_CHITIETHOADON_NHAP 20 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 9b.
Dữ liệu bảng T_CHITIETHOADON_NHAP II. Thực thể sản phẩm (T_SANPHAM) Bao gồm các trường dữ liệu : - MASP : Mã sản phẩm (Khóa chính) - TENSP : Tên sản phẩm - DONGIA : Đơn giá 21 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Hình 10a. Kiểu dữ liệu bảng T_SANPHAM Hình 10b. Dữ liệu bảng T_SANPHAM II.
Thực thể nhân viên (T_NHANVIEN) Bao gồm các trường dữ liệu : - MANV : Mã nhân viên - TENV : Tên Nhân viên - GIOITINH : Giới tính - NGAYSINH : Ngày sinh - DIACHI : Dịa chỉ - NGAYBDLAM : Ngày bắt đầu làm 22 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu - DIENTHOAI : Số điện thoại - HINH : Hình ảnh kèm theo - LUONG : Mức lương/1h Hình 11a. Kiểu dữ liệu bảng T_NHANVIEN Hình 11b. Dữ liệu bảng T_NHANVIEN 23 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu II. Quan hệ giữa các bảng – Relationship Hình 12.
Quan hệ giữa các bảng - Relationship 24 Đồ án Hệ quản trị cơ sở dữ liệu CHƯƠNG III : TRUY VẤN DỮ LIỆU : III. Truy Vấn Dữ Liệu Để có thể thao tác với cơ sở dữ liệu, có rất đa dạng cách thao tác. Một trong số đó là sử dụng Query (Truy vấn). Sử dụng truy vấn giúp dễ xem hơn, thêm, xóa hoặc thay đổi dữ liệu trong cơ sở dữ liệu Access của bạn.
Trong một cơ sở dữ liệu được thiết kế tốt, dữ liệu bạn muốn trình bày thông qua biểu mẫu hoặc báo cáo thường nằm trên nhiều bảng. Một truy vấn có thể kéo thông tin từ các bảng khác nhau và lắp ráp nó để hiển thị trong biểu mẫu hoặc báo cáo. Một truy vấn có thể là một yêu cầu cho kết quả dữ liệu từ cơ sở dữ liệu của bạn hoặc hành động trên dữ liệu hoặc cho cả hai. Truy vấn có thể cung cấp cho bạn câu trả lời cho câu hỏi đơn giản, thực hiện các phép tính, kết hợp dữ liệu từ các bảng khác nhau, thêm, thay đổi hoặc xóa dữ liệu khỏi cơ sở dữ liệu.
Kể từ khi các truy vấn rất linh hoạt, có nhiều loại truy vấn và bạn sẽ tạo một loại truy vấn dựa trên nhiệm vụ. Một số lý do khác để sử dụng các truy vấn: - Tìm dữ liệu cụ thể nhanh chóng bằng cách lọc các tiêu chí cụ thể (điều kiện) - Tính toán hoặc tóm tắt dữ liệu - Tự động hóa các tác vụ quản lý dữ liệu, chẳng hạn như xem xét dữ liệu mới nhất trên cơ sở định kỳ.
