Quản Lý Nhà Nước Đối Với Các Siêu Thị Bán Lẻ Có Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Hà Nội

Bài viết phân tích quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Hà Nội, nêu rõ thách thức và giải pháp.

• Tác giả: Mai Thị Phượng
• Người hướng dẫn: GS. Đinh Văn Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Siêu Thị Bán Lẻ Có Vốn Đầu Tư Nước Ngoài Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC STBL CÓ VỐN ĐTTTNN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC SIÊU THỊ BÁN LẺ CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC SIÊU THỊ BÁN LẺ CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội

Quản lý nhà nước đối với các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Sự phát triển của các siêu thị này không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế địa phương mà còn tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp nội địa. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp tối ưu hóa lợi ích từ đầu tư nước ngoài, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và doanh nghiệp trong nước.

1.1. Đặc điểm của siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội

Siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội thường có quy mô lớn, cung cấp đa dạng sản phẩm và dịch vụ. Chúng thường áp dụng công nghệ hiện đại trong quản lý và vận hành, từ đó tạo ra trải nghiệm mua sắm tốt hơn cho khách hàng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các siêu thị này cũng đặt ra thách thức cho các siêu thị nội địa trong việc cạnh tranh.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong phát triển siêu thị bán lẻ

Quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài. Chính sách đầu tư và quy định pháp luật cần được xây dựng rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, đồng thời đảm bảo sự cạnh tranh công bằng giữa các siêu thị nội địa và nước ngoài.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài

Quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong quy định pháp luật, sự cạnh tranh không lành mạnh và sự chênh lệch về công nghệ giữa các siêu thị nội địa và nước ngoài là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Sự thiếu đồng bộ trong quy định pháp luật

Nhiều quy định pháp luật hiện hành chưa được cập nhật kịp thời để phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của thị trường bán lẻ. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc thực thi và giám sát hoạt động của các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài.

2.2. Cạnh tranh không lành mạnh giữa các siêu thị

Sự xuất hiện của các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho các siêu thị nội địa. Nếu không có sự can thiệp kịp thời từ phía nhà nước, các siêu thị nội địa có thể gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động.

III. Phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài

Để quản lý hiệu quả các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt. Việc xây dựng chính sách đầu tư rõ ràng và minh bạch sẽ giúp thu hút thêm nhiều nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường Hà Nội.

3.1. Xây dựng chính sách đầu tư minh bạch

Chính sách đầu tư cần được xây dựng rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu để các nhà đầu tư nước ngoài có thể dễ dàng tiếp cận và thực hiện đầu tư. Điều này sẽ tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi và hấp dẫn hơn.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm tra hoạt động

Cần tăng cường công tác giám sát và kiểm tra hoạt động của các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài để đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng mà còn tạo ra sự công bằng trong cạnh tranh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ

Nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Sự phát triển của các siêu thị này không chỉ góp phần vào tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động địa phương.

4.1. Tác động tích cực đến nền kinh tế địa phương

Sự phát triển của các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần làm tăng doanh thu cho ngân sách nhà nước và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Điều này giúp cải thiện đời sống của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế.

4.2. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, nhiều quốc gia đã thành công trong việc quản lý các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài thông qua việc áp dụng các chính sách hợp lý và hiệu quả. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện công tác quản lý.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ

Quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường. Việc xây dựng chính sách hợp lý và hiệu quả sẽ giúp tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi và bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những định hướng rõ ràng về phát triển siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài. Điều này sẽ giúp tạo ra sự phát triển bền vững cho thị trường bán lẻ tại Hà Nội.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý siêu thị bán lẻ sẽ giúp Việt Nam học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu từ các quốc gia khác, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lĩnh vực phân phối bán lẻ, đặc biệt là siêu thị bán lẻ (STBL), đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam, góp phần khoảng 15% GDP và doanh số bán lẻ chiếm 60-70% GDP. Từ năm 2009, việc mở cửa thị trường bán lẻ theo cam kết WTO đã thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều tập đoàn bán lẻ đa quốc gia tại Việt Nam, trong đó Hà Nội là địa bàn trọng điểm với lợi thế về vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, sự phát triển của các siêu thị bán lẻ tại Hà Nội chưa tương xứng với tiềm năng, khi các siêu thị nội địa chủ yếu quy mô vừa và nhỏ, còn các siêu thị có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (ĐTTTNN) ngày càng gia tăng và cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp trong nước.

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước (QLNN) đối với các siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn 2012-2014. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng QLNN, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm tạo môi trường pháp lý và chính sách thuận lợi, giúp các siêu thị nâng cao chất lượng kinh doanh, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế Thủ đô. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, góp phần thúc đẩy phát triển thương mại bán lẻ hiện đại tại Hà Nội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh tế và thương mại, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế: Quản lý nhà nước là hoạt động quyền lực nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội trong nền kinh tế thông qua hệ thống pháp luật, chính sách và công cụ quản lý nhằm đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

• Lý thuyết quản lý nhà nước về thương mại: Quản lý nhà nước về thương mại bao gồm quản lý các chủ thể thương mại, hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ, hạ tầng thương mại và kiểm tra chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thương mại.

• Khái niệm siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN: Là các siêu thị thuộc sở hữu hoặc có vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, hoạt động theo phương thức bán lẻ hiện đại, áp dụng kỹ thuật, công nghệ và quản lý tiên tiến nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng đa dạng.

• Mô hình quản lý nhà nước đa cấp: Phân cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương, phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhằm đảm bảo hiệu quả quản lý và phát triển bền vững các siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng cả số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp bao gồm các báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, các văn bản pháp luật, chính sách liên quan và các nghiên cứu trước đây. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát, phỏng vấn sâu với 40 lãnh đạo siêu thị và chuyên gia quản lý nhà nước trong lĩnh vực bán lẻ.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu về quy mô, phân bố, hoạt động kinh doanh của các siêu thị; phương pháp so sánh để đánh giá sự khác biệt giữa các nhóm siêu thị; phương pháp phân tích tổng hợp để đánh giá thực trạng QLNN và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và phỏng vấn được tiến hành từ tháng 01 đến tháng 04 năm 2015, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2012-2014 nhằm phản ánh sát thực trạng và xu hướng phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố và quy mô siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN tại Hà Nội: Tính đến năm 2014, Hà Nội có 110 siêu thị bán lẻ trong nước và nước ngoài, chiếm 23,3% số siêu thị cả nước. Trong đó, các siêu thị có vốn ĐTTTNN chủ yếu tập trung tại 6 quận, huyện như Cầu Giấy, Từ Liêm, Đống Đa, Hoàng Mai, Long Biên và Mê Linh. Quy mô trung bình mỗi siêu thị khoảng 1.421 m2 diện tích đất và 1.371 m2 diện tích kinh doanh, thuộc loại siêu thị hạng 2 theo quy định (diện tích tối thiểu 2.000 m2).

2. Cơ cấu hàng hóa và dịch vụ: Các siêu thị có vốn ĐTTTNN cung cấp đa dạng chủng loại hàng hóa, trong đó hàng nội địa chiếm tỷ trọng cao từ 80-90%. Ngành hàng thực phẩm chiếm 30-35%, hàng gia dụng 20-25%, thực phẩm tươi sống 5-10%, điện tử điện lạnh 10-15%. Các siêu thị như Big C, Lotte Mart, Unimart và Daiso đều có chiến lược phát triển nguồn hàng ổn định, đảm bảo chất lượng và mẫu mã cạnh tranh.

3. Chính sách giá cả và nhân lực: Giá bán tại các siêu thị có vốn ĐTTTNN thường cao hơn các cơ sở bán lẻ truyền thống, tuy nhiên mức chênh lệch đang giảm dần, có mặt hàng chênh lệch dưới 5%. Lực lượng lao động chủ yếu là lao động trẻ, trên 70% là nữ, có trình độ và kỹ năng chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ.

4. Thực trạng quản lý nhà nước: Hệ thống pháp luật và chính sách quản lý nhà nước đã được xây dựng tương đối đầy đủ, bao gồm Luật Đầu tư, Luật Thương mại, Luật Doanh nghiệp và các nghị định liên quan. Tuy nhiên, việc thực thi còn tồn tại hạn chế như quy hoạch chưa đồng bộ, phân bố siêu thị chưa hợp lý, công tác thanh tra, kiểm tra chưa thường xuyên và phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng của các siêu thị có vốn ĐTTTNN trong khi năng lực quản lý nhà nước chưa kịp thích ứng. So với kinh nghiệm của các thành phố lớn như Hồ Chí Minh hay Bắc Kinh, Hà Nội còn thiếu các chính sách quy hoạch chi tiết và cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả. Việc phân bố siêu thị chưa phù hợp với mật độ dân cư và nhu cầu tiêu dùng cũng làm giảm hiệu quả khai thác mạng lưới bán lẻ hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố số lượng siêu thị theo quận huyện, bảng so sánh quy mô diện tích và cơ cấu hàng hóa giữa các siêu thị, cũng như biểu đồ xu hướng tăng trưởng doanh thu và số lượng lao động trong các siêu thị có vốn ĐTTTNN. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét sự phát triển và những điểm cần cải thiện trong quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý: Xây dựng và cập nhật các văn bản pháp luật, chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển của các siêu thị có vốn ĐTTTNN, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và linh hoạt. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Công Thương, Sở Công Thương Hà Nội.

2. Xây dựng quy hoạch phát triển mạng lưới siêu thị hợp lý: Phân bổ siêu thị theo mật độ dân cư và nhu cầu tiêu dùng, tránh tập trung quá mức tại một số quận, đồng thời phát triển các khu vực ngoại thành. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: UBND Thành phố Hà Nội, Sở Quy hoạch - Kiến trúc.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát: Thiết lập các đoàn kiểm tra liên ngành thường xuyên, nâng cao năng lực cán bộ quản lý, đảm bảo các siêu thị tuân thủ pháp luật và chính sách. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Sở Công Thương, Thanh tra Thành phố.

4. Phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp: Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý và bán hàng cho nhân viên siêu thị, đặc biệt là lao động nữ và lao động trẻ. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trường đại học, doanh nghiệp.

5. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước: Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả giữa các sở, ngành nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giải quyết kịp thời các vướng mắc. Thời gian thực hiện: 6 tháng - 1 năm; Chủ thể: UBND Thành phố Hà Nội, các sở ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thương mại và đầu tư: Giúp xây dựng chính sách, quy hoạch và nâng cao hiệu quả quản lý các siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài: Hiểu rõ môi trường pháp lý, chính sách quản lý và các thách thức khi đầu tư kinh doanh tại Hà Nội, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý kinh tế và thương mại: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành quản lý kinh tế, quản lý nhà nước: Học tập, tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong lĩnh vực quản lý nhà nước về thương mại bán lẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước đối với siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTTNN gồm những nội dung chính nào?
   Quản lý nhà nước bao gồm ban hành văn bản pháp luật, xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển, cấp phép đầu tư, thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và cạnh tranh lành mạnh.

2. Tại sao Hà Nội cần có chính sách quản lý riêng cho các siêu thị có vốn ĐTTTNN?
   Vì các siêu thị này có lợi thế về vốn, công nghệ và quản lý, tạo áp lực cạnh tranh lớn với siêu thị nội địa. Chính sách quản lý giúp cân bằng lợi ích,

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đồi với các STBL có vốn ĐTTT nước ngoài Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Hà Nội Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với các siêu thị bán lẻ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Hà Nội 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC STBL CÓ VỐN ĐTTTNN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Đã có một số công trình nghiên cứu về công tác QLNN trong lĩnh vực bán lẻ nói chung và siêu thị bán lẻ nói riêng như: - Luận án Tiến sĩ (2009): “Giải pháp phát triển các loại hình tổ chức bán lẻ văn minh, hiện đại ở Việt Nam” Phạm Hữu Thìn, Bộ Công Thương. Đề tài đã nêu được thực trạng quản lý nhà nước đối với các loại hình tổ chức bán lẻ văn minh hiện đại nói chung và loại hình tổ chứ bán lẻ có yếu tố nước ngoài nói riêng (như Siêu thị, TTTM, TTMS, cửa hàng tiện ích,…). Chỉ rõ những kết quả, hạn chế, bất cập, nguyên nhân và những vấn đề cần giải quyết trong sự phát triển và quản lý Nhà nước đối với các loại hình bán lẻ hiện đại. Đồng thời, đề tài cũng đưa ra được những giải pháp vi mô (đối với doanh nghiệp bán lẻ) và giải pháp vĩ mô (đối với nhà nước) để phát triển các loại hình tổ chức bán lẻ văn minh hiện đại tại Việt Nam.

Tuy nhiên, vấn đề quản lý nhà nước đối với các cơ sở bán lẻ có yếu tố nước ngoài chỉ là một nội dung nhỏ trong toàn bộ nghiên cứu. - Luận Văn Thạc sỹ kinh tế (2010): “Quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ phân phối có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam”. Nguyễn Thị Hương Giang, Trường Đại học Thương mại. Đề tài đã nghiên cứu vấn đề quản lý nhà nước đối với dịch vụ phân phối có yếu tố nước ngoài như dịch vụ bán buôn, dịch vụ bán lẻ, dịch vụ đại lý uỷ quyền và nhượng quyền thương mại.

Đặc biệt đề tài đã đi sâu nghiên cứu các Siêu thị, Trung tâm thương mại có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam. Chỉ ra được những kết quả, hạn chế, những điểm cần khắc phục của quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Nêu được các kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ phân phối có yếu tố nước ngoài ở một số quốc gia và đưa ra một số giải pháp rất thiết thực về công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này ở Việt Nam. - Luận văn Thạc sỹ kinh tế (2011): “Quản lý nhà nước địa phương đối với phát triển các cơ sở bán lẻ hiện đại có yếu tố nước ngoài trên địa bàn Hà Nội giai 4 đoạn hiện nay” Lê Thị Thu Hiền, Trường Đại học Thương Mại.

Đề tài đã hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về quản lý Nhà nước địa phương đối với phát triển các cơ sở bán lẻ hiện đại có yếu tố nước ngoài; phân tích thực trạng quản lý nhà nước địa phương về phát triển các cơ sở bán lẻ hiện đại có yếu tố nước ngoài trên địa bàn Hà Nội rút ra những điểm còn tồn tại trong quản lý nhà nước về thương mại trên địa bàn Hà Nội. Tuy đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước về cơ sở bán lẻ như đã nêu trên, nhưng những công trình nghiên cứu này đề cập đến vấn đề quản lý nhà nước dưới các góc độ tiếp cận khác nhau. Theo tìm hiểu của tác giả, đến nay hầu như chưa có nghiên cứu chuyên sâu nào về các cơ sở phân phối bán lẻ nước ngoài trên địa bàn Hà Nội. Hơn nữa hầu hết các công trình nghiên cứu đã được thực hiện đều cần được cập nhật số liệu thông tin và cần có những điều chỉnh mới cho phù hợp với thực tiễn.

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài luận văn sẽ không bị trùng lặp, đảm bảo tính độc lập và có ý nghĩa lý luận và thực tiễn lớn về việc quản lý nhà nước đối với các siêu thị bán lẻ trên địa bàn Hà Nội hiện nay. Khái quát về hệ thống phân phối, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và siêu thị bán lẻ nước ngoài 1. Một số vấn đề về các siêu thị bán lẻ có vốn ĐTTT nƣớc ngoài 1. STBL có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Ho¹t ®éng ph©n phèi cã thÓ ®-îc xem xÐt d-íi nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau.

§èi víi ng-êi s¶n xuÊt, ph©n phèi lµ nh÷ng c¸ch thøc vµ nh÷ng tæ chøc gióp hä ®¹t tíi c¸c kh¸ch hµng cuèi cïng. Lùa chän mét chÝnh s¸ch ph©n phèi cã nghÜa lµ lùa chän nh÷ng ph-¬ng thøc ph©n phèi phï hîp nhÊt cho viÖc b¸n mét hµng hãa hoÆc dÞch vô. §èi víi ng-êi tiªu dïng, ho¹t ®éng ph©n phèi ®-îc thÓ hiÖn chñ yÕu t¹i c¸c cöa hµng b¸n lÎ – m¾t xÝch cuèi cïng cña qu¸ tr×nh biÕn ®æi, vËn chuyÓn, dù tr÷ vµ ®-a hµng hãa, dÞch vô ®Õn tay ng-êi tiªu dïng. Cßn ®èi víi b¶n th©n c¸c nhµ ph©n phèi, ho¹t ®éng ph©n phèi lµ mét lÜnh vùc kinh tÕ riªng biÖt cã chøc n¨ng trung gian gi÷a ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi tiªu dïng.

Tuy nhiªn, cã thÓ ®Þnh nghÜa ho¹t ®éng ph©n phèi nh- sau: 5 Ph©n phèi lµ qu¸ tr×nh l-u th«ng hµng hãa tõ nhµ chÕ t¹o/s¶n xuÊt hay nhËp khÈu tíi c¸c nhµ ph©n phèi trùc tiÕp , c¸c ®¹i lý b¸n hµng hay c¸c c«ng ty th-¬ng m¹i, c¸c ®èi t¸c thu mua tíi tay ng-êi tiªu dïng/c¸c kh¸ch hµng kinh doanh, nhµ chuyªn m«n (c¸c trung gian ph©n phèi). C¸c trung gian ph©n phèi bao gåm c¸c thÓ nh©n vµ ph¸p nh©n kinh tÕ hîp thøc ®øng gi÷a nhµ s¶n xuÊt vµ nhµ tiªu dïng thùc hiÖn chøc n¨ng ph©n phèi hµng hãa ®Ó t×m kiÕm lîi nhuËn cho hä. Theo chøc n¨ng cña c¸c trung gian ph©n phèi, th-êng cã hai lo¹i trung gian ph©n phèi lµ trung gian b¸n bu«n vµ trung gian b¸n lÎ. Tuy nhiªn, trong thùc tÕ l¹i cã trung gian th-¬ng m¹i võa b¸n bu«n vµ kiªm c¶ b¸n lÎ, khi ®ã hä sÏ ®-îc coi lµ trung gian b¸n bu«n hay b¸n lÎ lµ tïy thuéc vµo tû träng b¸n bu«n hay b¸n lÎ cao thÊp kh¸c nhau.

Nh- vËy, ph©n phèi bao gåm toµn bé c¸c qu¸ tr×nh ho¹t ®éng theo thêi gian vµ kh«ng gian tõ lóc kÕt thóc s¶n xuÊt cho ®Õn lóc kÕt thóc kh¸ch hµng cuèi cïng nhËn ®-îc s¶n phÈm tiªu dïng. §ã lµ c¸c kh©u ®ãng gãi, vËn chuyÓn, l-u kho, dù tr÷ vµ ®em b¸n cho ng-êi tiªu dïng. Dï ho¹t ®éng ph©n phèi cã thÓ do chÝnh ng-êi s¶n xuÊt thùc hiÖn hay do c¸c trung gian ®¶m nhiÖm theo yªu cÇu cña ng-êi s¶n xuÊt, nã lu«n ®-îc coi lµ chiÕc cÇu nèi gi÷a ng-êi s¶n xuÊt vµ ng-êi tiªu dïng. Nã gióp cho hµng hãa vµ dÞch vô cã thÓ thùc hiÖn ®-îc gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông ®-îc t¹o ra trong giai ®o¹n s¶n xuÊt.

Nhê cã ph©n phèi, hµng hãa vµ dÞch vô míi ®-îc l-u th«ng réng kh¾p trªn toµn x· héi, ®¸p øng nhu cÇu ngµy mét ®a d¹ng h¬n cña ng-êi tiªu dïng. HÖ thèng ph©n phèi s¶n phÈm hay dÞch vô tõ ng-êi s¶n xuÊt ®Õn ng-êi tiªu thô cã thÓ lµ trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp, cã thÓ ®i qua c¸c kªnh ph©n phèi dµi hay ng¾n nh- sau: 6 B¶ng 1.1: S¬ ®å c¸c kªnh ph©n phèi s¶n phÈm tõ nhµ s¶n xuÊt cho tíi ng-êi tiªu thô cuèi cïng Ng-êi Ng-êi s¶n tiªu xuÊt dïng Ng-êi Ng-êi Ng-êi s¶n b¸n lÎ tiªu xuÊt dïng Ng-êi Ng-êi Ng-êi Ng-êi s¶n b¸n b¸n lÎ tiªu xuÊt bu«n dïng Ng-êi §¹i lý Ng-êi Ng-êi Ng-êi s¶n m«i b¸n b¸n lÎ tiªu xuÊt giíi bu«n dïng - Kªnh trùc tiÕp (cßn gäi lµ kªnh cùc ng¾n): Khi nhµ s¶n xuÊt trùc tiÕp ®-a s¶n phÈm cña m×nh ®Õn ng-êi tiªu dïng, kh«ng qua trung gian nµo c¶. B¸n hµng t¹i c¸c cöa hµng giíi thiÖu s¶n phÈm cña c«ng ty hay b¸n hµng qua ®iÖn tho¹i, qua catalogue.chÝnh lµ nh÷ng kªnh ph©n phèi trùc tiÕp. - Kªnh ng¾n: Nhµ s¶n xuÊt ®-a hµng hãa ®Õn c¸c nhµ b¸n lÎ vµ tõ ®ã ®-a hµng hãa ®Õn víi ng-êi tiªu dïng th«ng qua vai trß trung gian cña nh÷ng ng-êi b¸n lÎ.

- Kªnh trung b×nh: Hµng hãa qua hai cÊp ®é trung gian lµ nhµ s¶n xuÊt – ng-êi b¸n bu«n, ng-íi b¸n lÎ, ng-êi tiªu dïng. - Kªnh dµi: Hµng hãa ®i tõ nhµ s¶n xuÊt ®Õn c¸c ®¹i lý hoÆc m«i giíi råi míi ®Õn ng-êi b¸n bu«n, b¸n lÎ ®Ó ®Õn ®-îc ng-êi tiªu dïng cuèi cïng.  Cơ sở bán lẻ : là đơn vị thuộc sở hữu của doanh nghiệp để thực hiện việc bán lẻ (theo Khoản 9, Điều 3 của Nghị định 23/2007/NĐ-CP ngày 12/2/2007 của Chính 7 phủ Quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hoá của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam). + Cơ sở bán lẻ truyền thống: là cơ sở bán lẻ quy mô nhỏ, bán hàng theo phương thức phục vụ tại quầy là chủ yếu, hoạt động độc lập và thuộc sở hữu của hộ gia đình.

Việc thực hiện mua bán tại cơ sở bán lẻ truyền thống đòi hỏi người bán và người mua phải trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, thỏa thuận về tên hàng, số lượng, chất lượng, giá cả và các điều kiện mua bán khác; người bán hàng phải thực hiện nhiều thao tác trong quy trình kỹ thuật bán hàng và toàn bộ công việc liên quan đến việc bán hàng, từ việc mời chào khách hàng, giới thiệu hàng cho khách, tìm hiểu và khơi dậy nhu cầu của khách hàng cho đến bao gói, đưa hàng cho khách, nhận tiền và tiễn khách,…Khách hàng bị hạn chế trong việc tiếp cận, lựa chọn hàng hóa cần mua. + Cơ sở bán lẻ hiện đại: là cơ sở bán lẻ chủ yếu bán hàng theo phương thức tự phục vụ hoặc kết hợp chọn lấy hàng trên giá cho khách hàng và để khách hàng tự chọn hàng trên giá trưng bày để ngỏ với sự hỗ trợ của nhân viên bán hàng; là bộ phận của chuỗi cửa hàng và thuộc quyền quản lý của một doanh nghiệp. + Cơ sở phân phối bán lẻ nước ngoài Khi Việt Nam thực hiện mở cửa thị trường, đặc biệt là việc tham gia AFTA, APEC, WTO,…đã tạo cơ hội cho rất nhiều các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam để hoạt động.