phần mở đầu và kết luận, luận văn kết cấu gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vàmột số vấn đề cơ bản về ngoại hối và chính sách quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ƣơng 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3.Phân tích chính sách quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Phƣơng hƣớng vàgiải pháp hoàn thiện chính sách quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.
4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGOẠI HỐI VÀ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƢƠNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu của các nghiên cứu sinh, của các thạc sỹ, hoặc các bài viết của các tác giả trên báo, tạp chí… vềngoại hối, quản lý ngoại hối, quản lý dự trữ ngoại hối.trong mối quan hệ với chính sách tiền tệ, có thể nêu một số công trình tiêu biểu nhƣ sau: Nghiên cứu của Nguyễn Thị Hƣơng Giang (2015) về “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý dự trữ ngoại hối của ngân hàng nhà nƣớc việt Nam”. Nghiên cứu đã tổng hợp đầu đủ khung lý thuyết chung liên quan tới dự trữ ngoại hối và quản lý dự trữ ngoại hối, đồng thời tác giả cũng chỉ ra thực trạng của công tác quản lý dự trữ ngoại hối của ngân hàng Nhà Nƣớc Việt Nam.
Bên cạnh đó, trong luận văn của mình, tác giả cũng đƣa ra đƣợc sự so sánh với công tác quản lý dự trữ ngoại hối của Trung Quốc, từ đó cung cấp bài học kinh nghiệm đối với quá trình quản lý dự trữ ngoại hối nói riêng của Việt Nam. Nghiên cứu của Nguyễn Quang Huy (2012) về Các giải pháp điều hành tỷ giá, quản lý ngoại hối và kinh doanh vàng. Nghiên cứu này sau khi nghiên cứu tình hình thị trƣờng ngoại hối và vàng của Việt Nam đã rút ra 3 bài học trong quản lý ngoại hối, gồm: tiếp tục quyết liệt triển khai các biện pháp nhằm khắc phụctình trạng đô la hóa; việc điều hành chính sách tiền tệ cần chặt chẽ để phát huytác động tích cực, góp phần quan trọng hỗ trợ bình ổn tỷ giá và thị trƣờng ngoạihối; trong điều hành thị trƣờng ngoại hối, cần có những cam kết rõ ràngvào nhữngthời điểm thích hợp và có các biện pháp cụ thể để đảm bảo thực hiệncác cam kết này. Từ đó, nghiên cứu đề xuất đối với tỷ giá và thị trƣờng ngoại hối, NHNN sẽ có các biện pháp điều hànhlinh hoạt, phù hợp với các cân đối vĩ mô, hƣớng tới mục tiêu ổn định giá trị củađồng Việt Nam, góp phần khắc phục căn bản tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế,tập trung nguồn ngoại tệ vào hệ thống các TCTD để tạo điều kiện đáp ứng tốt cácnhu cầu ngoại tệ hợp pháp, 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hợp lý của nền kinh tế.
Thực hiện các giải pháp pháttriển thị trƣờng ngoại hối Việt Nam theo hƣớng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệuquả và phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xãhội chung của đất nƣớc. Nghiên cứu của Lê Xuân Sang (2013) về Trung Quốc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ vàvấn đê chính sách tiền tệ lạm phát mục tiêu ở Việt Nam. Nghiên cứu này đã nghiên cứu chính sách quản lý ngoại hối trong mối quan hệ với chính sách tiền tệ của Trung Quốc. Nghiên cứu đã chỉ ra Trung Quốc không chỉ thành công trong hạn chế tiêu cực của các dòng tiền ngoại hối đổ vào mà còn thành công trong việc đẩy mạnh việc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ.
Nghiên cứu này cũng chỉ ra những rủi ro với nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh đồng Nhân dân tệ đƣợc quốc tế hóa và đề xuất mô hình áp dụng chính sách tiền tệ mục tiêu lạm phát ở Việt Nam và cơ chế tác động theo hƣớng này của chính sách tiền tệ. Nghiên cứu của Đinh Xuân Cƣờng và Nguyễn Thị Nhung (2017) về Thị trƣờng ngoại hối Việt Nam sau hơn 1 năm thực hiện cơ chế tỷ giá trung tâm. Nghiên cứu đã chỉ ra sau hơn 1 năm triển khai thực hiện cơ chế tỷ giá trung tâm, thị trƣờng ngoại hối Việt Nam đƣợc xem là tƣơng đối ổn định. Bên cạnh một số nguyên nhân nhƣ chính sách nhất quán đảm bảo giá trị của đồng tiền VND, hay nguồn cung ngoại tệ dƣ thừa và dồi dào (dự trự trữ ngoại hối lên mức vƣợt mốc 40 tỷ USD vào cuối năm 2016).
Để phát huy hơn nữa những ƣu việt của cơ chế tỷ giá trung tâm, nhóm tác giả đề xuất: tiếp tục duy trì chính sách tỷ giá trung tâm nhằm đạt mục tiêu ổn định thị trƣờng ngoại hối; cần phân tích kỹ lƣỡng, đánh giá tác động nhiều chiều, nhất là phân tích kỹ hành vi của thị trƣờng và sự nhạy cảm của nhà điều hành trƣớc khi đƣa ra quyết định có nên tiếp tục duy trì lãi suất 0% đối với USD hay không; NHNN nên tăng cƣờng công tác giám sát thị trƣờng ngoại tệ và kịp thời có những biện pháp hợp lý điều tiết thị trƣờng; NHNN nên cẩn trọng trong điều tiết để có thể lƣờng đón những thách thức có thể diễn ra trên thị trƣờng tài chính Việt Nam. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Nghiên cứu của Nguyễn Anh Tuấn (2017) về Đồng tiền quốc tế: nghiên cứu trƣờng hợp đồng Đô la Mỹ và hàm ý chính sách đối với Việt Nam. Nghiên cứu này đã chỉ ra với sự hậu thuẫn của nền kinh tế lớn nhất thế giới, đồng USD đang đóng vai trò đồng tiền quốc tế quan trọng nhất trong nền kinh tế thế giới. Mặc dù, vị thế này có bị suy giảm nhƣng ảnh hƣởng của đồng USD vẫn rất lớn đối với các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Với một nền kinh tế mà vai trò của đồng USD còn lớn, Việt Nam chịu ảnh hƣởng rất lớn trƣớc những biến động của đồng USD, đặc biệt trong việc điều hành chính sách tiền tệ và đảm bảo một nền kinh tế phát triển độc lập và bền vững. Để hạn chế những tác động này, bên cạnh việc đảm bảo một tỷ lệ tăng trƣởng cao và bền vững, Việt Nam cần phải nỗ lực nâng cao vị thế của đồng nội tệ, tăng cƣờng khả năng chuyển đổi, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, đa dạng hóa và nâng cao mức dự trữ ngoại hối thông qua việc sử dụng linh hoạt các công cụ của chính sách tiền tệ. Có thể nói các công trình nghiên cứu về ngoại hối, chính sách quản lý ngoại hối đã đề cập đến nhiều yếu tố trong quản lý ngoại hối quốc giasong các công trình khoa học và các nghiên cứu nói trên chỉ đề cập đến những khía cạnh khác nhau liên quan đến đề tài nhƣ thực trạng, diễn biến chung của dự trữ ngoại hối và quản lý dự trữ ngoại hối, tình hình chung về đôla hóa nền kinh tế củaViệt Nam và một số bài học về quản lý ngoại hối của một số quốc gia trên thế giới…Tuy nhiên, đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý ngoại hối từ năm 2012 đến nay, trong bối cảnh Việt Nam tái cấu trúc nền kinh tế nói chung và hệ thống ngân hàng thƣơng mại nói riêng, bên cạnh đó quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam làm cho sự di chuyển các dòng ngoại tệ ra vào Việt Nam ngày càng lớn do đó thách thức đặt ra trong công tác quản lý và điều hành hoạt động quản lý ngoại hối ngày càng lớn. Chính vì vậy, đề tài học viên lựa chọn với phạm vi không gian và thời gian cũng nhƣ mục tiêu nghiên cứu cụ thể có ý nghĩa thực tiễn, khoa học và khác biệt nhất định.
Ngoại hối và chính sách quản lý ngoại hối quốc gia 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Khái niệm ngoại hối. Quá trình phát triển của nền sản xuất hàng hóa, từ hàng hóa giản đơn tới nền kinh tế thị trƣờng, là quá trình mở rộng quan hệ trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ, vốn, công nghệ. Gắn liền với quá trình này là sự phát triển không ngừng của các phƣơng tiện thanh toán. Khi các trao đổi kinh tế này vƣợt ra ngoài phạm vi quốc gia thì các nƣớc bắt buộc phải sử dụng các phƣơng tiện thanh toán và dự trữ quốc tế.
Các phƣơng tiện này đƣợc gọi chung là ngoại hối. Có nhiều định nghĩa khác nhau về ngoại hối, nhƣng hầu hết đều thống nhất chọn định nghĩa đơn giản về ngoại hối nhƣ sau: "Ngoại hối (ngoại tệ – tiền nƣớc ngoài) là đồng tiền nƣớc ngoài tồn tại trong một nƣớc khác". Ví dụ, ở Việt Nam các đồng tiều nhƣ Đô la Mỹ, Yên Nhật, Euro v. đƣợc gọi là ngoại hối.
Có thể nói, đồng tiền đƣợc gọi là ngoại hối khi nó đƣợc sử dụng ở bên ngoài quốc gia phát hành ra nó.Theo Pháp lệnh Ngoại hối ban hành năm 2006, ngoại hối bao gồm: - Đồng tiền của quốc gia khác hoặc đồng tiền chung châu Âu và đồng tiền chung khác đƣợc sử dụng trong thanh toán quốc tế và khu vực (sau đây gọi là ngoại tệ); - Phƣơng tiện thanh toán bằng ngoại tệ, gồm séc, thẻ thanh toán, hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ và các phƣơng tiện thanh toán khác; - Các loại giấy tờ có giá bằng ngoại tệ, gồm trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công ty, kỳ phiếu, cổ phiếu và các loại giấy tờ có giá khác; - Vàng thuộc dự trữ ngoại hối nhà nƣớc, trên tài khoản ở nƣớc ngoài của ngƣời cƣ trú; vàng dƣới dạng khối, thỏi, hạt, miếng trong trƣờng hợp mang vào và mang ra khỏi lãnh thổ Việt Nam; - Đồng tiền của nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong trƣờng hợp chuyển vào và chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đƣợc sử dụng trong thanh toán quốc tế. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Gắn liền với khái niệm ngoại hối là khái niệm dự trữ ngoại hối quốc gia. Có thể hiểu, dự trữ ngoại hối quốc giá, thƣờng gọi tắt là dự trữ ngoại hối (vì ngoại tệ là chủ yếu, nên còn gọi là dự trữ ngoại tệ) là lƣợng ngoại tệ và vàng tiêu chuẩn quốc tế có khả năng sử dụng ngay mà NHTWhoặc cơ quan hữu trách tiền tệ của một quốc gia đƣợc cất giữ dƣới dạng ngoại tệ (thƣờng là các ngoại tệ mạnh, tự do chuyển đổi nhƣ: Dollar, Mỹ, Euro, Yên Nhật, v.v) và vàng tiêu chuẩn quốc tế.