Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Trên Địa Bàn Tỉnh Lai Châu

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý thu ngân sách nhà nước tại tỉnh Lai Châu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Bích Hạnh
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Đức Bình
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Tỉnh Lai Châu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Lai Châu

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của Đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của Đề tài
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Đóng góp của Đề tài
• 0.5. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nước
• 1.1.1. Khái niệm ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Khái niệm và đặc điểm của quản lý thu ngân sách nhà nước
• 1.1.3. Vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI CHÂU GIAI ĐOẠN 2011-2015
• 3.1. Khái quát đặc điểm chủ yếu của tỉnh Lai Châu
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.2. Kết quả thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2011-2015
• 3.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu
• 3.4. Thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu
• 3.4.1. Tình hình quản lý thu NSNN
• 3.4.2. Thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước theo kết quả phỏng vấn
• 3.4.3. Thực trạng quản lý thu thuế theo kết quả khảo sát, điều tra, phỏng vấn
• 3.4.4. Kết quả đạt được về quản lý thu ngân sách nhà nước
• 3.4.4.1. Ưu điểm kết quả chủ yếu
• 3.4.4.2. Hạn chế về quản lý thu ngân sách nhà nước
• 3.4.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI CHÂU ĐẾN NĂM 2020
• 4.1. Quan điểm hoàn thiện quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu trong thời gian tới
• 4.1.1. Quản lý thu ngân sách phải dựa vào chủ trương và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• 4.1.2. Quản lý thu ngân sách phải dựa trên đa dạng hóa và khai thác các nguồn thu
• 4.1.3. Quản lý thu ngân sách phải xuất phát từ tổ chức tốt bộ máy quản lý thu ngân sách Nhà nước
• 4.2. Định hướng, mục tiêu hoàn thiện quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu
• 4.3. Các giải pháp hoàn thiện quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lai Châu đến năm 2020
• 4.3.1. Nhóm giải pháp về quản lý thu thuế
• 4.3.2. Nhóm giải pháp quản lý thu phí, lệ phí
• 4.4. Một số kiến nghị
• 4.4.1. Đối với Trung ương, Chính phủ và Bộ Tài chính
• 4.4.2. Đối với Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Lai Châu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Tỉnh Lai Châu

Quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Lai Châu là một vấn đề quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh Lai Châu, với đặc điểm địa lý và kinh tế riêng biệt, cần có những phương pháp quản lý ngân sách phù hợp để tối ưu hóa nguồn lực tài chính. Việc nghiên cứu và cải thiện quản lý ngân sách không chỉ giúp tăng cường hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

1.1. Khái Niệm Về Ngân Sách Nhà Nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền. Nó phản ánh các quan hệ kinh tế trong xã hội và là công cụ thực hiện các chức năng của nhà nước.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Ngân Sách Tại Lai Châu

Quản lý ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết các hoạt động kinh tế, đảm bảo công bằng và hợp lý trong phân phối nguồn lực tài chính.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Lai Châu

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong quản lý ngân sách, tỉnh Lai Châu vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thất thu ngân sách, quản lý nguồn thu chưa hiệu quả và sự thiếu đồng bộ trong các chính sách tài chính là những khó khăn cần được giải quyết.

2.1. Tình Trạng Thất Thu Ngân Sách

Thất thu ngân sách là một trong những vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của tỉnh. Cần có các biện pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

2.2. Thiếu Đồng Bộ Trong Chính Sách Tài Chính

Sự thiếu đồng bộ trong các chính sách tài chính giữa các cấp chính quyền gây khó khăn trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Lai Châu, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc cải cách quy trình lập kế hoạch ngân sách và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát là rất cần thiết.

3.1. Cải Cách Quy Trình Lập Kế Hoạch Ngân Sách

Cải cách quy trình lập kế hoạch ngân sách giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc phân bổ nguồn lực tài chính.

3.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát

Việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sẽ giúp phát hiện kịp thời các sai sót và thất thoát trong quản lý ngân sách.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Quản Lý Ngân Sách Tại Lai Châu

Các kết quả nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Lai Châu đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn hiệu quả. Những mô hình quản lý mới đã được áp dụng và mang lại kết quả tích cực trong việc tối ưu hóa nguồn thu ngân sách.

4.1. Mô Hình Quản Lý Ngân Sách Hiện Đại

Mô hình quản lý ngân sách hiện đại giúp cải thiện quy trình thu chi, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các giải pháp quản lý ngân sách đã giúp tăng cường hiệu quả sử dụng ngân sách và giảm thiểu thất thu.

V. Kết Luận Về Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Tỉnh Lai Châu

Quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Lai Châu cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

5.1. Định Hướng Tương Lai

Định hướng tương lai trong quản lý ngân sách cần tập trung vào việc cải cách và đổi mới các phương pháp quản lý để phù hợp với tình hình thực tế.

5.2. Các Giải Pháp Đề Xuất

Các giải pháp đề xuất bao gồm việc tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) là một nội dung trọng yếu trong quản lý tài chính công, đóng vai trò then chốt trong việc huy động nguồn lực tài chính cho phát triển kinh tế - xã hội. Tại tỉnh Lai Châu, giai đoạn 2011-2015, tổng thu NSNN đạt bình quân khoảng 732 tỷ đồng mỗi năm, với tỷ lệ tăng trưởng bình quân 22,6%/năm, phản ánh sự phát triển tích cực của công tác quản lý thu ngân sách. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn tồn tại một số hạn chế như chưa bao quát hết các nguồn thu, tình trạng thất thu và nguồn thu còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về quản lý thu NSNN, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu trên địa bàn tỉnh Lai Châu trong giai đoạn 2011-2015, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý thu NSNN đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào địa bàn tỉnh Lai Châu, sử dụng số liệu thu thập từ các cơ quan chức năng và khảo sát thực tế trong giai đoạn 2011-2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách, góp phần ổn định tài chính địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý thu ngân sách nhà nước, trong đó có:

• Lý thuyết ngân sách nhà nước: NSNN là công cụ tài chính phản ánh các quan hệ kinh tế trong phân phối sản phẩm xã hội, bao gồm ngân sách trung ương và địa phương, được quản lý theo các quy định pháp luật nhằm thực hiện chức năng của Nhà nước.
• Lý thuyết quản lý thu ngân sách nhà nước: Quản lý thu NSNN là quá trình hoạch định, tổ chức, kiểm tra và giám sát các khoản thu ngân sách nhằm đảm bảo động viên đầy đủ, kịp thời các nguồn thu theo chính sách và pháp luật.
• Khái niệm chính: Thu NSNN bao gồm thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác; quản lý thu NSNN là sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện nghĩa vụ thu ngân sách; các nguyên tắc quản lý thuế như tuân thủ pháp luật, công bằng, minh bạch và hiệu quả.
• Mô hình quy trình quản lý thu NSNN: Bao gồm ba khâu chính là lập dự toán thu, tổ chức thực hiện dự toán và quyết toán thu NSNN, với các bước cụ thể như xây dựng dự toán, tổ chức thu nộp, kiểm tra giám sát và tổng kết đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo chính thức của UBND tỉnh Lai Châu, Sở Tài chính, Cục Thuế, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thống kê và các tài liệu nghiên cứu liên quan giai đoạn 2011-2015. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát, điều tra và phỏng vấn trực tiếp với 35 công chức ngành Tài chính, 30 công chức ngành Thuế, 25 công chức ngành Kho bạc, 40 doanh nghiệp và 215 hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Phương pháp phân tích bao gồm so sánh thống kê, phân tích mô tả và tổng hợp số liệu nhằm đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thu NSNN. Cỡ mẫu được lựa chọn đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015 cho phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách ổn định và vượt dự toán: Tổng thu NSNN trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2011-2015 đạt bình quân 732,343 tỷ đồng/năm, với tỷ lệ tăng trưởng bình quân 22,6%/năm. Năm 2015, thu NSNN đạt 1.003,6 tỷ đồng, vượt 50% so với kế hoạch đề ra.
2. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực: Tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng tăng từ 19,49% năm 2011 lên 26,88% năm 2015, trong khi tỷ trọng nông - lâm nghiệp giảm từ 29,82% xuống 23,63%. Điều này phản ánh sự phát triển đa dạng và nâng cao hiệu quả kinh tế địa phương.
3. Hiệu quả công tác quản lý thuế và chống thất thu: Các cơ quan thuế phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan trong công tác thu ngân sách, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, đôn đốc thu hồi nợ thuế, góp phần hạn chế thất thu và nợ đọng thuế.
4. Hạn chế trong quản lý thu NSNN: Thu ngân sách chưa bao quát hết các nguồn thu, còn tình trạng thất thu và nguồn thu hạn chế do địa hình phức tạp, cơ sở hạ tầng thấp, nhận thức pháp luật của một số tổ chức, cá nhân chưa cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả tích cực là do sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý thu, sự quan tâm chỉ đạo của chính quyền địa phương và việc áp dụng các quy trình quản lý thu hiện đại, minh bạch. So với các tỉnh lân cận như Yên Bái, Hòa Bình và Điện Biên, Lai Châu đã học hỏi và áp dụng các kinh nghiệm quản lý thu hiệu quả như ủy nhiệm thu, tăng cường thanh tra kiểm tra và công khai minh bạch thông tin thuế. Tuy nhiên, địa hình núi cao, giao thông khó khăn và trình độ nhận thức pháp luật của người dân còn hạn chế đã ảnh hưởng đến việc khai thác nguồn thu. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu NSNN theo năm, bảng cơ cấu thu theo ngành và biểu đồ so sánh tỷ lệ nợ thuế qua các năm để minh họa rõ nét hơn về thực trạng và xu hướng quản lý thu ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tự giác chấp hành nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh. Thời gian thực hiện: ngay trong năm 2024; chủ thể thực hiện: Sở Tài chính phối hợp Cục Thuế tỉnh.
2. Hoàn thiện quy trình quản lý thu NSNN, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế và thu ngân sách để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí hành thu và hạn chế thất thu. Thời gian: 2024-2025; chủ thể: Cục Thuế, Kho bạc Nhà nước tỉnh.
3. Phân cấp quản lý thu ngân sách hợp lý giữa các cấp chính quyền nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương trong khai thác nguồn thu, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình. Thời gian: 2024-2026; chủ thể: UBND tỉnh, HĐND tỉnh.
4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về thuế để hạn chế thất thu và nợ đọng thuế, bảo đảm nguồn thu ngân sách ổn định. Thời gian: liên tục hàng năm; chủ thể: Cục Thuế, các cơ quan chức năng liên quan.
5. Phát triển hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất phục vụ công tác quản lý thu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu nộp ngân sách, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa. Thời gian: 2024-2028; chủ thể: Sở Giao thông Vận tải, UBND các huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và ngân sách: Sở Tài chính, Cục Thuế, Kho bạc Nhà nước tỉnh Lai Châu có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách và quy trình quản lý thu ngân sách.
2. Các cấp chính quyền địa phương: UBND, HĐND các cấp trong tỉnh có thể tham khảo để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quản lý thu ngân sách hiệu quả.
3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phong phú về quản lý thu NSNN tại địa phương miền núi.
4. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn: Hiểu rõ hơn về chính sách thuế, nghĩa vụ tài chính và các quy trình quản lý thu ngân sách, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thuế.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý thu ngân sách nhà nước là gì?
   Quản lý thu NSNN là quá trình hoạch định, tổ chức, kiểm tra và giám sát các khoản thu ngân sách nhằm đảm bảo động viên đầy đủ, kịp thời các nguồn thu theo chính sách và pháp luật. Ví dụ, việc xây dựng dự toán thu và tổ chức thu nộp thuế là các bước quan trọng trong quản lý thu.

2. Tại sao quản lý thu NSNN lại quan trọng đối với tỉnh Lai Châu?
   Lai Châu là tỉnh miền núi có địa hình phức tạp, nguồn thu ngân sách còn hạn chế. Quản lý thu hiệu quả giúp tỉnh có nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế, cải thiện hạ tầng và nâng cao đời sống nhân dân.

3. Những khó khăn chính trong quản lý thu NSNN tại Lai Châu là gì?
   Khó khăn gồm địa hình núi cao, giao thông khó khăn, nhận thức pháp luật của một số tổ chức, cá nhân chưa cao, dẫn đến thất thu và nợ đọng thuế. Ngoài ra, cơ sở vật chất phục vụ quản lý thu còn hạn chế.

4. Các giải pháp chính để hoàn thiện quản lý thu NSNN tại Lai Châu là gì?
   Bao gồm tăng cường tuyên truyền pháp luật thuế, áp dụng công nghệ thông tin, phân cấp quản lý hợp lý, tăng cường thanh tra kiểm tra và phát triển hạ tầng giao thông phục vụ công tác thu.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực hiện tốt nghĩa vụ thuế?
   Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần hiểu rõ chính sách thuế, thực hiện kê khai, nộp thuế đúng quy định, đồng thời phối hợp với cơ quan thuế trong các hoạt động kiểm tra, tư vấn. Việc này giúp tránh vi phạm và góp phần vào nguồn thu ngân sách địa phương.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu ngân sách nhà nước, tập trung vào địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2011-2015.
• Đánh giá thực trạng cho thấy công tác quản lý thu NSNN đã đạt nhiều kết quả tích cực với mức tăng trưởng bình quân 22,6%/năm, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về nguồn thu và công tác quản lý.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm như tăng cường tuyên truyền, hoàn thiện quy trình quản lý, phân cấp hợp lý và nâng cao công tác thanh tra kiểm tra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu NSNN đến năm 2020.
• Nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý kinh tế và tài chính công.
• Các bước tiếp theo cần triển khai thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách quản lý thu ngân sách phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách tại địa phương bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo luận văn gồm có 4 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu NSNN Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản lý thu NSNN trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2011 - 2015. Chƣơng 4: Định hƣớng và giải pháp quản lý thu NSNN trên địa bàn tỉnh Lai Châu đến năm 2020. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chƣơng 1 LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nƣớc 1.

Khái niệm ngân sách nhà nước và thu ngân sách nhà nước 1. Khái niệm ngân sách nhà nước NSNN, hay ngân sách chính phủ, là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử; là một thành phần trong hệ thống tài chính, nó phản ánh những mặt nhất định của các quan hệ kinh tế thuộc lĩnh vực phân phối sản phẩm xã hội và đƣợc sử dụng nhƣ một công cụ thực hiện các chức năng của Nhà nƣớc. Sự ra đời của nhà nƣớc, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa - tiền tệ là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của NSNN. NSNN bao gồm ngân sách Trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng.

Ngân sách Trung ƣơng là ngân sách của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở Trung ƣơng. Ngân sách địa phƣơng bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân. Thực chất, NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định. Theo “Luật ngân sách” nhà nƣớc Việt Nam năm 2002 thì: “Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”.

Khái niệm về thu ngân sách nhà nước Thu NSNN là sự phân chia nguồn tài chính quốc gia giữa nhà nƣớc với chủ thể trong xã hội dựa trên quyền lực nhà nƣớc,nhằm giải quyết hài hòa các lợi ích kinh tế,xuất phát từ yêu cầu tồn tại và phát triển của bộ máy nhà nƣớc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 cũng nhƣ yêu cầu thực hiện các chức năng nhiệm vụ kinh tế xã hội của nhà nƣớc. Hay nói cách khác, thu NSNN là việc Nhà nƣớc dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm thỏa mãn các nhu cầu của Nhà nƣớc. Thu NSNN bao gồm nhiều khoản thu đa dạng và phức tạp nhƣ các khoản thu chính từ thuế, phí, lệ phí; các khoản thu từ hoạt động kinh tế của nhà nƣớc; các khoản đóng góp của tổ chức, cá nhân; các khoản viện trợ và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Thu NSNN trên địa bàn (tỉnh/thành phố) là toàn bộ các khoản thu mà chính quyền địa phƣơng (tỉnh/thành phố) huy động vào quỹ ngân sách trong một thời kỳ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nƣớc.

Nó chỉ bao gồm những khoản thu, mà chính quyền địa phƣơng huy động vào ngân sách, không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hoàn trả cho đối tƣợng nộp. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nước 1. Khái niệm và đặc điểm của quản lý thu ngân sách nhà nước Quản lý thu NSNN đƣợc hiểu là sự tác động của các cơ quan làm nhiệm vụ thu NSNN lên các khoản thu NSNN bằng cách hoạch định kế hoạch, tổ chức triển khai kế hoạch thu và phối hợp, kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện kế hoạch thu NSNN. Nhƣ vậy, quản lý thu NSNN là sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc hoạch định kế hoạch thu, tổ chức thực hiện kế hoạch thu, kiểm tra, giám sát, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện kế hoạch thu.

Để thực hiện có kết quả công việc quan lý thu NSNN điều quan trọng là phải biết bố trí nguồn lực nhƣ nhân lực, vật lực, tài lực sao cho hợp lý. Quản lý thu NSNN có các đặc điểm chủ yếu sau: Thứ nhất, quản lý thu NSNN được xác lập trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành. Quản lý thu NSNN đƣợc xác lập trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nƣớc ban hành phải đƣợc thể hiện rõ nét từ khâu lập kế hoạch thu, đến khâu tổ chức thực hiện kế hoạch thu và quá trình kiểm tra, giám sát, đánh giá LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 quá trình thực hiện và kết quả thực hiện kế hoạch thu. Thoát ly cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nƣớc ban hành, công tác quản lý thu NSNN sẽ mất phƣơng hƣớng, thậm chí có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực.

Thứ hai, quản lý thu NSNN là sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các khâu công việc, giữa các cơ quan, bộ phận liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ đối với NSNN. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng của quản lý thu NSNN. Trách nhiệm quản lý thu NSNN không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý thu mà là trách nhiệm chung của cả bộ máy Nhà nƣớc. Tùy theo vị trí của từng cơ quan Nhà nƣớc mà phạm vi, mức độ trách nhiệm của mỗi cơ quan có khác nhau trong quản lý thu NSNN.

Tuy nhiên, trong quản lý thu NSNN thiếu sự phối hợp chặt chẽ thì việc quản lý thu NSNN sẽ gặp không ít khó khăn, thậm chí khó hoàn thành nhiệm vụ thu do Nhà nƣớc đề ra. Chính vì vậy, trong quản lý thu NSNN phải coi việc phối kết hợp vừa là một đặc điểm quan trọng vừa là một yêu cầu có tính nguyên tắc không thể bỏ qua. Thứ ba, quản lý thu NSNN luôn bám sát với quá trình vận động của nền kinh tế. Nói chung sự vận động của nền kinh tế sẽ có ảnh hƣởng đến công tác lập kế hoạch thu, đến việc tổ chức triển khai các biện pháp thực hiện kế hoạch thu.

Nếu không bám sát với quá trình vận động của nền kinh tế thì tổ chức công tác quản lý thu NSNN từ khâu lập kế hoạch thu cho đến khâu tổ chức triển khai các biện pháp, quy trình thu và kiểm tra giám sát quá trình thực hiện kế hoạch thu sẽ mất phƣơng hƣớng và không sát với thực tiễn, mang tính chủ quan phiêu lƣu. Thứ tư, quản lý thu NSNN là sự quản lý mang tính chất tổng hợp, là sự phối kết hợp giữa quản lý mang tính chất nghiệp vụ thu và quản lý các hoạt động kinh tế của các chủ thể thực hiện nghĩa vụ đối với NSNN. Vai trò của quản lý thu ngân sách nhà nước Thứ nhất, quản lý thu NSNN là công cụ quản lý của Nhà nƣớc để kiểm soát, điều tiết các hoạt động SXKD của mọi thành phần kinh tế, kiểm soát thu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 nhập của mọi tầng lớp dân cƣ trong xã hội nhằm động viên sự đóng góp đảm bảo công bằng, hợp lý. Các nhà nƣớc trong lịch sử đều sử dụng công cụ thuế để ổn định và phát triển nền kinh tế,chống lại các hành vi kinh doanh phạm pháp.

Thứ hai, quản lý thu NSNN là công cụ động viên, huy động các nguồn lực tài chính cần thiết nhằm tạo lập quỹ tiền tệ tập trung của NSNN. Huy động các nguồn tài chính cần thiết vào nhà nƣớc là nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống thu dƣới bất kỳ chế độ nào, đó là đòi hỏi tất yếu của mọi nhà nƣớc. Nhà nƣớc muốn thực hiện các chức năng, nhiệm vụ lịch sử của mình tất yếu phải có nguồn tài chính. Nguồn tài chính mà Nhà nƣớc có đƣợc đại bộ phận do quản lý tốt nguồn thu ngân sách mang lại.

Thứ ba, quản lý thu NSNN là nhằm khai thác, phát hiện, tính toán chính xác các nguồn tài chính của đất nƣớc để có thể động viên đƣợc và cũng đồng thời không ngừng hoàn thiện các chính sách, các chế độ thu để có cơ chế tổ chức quản lý hợp lý. Đây là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nƣớc trong quá trình tổ chức quản lý kinh tế. Thứ tư, quản lý thu NSNN góp phần tạo môi trƣờng bình đẳng, công bằng giữa các thành phần kinh tế, giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nƣớc trong quá trình SXKD. Với hình thức thu và mức thu thích hợp kèm với các chế độ miễn giảm công bằng, thu NSNN có tác động trực tiếp đến quá trình SXKD của cơ sở.

Với sự tác động quản lý thu ngân sách sẽ góp phần tạo nên môi trƣờng kinh tế thuận lợi đối với quá trình SXKD. Đồng thời nó là công cụ quan trọng góp phần thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát của Nhà nƣớc đối với toàn bộ hoạt động SXKD của xã hội. Thứ năm, quản lý thu NSNN có vai trò tác động đến sản lƣợng và sản lƣợng tiềm năng, cân bằng của nền kinh tế. Việc tăng mức thuế quá mức thƣờng dẫn tới giảm sản lƣợng trong nền kinh tế, tức là thu hẹp quy mô của nền kinh tế.

Ngƣợc lại, giảm mức thuế chung có xu thế làm tăng sản lƣợng cân bằng. Trong nền KTTT, ngƣời ta sử dụng tính chất này để điều chỉnh quy mô sản lƣợng của nền kinh tế cũng nhƣ các doanh nghiệp và hộ kinh doanh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Yêu cầu, nội dung và quy trình của quản lý thu ngân sách nhà nƣớc 1.

Yêu cầu đối với quản lý thu ngân sách nhà nước Bảo đảm động viên đầy đủ, kịp thời các khoản thu của NSNN theo đúng chính sách, chế độ, văn bản pháp luật của Nhà nƣớc. Đây là yêu cầu tất yếu mang tính chất bắt buộc của công tác quản lý thu NSNN; bởi lẻ không bảo đảm động viên đầy đủ, kịp thời số thu NSNN đã đƣợc xác định thì mọi kế hoạch chi tiêu của NSNN cho phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc sẽ bị phá vở và không thực hiện đƣợc.