Mở đầu Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh tiểu học theo hƣớng đổi mới của Thông tƣ 30/Bộ GD&ĐT Chƣơng 2. Thực trạng hoạt động kiểm tra - đánh giá và công tác quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh theo hƣớng đổi mới của Thông tƣ 30/Bộ GD&ĐT ở các trƣờng tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng Chƣơng 3. Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh theo hƣớng đổi mới của Hiệu trƣởng ở các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.
Kết luận và kiến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP VÀ RÈN LUYỆN CỦA HỌC SINH THEO HƢỚNG ĐỔI MỚI CỦA THÔNG TƢ 30/BỘ GD&ĐT 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong sự phát triển của lịch sử giáo dục và thực tiễn trên thế giới cho chúng ta thấy rằng hoạt động KT-ĐG luôn đi song hành cùng quá trình dạy học, cụ thể là từ khi hình thành mô hình dạy học kiểu nhà trƣờng thì cũng xuất hiện các hình thức KT-ĐG nhằm xác định mức độ nhận thức của ngƣời học cũng nhƣ kết quả, thành tích đạt đƣợc sau quá trình dạy học đồng thời KT-ĐG còn là động lực nhằm thúc đẩy quá trình dạy học nâng cao đƣợc chất lƣợng dạy học trong nhà trƣớng. Hoạt động KT-ĐG tuy là khâu cuối cùng của quá trình giáo dục đào tạo nhƣng nó lại có vai trò rất quan trọng, nó gắn liền với quá trình giáo dục không thể tách rời, nhờ vậy mà giáo dục và đạo tạo mới phát triển và bền vững đƣợc. Nhiều tác giả trên thế giới đã có những công trình nghiên cứu về hoạt động KT-ĐG nhƣ: Becbi, R.J, Alfred Binet, Alexander L.
Quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của học sinh nhằm mục đích để điều chỉnh, hƣớng dẫn, thúc đẩy và nâng cao chất lƣợng giáo dục, đƣa GD&ĐT đi đúng hƣớng làm cơ sở cho việc đổi mới phƣơng pháp dạy học, xác định đƣợc mức độ hoàn thành và chƣa hoàn thành mục tiêu đề ra để từ đó cải tiến đƣợc chất lƣợng dạy và học. Ở nhiều góc độ và khía cạnh nghiên cứu khác nhau, có nhiều tác giả đã có nghiên cứu về quản lý hoạt động KT-ĐG nhƣ: Những vấn đề lý luận dạy học và đánh giá tri thức (V.Poloxky), Đánh giá lớp học (James H. McMillan), Con đƣờng hoàn thiện việc kiểm tra tri thức, kĩ năng (X. Tại Việt Nam, hoạt động KT-ĐG cũng đƣợc hình thành khá sớm.
Trong các triều đại phong kiến, chúng ta cúng có các kì thi Hƣơng; thi Hội; thi Đình nhằm lựa chọn ngƣời tài để phò vua trị nƣớc. Khoa thi đầu tiên đƣợc tổ chức năm 1075, đời vua Lý Thái Tông, các khoa thi sau ngày càng đƣợc tổ chức bài bản và quy mô hơn. Trong nhiều năm trở lại đây, cùng với sự phát triển của xã hội, hoạt động KT- ĐG cũng có nhiều đổi thay nhằm đáp ứng với mỗi yêu cầu của xã hội. Nhiều tác giả cũng đã nghiên cứu về quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của học sinh dƣới 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dạng đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, giáo trình, bài báo, tạp chí giáo dục, tham luận đổi mới giáo dục,.
nhƣ: Nguyễn Đức Chính, Đo lường và đánh giá trong giáo dục [11], Trần Thị Tuyết Oanh, Đo lường và đánh giá kết quả học tập [24], Dƣơng Thiệu Tống, Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập [32], Đặng Bá Lãm, Kiểm tra đánh giá trong dạy - học đại học [19], Hồ Sỹ Anh, kiểm tra đánh giá học sinh và đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực [1],. Trong yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT đáp ứng xã hội hiện nay thì đổi mới phƣơng pháp dạy học là một trong những yêu cầu cấp bách mang tính chất đột phá nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện. Từ việc đổi mới phƣơng pháp dạy học thì cần phải tiến hành đổi mới đồng bộ từ nội dung chƣơng trình sách giáo khoa, giảm tải chƣơng trình, nội dung học tập, dạy lồng ghép môn học, kĩ năng sống, kĩ năng tự học,. Song song với đó không thể thiếu là hoạt động đổi mới KT- ĐG kết quả học tập và rèn luyện của HS với mục đích nâng cao chất lƣợng GD&ĐT.
Kết quả của KT-ĐG là cơ sở, điều kiện để điều chỉnh hoạt động dạy và học và công tác quản lý của nhà giáo dục cho nên từ việc đổi mới đó, chúng tôi thấy cần phải quản lý đổi mới hoạt động KT-ĐG. Qua thực tế nghiên cứu và tìm hiểu trong quản lí hoạt động KT-ĐG kết quả học tập và rèn luyện của học sinh thì chƣa có nghiên cứu nào về hoạt động KT-ĐG đối với học sinh tiểu học theo hƣớng đổi mới tại thành phố Hải Phòng. Chính vì thế, chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài này đối với giáo dục tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng, từ kết quả thực tế của nghiên cứu nâng cao đƣợc hiệu quả của đổi mới hoạt động KT-ĐG kết quả học tập và rèn luyện của học sinh tiểu học sẽ nhân rộng ra phạm vi toàn thành phố và toàn quốc. Một số khái niệm cơ bản 1.
Kiểm tra - đánh giá học kết quả học tập 1. Kiểm tra Theo Nguyễn Đức Chính: „„Kiểm tra (đo lƣờng) là quá trình thu thập thông tin một cách định lƣợng và định tính về các đại lƣợng đặc trƣng nhƣ nhận thức, tƣ duy, kĩ thuật và các phẩm chất nhân cách khác trong quá trình giáo dục‟‟ [11]. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Trần Bá Hoành: „„Kiểm tra là cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá” [14]. Theo Đặng Bá Lãm: „„Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phƣơng pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt đƣợc của ngƣời học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển” [19].
„„Kết quả của kiểm tra không cho ta giá trị về mặt giải pháp nhƣng nó lại có ý nghĩa đối với đánh giá bởi vì kết quả của kiểm tra là cơ sở để đánh giá. Quá trình đánh giá hàm chứa trong đó cả quy trình kiểm tra‟‟ [21]. Trong Từ điển tiếng Việt của Lê Thị Huyền: „„Kiểm tra là xem xét tình hình để đánh giá, nhận xét” [16]. Một số nhà khoa học giáo dục khác cũng có cùng quan điểm nhận định, từ đây ta có thể thấy: Kiểm tra với nghĩa là nhằm thu thập, đo lƣờng các thông tin số liệu, chứng cứ với mục đích xem xét lại công việc thực tế để đƣa ra những nhận xét, hƣớng hoạt động KT-ĐG kết quả học tập và rèn luyện của học sinh tới việc điểu chỉnh sao cho phù hợp với mục tiêu, kế hoạch đề ra.
Đánh giá Theo Polonxki V.M cho rằng: Đánh giá là sự xác định trình độ lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh trong sự tƣơng ứng với yêu cầu của chƣơng trình học. Theo Nguyễn Đức Chính: „„Đánh giá là quá thình thu thập và xử lý thông tin một cách có hệ thống nhằm xác định mục tiêu đã và đang đạt đƣợc ở mức độ nào” [11]. Theo Dƣơng Thiệu Tống: „„Đánh giá là quá trình thu thập và xử lý kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục” [32]. Theo Trần Bá Hoành: Đánh giá là „„quá trình hình thành những nhận định, phán đoán kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu đƣợc, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải tiến thực trạng, nâng cao chất lƣợng và hiệu quả công việc” [14].
Nhƣ vậy, đánh giá là việc đƣa ra những kết luận hay những nhận định, phán xét về kiến thức, năng lực và phẩm chất của học sinh trong phạm vi nhà trƣờng. Đánh giá có thể thực hiện bằng phƣơng pháp định tính hoặc định lƣợng. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đánh giá định tính là đánh giá dựa trên phƣơng thức thu thập những thông tin về kết quả học tập và rèn luyện của học sinh bằng cách quan sát và ghi nhận xét dựa theo các tiêu chí giáo dục đã định. Trong việc đánh giá học sinh bậc tiểu học thì việc đánh giá là sự thể hiện kết quả quan sát, theo dõi học sinh cả một quá trình học tập và rèn luyện.
Những lời nhận xét là sự động viên khích lệ kịp thời những tiến bộ của học sinh, phát huy những điểm mạnh sở trƣờng của ngƣời học, bên cạnh đó còn làm hạn chế những tiêu cực, lệch lạc trong giáo dục. Đánh giá định lượng là đánh giá dựa trên phƣơng thức thu thập thông tin về kết quả học tập của học sinh bằng số nhƣ điểm số hoặc số lần thực hiện của những hoạt động nào đó. Cách và phƣơng tiện ghi nhận kết quả học tập của học sinh bằng điểm hay số lần thực hiện theo những quy tắc đã tính trong kiểm tra là mang tính chất định lƣợng. Còn chính điểm số vẫn chỉ là những kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ học lực của mỗi học sinh.
Nhƣ vậy, bản thân điểm số không có ý nghĩa về mặt định lƣợng; ví dụ trong thang điểm 10, không thể nói trình độ của học sinh đạt điểm 10 là cao gấp đôi học sinh đạt điểm 5. Chính vì lẽ đó, việc đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh phải đƣợc tiến hành có hiệu quả nếu không sẽ dẫn tời tình trạnh là những con số vô hồn, thậm chí nó còn không có tác dụng đến việc nâng cao chất lƣợng giáo dục cũng nhƣ thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh. Để đánh giá đƣợc kết quả học tập và rèn luyện của học sinh thì trƣớc hết cần phải kiểm tra, xét lại toàn bộ công việc học tập của học sinh, rồi sau đó tiến hành đo lƣờng để thu thập những thông tin, cuối cùng đƣa ra quyết định, những nhận xét đúng đắn. Chính vì thế, kiểm tra và đánh giá là hai khâu có mối quan hệ chặt chẽ và mật thiết với nhau.