phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương: h ơng 1: Cơ sở lý luận về quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh ở trường trung học cơ sở. h ơng 2: Thực trạng quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh trường trung học cơ sở Nguyễn Du, quận Hoàn iếm, thành phố Hà Nội. h ơng 3: Biện pháp quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh trường trung học cơ sởNguyễn Du, quận Hoàn iếm, thành phố Hà Nội. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1 1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Tư tưởng giáo dục về học qua trải nghiệm đã xuất hiện từ thời cổ đại và dần dần được phát triển bởi các nhà giáo dục trên thế giới.
Đối với các nước có nền giáo dục phát triển thì tư tưởng giáo dục đó được xem như là triết lý giáo dục của quốc gia với các tác giả tiêu biểu như hổng Tử (551- 479 TCN), Sôcrate (470 – 399 TCN). Nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm l học sau này đã chú trọng đến vấn đề giáo dục thông qua các hoạt động trải nghiệm, gắn liền với thực tiễn đời sống như công trình nghiên cứu của nhà triết học, tâm l học, giáo dục học như J.Vưgôtxki (1896 -1934), Jean Piaget (1896 -1980), David olb (sinh năm 1939)… Các lý thuyết đều khẳng định năng lực chỉ được hình thành khi chủ thể được hoạt động, được trải nghiệm. Kinh nghiệm của giáo dục Hàn Quốc, Anh, Singapore… đều khẳng định vai trò, tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm trong việc hình thành và phát triển năng lực chohọc sinh. Tác giả Phạm Minh Hạc qua nghiên cứu đã chỉ rar ng, thông qua hoạt động của ch nh cá nhân, bản thân mới được hình thành và phát triển.
ỉ yếu hội thảo “ ổ chức hoạt đông trải nghiệm sáng tạo cho học sinh phổ thông và mô hình phổ thông gắn với sản uất inh doanh tại địa phương” (2014) của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã bàn vềnhững vấn đề cần chú trọng quan tâm trong quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh tại các nhà trường phổ thông [4]. Trong tài liệu tập huấn “Kĩ năng ây dựng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trườngtrung học” của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), đã đề cập những vấn đề chung của hoạt động trải nghiệm 6 như khái niệm, đặc điểm; xác định mục tiêu, yêu cầu, xây dựng nội dung và cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệmcho học sinh THPT và THCS; đánh giá hoạt động trải nghiệm với phương pháp và công cụ cụ thể. Mô hình hoạt động dạy học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương và phát huy khả năng sáng tạo thông qua hoạt động câu lạc bộ khoa học cho học sinh THCS và THPT Nguyễn Tất Thành là v dụ điển hình. Về khía cạnh quản lí hoạt động trải nghiệm cho học sinh phổ thông, gần đây có một số luận văn thạc sĩ đã lựa chọn làm đề tài tốt nghiệp, như: Trần Thị Thu Hà (2017) nghiên cứu về “Quản hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh iện Biên”.
7 Trần Thanh Liêm (2017) với đề tài “Quản hoạt động giáo dục ngoài giờ ên ớp theo hướng trải nghiệm sang tạo ở các trường HC huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh”. Nguyễn Thị Thức (2018) với “Quản hoạt động trải nghiệm của học sinh các trường rung học cơ sở quận ồ ơn, thành phố Hải Phòng”. Phạm Thị im Chung (2 18) với luận văn“Quản hoạt động trải nghiệm cho học sinh trường trung học cơ sở huyện hủy Nguyên, thành phố Hải Phòng theo Chương trình giáo dục phổ thông tổng th ”… Các tác giả thông qua nghiên cứu đã phân t ch và làm r được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm cho học sinh phổ thông hiện nay, đưa ra các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm đã thực hiện có hiệu quả tại các nhà trường, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động trải nghiệm. Tuy nhiên, các tác giả mới chỉ dừng lại nghiên cứu ở phạm vi hẹp, tại thời điểm mà hoạt động trải nghiệm chưa phải hoạt động giáo dục bắt buộc.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2 18, có hai loại hoạt động giáo dục ch nh là: Dạy học các môn và hoạt động trải nghiệm. Hoạt động trải nghiệm được xếp vào nhóm môn học bắt buộc có phân hóa, trải từ tiểu học đến THPT. Tuy nhiên, đến nay, khái niệm hoạt động trải nghiệm đã có những phân t ch cụ thể hơn với quan niệm dạy học và giáo dục gồm hai hình thức trải nghiệm là trải nghiệm qua các môn họcvà trải nghiệm qua hoạt động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp. Ch nh vì sự thay đổi đó, việc tổ chức và quản l các hoạt động trải nghiệm trong các trường phổ thông cần có cách tiếp cận mới và điều chỉnh cho phù hợp.
Ho t đ ng trải nghiệm cho học sinh trong nh trƣờng THCS theo Chƣơng trình giáo dục phổ thông ban h nh năm 2018 1. Khái ni Ho t ng tr i nghi Qua. Theo Đinh Thị im Thoatrong cuốn “Kỹ năng ây dựng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học” cho r ng hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục thông qua sự trải nghiệm của cá nhân trong việc kết nối kinh nghiệm học được trong nhà trường với thực tiễn đời sống mà nhờ đó các kinh nghiệm được t ch lũy thêm và chuyển hóa dần thành năng lực. Theo Bùi Ngọc Diệptrong cuốn “Một số vấn đề chung về hoạt động trải nghiệm trong trường phổ thông” thì hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một biểu hiện của hoạt động giáo dục đang tồn tại trong chương trình giáo dục hiện hành.
Nhìn chung, dù được diễn đạt b ng những cách khác nhau nhưng các tác giả đều thống nhất ở một quan điểm: trải nghiệm à hoạt động giáo dục (theo nghĩa rộng), được tổ chức theo phương thức đ người học tự vận dụng iến thức và inh nghiệm, tư chất cá nhân vào giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn, nhờ vậy phát tri n toàn diện nhân cách cho học sinh. h ơng trình giáo dụ phổ thông b n hành nă 2018 1. Mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 Chương.Mục tiêu của hoạt động giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp Hoạt.Yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng ực *. iể t sinh h sinh trung h ơs Lứa tuổihọc sinh THCS (từ 12 - 15 tuổi)là thời kì quá độ từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, thời kì trẻ ở "ngã ba đường" – một giai đoạn vô cùng khó khăn, phức tạp và đầy mâu thuẫn trong quá trình phát triển về phát triển sinh lý, về khả năng nhận thức, về thái độ đối với bản thân, người khác, học 12 tập và cuộc sống, về sự phát triển lý tưởng sống… Giáo dục nhà trường cần chú ý đến những đặc điểm trên để tổ chức các HĐGD, cho phù hợp với đặc điểm lứa tuổithì s tạo được sự hứng thú, t ch cực, chủ động vàphát huy được sự sáng tạo của các em.
V i trò ho t ng tr i nghi trong hình thành phẩ hất và năng ự h sinh trung h ơs Theo. Hoạt động trải nghiệm hướng tới việc học sinh tự hình thành cho bản thân các kiến thức về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, từ đó vận dụng các kiến thức vào thực tiễn cuộc sống, tham gia t ch cực vào các hoạt động xã hội. Bên cạnh đó, thông qua hoạt động trải nghiệm trong và ngoài giờ học, học sinh có cơ hội khám phá bản thân và thế giới xung quanh, biết làm việc 15 có kế hoạch, biết cách tổ chức cuộc sống cá nhân, và quan trọng nhất là học sinh được phát triển năng lực, kĩ năng và phẩm chất cá nhân dưới sự tổ chức của các lực lượng giáo dục. Các thành tố ho t ng tr i nghi ngoài gi n p cho h sinh tr ng TH S 1.
Mục tiêu hoạt động trải nghiệm ngoài giờ ên ớp Khi xác định mục tiêu, chủ đề của HĐTNNGLL, cần đảm bảo các yêu cầu sau: + Nội dung, cách thức tổ chức cần mang t nh khoa học, thiết thực có sứcthu hút, phù hợp với đặc điểm, tâm sinh lý, khả năng của học sinh. + Chương trình cần xây dựng theo chủ đề chung của toàn trường, thời điểm trong năm, cụ thể cho từng khối ở các dạng hoạt động, mức độ, yêu cầu khác nhau, vừa có t nh độc lập riêng vừa được lồng ghép trong các hoạt động của các bộ phận: chuyên môn, đoàn thể, thể dục thể thao. + Sau khi hoàn chỉnh, kế hoạch được triển khai đến các bộ phận có liên quan, trong đó GVCN là lực lượng chủ yếu theo d i, triển khai và tổ chức cho học sinh thực hiện. + Do t nh chất củạ hoạt động ngoại khóa có liên quan đến nhiều bộ phậnkhác nhau nên việc xác định các bộ phận có liên quan rất quan trọng để kế hoạch mang t nh toàn diện và việc huy động lực lượng s được thuận tiện, dễ dàng hơn.
Như vậy, mục tiêu của hoạt động trải nghiệmngoài giờ lên lớp cho học sinh THCS bao gồm: (1) Phát. Nội dung hoạt động trải nghiệm ngoài giờ ên ớp Nội dung HĐTN ngoài giờ lên lớp cần được thiết kế gắn bó và gần gũi với thực tế cuộc sống, có khả năng đáp ứng được nhu cầu hoạt động của học sinh, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn một cách dễ dàng, thuận lợi hơn.Bên cạnh hoạt động có t nh t ch hợp, học sinh được lựa chọn một số hoạt động chuyên biệt phù hợp với năng lực, sở trường, hứng thú của bản thân để phát triển năng lực sáng tạo riêng của mỗi cá nhân. Nội dung của hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh bao gồm: (1) Hoạt động phát tri n cá nhân - Hoạt động tìm hi u/ hám phá bản thân thể hiện ở khả năng nhận diện được các trạng thái cảm xúc của bản thân và những điểm mạnh cũngnhư điểmchưa mạnh của bản than; nhận ra được giá trị của bản thân và luôn có suy nghĩ t ch cực. Hình thành được động cơ học tập và một số kĩ năng tự học, th ch ứng với môitrường học tập mới.
