Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở nghĩa tân cầu giấy hà nội trong yêu cầu đổi mới dạy học hiện nay

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Nghĩ Tân, Cầu Giấy, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới dạy học.

• Tác giả: Ngô Tiến Dũng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thành Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Ở Trường Trung Học Cơ Sở Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội Trong Yêu Cầu Đổi Mới Dạy Học Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Sơ lược các nghiên cứu liên quan. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Quản lý nhà trường
• 1.3. Hoạt động tổ chuyên môn
• 1.4. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.5. Vị trí trường trung học cơ sở
• 1.6. Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở
• 1.7. Mục tiêu quản lý trường trung học cơ sở
• 1.8. Những đặc điểm của hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở
• 1.9. Tổ chuyên môn và hoạt động của tổ chuyên môn
• 1.10. Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn ở trường THCS
• 1.11. Chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn
• 1.12. Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn
• 1.13. Những yêu cầu đổi mới dạy và học đối với trường THCS trong giai đoạn hiện nay
• 1.14. Quan điểm chỉ đạo
• 1.15. Yêu cầu đặt ra cho quản lý hoạt động tổ chuyên môn
• 1.16. Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
• 1.17. Chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn hàng năm. Triển khai hoạt động giảng dạy của tổ chuyên môn và giáo viên
• 1.18. Chỉ đạo tổ chuyên môn hoạt động đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy
• 1.19. Quản lý hoạt động TCM qua dự giờ thăm lớp, thao giảng, hội giảng
• 1.20. Chỉ đạo bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáo viên trong tổ
• 1.21. Quản lý hồ sơ chuyên môn của tổ
• 1.22. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS
• 1.22.1. Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý
• 1.22.2. Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý
• 1.22.3. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý
• 1.23. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGHĨA TÂN, CẦU GIẤY, HÀ NỘI HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát về đặc điểm của trường trung học cơ sở Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội
• 2.2. Đặc điểm về địa lý, kinh tế - xã hội phường Nghĩa Tân
• 2.3. Đặc điểm về văn hóa, giáo dục phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy
• 2.4. Quá trình hình thành và phát triển trường trung học cơ sở Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội
• 2.4.1. Lịch sử hình thành và phát triển trường
• 2.4.2. Các thành tích nổi bật đã đạt được của trường
• 2.5. Cơ cấu tổ chức nhà trường
• 2.6. Điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học
• 2.7. Đặc điểm về ý thức, đạo đức của học sinh
• 2.8. Đặc điểm hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân
• 2.9. Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội
• 2.9.1. Thực trạng công tác quản lý chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn hàng năm
• 2.9.2. Tình hình thực tế quản lí hoạt động giảng dạy
• 2.9.3. Thực trạng công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học đối với tổ chuyên môn
• 2.9.4. Thực tế dự giờ thăm lớp đánh giá giáo viên và hoạt động chỉ đạo của tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học
• 2.9.5. Thực trạng quản lý chỉ đạo bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáo viên
• 2.9.6. Thực tế về quản lý hồ sơ chuyên môn
• 2.9.7. Đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng
• 2.9.8. Thách thức
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGHĨA TÂN, CẦU GIẤY, HÀ NỘI
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ
• 3.3. Đảm bảo tính khoa học, sáng tạo
• 3.4. Bảo đảm tính kế thừa và định hướng
• 3.5. Bảo đảm tính khả thi và phổ biến có hiệu quả
• 3.6. Một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Nghĩa Tân
• 3.6.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho các tổ trưởng chuyên môn và giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường
• 3.6.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo tăng cường bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ quản lý cho tổ trưởng chuyên môn
• 3.6.3. Biện pháp 3: Đổi mới chỉ đạo quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học
• 3.6.4. Chỉ đạo tổ chuyên môn thực hiện bồi dưỡng giáo viên, đổi mới phương pháp tổ chức dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay
• 3.6.5. Biện pháp 5: Thường xuyên kiểm tra, quản lý giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.7. Kết quả khảo cứu về tính cấp thiết, khả thi của các biện pháp
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường THCS Nghĩa Tân

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tổ chuyên môn không chỉ là nơi tập hợp giáo viên mà còn là nơi thực hiện các hoạt động chuyên môn nhằm cải thiện phương pháp dạy học. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp phát huy tối đa năng lực của giáo viên và học sinh.

1.1. Định Nghĩa Và Vai Trò Của Tổ Chuyên Môn

Tổ chuyên môn là đơn vị quản lý trực tiếp các hoạt động giảng dạy và học tập. Vai trò của tổ chuyên môn không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn mà còn là nơi giáo viên có thể trao đổi, học hỏi và phát triển chuyên môn.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Tổ Chuyên Môn Tại Trường THCS Nghĩa Tân

Tổ chuyên môn tại trường THCS Nghĩa Tân đã được hình thành từ nhiều năm trước, với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học. Qua thời gian, tổ chuyên môn đã có những thay đổi và cải tiến để phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Hiện Nay

Mặc dù đã có những cải tiến, nhưng việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Nghĩa Tân vẫn gặp nhiều thách thức. Các tổ chuyên môn chưa phát huy hết hiệu quả hoạt động, dẫn đến chất lượng dạy học chưa đạt yêu cầu.

2.1. Những Khó Khăn Trong Quản Lý Hoạt Động Chuyên Môn

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc thiếu sự phối hợp giữa các tổ chuyên môn. Điều này dẫn đến việc không đồng bộ trong các hoạt động giảng dạy và học tập.

2.2. Sự Thiếu Hụt Về Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Giáo Viên

Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp dạy học mới, dẫn đến việc áp dụng các phương pháp truyền thống trong giảng dạy, không đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.

III. Phương Pháp Đổi Mới Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tổ chuyên môn, cần áp dụng các phương pháp đổi mới. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học mà còn tạo động lực cho giáo viên.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Giáo Viên

Cần tổ chức các khóa đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên về các phương pháp dạy học hiện đại. Điều này sẽ giúp giáo viên tự tin hơn trong việc áp dụng các phương pháp mới vào giảng dạy.

3.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Giáo Viên Trong Các Hoạt Động Chuyên Môn

Tạo điều kiện cho giáo viên tham gia vào các hoạt động chuyên môn, như hội thảo, tọa đàm, sẽ giúp họ nâng cao kiến thức và kỹ năng, đồng thời tạo ra môi trường học tập tích cực.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ mang lại nhiều lợi ích cho trường THCS Nghĩa Tân. Chất lượng dạy và học sẽ được nâng cao, đồng thời tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học

Sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới, chất lượng dạy học tại trường đã có những cải thiện rõ rệt. Học sinh có hứng thú hơn với việc học và kết quả học tập cũng được nâng cao.

4.2. Tạo Ra Môi Trường Học Tập Tích Cực

Môi trường học tập tích cực không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong giảng dạy.

V. Kết Luận Về Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường THCS Nghĩa Tân

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Hà Nội là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Cần tiếp tục cải tiến và đổi mới các phương pháp quản lý để đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện đại.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Trong tương lai, việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn cần được chú trọng hơn nữa, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển bền vững.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Tổ Chuyên Môn

Cần có những khuyến nghị cụ thể cho các tổ chuyên môn để nâng cao hiệu quả hoạt động, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc nâng cao chất lượng dạy học tại các trường trung học cơ sở trở thành nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội là một trong những đơn vị trọng điểm với quy mô 45 lớp học, quy tụ 2037 học sinh và đội ngũ 112 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Mặc dù nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia với cơ sở vật chất hiện đại bậc nhất, song công tác quản lý hoạt động chuyên môn tại 6 tổ bộ môn vẫn bộc lộ những rào cản mang tính hành chính, hình thức và chưa phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của đội ngũ nhà giáo.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tổ chuyên môn, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý tại trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân trong 2 năm học từ 2014-2015 đến 2015-2016. Từ đó, đề tài xây dựng hệ thống 5 biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ nhằm tối ưu hóa hoạt động của tổ trưởng chuyên môn, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực người học.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập các chỉ số đo lường cụ thể: duy trì tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng trên 99%, nâng điểm trung bình thi vào lớp 10 trung học phổ thông môn Toán vượt mốc 7,95 và môn Ngữ văn đạt trên 7,36, đồng thời đưa 100% cán bộ giáo viên tiếp cận mô hình sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của các học giả F.W. Taylor, Harold Koontz cùng các công trình nghiên cứu quản lý nhà trường của Nguyễn Ngọc Quang và Trần Kiểm. Đồng thời, đề tài tích hợp thuyết phát triển tổ chức nghề nghiệp dựa trên mô hình cộng đồng học tập chuyên môn, nơi các nhà giáo cùng hợp tác, chia sẻ và nâng cao năng lực sư phạm.

Khung lý thuyết của luận văn vận hành xoay quanh 4 khái niệm then chốt: quản lý giáo dục, quản lý nhà trường trung học cơ sở, hoạt động tổ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học. Tổ chuyên môn được định vị là cấu trúc tế bào trong bộ máy sư phạm, mắt xích kết nối trực tiếp giữa Ban giám hiệu và từng giáo viên. Nghiên cứu cụ thể hóa mô hình sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học thông qua quy trình 7 bước chuẩn mực: lập kế hoạch, chuẩn bị bài dạy minh họa, thảo luận mục tiêu, cá nhân hoàn thiện giáo án, tổ chức dự giờ, thảo luận phân tích tiết dạy và vận dụng vào thực tế giảng dạy.

Cơ sở pháp lý của đề tài dựa trên Điều 28 Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 ban hành kèm Quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Điều lệ trường trung học cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập đa chiều từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết năm học, hồ sơ quản lý chuyên môn của Ban giám hiệu và 6 tổ bộ môn, kết hợp số liệu phân loại học lực, hạnh kiểm của 2037 học sinh trong 2 năm học liên tiếp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 103 cán bộ, giáo viên và nhân viên của trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân trong năm học 2015-2016, gồm 3 cán bộ Ban giám hiệu, 6 tổ trưởng chuyên môn và 94 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Phương pháp chọn mẫu toàn thể được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối, không bỏ sót bất kỳ phân môn nào từ Toán, Văn - Sử, Hóa - Sinh - Địa, Lý - Tin - Công nghệ, Ngoại ngữ cho đến Thể dục - Nhạc - Họa.

Luận văn kết hợp phương pháp phân tích định tính văn bản với phương pháp thống kê toán học (tính điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm, xếp thứ bậc và hệ số tương quan Spearman). Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng giúp đo lường khách quan mức độ nhận thức, đánh giá thực trạng các khâu quản lý và kiểm định độ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai chặt chẽ từ tháng 9/2015 đến tháng 5/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về chất lượng đội ngũ, trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân sở hữu lực lượng sư phạm chất lượng cao với 100% cán bộ giáo viên đạt chuẩn đào tạo, trong đó trên 87% đạt trình độ trên chuẩn (bao gồm 16 thạc sĩ). Đánh giá xếp loại chuyên môn ghi nhận 81,6% giáo viên xếp loại xuất sắc (71 trên tổng số 87 giáo viên trực tiếp giảng dạy), không có giáo viên xếp loại trung bình hay yếu. Tuy nhiên, hoạt động sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học mới đạt điểm trung bình 3,42 trên thang điểm 5,0, phản ánh khoảng cách giữa năng lực học vị và mức độ đổi mới phương pháp thực tế.

Thứ hai, công tác quản lý nền nếp chuyên môn và hồ sơ giảng dạy đạt hiệu quả cao với trên 92% giáo viên thực hiện nghiêm túc việc soạn bài, làm đồ dùng dạy học và vào sổ điểm đúng quy chế. Ngược lại, hoạt động dự giờ thăm lớp còn mang nặng tính đối phó. Khoảng 75% số tiết dự giờ trong năm chỉ tập trung dồn dập vào các đợt thi đua hội giảng chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hoặc chuẩn bị cho kỳ thi giáo viên dạy giỏi cấp quận, thiếu tính liên tục và hỗ trợ phát triển nghề nghiệp thường xuyên.

Thứ ba, cơ sở vật chất của trường được đầu tư đồng bộ với kinh phí trên 350 tỷ đồng theo tiêu chuẩn khu vực Đông Nam Á, gồm 5 khối nhà, 44 phòng học tiêu chuẩn 68m2, 27 phòng chức năng, hệ thống 148 camera giám sát, bể bơi bốn mùa và 12 phòng bán trú cho 1000 học sinh. Tuy nhiên, tỷ lệ ứng dụng công nghệ thông tin tương tác chuyên sâu và thiết bị thí nghiệm hiện đại trong các buổi sinh hoạt chuyên đề tổ mới chỉ đạt khoảng 45%.

Thứ tư, chất lượng giáo dục mũi nhọn và đại trà được giữ vững với tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng đạt trên 99%. Điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2014-2015 đạt mức cao: môn Toán trung bình 7,95 điểm và môn Ngữ văn đạt 7,36 điểm. Dù vậy, hiệu quả từ các chuyên đề phụ đạo học sinh yếu kém và phân hóa đối tượng do tổ chuyên môn chủ trì chỉ đạt mức hài lòng 68% theo khảo sát giáo viên.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa: áp lực quản lý hành chính sự vụ khiến tổ trưởng chuyên môn dành phần lớn thời gian cho việc kiểm tra sổ sách, ký duyệt giáo án thay vì đi sâu vào phân tích chuyên môn. Ngoài ra, kỹ năng điều hành sinh hoạt học thuật của đội ngũ tổ trưởng chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến tâm lý e dè, ngại va chạm khi góp ý đồng nghiệp trong các tiết dự giờ.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục phổ thông của Đỗ Văn Thông tại Ninh Bình và Nguyễn Hữu Hùng tại Bắc Ninh, khẳng định tình trạng hình thức hóa trong sinh hoạt tổ chuyên môn là rào cản phổ biến tại nhiều trường trung học cơ sở hiện nay.

Dữ liệu khảo sát thực tế trong luận văn có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột kép so sánh mức độ thực hiện các khâu quản lý hoạt động giảng dạy và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu trình độ giáo viên. Đồng thời, bảng ma trận tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi đã chỉ ra hệ số tương quan thuận r = 0,86, minh chứng rằng các biện pháp đổi mới quản lý nhận được sự đồng thuận tuyệt đối từ tập thể sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các hạn chế nêu trên, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý trọng tâm:

1. Nâng cao nhận thức cho tổ trưởng và giáo viên: Ban giám hiệu chủ trì tổ chức 2 đợt hội thảo/năm nhằm quán triệt sâu sắc các quan điểm đổi mới giáo dục theo Nghị quyết 29-NQ/TW, mục tiêu đạt 100% cán bộ giáo viên nhận thức đầy đủ vai trò hạt nhân của tổ chuyên môn, hoàn thành ngay trong quý III hàng năm.

2. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn và kỹ năng quản lý cho tổ trưởng chuyên môn: Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng chương trình tập huấn định kỳ 1 buổi/tháng về kỹ năng lập kế hoạch, điều hành thảo luận chuyên đề và đánh giá giáo viên; phấn đấu 100% tổ trưởng thành thạo kỹ năng quản lý hiện đại trước tháng 12/2016.

3. Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: Triển khai nghiêm ngặt quy trình 7 bước, cam kết mỗi tổ chuyên môn thực hiện tối thiểu 2 chuyên đề nghiên cứu bài học trong mỗi học kỳ; đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tiết dạy đổi mới phương pháp sáng tạo lên trên 80%; giao tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm điều phối chính.

4. Chỉ đạo bồi dưỡng giáo viên và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá: Tổ chức xây dựng ngân hàng ma trận đề kiểm tra đạt chuẩn cho 100% môn học; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong 100% các tiết dạy hội giảng; hoàn thành trong học kỳ 1 của năm học dưới sự hướng dẫn của Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn.

5. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn: Ban giám hiệu phối hợp Ban thanh tra nhân dân duy trì kiểm tra định kỳ 1 lần/tháng và kiểm tra đột xuất tối thiểu 15% giáo viên mỗi học kỳ; cắt giảm 50% tính hình thức trong sổ sách hành chính, tập trung đánh giá thực chất năng lực sư phạm của người thầy.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám hiệu các trường trung học cơ sở: Cung cấp khung năng lực và công cụ quản lý đồng bộ giúp nâng cao năng lực lãnh đạo chuyên môn, chuyển dịch quản trị nhà trường từ kiểm soát hành chính sang kiến tạo môi trường học tập chuyên nghiệp, nâng tỷ lệ giờ dạy giỏi lên trên 85%.

2. Đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn tại các trường phổ thông: Tài liệu hướng dẫn thực hành chi tiết quy trình 7 bước sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, phương pháp xây dựng kế hoạch năm học khoa học và kỹ năng đánh giá tiết dạy theo định hướng phát triển phẩm chất học sinh.

3. Cán bộ quản lý Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo bức tranh thực tế cùng hệ thống số liệu khảo sát tin cậy để hoạch định các chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp trường, đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới trên địa bàn đô thị.

4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Khai thác khung lý thuyết chuẩn mực, phương pháp chọn mẫu toàn thể và quy trình xử lý số liệu thống kê toán học phục vụ nghiên cứu luận văn, luận án về quản lý chuyên môn trong trường học đạt chuẩn quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy trình sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học gồm những bước nào? Quy trình gồm 7 bước: xây dựng kế hoạch, nghiên cứu và phân công chuẩn bị bài dạy, thảo luận thống nhất mục tiêu, cá nhân hoàn thiện giáo án, tổ chức dự giờ minh họa, thảo luận đánh giá giờ dạy và vận dụng vào thực tế giảng dạy hàng ngày. Tại Trung học cơ sở Nghĩa Tân, áp dụng quy trình này giúp nâng tỷ lệ tiết dạy tích cực từ 52% lên trên 85%.

2. Luận văn đã sử dụng cỡ mẫu khảo sát bao nhiêu và độ tin cậy ra sao? Nghiên cứu khảo sát toàn diện 103 cán bộ, giáo viên và nhân viên trong năm học 2015-2016, bao gồm 3 cán bộ Ban giám hiệu, 6 tổ trưởng chuyên môn và 94 giáo viên thuộc 6 tổ bộ môn. Phương pháp chọn mẫu toàn thể đảm bảo độ tin cậy trên 95% và phản ánh trung thực mọi hoạt động chuyên môn của trường.

3. Khó khăn lớn nhất trong quản lý tổ chuyên môn tại trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân là gì? Rào cản lớn nhất là lối mòn quản lý mang nặng tính hành chính sự vụ và tính hình thức trong các đợt thao giảng. Khoảng 70% ý kiến giáo viên cho rằng các buổi dự giờ truyền thống còn nặng tính đối phó, gây áp lực tâm lý thay vì đóng vai trò bồi dưỡng năng lực giảng dạy thường xuyên.

4. Cơ sở vật chất của trường đóng góp ra sao vào việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn? Với mức đầu tư hơn 350 tỷ đồng gồm 44 phòng học, 27 phòng chức năng, 148 camera và trang thiết bị dạy học hiện đại, cơ sở vật chất chuẩn Đông Nam Á tạo nền tảng lý tưởng để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện dạy học thí nghiệm và ghi hình phân tích các tiết dạy minh họa.

5. Mối quan hệ giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất được chứng minh như thế nào? Tính cấp thiết và khả thi được chứng minh thông qua khảo sát thực nghiệm trên 103 cán bộ giáo viên. Kết quả thống kê toán học xác định hệ số tương quan thuận đạt r = 0,86, khẳng định 5 nhóm biện pháp quản lý không chỉ cấp bách mà còn hoàn toàn phù hợp với điều kiện thực tiễn nhà trường.

Kết luận

• Khẳng định tổ chuyên môn là đơn vị nền tảng quyết định chất lượng giáo dục và là mắt xích then chốt trong việc đổi mới phương pháp dạy học tại trường trung học cơ sở.
• Đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý chuyên môn tại trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân trên cỡ mẫu 103 cán bộ, giáo viên với tỷ lệ trên chuẩn đạt hơn 87%.
• Đóng góp quy trình chuẩn hóa 7 bước sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, chuyển đổi mạnh mẽ từ thanh tra hành chính sang hợp tác phát triển chuyên môn.
• Thiết lập hệ thống 5 biện pháp quản lý khả thi với độ tương quan thuận cao (hệ số r = 0,86), giúp tối ưu hóa hiệu lực điều hành của Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn.
• Đề ra lộ trình triển khai đồng bộ trong các năm học tiếp theo nhằm duy trì tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng trên 99% và nâng cao năng lực sư phạm cho 100% giáo viên.

Các nhà quản lý giáo dục, hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn hãy tải và nghiên cứu toàn văn luận văn thạc sĩ để áp dụng hiệu quả các biện pháp quản lý tiên tiến vào thực tiễn nhà trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Sơ lược các nghiên cứu liên quan Hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên. Các cấp học và trình độ đào tạo bao gồm: giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, trong đó giáo dục phổ thông là cốt lõi, là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân. Hiện nay, nhiệm vụ quan trọng của giáo dục phổ thông không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ cho học sinh (HS) những kỹ năng, kiến thức, những kinh nghiệm mà loài người đã tích luỹ được, mà còn phải bồi dưỡng cho các em năng lực sáng tạo ra những kiến thức mới, phương tiện mới, cách giải quyết mới chưa từng có như: Năng lực giao tiếp, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực tự cập nhật kiến thức, khả năng thích ứng, khả năng áp dụng thực tiễn…, như học giả Fukuzawa Yukichi đã từng viết, “dù có nhồi nhét đầy tri thức trong đầu, nhưng không thể ứng dụng trong thực tế thì cũng vô nghĩa”.

Như vậy, vấn đề chất lượng đã trở thành vấn đề của thời đại, vấn đề sống còn của tất cả các nhà trường trong thời đại ngày nay, đòi hỏi các nhà quản lý nhà trường (QLNT) phải đầu tư nghiên cứu để tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học. Một trong những giải pháp đó là đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý trong nhà trường. Vì hoạt động quản lý trong nhà trường có vai trò quyết định đến chất lượng hoạt động dạy và học của nhà trường. Như trong công trình nghiên cứu của mình các nhà giáo dục Xô Viết đã viết “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động của đội ngũ GV”.

Điều này càng nhấn mạnh đến vai trò của người làm công tác quản lý trong nhà trường. Việc nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường nói chung và nhà trường THCS nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển Giáo dục và 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đào tạo của xã hội, nâng cao chất lượng giảng dạy, vai trò đóng góp của các biện pháp là hết sức quan trọng. Đây là vấn đề luôn luôn được các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm.

Cụ thể, Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và phẩm chất cần có của người quản lý, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và khoa học khác. Các công trình nghiên cứu riêng về chân dung người hiệu trưởng trường học, có thể kể đến các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Lê Tuấn, Nguyễn Văn Lê. Trong các công trình đó, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Về vai trò công tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

Phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng, điều hành và quản lý của mình để qua đó tác động có hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục cấp vi mô cũng như cấp vĩ mô. Các công trình khoa học này với tầm vóc quy mô cũng như ý nghĩa, lý luận và thực tiễn nhất định trong quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học. Tuy nhiên các công trình này chỉ nghiên cứu về mặt lý luận, song nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên THCS chưa được đề cập cụ thể đầy đủ và chi tiết trong khoa học giáo dục. Đây là vấn đề bức xúc trong chiến lược và phát triển giáo dục mà nước ta cần “Đổi mới mạnh mẽ nội dung- phương pháp và quản lý Giáo dục -Đào tạo”.

Gần đây một số luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và hệ thống được một số vấn đề quản lý cũng như đề xuất một số biện pháp quản lý như đề tài: “Biện pháp quản lý hoạt động dạy và giao lưu thầy trò nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh THPT tỉnh Gia Lai” của Trần Ngọc Chi (1997); “Một số biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao kết quả học tập cho các học sinh THPT thị xã sơn La” của Nguyễn Khai Tâm (2000) “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy của Hiệu trưởng trường THPT tỉnh Thái Nguyên” của Đinh Thị Tuyết Mai (2002)” “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hiệu trưởng các trường THPT huyện Yên Khánh – Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay” của Đỗ Văn Thông (2008). “Biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng trường THPT Ngô Gia Tự tỉnh Bắc Ninh” của Nguyễn Hữu Hùng (2010). Các nghiên cứu trên nhìn chung đã bàn một số biện pháp quản lý trên cơ sở quản lý hoạt động DH, TCM trong nhà trường. Tuy nhiên, các tác giả chưa đề cập đến nhiều các các biện pháp để phát huy được vai trò, khả năng, năng lực tự chủ của TCM, các giải pháp xây dựng TCM.

Vấn đề quản lý hoạt động TCM là một vấn đề khó khăn, phức tạp nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao chất lượng DH và chất GD trong nhà trường. Tuy nhiên, việc nghiên cứu quản lý hoạt động TCM trên địa bàn thành phố Hà Nội có rất ít tác giả hay đề tài nào nghiên cứu. Để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động TCM ở trường THCS, cần có một nghiên cứu hệ thống và cụ thể 1. Một số khái niệm cơ bản 1.

Quản lý Quản lý là một trong những loại hình lao động có hiệu quả quan trọng nhất trong các hoạt động của con người. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động khi xã hội phát triển, quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển các hoạt động xã hội, xã hội loài người trải qua nhiều chế độ chính trị xã hội khác nhau, mỗi chế độ khác nhau, có một phương thức sản xuất khác nhau, phương thức sản xuất sau phát triển hơn phương thức sản xuất trước, con người thế hệ sau tiến bộ và văn minh hơn thế hệ trước, nó kéo theo trình độ quản lý ngày càng cao làm cho năng suất lao động ngày càng tăng, làm cho xã hội ngày càng phát triển tiến bộ. Theo yếu tố chính trị xã hội: Quản lý còn là sự kết hợp giữa tri thức với lao động, quản lý còn được xem là tổ hợp các cách thức, phương pháp tác động vào đối tượng để phát huy khả năng của đối tượng nhằm thúc đẩy sự phát triển của xã hội. - Theo yếu tố hành động: Quản lý là quá trình điều khiển, Chủ thể quản lý điều khiển đối tượng quản lý để đạt tới mục tiêu đặt ra.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Thuật ngữ quản lý (từ Hán Việt) nêu rõ bản chất của hoạt động này trong thực tiễn, nó gồm hai mặt tích hợp vào khâu từ “Quản” và từ “Lý”. - “Quản” là sự trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trong thái ổn định. “lý” là sự sửa sang, sắp xếp, làm cho nó phát triển. Như vậy “Quản lý” là sự trông coi, chăm sóc, sửa sang làm cho nó ổn định và phát triển.

- Có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về nội dung, thuật ngữ “quản lý” có thể nêu một số định nghĩa như sau: Theo lý luận của chủ nghĩa Mác về quản lý: "Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng đắn những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra" [7].W Taylor: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”. Theo Harold Koontz “Quản lý là hoạt động thiết yếu bảo đảm sự hoạt động nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức” [16]. Theo tác giả Nguyễn Văn Bình:“Quản lý là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua điều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của những người khác”. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [20].

- Theo Trần Kiểm “Quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [17]. - Quản lý sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đề ra và đúng ý trí người quản lý. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người làm quản lý) đến khác thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích của tổ chức [10] Mặc dù có những cách diễn đạt khác nhau, song có thể khái quát nội dung cơ bản của quản lý được đề cập đến trong các quan niệm trên là: - Quản lý là thuộc tính bất biến, nội tại của mọi quá trình hoạt động xã hội.