CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LY HOAT DONG TO CHUYEN MON Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC DAP UNG YÊU CAU DOI MOI GIAO DUC PHO THONG 1. Téng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Tại Liên Xô các nhà quản lý giáo dục đã cho rằng: “Kết quả hoạt động của nhà trưởng một phần phụ thuộc vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giảo viên” với kinh nghiệm 26 năm lâm hiệu trưởng V. Xu khomlinxli đã tông kết được những thành công cũng như những thất bại của mình.
Củng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lỷ của trưởng tiểu học cơ sở như sau: “Việc phân công công việc hợp lý qua các thành viên trong ban giảm hiệu, hiệu trưởng và phỏ hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn. Cúc tắc giả cho rằng dé đạt được mục tiêu đề ra cẩn phải cỏ sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa quản lý của người hiệu trưởng - phỏ hiệu trưởng - tổ trưởng chuyên mỏn” [24] Singapore trong The Principal's Handbook (1993) tam quan trọng và nhiệm vụ của tô chuyên môn trong trường tiêu học cơ sở đã được đưa ra như sau: ~ Chỉ đạo trực tiếp việc đảm bảo nội dung môn học cho giáo viên trong tổ chuyên môn. ~ Xây dựng kế hoạch và thực hiện, theo dõi, đánh giá việc thực hiện chương trình môn học. ~ Phát triển đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn của mình thông qua việc tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm.
hội thảo, hội nghị, thao giảng. ~ Lựa chọn, chuẩn bị và tô chức nguồn lực dạy học và học như: sách giáo khoa. cơ sở vật chất. để khuyến khich việc sử dụng hiệu quả nguồn lực này trong lớp học.
Vì vậy, trong nhà trường tiểu học cơ sở ở Singapore, hiệu trưởng vả tô trưởng. chuyên môn cùng nhau phát triển một môi trường hợp tác và hỗ trợ, trong đó họ có thể tinh toán rủi ro va tự cảm thấy được sự hỗ trợ, ủng hộ. Trong môi trường như vậy, các hoạt động chuyên môn sẽ được diễn ra có lộ trình. có mục đích và phù hợp với tình hình thực tiền trong và ngoài nhà trường.
Đồng thời các nguồn lực tiểm năng của giáo viên, học sinh hay cơ sở vật chất sẽ được kinh trọng và khai thác phủ hợp. Lòng tự trọng và tỉnh thân trách nhiệm của giáo viên được cải thiện và khăng định bên vững. Giáo viên sẽ học hỏi lẫn nhau trong nỗ lực hợp tác của mình và nhạy cảm hơn với nhu cầu của học sinh. Đây là những nhân tổ chính đảm bảo cho những hoạt động tổ chuyên môn được diễn ra hiệu quả và có chất lượng.
Các nhà nghiên cứu giáo dục ở Autralia đã tiễn hành nghiên cứu, khảo sát và nhận thấy: Vai trò và vị trí của tổ chuyên môn trong cấu trúc tô chức của các trường học ngày nay trong nhận thức của các nhà lãnh đạo bậc trung cảng được gia tăng về mức độ ảnh hưởng và tầm quan trọng, đặc biệt là môi quan hệ sự phát triển của nhả trường đối với từng giai đoạn nhất định. Trong thực tế, Weller (2010) khẳng định tổ chuyên môn là đơn vị có khả năng ảnh hưởng lớn nhất tới cấu trúc của một trưởng học. Một trong những hoạt động chính của tổ chuyên môn chịu sự tác động trực tiếp bởi sự ảnh hưởng nảy chính là việc lập kế hoạch vả ra quyết định hoạt động (Brown, Boyle and Boyle, 2009). Vi va các hoạt động chuyên môn trong các tổ chức cỏ sức.
mạnh đáng kể, quyết định trực tiếp đến tốc độ và hiệu suất công tác của toản bộ trường. A deeper look at lesson study. Educational Leadership, 61(5), 18-23 Tir nhimg nghiên cứu và những đánh giá của các nhà giáo dục trên thế giới kể trén cho thay rất rõ tâm quan trọng của tô trưởng chuyên môn trong nhà trưởng tiêu học cơ sở trên thể giới. Cụ thể, hoạt động tô chuyên môn là vô cùng cần thiết trong.
việc nâng cao chất lượng dạy và học cũng như trong việc phát triển nhả trường. thích ứng với sự thay đôi nhanh chóng về kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ trên thể giới. Các nghiên cứu trong nước Trong những năm qua Dang và Nhà nước ta rat coi trọng vai trỏ, vi trí của giáo. dục, giáo dục được coi là một bộ phận quan trọng trong sự nghiệp cách mạng giữ nước.
và xây dựng đất nước. Đặc biệt, trong những năm gần đây khi đất nước phát triển kinh. tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chú nghĩa, hơn lúc nào hết Giáo dục & Đào tạo có vai trỏ, vị trí hết sức quan trọng. Nâng cao chất lượng Giáo dục & Đảo tạo có mỗi quan hệ mật thiết với việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cản bộ quản lý giáo dục, trong đó tô trưởng chuyên môn nhà trường giữ vai trỏ rất quan trong, van dé nay đã được Đảng và Nhà nước vả nhiều nhà khoa học, cán bộ quản lý trong và ngoài ngành giáo dục, các giảng viên, giáo viên quan tâm nghiên cứu.
Quyết định số 01/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010” đã đẻ ra mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục cần đạt được trong những năm dau của thế ký XXI, đó là “Tiệp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thông trường lớp và hệ thông quản lý giáo dục”. Để theo kịp sự phát triển của giáo dục các nước trên thể giới và hội nhập kinh tế áo và cán bộ quản lý giáo dục. Dư: sự tổ chức và quản lý có hiệu quả, đội ngũ tổ trưởng tổ chuyên môn irong trường tiểu học chất lượng sẽ lớn nâng cao chất lượng Giáo dục & Đảo tạo, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa của nước ta trong xu thể hội nhập vả phát triển. Thế kỷ thứ 21 đang chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng về kinh tế - xã hội củng với tốc độ phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ.
Vì vậy mả theo xu thế ngày. nay, các nước trên thể giởi đều tập trung đầu tư vào phát triển hệ thông trường học. chuân bị tốt cho đầu ra - những thể hệ học sinh có khả năng thích ứng tốt trong xã hôi rộng mở vả trong nên kinh tế toàn cầu hỏa. Để thực hiện tốt nhiệm vụ nảy, các trường.
và các tổ chuyên môn trong mỗi nhà trường cần trở thành những nhà lãnh đạo có hệ thống biết cách hợp tác vả chia sẻ trách nhiệm, phân quyền quản lỷ cho đôi ngũ quản ly bac trung để điều hảnh hoạt động tổ chuyên môn, mang lại hiệu quả, chất lượng cho. tất cả các hoạt động dạy học nói riêng cũng như các hoạt động giáo dục nói chung. trong trưởng tiêu học cơ sỡ. Các khái niệm chính của đề tài 1.
Quản lý Tại Việt Nam, trong một số tải liệu về Khoa học quản lý, các tác giả cũng đưa ra những định nghĩa về quản ly Theo tác giá Trần Kiểm: "Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguôn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tố chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối trụ nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất" [16; tr. Tác giả Đăng Quốc Báo cho rằng: “Bán chất của hoạt đồng quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: “Quá trình quán gồm sự coi sóe, giữ gìm, duy trì ở trạng thái én định, quá trình lý gồm sự sửa sang, sắp xếp. đổi mởi hệ đưa vào hệ phát triển Trong quản phải có lý, trong lý phải cỏ quản đề lộngđội thải của hệ ở thể cân bằng động: Hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mỗi tương tác giữa các cả nhân bên trong với các cá nhân bên ngoài”. Theo từ điền Tiếng Việt, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “7 ehức và điều khiển các hoạt động theo những yêu câu nhất định" [L1].
Quản lý là một hoạt động có chủ đích được tiền hành bởi một chủ thê quản lý nhằm tác động lên khách thê quản lý để thực hiện các mục tiêu xác định của công tác quan ly. Từ những định nghĩa nêu trên, bản thân tác giả rút ra được một định nghĩa tâm. đắc nhất cho nghiên cứu của mình, đó là: "Quản lý là sự tác đông hợp quy l thức, có mục đích của chủ thê quản lý tới đối tượng quản lý để đạt được mục đích đã để ra. Đó là quá trình của tô chức đê đạt được mục tiêu thông qua các chức năng quản lý: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra”.
Quản lý không đơn giản chỉ là khái niệm, nó là sự kết hợp của 3 phương diện: ~ Một là, thông qua tập thể để thúc đây tính tích cực của cá nhân. ~ Hai là, điều hoà quan hệ giữa người với người, giảm mâu thuẫn giữa hai bên. ~ Ba là, tăng cường hợp tác hỗ trợ lẫn nhau, thông qua hỗ trợ để làm được những việc mà một cá nhân không thể làm được, thông qua hợp tác tạo ra giá trị lớn hơn giá trị cả nhân - giá trị tập thể. “Tóm lại tác gid lun van cho rin; uản lý là một quá trình tác động cỏ mục đích, gây ảnh hướng cúa chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung.
Quản lý giáo dục Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quán lý GD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thể hệ trẻ theo ) u cầu của xã hội” [20; tr 13]. Tác giá Nguyễn Ngọc Quang cho rang “Quan jý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, cỏ kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lỗi và nguyên lý giảo dục của Đáng , thực hiện được các tinh chất của nhà trưởng xã hội chủ nghĩa Liệt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quả trình dạy học - giáo dục thể hệ trẻ , đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiễn lên trạng thái mới về chất" [20; tr 31] Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch.