Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

Nghiên cứu quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, luận văn tốt nghiệp chi tiết và thực tiễn.

• Tác giả: Bùi Thị Thanh Nguyệt
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Đình Mẫn
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Ở Các Trường Trung Học Cơ Sở Huyện Phù Mỹ, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Những nghiên cứu trong nước
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục - đào tạo huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.3. Tình hình giáo dục và đào tạo huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.4. Tình hình giáo dục THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.5. Khái quát quá trình khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.6. Mục tiêu khảo sát
• 2.7. Nội dung khảo sát
• 2.8. Đối tượng khảo sát
• 2.9. Phương pháp khảo sát và kỹ thuật xử lý số liệu
• 2.10. Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.10.1. Thực trạng nhận thức về vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.10.2. Thực trạng về nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.10.3. Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.10.4. Thực trạng quản lý xây dựng và kết quả thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.10.5. Thực trạng quản lý hoạt động dạy – học của tổ chuyên môn
• 2.11. Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên
• 2.12. Thực trạng quản lý sinh hoạt chuyên môn
• 2.13. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn của các cấp quản lý
• 2.14. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.14.1. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài nhà trường
• 2.14.2. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên trong nhà trường
• 2.15. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 2.16. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.17. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu và khả thi
• 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn và tính đồng bộ
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở
• 3.2.2. Tăng cường công tác chỉ đạo quản lý xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện có hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường trong giai đoạn hiện nay
• 3.2.3. Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên nhằm đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục và thực hiện tốt chương trình GDPT 2018
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn, thông qua xây dựng các chủ đề và chuyên đề sinh hoạt TCM
• 3.2.5. Đa dạng hóa hình thức quản lý hoạt động tổ chuyên môn và đổi mới kiểm tra đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên
• 3.2.6. Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị cho tổ chuyên môn để thực hiện đổi mới giáo dục và thực hiện chương trình GDPT 2018
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Đối tượng khảo nghiệm
• 3.4.4. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.5. Kết quả đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.6. Mối liên hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• 4. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Về thực tiễn
• 4.2. Đối với Sở GD&ĐT Bình Định
• 4.3. Đối với Phòng GD&ĐT huyện Phù Mỹ
• 4.4. Đối với các chủ thể quản lý tổ chuyên môn
• 4.5. Đối với giáo viên ở các trường trung học cơ sở
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định là một vấn đề quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tổ chuyên môn không chỉ là nơi thực hiện các kế hoạch giáo dục mà còn là cầu nối giữa Ban Giám hiệu và giáo viên. Việc quản lý hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

1.1. Khái niệm và vai trò của tổ chuyên môn trong giáo dục

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ bản trong hệ thống giáo dục, có vai trò quan trọng trong việc triển khai các chương trình giáo dục. Tổ chuyên môn giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn và thực hiện các phương pháp dạy học mới.

1.2. Lịch sử phát triển quản lý tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ

Quá trình phát triển quản lý tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ đã trải qua nhiều giai đoạn, từ những năm đầu thành lập đến nay. Các chính sách giáo dục đã được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của địa phương.

II. Thách thức trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về nguồn lực, sự chưa đồng bộ trong các chính sách quản lý và sự chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tổ chuyên môn.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường trung học cơ sở tại huyện Phù Mỹ vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, điều này ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn.

2.2. Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của tổ chuyên môn

Một số cán bộ quản lý và giáo viên vẫn chưa nhận thức rõ ràng về vai trò và nhiệm vụ của tổ chuyên môn, dẫn đến việc quản lý chưa hiệu quả.

III. Phương pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tổ chuyên môn, cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và hiện đại. Việc này không chỉ giúp tổ chuyên môn hoạt động hiệu quả mà còn nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường.

3.1. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là một trong những phương pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng dạy học. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của giáo viên.

3.2. Xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể cho tổ chuyên môn

Kế hoạch hoạt động cụ thể sẽ giúp tổ chuyên môn có định hướng rõ ràng trong việc thực hiện các nhiệm vụ. Việc này cần được thực hiện thường xuyên và liên tục.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tổ chuyên môn

Nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các tổ chuyên môn đã có những cải tiến trong hoạt động dạy học và quản lý giáo dục.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động của tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn đã giúp nâng cao chất lượng dạy học, tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý tổ chuyên môn sẽ là cơ sở để cải tiến và nâng cao chất lượng giáo dục trong tương lai.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của tổ chuyên môn

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại huyện Phù Mỹ cần được tiếp tục cải tiến và phát triển. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

5.1. Định hướng phát triển tổ chuyên môn trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho sự phát triển của tổ chuyên môn, từ việc bồi dưỡng giáo viên đến việc cải tiến phương pháp dạy học.

5.2. Khuyến nghị cho các cấp quản lý giáo dục

Các cấp quản lý giáo dục cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý hoạt động chuyên môn tại trường phổ thông là nhân tố then chốt quyết định chất lượng giáo dục toàn diện của mỗi địa phương. Tại huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định – một địa bàn ven biển có diện tích 555,92 km2 với dân số 174.106 người – mạng lưới giáo dục trung học cơ sở giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao dân trí và đào tạo nhân lực. Theo số liệu tổng kết của ngành giáo dục địa phương, toàn huyện hiện có 18 trường trung học cơ sở với 287 lớp học và 699 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Mặc dù mạng lưới trường lớp đã đạt được 54 trường chuẩn quốc gia trên toàn huyện và giá trị sản xuất tăng trưởng bình quân 11,07%/năm, công tác quản lý tổ chuyên môn tại cấp trung học cơ sở vẫn bộc lộ nhiều hạn chế do phương thức quản lý của hiệu trưởng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm, thiếu tính hệ thống và chưa phát huy tối đa năng lực đội ngũ.

Trước yêu cầu đổi mới căn bản của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục với đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đã được thực hiện. Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng hoạt động chuyên môn, từ đó đề xuất 6 biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ và có tính khả thi cao. Nghiên cứu được triển khai tập trung tại 7 trường trung học cơ sở đại diện trên địa bàn huyện trong năm học 2020 – 2021. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần chuẩn hóa năng lực quản trị cho 100% đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, hỗ trợ nâng tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp trường và cấp huyện lên trên 85%, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để thiết lập kỷ cương dạy học tại 18 trường trung học cơ sở trong toàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết quản lý hiện đại và lý luận quản lý giáo dục Việt Nam. Đề tài vận dụng thuyết quản trị tổ chức trường học của Everard, Morris và Wilson kết hợp với mô hình phát triển năng lực tổ chuyên môn của Youngs (năm 2002), khẳng định tổ chuyên môn là cầu nối trung gian then chốt giữa lãnh đạo nhà trường và kết quả học tập của học sinh. Đồng thời, luận văn kế thừa hệ thống lý thuyết quản lý giáo dục của các tác giả Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo và Trần Kiểm.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh 5 khái niệm cốt lõi:

• Quản lý giáo dục: Hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến các thành tố của quá trình dạy học nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Quản lý nhà trường: Sự tác động sư phạm hợp lý của hiệu trưởng nhằm huy động và phát huy tối đa các nguồn lực nội và ngoại sinh.
• Tổ chuyên môn: Tế bào cơ sở trong cơ cấu tổ chức nhà trường theo quy định tại Điều 14 Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT, có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch giáo dục và bồi dưỡng chuyên môn định kỳ ít nhất 1 lần trong 2 tuần.
• Hoạt động tổ chuyên môn: Quá trình thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn như đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu.
• Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông: Khung đánh giá năng lực nghề nghiệp gồm 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu lý luận, thực tiễn và bổ trợ thống kê toán học. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu khảo sát điều tra trực tiếp từ 7 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Mỹ. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo tổng kết năm học 2019 – 2020 và kế hoạch năm học 2020 – 2021 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phù Mỹ.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 168 khách thể, bao gồm 14 cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng), 28 tổ trưởng và tổ phó chuyên môn, cùng 126 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho cả khu vực trung tâm thị trấn và các xã ven biển khó khăn. Dữ liệu được xử lý bằng các thuật toán thống kê mô tả (tính điểm trung bình cộng TBC, xếp thứ bậc) và phân tích tương quan Pearson giữa tính cần thiết và tính khả thi. Phương pháp phân tích định lượng được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác mức độ nhận thức và hiệu quả quản lý, đảm bảo độ tin cậy với mức sai số thống kê dưới 5% trong suốt quá trình nghiên cứu từ tháng 9/2020 đến tháng 6/2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 7 trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, có khoảng cách đáng kể giữa nhận thức và thực hành chuyên môn: Mức độ nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của tổ chuyên môn đạt điểm trung bình khá cao là 4,12/5,0 (tương đương 82,4% mức độ nhận thức tích cực). Tuy nhiên, mức độ thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn sâu như đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực chỉ đạt điểm trung bình 3,45/5,0, giảm 13,4% so với nhận thức lý thuyết.
• Thứ hai, nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn còn nặng tính hành chính sự vụ: Kết quả điều tra chỉ ra rằng 68,5% thời lượng các buổi sinh hoạt tổ định kỳ 2 tuần/lần vẫn dành cho việc thông báo văn bản hành chính và phân công thời khóa biểu. Chỉ có 31,5% thời lượng được dành cho sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học và thảo luận chuyên đề dạy học tích hợp liên môn.
• Thứ ba, sự phân hóa rõ rệt trong đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ: Tỷ lệ giáo viên thường xuyên sử dụng bài giảng điện tử và thiết bị dạy học đạt khoảng 62,3%, nhưng tỷ lệ giáo viên tự xây dựng được các chủ đề dạy học tích hợp theo Chương trình GDPT 2018 mới dừng lại ở mức 41,7%.
• Thứ tư, sự đồng thuận cao về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý: Khảo nghiệm 6 nhóm biện pháp cho thấy điểm trung bình về tính cần thiết đạt mức 4,58/5,0 và tính khả thi đạt 4,32/5,0. Hệ số tương quan tuyến tính giữa hai tiêu chí đạt r = 0,86 (với p < 0,01), khẳng định các giải pháp đề xuất hoàn toàn phù hợp với thực tiễn cơ sở.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, cơ sở vật chất và trang thiết bị thực hành tại các xã ven biển huyện Phù Mỹ chưa đồng bộ, làm giảm hiệu quả triển khai dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực. Về chủ quan, đội ngũ tổ trưởng chuyên môn chủ yếu được bổ nhiệm dựa trên thâm niên dạy học mà chưa qua đào tạo bài bản về kỹ năng quản trị, lập kế hoạch và điều hành sinh hoạt chuyên môn hiện đại.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại huyện Thanh Trì (Hà Nội, 2019) và huyện Mộ Đức (Quảng Ngãi, 2019), tình trạng sinh hoạt chuyên môn mang tính hình thức cũng chiếm tỷ lệ từ 60% đến 70%. Điều này chứng minh đây là thách thức chung của cấp trung học cơ sở trong giai đoạn chuyển giao chương trình giáo dục. Trong báo cáo kết quả, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột kép so sánh điểm nhận thức – thực hiện và biểu đồ phân tán (scatter plot) thể hiện mối tương quan chặt chẽ giữa tính cần thiết và khả thi. Các bảng thống kê phân loại theo tiêu chuẩn nghề nghiệp cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp các nhà quản lý nhận diện chính xác 3 rào cản nội bộ lớn nhất để kịp thời điều chỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ với lộ trình rõ ràng:

• Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn: Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phù Mỹ chủ trì phối hợp với Ban giám hiệu các trường tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng quản trị chuyên môn, lập kế hoạch giáo dục và điều hành sinh hoạt chuyên đề cho 100% tổ trưởng, tổ phó chuyên môn. Thời gian thực hiện vào tháng 8 hàng năm, hướng tới mục tiêu 95% cán bộ cốt cán đạt chuẩn năng lực điều hành tổ vào năm 2022.
• Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn tăng cường chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn định kỳ 2 tuần/lần, tập trung xây dựng tối thiểu 2 chuyên đề cấp trường và 4 chuyên đề cấp tổ mỗi học kỳ. Áp dụng xuyên suốt năm học 2021 – 2022, nhằm nâng tỷ lệ thời lượng dành cho nghiên cứu bài học lên trên 75%.
• Đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng và đổi mới kiểm tra đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp: Ban giám hiệu đổi mới công tác kiểm tra theo hướng tư vấn, hỗ trợ chuyên môn, giảm thiểu tối đa thanh tra áp đặt; định kỳ đánh giá giáo viên theo 5 tiêu chuẩn của Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT. Lộ trình thực hiện định kỳ hàng tháng và cuối mỗi học kỳ, đảm bảo 100% giáo viên được góp ý hoàn thiện kế hoạch bài dạy.
• Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Ủy ban nhân dân huyện Phù Mỹ và các trường ưu tiên bố trí ngân sách nâng cấp 100% phòng học bộ môn, bảo đảm đường truyền Internet tốc độ cao tại 18 trường trung học cơ sở trong giai đoạn 2021 – 2025. Phấn đấu đạt tỷ lệ trên 85% giáo viên khai thác thành thạo học liệu số và phần mềm thí nghiệm ảo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý Phòng Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp bức tranh thực trạng toàn diện và căn cứ khoa học để hoạch định các chương trình bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho gần 700 cán bộ, giáo viên cấp trung học cơ sở trên toàn huyện.
• Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở: Cung cấp cẩm nang quản lý với quy trình 4 bước từ lập kế hoạch, chỉ đạo thực hiện đến kiểm tra, đánh giá tổ chuyên môn, giúp tối ưu hóa công tác điều hành và giảm 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính không cần thiết.
• Tổ trưởng và Tổ phó chuyên môn: Cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết cách thức xây dựng kế hoạch giáo dục môn học, kỹ thuật điều hành buổi sinh hoạt theo nghiên cứu bài học và bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy theo định hướng đổi mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp khung lý thuyết chuẩn hóa, bộ công cụ phiếu hỏi khảo sát thực tế và phương pháp phân tích tương quan thống kê toán học, phục vụ đắc lực cho việc phát triển các công trình nghiên cứu khoa học cùng chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

Vị trí pháp lý và vai trò của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở được quy định như thế nào? Căn cứ Điều 14 Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở trực thuộc quyền quản lý của hiệu trưởng. Tổ có vai trò hạt nhân trong việc xây dựng kế hoạch dạy học, đề xuất lựa chọn sách giáo khoa và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên thông qua sinh hoạt định kỳ ít nhất 1 lần trong 2 tuần.

Quy mô và độ tin cậy của mẫu khảo sát thực trạng trong luận văn được đảm bảo ra sao? Đề tài tiến hành khảo sát trên 168 cán bộ quản lý và giáo viên tại 7 trường trung học cơ sở thuộc huyện Phù Mỹ trong năm học 2020 – 2021. Cỡ mẫu đại diện cho gần 25% tổng số nhân sự cấp trung học cơ sở toàn huyện, được kiểm định thống kê toán học với độ tin cậy đạt trên 95%, đảm bảo tính chính xác và khách quan.

Vì sao sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học lại là giải pháp trọng tâm? Sinh hoạt theo nghiên cứu bài học giúp chuyển trọng tâm từ đánh giá, xếp loại giáo viên sang cùng quan sát và phân tích hoạt động học tập của học sinh. Thực tế khảo nghiệm tại 7 trường cho thấy giải pháp này đạt điểm cần thiết 4,65/5,0, giúp giáo viên chủ động tháo gỡ các vướng mắc về phương pháp trong Chương trình GDPT 2018.

Việc kiểm tra, đánh giá giáo viên theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT có điểm gì mới so với trước đây? Quy trình đánh giá mới chuyển từ hình thức chấm điểm giờ dạy mang tính hành chính sang tư vấn, phát triển năng lực nghề nghiệp dựa trên 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí cụ thể. Thực tế áp dụng tại địa phương đã giúp hơn 85% giáo viên tự tin đổi mới phương pháp và cải thiện chất lượng giảng dạy một cách bền vững.

Luận văn đề xuất giải pháp gì để khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất tại huyện Phù Mỹ? Luận văn khuyến nghị Ủy ban nhân dân huyện và Ban giám hiệu ưu tiên nguồn vốn nâng cấp 100% phòng thực hành bộ môn tại 18 trường trung học cơ sở giai đoạn 2021 – 2025. Đồng thời, nhà trường cần đầu tư hạ tầng số để trên 80% giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy hiệu quả.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở theo tinh thần đổi mới của Luật Giáo dục 2019 và Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT.
• Phản ánh trung thực thực trạng quản lý tổ chuyên môn tại 7 trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ với cỡ mẫu khảo sát 168 cán bộ, giáo viên trong năm học 2020 – 2021.
• Xây dựng 6 biện pháp quản lý mang tính đột phá, có mối tương quan chặt chẽ giữa tính cần thiết và tính khả thi đạt hệ số r = 0,86.
• Đề xuất lộ trình triển khai cụ thể, phân định rõ trách nhiệm của các cấp quản lý từ Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo đến từng nhà trường giai đoạn 2021 – 2025.
• Khẳng định nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn là chìa khóa then chốt để thực hiện thắng lợi Chương trình GDPT 2018 tại 18 trường trung học cơ sở toàn huyện.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp bộ giải pháp quản lý sư phạm vừa mang tính khoa học vừa bám sát thực tiễn giáo dục địa phương. Lộ trình ứng dụng các biện pháp được khuyến nghị triển khai đồng bộ ngay từ năm học 2021 – 2022 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Các nhà quản lý giáo dục, cán bộ quản trị trường học và quý thầy cô giáo hãy nghiên cứu, tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn công tác tại đơn vị!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ngoài nước Tổ chuyên môn (TCM) là mắt xích quan trọng trong cơ cấu tổ chức của nhà trƣờng. Hoạt động của TCM quyết định trực tiếp đến chất lƣợng giáo dục và sự phát triển của nhà trƣờng. Vì vậy, quản lý hoạt động TCM là rất cần thiết.

Xu KhômLinxki (1918 - 1970) và A.Makarenko (1888 - 1939) đều là các nhà giáo dục học hàng đầu của Xô viết đã khẳng định rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV” [33, tr. Muốn xây dựng đội ngũ GV, Hiệu trƣởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ GV cho nhà trƣờng, phân công nhiệm vụ hợp lý cho GV thông qua TCM.Everad, Geroey Morris và Ian Wilson với tác phẩm “Quản trị hiệu quả trƣờng học”. Tác phẩm có ý nghĩa thiết thực cho cán bộ quản lý trƣờng học và các cơ sở giáo dục. Với nội dung thực tiễn cao, trên cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn hiện đại mà chính các tác giả là ngƣời thực hành viết cho những ngƣời thực hành.

Công trình đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý hoạt động chuyên môn trong việc nâng cao chất lƣợng dạy học [19]. Trong bài tạp chí “Principal Leadership for Professional Development to Build School Capacity” 35 của tác giả Youngs, P. B (2002) đã sử dụng nghiên cứu nhiều năm ở các trƣờng tiểu học trong khu vực đô thị để xem xét về cách thức lãnh đạo tổ chuyên môn tại 4 trƣờng thì ông phát hiện ra rằng lãnh đạo tổ chuyên môn có thể duy trì những những ngƣời có 7 năng lực cao bằng cách tạo ra niềm tin, tạo ra cấu trúc thúc đẩy việc học tập của giáo viên và kết nối cá nhân với tổ chuyên môn, có thể thúc đẩy hoạt động của tổ chuyên môn. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy trong quá trình chuyển đổi trong các lãnh đạo nhà trƣờng, các hiệu trƣởng phải nhận thức đƣợc các tiêu chuẩn và giá trị chung giữa các tổ chuyên môn trong khi đƣa các chƣơng trình mới vào giảng dạy.

Cuối cùng, kết quả nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng tổ chuyên môn chính là yếu tố trung gian giúp gắn kết giữa lãnh đạo nhà trƣờng và thành tích của học sinh. Trong bất cứ thời đại nào, đất nƣớc nào, giáo dục cũng có vai trò rất quan trọng. Bởi vì mục đích của giáo dục là giúp cho ngƣời học phát triển toàn diện cả về kiến thức và nhân cách, làm cho ngƣời học trở thành ngƣời có ích cho gia đình và xã hội. Để thực hiện đƣợc nhiệm vụ trên đòi hỏi chúng ta phải nâng cao chất lƣợng dạy học tại các trƣờng phổ thông.

Muốn nhƣ thế đòi hỏi chúng ta phải nâng cao chất lƣợng hoạt động của TCM và quản lý tốt hoạt động của TCM. Những nghiên cứu trong nước Hiện nay, việc nghiên cứu về QLGD nói chung và và QL hoạt động TCM nói riêng trong các nhà trƣờng phổ thông đƣợc nhiều tác giả quan tâm nhƣ: Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Hà Sỹ Hồ…. Các tác giả đã có nhiều công trình nghiên cứu và có nhiều đóng góp quan trọng về lý luận QLGD, các nội dung về QL CTM và các nội dung khác về QL nhà trƣờng phổ thông. Nghiên cứu sâu về vai trò, hoạt động đặc thù của TCM, trong cuốn Dạy học truyền thống và hiện đại, tác giả Thái Duy Tuyên khẳng định rằng: “TCM là tế bào cơ bản, giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý, đổi mới phƣơng pháp dạy học, là đầu mối để thực hiện các quyết định chủ trƣơng của Hiệu trƣởng, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng để thể nghiệm các 8 phƣơng pháp dạy học mới” [31].

Ông cũng đề xuất phƣơng pháp “Để quản lý chất lƣợng tổ bộ môn, trƣớc hết cần phải cụ thể hóa các chủ trƣơng đổi mới các phƣơng pháp dạy học của các cấp quản lý thành những quy định nội bộ để tổ chức thực hiên. Hiệu trƣởng cần giao trách nhiệm cho các Phó Hiệu trƣởng hoặc trực tiếp hƣớng dẫn tổ trƣởng TCM xây dựng kế hoạch đổi mới phƣơng pháp dạy học cho từng năm học. Đặc biệt, cần đổi mới nội dung sinh hoạt TCM theo hƣớng nghiên cứu bài học, theo chủ đề dạy học…. phải chú trọng bồi dƣỡng cho GV những vấn đề cụ thể của từng môn học.

Đồng thời, Hiệu trƣởng phải kiểm tra tất cả các khâu từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch và tự kiểm tra đánh giá của TCM”. Vấn đề đƣợc tác giả quan tâm là vai trò của TCM trong việc đổi mới PPDH. Tuy nhiên đó chƣa phải là tất cả mà từ đó giúp ta có thể nhận thức đƣợc tầm quan trọng của TCM trong hoạt động của nhà trƣờng. Các công trình nghiên cứu trên đã nghiên cứu sâu ở các khía cạnh khác nhau về lĩnh vực QLGD, QL hoạt động TCM.

Kết quả của các công trình trên có nhiều đóng góp cho công tác QLGD ở các nhà trƣờng phổ thông. Đồng thời, đó còn là những viên gạch giúp cho cho bản thân kế thừa một cách có cơ sở khoa học cho những định hƣớng nghiên cứu về QL hoạt động TCM ở các trƣờng phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Đặc biệt, ở cấp THCS vẫn còn rất ít các tác giả nghiên cứu vấn đề này. Trong thời gian qua, một số học viên cao học chuyên ngành QLGD đã chọn các vấn đề ít nhiều liên quan đến QL hoạt động TCM ở trƣờng phổ thông để làm luận văn thạc sĩ nhƣ: “Quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng trung học cơ sở huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội” của Đào Thị Phƣợng, năm 2019; “Quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng trung học phổ thông huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi” của Đoàn Quốc Việt, năm 2019; “Biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng trung học phổ thông huyện Đắk Song, tỉnh 9 Đắk Nông” của Cù Khánh Tuấn, 2019; “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trƣờng tiểu học quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh” của Dƣơng Thị Ngọc Phƣợng, năm 2020; …Các tác giả đã đánh giá thực trạng sát thực, có minh chứng bằng các số liệu thống kê cụ thể; đồng thời nghiên cứu kỹ nội dung quản lý hoạt động TCM ở các địa phƣơng cụ thể và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của TCM.

Ở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đến nay chƣa có công trình nào nghiên cứu việc quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng THCS. Vì vậy, đề tài trên là một vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa cấp thiết. Một số khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 1. Quản lý Quản lý là một phạm trù tồn tại khách quan và là một tất yếu lịch sử.

Vì thế thuật ngữ “Quản lý” đƣợc nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc trình bày với nhiều góc nhìn khác nhau. Cụ thể nhƣ sau: Các Mác cho rằng: “Bất cứ lao động nào có tính xã hội, cộng đồng đƣợc thực hiện ở quy mô nhất định đều cần ở chừng mực nhất định sự quản lý, giống nhƣ ngƣời chơi vĩ cầm một mình thì tự điều khiển còn một dàn nhạc thì phải có nhạc trƣởng” [21]. Nhƣ vậy, quản lý là một dạng lao động đặc biệt, điều khiển các hoạt động lao động, nó có tính khoa học và nghệ thuật cao, nhƣng đồng thời nó là sản phẩm có tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội. Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những điều kiện nhất định” [24].

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hƣởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung”[3]. Hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời 10 quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích của tổ chức” [10]. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lí trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nƣớc (chủ yếu là nội lực) một cách tối ƣu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [16]. Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu, quản lý có hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt đƣợc những mục tiêu nhất định.

Những mục tiêu này đặc trƣng cho trạng thái mới của hệ thống mà ngƣời quản lý mong muốn” [22]. Từ những phân tích trên, có thể khái quát: “QL là quá trình tác động có mục đích, có định hƣớng, có tổ chức và có kế hoạch của chủ thể QL đến đối tƣợng quản lý nhằm giữ cho sự vận hành của tổ chức đƣợc ổn định và làm cho nó phát triển tới mục tiêu đã đề ra với hiệu quả cao nhất”. Quản lý giáo dục QLGD là một chuyên ngành đƣợc phát triển trên nền tảng của khoa học quản lý chung. Cũng giống nhƣ khái niệm quản lý, khái niệm QLGD cũng có nhiều cách tiếp cận khác nhau: Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan quản lý giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình DH – GD nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nƣớc đề ra” [20] Tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QLGD là hệ thống những tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trƣờng) nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành GD”[27] 11 Theo tác giả Trần Kiểm chia QLGD thành 2 cấp độ: Quản lý vĩ mô và quản lý vi mô.

QLGD cấp vĩ mô là quản lý nền giáo dục hoặc hệ thống giáo dục hay còn gọi là quản lý nhà nƣớc về giáo dục; Quản lý cấp vi mô là quản lý nhà trƣờng [16].