Chương 1: CƠ SO LÝ LUẬN 1. Lịch sử nghiên cứu van để 1. Nước ngoài Trong thời ki văn hóa phục hưng đã xuất hiện hàng loạt các nha giáo dục phục hưng-đó chính la những nha giáo dục đã lý giải các van đẻ giáo dục một cách mới mẽ theo khuynh hưởng khoa học, không rang buộc lễ giáo phong kiến và triết lí nhả thờ, tư tưởng của họ đã đặt tien đề cho thời ki giáo dục mới: giáo dục cận đại. Tiêu biéu cho những nhà giáo dục phục hưng 1a Thomas More (1478-1535).
ông dé cao "phương pháp quan sát, thí nghiệm. thựcc hành trong dạy học và giáo dục. theo ông lao động là nghĩa vụ của con người, song moi ngày chi làm việc 6 giờ, thời gian còn lại dé học văn hóa và sinh hoạt xã hội. giáo dục nhằm phát triển nhiều mặt ở trẻ em: vẻ thể chat, đạo đức.
trí tuệ và kỹ năng lao động (9). Đây chính là tiếng nói tiền bộ của loài người về lĩnh vực giáo dục trong thời kì văn hóa phục hưng. Vao những năm 90 của thé ki XIX, người có ảnh hưởng lớn đến triết học thực dụng ở Âu-Mỹ là John Dewey (1859-1952), ông dé ra khâu hiệu “Gido duc bằng việc làm”{9], là phương thức của thực hiện nha trường tiến bộ, điều đó có nghĩa la thay cho việc tiếp thu những tri thức của nhân loại bằng việc nắm vững các thói quen thực tiễn với các hình thức đa dạng của cuộc sóng. Qua đó éng khẳng định rằng học phải đi đôi với hành dé rèn luyện kỹ năng cho học sinh.
Đến the ky XX, A.S Makarenko (1888-1939) - vừa là nha văn vừa là nha giáo dục Xô Viết lỗi lạc đã nói vẻ tam quan trọng của công tác giáo dục ngoai giờ lên lớp: “Toi kiến trì nói rằng các van dé giảo duc, phương pháp giáo dục không thẻ hạn chế trong các van đề gido dục. lại càng không thẻ dé cho quả trình giao duc chi thực hiện trên lớp hoc, mà dang ra là phải trên Trang 7 moi mét vuông của dat nước chúng ta. Nghĩa là trong bat kì hoàn cảnh nào cũng không được quan niệm răng công tác giáo duc chỉ được tiễn hành trong lớp. công tác giáo đục chỉ đạo toàn bộ cuộc sống của trể”[9].
Trong tác phẩm Tu ban, C.Mác khang định: “Hoe tập kết hợp với lao động san xuất là phương pháp tong quát của san xuất xã hội và là phương pháp duy nhất để hình thành con người toàn điện. Lao động tạo ra nhân cách con người. Nhà trưởng phải giảo dục. đào tạo ra những con người lao động chan chính và có nhân cách tốt.
Muc tiêu tông quát của giáo dục là phải phát triển con người toàn diện, đổi với xã hội phát triển con người toàn điện dé phát trién kinh té xã hội, doi với từng người để có năng lực nghẻ nghiệp, để song và đóng góp cho gia đình, cho cộng dong. Từ thời trung cô đến thé ký 20 đã có nhiều công trình nghiên cửu về đôi mới HDGD NGLL nhằm giáo dục phát triển toàn điện nhân cách cho học sinh. Đến thé ky 21, các nghiên cứu trên thé giới đều khẳng định lại mặt tích cực của HĐGDNGLL trong việc nâng cao chất lượng đảo tạo, phát triển nhân cách trong công tác giáo dục học sinh. Đã có rất nhiều nghiên cứu về vai trò, nội dung, hình thức các HDGDNGLL như: W.Các nghiên cứu trên thế giới đều khăng định vai trò của HĐGDNGLL trong công tác giáo dục học sinh trong trường học.
Hiện nay các nghiên cứu về lý luận giáo dục nói chung và HĐGDNGLL nói riêng được đây mạnh, các nước trên thé giới đều rất quan tâm đến các chương trình ngoại khóa, thông qua các HĐGDNGLL để rèn luyện, dao tạo những con người có day đủ phẩm chat va nang lực đáp ứng nhu câu về con người thời đại mới. Trong nước Ngày 13/9/1958 trong buôi nói chuyện với hội nghị cán bộ giáo dục toan quốc. Bác Hỗ đã nêu lên thông điệp: “Vi lợi ích mười năm thì phải trông cay Vi lợi ích trăm năm thì phải trong người `. Giáo dục đã được Dang va Nha nước ta chú trọng dau tư phát triên.
Điều 27 cua luật giáo dục 2005 đã khang định: “Mue tiéu cua gido duc pho thong là giúp học sinh phát triên toàn diện về đạo đức. tri tuệ, thé chất, thâm mỹ và các kỳ năng cơ bản. phat triển năng lực cá nhân, tính năng động và sảng tạo. hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dung tư cách và trách nhiệm công dan, chuan bị cho học sinh tiếp tục học lén hoặc đi vào cuộc sóng lao động, tham gia xảy dựng và bao vệ Tổ quốc "(S].
Phát huy tư tưởng Hỗ Chí Minh trong suốt thời gian đổi mới Dang va nhà nước đã lãnh đạo điều chỉnh, tạo mọi điều kiện để giáo dục phát triển, tạo mọi điều kiện học tập cho học sinh, xác định đây sẽ là lực lượng tiếp nói sử mệnh bảo vệ va phát triển đất nước. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là câu nôi giữa kiến thức va thực tiên dé học sinh kiểm nghiệm những gi mình được học trên lớp, là môi trường giáo dục tốt nhất dé học sinh thực hiện việc tự giáo dục bản thân. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về việc quản lí hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong hệ thống giáo dục nói chung, đặc biệt ở các trường trung học phô thông nói riêng. Đã có rất nhiều luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục nghiên cứu dé tài HDGDNGLL ở các trường trung học phô thông như: Tran Thị Minh Thi (2005), Luận văn “Thye trạng việc quan ly HDGDNGLL ở các trường THCS bán công TP.
Hồ Chỉ Minh". Trang 9 Nguyễn Tan Tài (2011), Luận văn “Thực trạng quản lý HDGDNGLL ở các trường THPT tại quận 12. Tp Hỏ Chi Minh”. Nguyễn Đức Hiển (2007), Luận văn “Các biện pháp quan lý HĐGDNGLL cua hiệu trương các trưởng THPT tinh Đông Tháp".
Bên cạnh đó, cỏ nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý va các biện pháp nhằm nâng cao hiệu qua của HDGDNGLL như: Bùi Đức Thao (2007), Khuất Cao Bắc (2008), Dao Xuân Thai (2008), Phạm Thị Khanh (2008).Các nghiên cứu trên đã nhân mạnh vai trò của HDGDNGLL trong việc phát triển toàn điện cho học sinh THPT. Việc quản lý các HDGDNGLL can phải làm thường xuyên với phương châm luôn luôn đổi mới về hình thức, nội dung để HDGDNGLL thực sự có vai trò trong công cuộc đổi mới giáo dục, lấy người học làm trung tâm, phát huy tinh tự chủ của học sinh, dao tạo một lớp học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt dé chuẩn bị hành trang cho các em bước vào cuộc sống. Qua tìm hiểu lịch sử nghiên cứu van dé, chúng tôi nhận thấy: Mặc dù đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về dé tải HDGDNGLL nhưng vẫn còn phải bổ sung rất nhiều. Các dé tài trước đây đều nghiên cứu ve những HDGDNGLL trong khung chương trình của Bộ GD&DT quy định mà chưa đề cập nhiều đến các hoạt động bên ngoài mà nhà trường đã thực hiện.
Mà chính những hoạt động ngoài khung chương trình đã đóng góp rất lớn vào hiệu qủa giáo dục trong nhà trường với sự phong phú, đa dạng, toản diện về nội dung và hình thức tô chức. Đây sẽ là một nội dung mới, một hướng tìm hiểu mới về dé tài HDGDNGLL mà chúng tôi cổ gắng thực hiện trong đề tải này. Một số van dé lý luận về HDGDNGLL 1. Khái niệm hoạt động giao dục ngoài giờ lên lớp Hoạt động giáo dục ngoài gic lén lap là những hoạt động được tô chức ngoài giờ học cua các món học ở trên lớp.
Hoạt động giáo duc ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nói hoạt động day-hoe trên lớp. là con đường gan lụ' thuyết với thực tiên. tạo nên sự thông nhất giữa nhận thực với hành động của học sinh [2]. Hoạt động giáo duc ngoài giờ lên lớp là việc tỏ chức giáo duc thông qua hoạt động thực tiền của học sinh vẻ khoa học- kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo.
van hóa văn nghệ, thâm mĩ, thể dục thé thao. vui chơi giải trí. đẻ giúp các em hình thành và phát triển nhân cách (dao đức. Theo tải liệu bội dưỡng giáo viên thi,"⁄⁄GDNGLL là những hoạt động được tô chức ngoài giờ học của các môn học trên lớp.
HDGDNGLL là sự tiếp nồi hoạt động day-hoc trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiên, tao nên sự thong nhất giữa nhận thức với hành động của học sinh”[I]. Như vậy, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động giáo dục được tô chức ngoài thời gian học tập trên lớp. Đây là một trong hai hoạt động giáo dục cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kế hoạch của nhà trường, là hoạt động tiếp nói và thống nhất hữu cơ với hoạt động học tập trên lớp, nhằm góp phan hình thành va phát triển nhân cách học sinh theo mục tiêu dao tạo, đáp img những yêu cau đa dạng của xã hội đối với the hệ trẻ. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nha trường tô chức và quản lí với sự tham gia của các lực lượng xã hội.
Nó được tiến hành tiếp nỗi hoặc xen kẽ Trang 11 hoạt động dạy-học trong nhà trường hoặc trong phạm vi cộng đồng. Hoạt động này dién ra trong suốt năm học va cả thời gian nghỉ hè dé khép kín qua trình giáo dục, lam cho qua trình này được thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm: - Hoạt động xã hội-chính tri-nhan văn. - Hoạt động tiếp cán khoa học công nghệ.
- Hoạt động văn hóa-văn nghệ. thé duc thé thao. - Hoạt động ngoại khóa, tham quan du lịch. - Hoạt động lao động hướng nghiệp 1.
Mục tiêu của HDGDNGLL 1. GD về nhận thức - Củng cô, bô sung, mở rộng. nâng cao và vận dụng kiên thức học được trên lớp. - Nâng cao nhận thức vẻ các giá trị truyền thông văn hóa, đạo đức của dân tộc vả nhân loại.
- Có ý thức về quyền va trách nhiệm đối với ban thân, gia đình, nhà trường và xã hội. - Tiếp thu các gia trị khoa học-công nghệ và tư tưởng-văn hóa tiền bộ của thé giới. - Tìm hiểu về các ngành nghẻ khác nhau trong xã hội và nang cao khả năng định hướng nghề nghiệp cho bản thân. Rèn luyện k¥ nang - Kỹ năng hoạt động các hoạt động sống - Kỹ năng giao tiếp, hoạt động nhóm - Kỹ năng tô chức va quan lý Trang 12 - Kỹ năng nhận xét, đánh giá kết qua hoạt động - Kỹ năng giáo dục, tự điều chinh, thích ứng - Kỹ năng hoản thiện ban thân.