phần mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục , nội dung luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học Ngoại ngữ tại các trƣờng THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lí hoạt động dạy học Tiếng Anh tại các trƣờng THCS ở Tam Dƣơng - Vĩnh Phúc. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lí dạy học bộ môn Tiếng Anh tại các trƣờng THCS ở Tam Dƣơng - Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ L Ý L UẬ N V Ề QUẢ N L Ý HOẠT Đ ỘN G DẠ Y HỌC NGOẠI N GỮ T ẠI C ÁC TR ƢỜN G THCS 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Thực tế đã chứng minh rằng qua bao thế kỷ của lịch sử nhân loại con ngƣời đã thấy đƣợc ích lợi của quản lý (QL).
Nhờ có QL mà xã hội loài ngƣời đã tồn tại và phát triển với biết bao thành tựu đáng ghi nhớ. Cùng với sự phát triển đó, các tƣ tƣởng QL cũng xuất hiện, hình thành và phát triển theo: Trên thế giới, trong nƣớc; cả trong lĩnh vực kinh tế, chính trị và đặc biệt là giáo dục. Ngày nay đƣợc sự quan tâm đầu tƣ nghiên cứu vấn đề QL nói chung, QL giáo dục nói riêng mà đặc biệt là QL giáo dục Việt Nam đã đạt đƣợc những thành công bƣớc đầu rất đáng tự hào. Nhiều công trình nghiên cứu về QL giáo dục của các tác giả ở nƣớc ta đã và đang đƣợc những thế hệ sau phổ biến, kế thừa và phát triển.
Trong đó phải kể đến những tác giả nổi tiếng nhƣ: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Cảnh Toàn, Đặng Bá Lãm, Vũ Ngọc Hải, v. Ngày nay, thế giới đang tồn tại và phát triển trong muôn vàn mối quan hệ chằng chéo giữa các nƣớc khác nhau trong tất cả các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế, khoa học, kĩ thuật, văn hoá, giáo dục v. Trong bối cảnh toàn cầu hoá và xu thế hội nhập quốc tế, sự hiểu biết thông qua tiếng nói của nhau đã trở thành một điều kiện không thể thiếu đƣợc để phát triển các mặt hoạt động kể trên của mỗi đất nƣớc. Do đó việc dạy học Ngoại ngữ nói chung và việc đƣa tiếng nƣớc ngoài vào chƣơng trình giáo dục phổ thông nói riêng đang là một nhu cầu cấp bách của mỗi quốc gia.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của Ngoại ngữ, từ cuối những năm 60, đầu những năm 70, Đảng và Nhà nƣớc ta đã rất quan tâm đến dạy học Ngoại ngữ trong các nhà trƣờng và đã có nhiều chỉ thị đẩy mạnh việc dạy, học Ngoại ngữ trong hệ thống Giáo dục quốc dân nƣớc ta nhằm đáp ứng đƣợc nhu cầu của xã hội. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nói đến giáo dục Việt nam không thể không nói đến Chủ Tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969), một trong những danh nhân văn hoá kiệt xuất của nhân loại. Kế thừa và phát huy tinh hoa tƣ tƣởng giáo dục tiên tiến với truyền thống văn hoá quý báu của nhân loại , đồng thời vận dụng sáng tạo phƣơng pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin, Ngƣời đã để lại cho chúng ta một kho báu về những lý luận về vai trò của giáo dục, định hƣớng phát triển giáo dục, vai trò của QL và QLGD….làm nền tảng cho nền lý luận giáo dục Cách mạng Việt nam. Dạy và học là một trong những hoạt động trọng tâm của nhà trƣờng.
Do tính chất quyết định của nó đối với sự thành bại của nhà trƣờng nên việc QL hoạt động dạy học đóng vai trò rất quan trọng trong công tác QL của nhà trƣờng. Đối với môn Ngoại ngữ, các trƣờng phổ thông của Việt nam vào học môn Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Trung,…trong đó Tiếng Anh chiếm hơn 90% số lƣợng học sinh theo học. Đây là môn học có nhiều tiết học trong tuần (3 đến 4 tiết/tuần), Ngành giáo dục cũng đã đầu tƣ rất lớn về cơ sở vật chất , thiết bị dạy học ngoại ngữ điều đó chứng tỏ Nhà nƣớc ta rất quan tâm, chú trọng đến bộ môn Ngoại ngữ. Đối với học sinh, sinh viên Việt nam, Ngoại ngữ có một ý nghĩa đặc biệt vì nƣớc ta đang trong bối cảnh hợp tác, quan hệ, hội nhập quốc tế ngày càng mở rộng.
Biết ngoại ngữ không những để vƣợt qua các kỳ thi bắt buộc, để đáp ứng yêu cầu tất yếu của lao động có kỹ thuật cao với các quy trình công nghệ thƣờng xuyên đƣợc đổi mới, mà còn là một năng lực cần thiết đối với ngƣời Việt nam hiện đại. Gần đây có một số đề tài nghiên cứu công tác QL hoạt động dạy học Tiếng Anh nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học của bộ môn này trong nhà trƣờng, có thể nêu ra một số tác giả và đề tài sau: Một số biên pháp quản lý hoạt động dạy học Ngoại ngữ của chủ nhiệm bộ môn trường Cao đẳng sư phạm TW của tác giả Bùi Phi Yến, trƣờng Đại học sƣ phạm Hà nội (năm 2006). 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở quận Hoàn kiếm - Hà nội của tác giả Nguyễn Thị Mai Anh, Trƣờng Đại học sƣ phạm Hà nội (năm 2007). Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngoại ngữ cho sinh viên hệ chính quy tại Học viện hành chính Quốc gia của tác giả Trƣơng Thị Thu Thuỷ, Khoa sƣ phạm trƣờng Đại học Quốc gia - Hà nội (năm 2008).
Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh ở các trường Trung học phổ thông quận lê chân - Thành phố Hải phòng của tác giả Nguyễn Thị Bình, Khoa sƣ phạm trƣờng Đại học Quốc gia - Hà nội (năm 2008). Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần nêu bật đƣợc những tồn tại, khó khăn và bất cập về nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp dạy học môn Tiếng Anh và cả QL dạy học Tiếng Anh hiện nay. Các công trình trên cũng đã đề xuất đƣợc nhiều biện pháp QL dạy học Tiếng Anh hiệu quả và thiết thực.Tuy nhiên do nội dung chƣơng trình Tiếng Anh THCS chỉ mới đƣợc thực hiện, chƣa có một công trình nghiên cứu nào đi sâu vào QL hoạt động dạy học môn Tiếng Anh hiện nay. Chính vì vậy, việc nghiên cứu công tác QL hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trƣờng THCS ngày càng trở nên cấp thiết.
Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trƣờng 1. Khái niệm quản lý Quản lý là sự tác động có định hƣớng, mang tính hệ thống, đƣợc thực hiện có ý thức, có tổ chức của chủ thể QL lên đối tƣợng QL, bằng cách vạch ra mục tiêu của tổ chức đồng thời kiếm tìm các biện pháp, cách thức tác động vào tổ chức nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tƣơng đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản suất khác với sự vận động của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những khí quan độc lập của nó. Một ngƣời độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần có nhạc trƣởng.23] QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển XH.
Nhà trƣờng là đối tƣợng cuối cùng và cơ bản nhất của QLGD, trong đó đội ngũ GV và HS là đối tƣợng QL quan trọng nhất nhƣng đồng thời là chủ thể trực tiếp QL quá trình giáo dục. * Quan niệm về quản lý của các tác giả Việt nam - Theo PGS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc và TS. Nguyễn Quốc Chí định nghĩa về quản lý nhƣ sau: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) - trong một tổ chức- nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích tổ chức”.
Hiện nay, khái niệm này đƣợc định nghĩa một cách rõ hơn: "Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Nguyễn Văn Lê định nghĩa quản lý nhƣ sau: "Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những ngƣời lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện đƣợc những mục tiêu đã dự kiến.34] Khái niệm về quản lý đƣợc định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau song có thể hiểu quản lý là hoạt động có mục đích của con ngƣời và quản lý chính là các hoạt động do một hoặc nhiều ngƣời điều phối hành động của những ngƣời khác nhằm thu đƣợc kết quả mong muốn. Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Quản lý mang tính khoa học vì các hoạt động của quản lý có tổ chức, có định hƣớng đều dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và những phƣơng pháp hoạt động cụ thể, đồng thời quản lý mang tính nghệ thuật vì nó vận dụng một cách linh hoạt và 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sáng tạo vào những điều kiện cụ thể trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội.
* Quan niệm về quản lý của các tác giả nƣớc ngoài: Theo Harold koontz thì QL là một “hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt đƣợc các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà QL là nhằm hình thành một môi trƣờng mà trong đó con ngƣời có thể đạt đƣợc các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất”.