Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông Chương 2: Thực trạng hoạt động chủ nhiệm lớp và quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương - Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong hoạt động quản lý giáo dục (QLGD), quản lý nhà trường nói chung và quản lý nhà trường phổ thông hiện nay, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp có tầm quan trọng đặc biệt để các nhà trường đảm bảo được mục tiêu giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng dạy học và hướng tới đào tạo, bồi dưỡng được thế hệ - nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước.
Từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về lí luận quản lý trường học, quản lý các hoạt động giáo dục nói chung trong đó đáng chú ý là: - Phương pháp công tác chủ nhiệm lớp” của Bôn - đư- rép N. NXB Giáo dục Matxcơva,1984. Tác giả đã trình bày những phương pháp cơ bản về cách thức thực hiện công tác chủ nhiệm lớp ở các trường phổ thông. - Giáo dục học (Chương XVI, Người giáo viên chủ nhiệm) của Phạm Viết Vượng- Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội 2010.
Cuốn sách này tác giả đã nêu lên những vấn đề chung của giáo dục học, lý luận giáo dục. Ở chương 17 tác giả đã nói rõ về vai trò, chức năng, nhiệm vụ công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp, đồng thời cũng nêu ra những yêu cầu cần phấn đấu của người giáo viên chủ nhiệm lớp. - Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Giáo dục, 2009. Ngoài việc nêu rõ chức năng và nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm lớp, tác giả còn đưa ra một số cách thức tác động đặc thù trong hoạt động chủ nhiệm lớp cũng như điều kiện để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp.
- Một số vấn đề trong Công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT hiện nay - Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Nhà xuất bản ĐHSP, 2011; Ở đây tác giả đề 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cập đến những vấn đề cơ bản của công tác chủ nhiệm lớp, những nội dung trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT hiện nay từ góc nhìn của chuẩn nghề nghiệp GV trung học. - Phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung học phổ thông của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2004. tác giả đã viết về người giáo viên chủ nhiệm trong giai đoạn mới, tác giả đi sâu vào phân tích công tác phối hợp của GVCN với các hoạt động trong và ngoài nhà trường, đặc biệt tác giả đã đưa ra một số mô hình tổ chức giáo dục. - Những tình huống giáo dục học sinh của người giáo viên chủ nhiệm của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2000; Tác giả đã đưa ra những tình huống sư phạm, phân tích và nêu hướng giải quyết cơ bản.
- Kỉ yếu hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên các trường Đại học sư phạm”, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2010. Tác giả đã thể hiện quan điểm của mình về hoạt động chủ nhiệm lớp và coi đây là một nội dung quan trọng trong đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên sư phạm. Nhiều nhà khoa học cũng quan tâm đến hoạt động chủ nhiệm lớp như Nguyễn Dục Quang, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị Kỷ, “Những tình huống giáo dục HS của người GVCN”, NXB ĐHQG Hà Nội, 2000. Trong công trình nghiên cứu này các tác giả đã đưa ra rất nhiều tình huống mà người GVCN thường gặp khi giáo dục học sinh và cách giải quyết tình huống đó.
Một số bài viết đăng trên Tạp chí giáo dục như: - Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh viên Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh số 135 (kỳ 1 - 4/2006). Tác giả đã nêu các phương pháp rèn luyện kỹ năng làm công tác chủ nhiệm lớp cho sinh viên trường cao đẳng sư phạm. Hình thành kiến thức về công tác chủ nhiệm lớp, tổ chức xem băng hình và thông qua công tác của 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com người giáo viên chủ nhiệm, tổ chức tập luyện trong giờ thực hành các bộ môn nghiệp vụ sư phạm, tổ chức luyện tập trong các hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên, tổ chức hội thi nghiệp vụ sư phạm giỏi với cấp độ lớp, khoa, trường bằng nhiều hình thức và nội dung phong phú. - Rèn luyện một số kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm lớp cho sinh viên Cao đẳng sư phạm của Vũ Đình Mạnh.
số 126 (11/2005); Tác giả tập trung rèn luyện một số kỹ năng làm công tác giáo viên chủ nhiệm cho sinh viên Cao đẳng sư phạm như kĩ năng tìm hiểu và phân loại học sinh lớp chủ nhiệm, kĩ năng xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm; kĩ năng lập kế hoạch chủ nhiệm; kĩ năng tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục toàn diện của hoạt động giáo dục; kĩ năng liên kết các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường; kĩ năng kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục học sinh. Một số đề tài luận văn thạc sĩ trong thời gian gần đây cũng quan tâm nghiên cứu vấn đề quản lý công tác chủ nhiệm lớp như: Luận văn “Những biện pháp tăng cường hiệu quả quản lý công tác chủ nhiệm lớp của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Thanh Hóa - thành phố Thanh Hóa” của Tạ Hồng Lựu; Luận văn “Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên” của Nguyễn Thị Mai; Một điều rất dễ nhận thấy ở các công trình nghiên cứu trên là các tác giả đã chọn cách tiếp cận và đưa ra được một số giải pháp, biện pháp có ý nghĩa trong quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT như: nâng cao mức đãi ngộ đối với GVCN; tăng cường kiểm tra của Hiệu trưởng đối với GVCN. Tuy nhiên những giải pháp, biện pháp đôi khi vẫn còn nặng về tính hành chính hơn là tạo cơ chế để người GVCN làm tốt công việc của mình. Tuy đã có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về xây dựng các giải pháp quản lý hoạt động giáo dục, quản lý nhà trường nói chung và hoạt động chủ nhiệm lớp, quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT nói riêng nhưng nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ, thì chưa có tác giả nào đề cập đến.
Do vậy việc nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường THPT Hùng Vương – Thị xã Phú Thọ - Tỉnh Phú Thọ có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận và thực tiễn, góp phần đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp phát triển giáo dục đào tạo cho địa phương. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý - Ngày nay thuật ngữ Quản lý đã trở nên phổ biến và được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau: + Theo quan điểm triết học: quản lý được xem như một quá trình liên kết thống nhất giữa cái chủ quan và khách quan để đạt mục tiêu nào đó. + Theo Các Mác, quản lý là chức năng được sinh ra từ tính chất xã hội hóa lao động.
Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu quản lý là sự tác động có tổ chức, có ý thức để điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, các hành vi hoạt động của con người để đạt tới mục đích, lý tưởng của nhà quản lý. - Quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là: + Chức năng kế hoạch hóa: Là quá trình xác định mục tiêu phát triển giáo dục và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó. Đây là chức năng đầu tiên trong một chu trình quản lý. + Chức năng tổ chức: Là quá trình hình thành bộ máy cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức.
+ Chức năng chỉ đạo: Chức năng chỉ đạo bao hàm việc liên kết, tác động ảnh hưởng, liên hệ tới hành vi, thái độ của người khác và động viên họ hoàn thành mọi nhiệm vụ để đạt mục tiêu của tổ chức với chất lượng cao nhất. + Chức năng kiểm tra, đánh giá: Là một chức năng quản lý thông qua đó các thành viên, tổ chức theo dõi giám sát, đánh giá các thành quả hoạt động và tiến hành các hoạt động sửa chữa, uốn nắn điều chỉnh cần thiết; đồng 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thời tổng kết rút kinh nghiệm, đánh giá kết quả trong phạm vi hoạt động của mình nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới các mục tiêu. Các chức năng quản lý đều có mối quan hệ hữu cơ với nhau, chức năng này là tiền đề của chức năng kia, chúng đan xen và hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình thực hiện. Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng.
Quản lý giáo dục được hiểu theo các cấp độ vĩ mô và vi mô. Một cách tổng quát quản lý giáo dục là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo - giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội. Các nhà quản lý giáo dục thực tiễn còn quan niệm: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội.