Luận văn quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt, Xín Mần, Hà Giang

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường trung học cơ sở Liên Việt, huyện Xín Mần, Hà Giang.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Long
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Thị Hoàng Yến
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Bồi Dưỡng Học Sinh Giỏi Ở Trường Trung Học Cơ Sở Liên Việt, Huyện Xín Mần, Hà Giang Trong Bối Cảnh Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Câu hỏi nghiên cứu và Giả thuyết nghiên cứu
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
• 1.3. Hiệu trưởng trường THCS và các văn bản pháp quy về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi trong bối cảnh hiện nay
• 1.4. Yêu cầu đổi mới của giáo dục đối với quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS trong bối cảnh hiện nay
• 1.5. Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS
• 1.5.1. Lập kế hoạch bồi dưỡng HSG
• 1.5.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG
• 1.5.3. Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 1.5.4. Kiểm tra hoạt động bồi dưỡng HSG
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG
• 1.6.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Các yếu tố khách quan
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN VIỆT, HUYỆN XÍN MẦN, TỈNH HÀ GIANG
• 2.1. Khái quát đặc điểm huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang và trường THCS Liên Việt, huyện Xín Mần, Hà Giang
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội huyện Xín Mần
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục của huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang
• 2.1.3. Đặc điểm, tình hình giáo dục của trường THCS Liên Việt, huyện Xín Mần, Hà Giang
• 2.1.4. Tổ chức thực hiện khảo sát
• 2.1.4.1. Mẫu nghiên cứu
• 2.1.4.2. Quy trình tổ chức khảo sát
• 2.2. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt, tỉnh Hà Giang
• 2.2.1. Thực trạng việc thực hiện mục tiêu bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.2.2. Thực trạng việc thực hiện nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.2.3. Thực trạng việc thực hiện phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.2.4. Thực trạng việc thực hiện hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.2.5. Đánh giá chung thực trạng việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt, tỉnh Hà Giang
• 2.3.1. Nhận thức về quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS Liên Việt
• 2.3.2. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.3.3. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.3.4. Thực trạng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.3.5. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.3.6. Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.5. Đánh giá chung về hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi và quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Liên Việt
• 2.6. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.7. Bài học kinh nghiệm
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN VIỆT, TỈNH HÀ GIANG
• 3.1. Các định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Định hướng phát triển giáo dục của trường THCS Liên Việt
• 3.1.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS Liên Việt, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang
• 3.2.1. Xây dựng kế hoạch dài hạn cho bồi dưỡng học sinh giỏi của Nhà trường
• 3.2.2. Nâng cao nhận thức đối với đội ngũ, học sinh và cha mẹ các em về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc THCS
• 3.2.3. Đầu tư thoả đáng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động bồi dưỡng HSG
• 3.2.4. Tăng cường phối hợp các lực lượng giáo dục khi tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường, tạo sự đồng thuận trong các hoạt động
• 3.2.5. Lựa chọn và bồi dưỡng giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG
• 3.2.6. Cải tiến chế độ, chính sách thi đua khen thưởng và chính sách đãi ngộ đối với GV có công trong BD HSG và HS có thành tích học tập tốt
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại Liên Việt

Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường Trung học cơ sở Liên Việt, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện nay. Trường Liên Việt không chỉ có trách nhiệm giáo dục phổ thông mà còn phải nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực mà còn góp phần nâng cao vị thế của nhà trường trong hệ thống giáo dục địa phương.

1.1. Đặc điểm của trường Trung học cơ sở Liên Việt

Trường Trung học cơ sở Liên Việt có nhiều đặc điểm nổi bật, bao gồm đội ngũ giáo viên chất lượng cao và cơ sở vật chất tương đối đầy đủ. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp các em phát triển toàn diện về kiến thức và kỹ năng.

1.2. Vai trò của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi

Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ giúp học sinh nâng cao kiến thức mà còn phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Điều này rất quan trọng trong việc chuẩn bị cho các em tham gia các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện và tỉnh.

II. Thách thức trong quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quản lý hoạt động này. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự chưa đồng bộ trong phương pháp giảng dạy và sự thiếu hụt trong việc đánh giá kết quả bồi dưỡng là những khó khăn cần được giải quyết.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất để tổ chức các hoạt động bồi dưỡng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và khả năng tổ chức các lớp học bồi dưỡng cho học sinh.

2.2. Sự chưa đồng bộ trong phương pháp giảng dạy

Phương pháp giảng dạy hiện tại chưa thực sự đồng bộ và phù hợp với nhu cầu của học sinh. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới và hiện đại là cần thiết để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng.

III. Phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi hiệu quả tại Liên Việt

Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi, trường Trung học cơ sở Liên Việt cần áp dụng các phương pháp bồi dưỡng hiệu quả. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, cũng như tạo môi trường học tập tích cực là rất quan trọng.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp học sinh không chỉ hiểu sâu về kiến thức mà còn có khả năng áp dụng vào thực tiễn. Các hoạt động thực hành, thí nghiệm sẽ giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.

3.2. Tạo môi trường học tập tích cực

Môi trường học tập tích cực sẽ khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động bồi dưỡng. Việc tổ chức các buổi thảo luận, hội thảo và các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Liên Việt

Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường Trung học cơ sở Liên Việt đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải tiến để nâng cao hơn nữa chất lượng bồi dưỡng.

4.1. Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi

Trường đã có nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện và tỉnh. Điều này chứng tỏ rằng các phương pháp bồi dưỡng đang được áp dụng có hiệu quả.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn bồi dưỡng học sinh giỏi, trường đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc thường xuyên đánh giá và điều chỉnh phương pháp bồi dưỡng là rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho hoạt động bồi dưỡng

Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường Trung học cơ sở Liên Việt cần được tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Việc áp dụng các biện pháp quản lý khoa học và hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trường cần xây dựng kế hoạch dài hạn cho hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cải thiện cơ sở vật chất.

5.2. Tăng cường hợp tác với phụ huynh và cộng đồng

Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng sẽ tạo ra một môi trường học tập tốt hơn cho học sinh. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng bồi dưỡng mà còn tạo ra sự đồng thuận trong các hoạt động giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thời kỳ đổi mới, công tác đào tạo và bồi dưỡng nhân tài ngay từ bậc phổ thông đóng vai trò bản lề. Trường Trung học cơ sở Liên Việt là cơ sở giáo dục trọng điểm chất lượng cao của huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang. Hằng năm, nhà trường đóng góp từ 45% đến 50% số lượng thí sinh dự thi và đoạt giải học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh các khối lớp 8 và 9 trên tổng số 18 trường trung học cơ sở toàn huyện.

Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW, hoạt động quản lý công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn mang tính kinh nghiệm, thiếu kế hoạch dài hạn và chịu tác động sâu sắc bởi điều kiện kinh tế - xã hội vùng biên giới. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý giai đoạn 2010 - 2015, từ đó đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ và có tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn ở 9 môn văn hóa cơ bản: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý và Tin học.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại Trường Trung học cơ sở Liên Việt, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang trong khung thời gian 5 năm học từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2014 - 2015. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc xây dựng mô hình quản lý hiện đại, nâng tỷ lệ học sinh đoạt giải cấp tỉnh lên mức 15% đến 20%, duy trì 100% tiêu chí trường chuẩn quốc gia và cung cấp luận cứ thực tiễn quý giá cho các trường phổ thông vùng miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chức năng quản lý giáo dục theo chu trình quản lý hiện đại gồm 4 khâu cốt lõi: Lập kế hoạch, Tổ chức thực hiện, Chỉ đạo thực hiện và Kiểm tra đánh giá. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp mô hình quản lý hệ thống 6 thành tố của quá trình dạy học, bao gồm: Mục tiêu dạy học, Nội dung dạy học, Phương pháp dạy học, Hoạt động dạy của người thầy, Hoạt động học của trò và Điều kiện cơ sở vật chất môi trường sư phạm.

Khung lý thuyết của đề tài chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng:

1. Học sinh giỏi: Người học có năng lực nhận thức nổi trội, điểm trung bình môn đạt từ 8,0 trở lên theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT.
2. Bồi dưỡng học sinh giỏi: Quá trình trang bị kiến thức nâng cao, rèn luyện kỹ năng tư duy độc lập và phương pháp tự học theo định hướng phát triển năng lực sáng tạo.
3. Bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi: Hoạt động huấn luyện chuyên sâu theo quy chế thi chọn học sinh giỏi tại Thông tư số 56/2011/TT-BGDĐT và Quyết định số 52/2006/QĐ-BGDĐT.
4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi: Chuỗi tác động có mục đích, có kế hoạch của Hiệu trưởng tới các nguồn lực sư phạm nhằm tối ưu hóa kết quả giáo dục mũi nhọn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng từ các văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và Đào tạo, báo cáo tổng kết 5 năm học giai đoạn 2010 - 2015 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Xín Mần cùng hồ sơ chuyên môn của Trường Trung học cơ sở Liên Việt. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa trong năm học 2015 - 2016.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 38 cán bộ quản lý và giáo viên đang trực tiếp công tác tại Trường Trung học cơ sở Liên Việt (3 cán bộ Ban Giám hiệu, 35 giáo viên thuộc 2 tổ chuyên môn Tự nhiên và Xã hội), kết hợp phỏng vấn sâu 5 chuyên viên phụ trách chuyên môn THCS của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Xín Mần cùng 120 học sinh trong các đội tuyển bồi dưỡng. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho khối giáo viên nhằm đảm bảo tính bao quát 100% nhân lực giảng dạy của nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng: quan sát sư phạm, điều tra bảng hỏi An-két, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và xử lý số liệu bằng thống kê toán học (tính điểm trung bình cộng TBC, tỷ lệ phần trăm và hệ số tương quan). Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng giúp lượng hóa khách quan thực trạng nhận thức, hành vi quản lý và xác định chính xác mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại Trường Trung học cơ sở Liên Việt giai đoạn 2010 - 2015 chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Về cơ cấu và chất lượng đội ngũ: 100% cán bộ quản lý và giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo, trong đó tỷ lệ trên chuẩn đạt 65,8% (trình độ Đại học sư phạm). Tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp trường đạt 78,9% và cấp huyện đạt 42,1%. Tuy nhiên, tỷ lệ giáo viên có kinh nghiệm chuyên sâu bồi dưỡng học sinh giỏi các môn tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học chỉ chiếm khoảng 31,5%.
2. Về thành tích thi học sinh giỏi: Trong 5 năm học từ 2010 - 2011 đến 2014 - 2015, nhà trường đạt tổng cộng 182 giải học sinh giỏi cấp huyện và 28 giải cấp tỉnh, chiếm tỷ trọng bình quân 48,2% tổng số giải thưởng của toàn huyện Xín Mần. Dù vậy, cơ cấu giải thưởng còn thiếu bền vững khi giải nhất và nhì cấp tỉnh chỉ chiếm 10,7% tổng số giải đạt được.
3. Về quy trình lập kế hoạch và nhận thức: Nhận thức của đội ngũ về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng đạt mức rất cao với 88,4% ý kiến đồng thuận. Ngược lại, khâu xây dựng kế hoạch dài hạn 4 năm liên thông từ lớp 6 đến lớp 9 chỉ đạt mức trung bình với 58,6% cán bộ giáo viên đánh giá thực hiện tốt.
4. Về kiểm tra, đánh giá và chính sách đãi ngộ: Hoạt động kiểm tra định kỳ được đánh giá khá với 68,2% phiếu đồng tình, nhưng chế độ khen thưởng và hỗ trợ kinh phí tài liệu chuyên khảo cho giáo viên bồi dưỡng chỉ nhận được 44,7% mức độ hài lòng từ đội ngũ trực tiếp đứng lớp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ đặc thù kinh tế - xã hội của huyện miền núi biên giới Xín Mần với tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn chiếm hơn 40%, địa hình chia cắt gây khó khăn cho việc đi lại học tập ngoài giờ của học sinh các xã vùng ven. Thêm vào đó, cơ sở vật chất và trang thiết bị thực hành thí nghiệm chuyên sâu tại trường chỉ đáp ứng được khoảng 55% nhu cầu thực tế của chương trình bồi dưỡng nâng cao.

Dữ liệu khảo sát thực trạng có thể được minh họa trực quan thông qua bảng đối sánh kết quả thi học sinh giỏi 5 năm liên tiếp phân theo 9 môn học, kết hợp cùng biểu đồ cột thể hiện tương quan giữa mức độ nhận thức và hiệu quả triển khai 4 chức năng quản lý (Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo, Kiểm tra). Khi so sánh với các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục tại các huyện vùng cao Tây Bắc, kết quả này phản ánh đúng thực tế: các trường trọng điểm có chất lượng giáo dục đại trà cao nhưng công tác bồi dưỡng mũi nhọn thường bị đứt gãy do thiếu lộ trình chiến lược liên thông và nguồn lực tài chính hạn chế. Nghiên cứu khẳng định chân lý truyền thống "Hiền tài là nguyên khí quốc gia", việc chuyển biến từ lối quản lý kinh nghiệm sang mô hình quản trị theo mục tiêu và chuẩn năng lực là điều kiện tiên quyết để tạo đột phá.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn tại Trường Trung học cơ sở Liên Việt trong giai đoạn 2016 - 2020, luận văn đề xuất 6 biện pháp quản lý trọng tâm:

1. Xây dựng kế hoạch chiến lược dài hạn giai đoạn 2016 - 2020: Hiệu trưởng chủ trì phối hợp với Tổ trưởng chuyên môn xây dựng lộ trình tạo nguồn học sinh giỏi liên thông xuyên suốt 4 năm (từ lớp 6 đến lớp 9), đặt mục tiêu tăng tỷ lệ đạt giải cấp tỉnh lên 20% đến 25% trong vòng 3 năm học.
2. Nâng cao nhận thức và tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội: Ban Giám hiệu tổ chức định kỳ 2 hội thảo chuyên đề mỗi năm học, phấn đấu đạt 100% phụ huynh học sinh diện năng khiếu ký cam kết đồng hành, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ kinh phí sinh hoạt cho 100% học sinh nghèo tham gia đội tuyển.
3. Đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị dạy học: Phấn đấu nâng tỷ lệ phòng thí nghiệm đạt chuẩn và phòng học bộ môn kết nối internet băng thông rộng lên 90% trước năm 2018, do Ban Giám hiệu phối hợp cùng Ủy ban nhân dân huyện Xín Mần cấp ngân sách thực hiện.
4. Tuyển chọn, quy hoạch và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cốt cán: Tổ chức 100% giáo viên dạy bồi dưỡng tham gia các đợt tập huấn phương pháp dạy học phân hóa, cử từ 5 đến 7 giáo viên hạt nhân đi học tập kinh nghiệm tại các trường trung học cơ sở chất lượng cao tại Hà Nội và thành phố Hà Giang trước năm 2018.
5. Đổi mới công tác chỉ đạo và kiểm tra đánh giá: Ban Giám hiệu thiết lập hệ thống ngân hàng đề thi khảo sát định kỳ 1 tháng 1 lần, áp dụng ma trận đánh giá năng lực tư duy sáng tạo thay cho việc kiểm tra kiến thức ghi nhớ máy móc.
6. Cải tiến chính sách thi đua khen thưởng và đãi ngộ tài chính: Trích từ 15% đến 20% quỹ phát sinh hợp pháp của trường để tăng mức thưởng từ 30% đến 50% cho giáo viên có học sinh đoạt giải cấp tỉnh và cấp huyện trong giai đoạn 2016 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Cung cấp cẩm nang thực hành 4 chức năng quản lý khoa học, quy trình thiết lập kế hoạch bồi dưỡng liên thông 4 năm nhằm nâng tỷ lệ học sinh đoạt giải cấp huyện, tỉnh lên trên 50% tổng số thí sinh tham gia.
2. Chuyên viên quản lý giáo dục tại Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp khung tiêu chí đánh giá hiệu quả bồi dưỡng giáo viên và cơ chế chính sách thi đua khen thưởng áp dụng hiệu quả cho mạng lưới hơn 10 huyện vùng cao biên giới có điều kiện tương đồng.
3. Giáo viên cốt cán và tổ trưởng chuyên môn các môn văn hóa: Tiếp cận các phương pháp phân hóa dạy học, kỹ năng biên soạn chuyên đề nâng cao và cách thức hướng dẫn học sinh tự học tại nhà đáp ứng 100% chuẩn kiến thức, kỹ năng đổi mới.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình, hệ thống bảng hỏi khảo sát 38 cán bộ giáo viên và kỹ thuật xử lý số liệu toán thống kê trong quản trị trường học.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn giải quyết thách thức lớn nhất nào trong quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi vùng cao? Nghiên cứu khắc phục triệt để tình trạng quản lý theo kinh nghiệm ngắn hạn thông qua việc xác lập mô hình kế hoạch hóa 4 năm liên thông từ lớp 6 đến lớp 9, giúp nâng tỷ lệ đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh lên mức 15% đến 20% tại một địa bàn có hơn 40% tỷ lệ hộ nghèo.

2. Tính khả thi của các biện pháp đề xuất được chứng minh bằng phương pháp nào? Tính khả thi được kiểm chứng qua khảo sát 38 cán bộ quản lý, giáo viên nhà trường và 5 chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Xín Mần. Kết quả xử lý toán thống kê cho thấy điểm trung bình tính cần thiết đạt 2,86/3,00 và tính khả thi đạt 2,78/3,00, khẳng định độ tương thích trên 90% với điều kiện thực tiễn.

3. Làm thế nào để duy trì động lực cho giáo viên bồi dưỡng khi nguồn kinh phí địa phương còn eo hẹp? Luận văn đề xuất giải pháp đa dạng hóa nguồn lực bằng cách trích từ 15% đến 20% quỹ phúc lợi nội bộ kết hợp vận động quỹ khuyến học xã hội hóa, tăng mức chi trả vượt giờ và thưởng trực tiếp từ 30% đến 50% cho giáo viên có thành tích đào tạo xuất sắc.

4. Mô hình bồi dưỡng trong luận văn áp dụng phương pháp dạy học nổi bật nào? Mô hình tập trung đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm, kết hợp dạy học giải quyết vấn đề với việc hướng dẫn học sinh tự học qua tài liệu chuyên đề, giúp tối ưu hóa hơn 60% thời lượng tự nghiên cứu của học sinh.

5. Đóng góp nổi bật nhất của đề tài về mặt lý luận quản lý giáo dục là gì? Đề tài cụ thể hóa thành công mô hình hệ thống 6 thành tố quá trình dạy học của Giáo sư Viện sĩ Phạm Minh Hạc vào bối cảnh một trường trung học cơ sở trọng điểm vùng biên giới, tạo khung lý thuyết vững chắc cho hoạt động bồi dưỡng nhân tài cấp cơ sở.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi cấp trung học cơ sở theo tiếp cận chức năng và mô hình 6 thành tố dạy học.
• Đánh giá khách quan thực trạng 5 năm học (2010 - 2015) tại Trường Trung học cơ sở Liên Việt, chỉ rõ thế mạnh đóng góp 48,2% giải thưởng toàn huyện và các điểm nghẽn về cơ sở vật chất cũng như kế hoạch dài hạn.
• Đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ với mục tiêu gia tăng từ 15% đến 25% chất lượng giải học sinh giỏi cấp tỉnh trong giai đoạn 2016 - 2020.
• Khảo nghiệm thực tiễn chứng minh độ tương quan chặt chẽ giữa tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp với tỷ lệ đồng thuận đạt trên 90%.
• Cung cấp mô hình quản trị mẫu mực có thể nhân rộng tại các trường trung học cơ sở trọng điểm của các huyện miền núi phía Bắc.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là chuyển hóa thành công mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục thành các giải pháp quản lý cụ thể, khả thi tại địa bàn vùng cao đặc biệt khó khăn. Trong lộ trình tiếp theo từ năm 2016 đến 2020, Ban Giám hiệu nhà trường cần sớm ban hành quy chế bồi dưỡng mới, hoàn thiện cơ sở vật chất phòng học bộ môn và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên cốt cán. Các nhà quản lý giáo dục và quý thầy cô hãy áp dụng ngay bộ giải pháp của luận văn để tạo bước chuyển biến đột phá cho công tác bồi dưỡng nhân tài tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay; Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Liên Việt, huyện Xín Mần, Hà Giang; Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Liên Việt, huyện Xín Mần, Hà Giang trong bối cảnh hiện nay. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Trên thế giới, việc phát hiện và bồi dưỡng HSG đã có từ rất lâu và có lịch sử phối hợp nghiên cứu ở các quốc gia.

Các nhà quản lý cấp vĩ mô hoặc vi mô đều nhận thức được rằng: con người và trí tuệ là yếu tố quyết định sự phát triển toàn diện của xã hội. Nhận thức được tầm quan trọng của những nhân tài trong sự phát triển của đất nước, ngay từ năm 1922, các nước tiên tiến ở châu Âu đã tiến hành nghiên cứu “Di truyền nhân tài” và tìm ra chỉ số thông minh IQ. Một số nước có trường chuyên tổ chức các kỳ thi HSG, HSNK để bồi dưỡng thành nhân tài phục vụ cho nền khoa học tiên tiến. Trên thế giới có các kỳ thi quốc tế (Olympic) về văn học, vật lý, toán học, hóa học … thu hút hàng ngàn HSG các nước tham dự.

Nhiều nước trên thế giới đã tập trung và chăm lo để giáo dục phát triển trước một bước nhằm đón đầu yêu cầu phát triển KT - XH. Tiêu biểu là nước Nhật từ cuối thế kỷ trước đã có nhận thức “Bồi dưỡng một thế hệ thanh niên có đạo đức, có tài năng, có sức sáng tạo để gánh vác trọng trách của thế kỷ XXI chính là vận mệnh của Nhật Bản trong tương lai”. Ở Nhật Bản, trong hệ thống giáo dục không có hệ thống trường lớp năng khiếu để đào tạo, bồi dưỡng tài năng, nhưng nước Nhật lại có một nền giáo dục phát triển, tiên tiến, hiện đại, góp phần quan trọng tạo nên một nước Nhất với nền kinh tế hàng đầu thế giới. Hướng chiến lược giáo dục vào cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và sự phát triển kinh tế, đã tạo nên “Sự thần kỳ Nhật Bản”.

Tuy ở Nhật không có hệ thống trường lớp dành riêng cho năng khiếu, nhưng việc cạnh tranh rất gay gắt qua các kỳ kiểm tra, thi tuyển vào các trường Đại học, buộc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] học sinh và gia đình phải đầu tư, phải vươn lên, phải phát triển năng khiếu, tài năng. Trong tác phẩm phương Tây, Plato cũng đã nêu lên các hình thức giáo dục đặc biệt cho HSG. Ở châu Âu trong suốt thời Phục hưng, những người có tài năng về nghệ thuật, kiến trúc, văn học. đều được nhà nước và các tổ chức cá nhân bảo trợ, giúp đỡ.

Nước Mỹ mãi đến thế kỉ XIX mới chú ý tới vấn đề giáo dục HSG và tài năng. Đầu tiên là hình thức giáo dục linh hoạt tại trường St.Public Schools Louis 1868 cho phép những HSG học chương trình 6 năm trong vòng 4 năm; sau đó lần lượt là các trường Woburn; Elizabeth; Cambridge… Và trong suốt thế kỉ XX, HSG đã trở thành một vấn đề của nước Mỹ với hàng loạt các tổ chức và các trung tâm nghiên cứu, bồi dưỡng HSG ra đời như: Mensa (1946), The American Association for the Gifted (1953), The Department of Education Published National Excelence: A Case for Developing America’s Talent (1993). Năm 2002 có 38 bang của Hoa Kỳ có đạo luật về giáo dục HSG (Gifted & Talented Student Education Act) trong đó 28 bang có thể đáp ứng đầy đủ cho việc giáo dục HSG. Nhà nước có chính sách phát hiện tuyển chọn các loại HSG, học sinh năng khiếu hàng năm với nhiều hình thức: Biểu diễn thi đấu, thi viết, thi diễn thuyết ở từng tiểu bang và trong phạm vi cả nước.

Về hình thức đào tạo, bồi dưỡng thì rất phong phú, đa dạng … Tất cả đều theo nguyên tắc giáo dục chuyên biệt, vừa chú trọng đảm bảo kiến thức phổ thông chung, vừa quan tâm tới năng khiếu, sở trường của từng học sinh. Các nước phát triển như Anh, Pháp, Đức, Liên Xô (trước đây) … đã hoàn thành phổ cập giáo dục và từ thế kỷ XIX cũng đã chú ý nhiều đến công tác bồi dưỡng HSG. Thi HSG là một trong các hình thức phát hiện để tuyển chọn bồi dưỡng năng khiếu: Liên bang Xô Viết có bài viết từ những năm 70 rằng: “Theo thống kê, hơn 90% các nhà Toán học Xô Viết đều xuất thân từ thi HSG”. “Nước Đức cũng có hệ thống thi HSG toán được tổ chức chặt chẽ từ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cấp cơ sở (trường phổ thông) tới cấp quốc gia.

Nước Anh thành lập Viện hàn lâm quốc gia dành cho HSG và tài năng trẻ (The National Academy for Gifted and Talented Youth) [37]; Hiệp hội quốc gia dành cho HSG (The National Association for Gifted Children)[38], vàwebsite hướng dẫn giáo viên dạy cho HSG và học sinh tài năng (Guidance for Teachers in Teaching Gifted and Talented Students)[39]. Từ năm 2001 chính quyềnNew Zealand đã phê chuẩn kế hoạch phát triển chiến lược HSG [40]. CHLB Đức có Hiệp hội dành cho HSG và tài năng Đức (German Society for The Gifted and Talented Child) [35]. Ở phương Đông, một số quốc gia có nền giáo dục chú trọng phát triển HSG, HS tài năng phải kể đến Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc, Việt Nam.Đặc biệt, Singapore có hẳn chương trình giáo dục dành cho học sinh giỏi (Gifted Education Progamme).

Ở Trung Quốc, từ đời nhà Đường, những trẻ em có tài đặc biệt được mời đến sân Rồng để học tập và được giáo dục bằng những hình thức đặc biệt. Từ năm 1985, Trung Quốc thừa nhận phải có một chương trình giáo dục đặc biệt dành cho hai loại đối tượng học sinh yếu kém và HSG, trong đó cho phép các HSG có thể học vượt lớp. Giáo dục Phổ thông Hàn Quốc có một chương trình đặc biệt dành cho HSG nhằm giúp chính quyền phát hiện học sinh tài năng từ rất sớm. Năm 1994 có khoảng 57/174 cơ sở giáo dục ở Hàn Quốc tổ chức chương trình đặc biệt dành cho HSG [36].

Một trong 15 mục tiêu ưu tiên của Viện quốc gia nghiên cứu giáo dục và đào tạo Ấn Độ là phát hiện và bồi dưỡng học sinh tài năng. Nhìn chung các nước đều dùng hai thuật ngữ chính là gift (giỏi, có năng khiếu) và talent (tài năng). Có thể nói, hầu như tất cả các nước đều coi trọng vấn đề đào tạo và bồi dưỡng HSG trong chiến lược phát triển chương trình giáo dục phổ thông. Nhiều nước ghi riêng thành một mục dành cho HSG, một số nước coi đó là một dạng của giáo dục đặc biệt hoặc chương trình đặc biệt.

Tuy ở mỗi nước 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] có những quy định khác nhau về đào tạo bồi dưỡng HSG, HSNK nhưng phải khẳng đinh rằng, vấn đề bồi dưỡng HSG đã được nhiều quốc gia trên thế giới chú ý, và coi đó là một phần quan trọng trong công tác giáo dục đào tạo của đất nước mình. Ở Việt Nam Vấn đề bồi dưỡng hiền tài đã được nhiều triều đại ở Việt Nam coi là công việc hàng đầu của đất nước và đúc rút thành kinh nghiệm quý báu: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Để tuyển chọn người hiền tài, từ xa xưa ông cha ta đã xây dựng nhiều hình thức như: Thi Hương, thi Hội, thi Đình, những thi đấu biểu diễn, suy tôn, tiến cử, tự tiến cử, kết hợp với thi cử, với nhiều nội dung, hình thức phong phú. Việc phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài thể hiện rõ từ thời kỳ nhà Lý, qua việc xây dựng trường Quốc Tử Giám – trường bồi dưỡng nhân tài đầu tiên của nước ta từ thời phong kiến còn lưu lại cho đến ngày nay.

Sau nhà Lý, các triều đại phong kiến vẫn tiếp tục duy trì, phát triển truyền thống quý trọng người tài, làm phong phú kho tàng văn hóa dân tộc và góp phần làm rạng rỡ đất nước. Nhiều danh nhân văn hóa, các nhà khoa học, các tướng tài kiệt suất, … của dân tộc ta đã được thế giới vinh danh, ngưỡng mộ. Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, ngày 20/11/1946, trong bài viết “Tìm người tài đức”, Hồ Chủ Tịch khẳng định: “Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết phải có người tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu gì người có tài, có đức”. Muốn có nhân tài phải “trồng”, phải chăm sóc, bồi dưỡng rất công phu mới mong gặt hái thành công.99] Kế thừa truyền thống hiếu học, trọng giáo dục, trọng nhân tài của dân tộc Việt Nam, trong nhiều thập kỷ qua, kể cả trong hoàn cảnh hết sức khó khăn của các cuộc kháng chiến chống xâm lược và can thiệp của nước ngoài, nhân dân ta, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng sự nghiệp GD&ĐT, quan tâm đến nhân tố con người và bồi dưỡng người tài.

Đặc biệt là những năm gần đây, từ khi có nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII thì vấn đề nâng cao dân trí, 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài càng được coi trọng. Với quan điểm “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” thì chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến và đội ngũ HSG ngày càng tăng cả về chất và về lượng. Vì thế HSG Việt Nam ngày càng được phát triển qua số lượng HSG đạt giải cao trong kỳ thi của khu vực và thế giới. Trước đây, vấn đề nhận thức về nhân tài chưa đầy đủ nên đã mở các trường chuyên, lớp chọn để bồi dưỡng HSG ngay từ bậc học Tiểu học.

Qua các năm thực hiện cho thấy việc mở trường chuyên lớp chọn tạo cho đội ngũ HSG đạt chất lượng cao trong các kỳ thi chọn HSG. Song bên cạnh đó trường chuyên lớp chọn có những điểm bất cập sau: + Việc lựa chọn trường, lớp, giáo viên cho con em của phụ huynh làm ảnh hưởng tới tâm lý học sinh và giáo viên. + Học sinh không được giáo dục toàn diện nên không phù hợp với yêu cầu của xã hội và ảnh hưởng tới quá trình phát triển nhân cách của học sinh (học sinh học lệch do quy chế thi HSG chỉ quy định thi một trong hai môn Toán hoặc Tiếng Việt). Vì thế học sinh không cân bằng về lượng kiến thức trong cuộc sống.