Biện pháp quản lý các dự án hợp tác quốc tế và đào tạo tại trường Đại học Giao thông Vận tải

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích biện pháp quản lý dự án hợp tác quốc tế và đào tạo tại Trường Đại học Giao thông Vận tải hiện nay.

• Tác giả: Bùi Thị Giang
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Quốc Chí
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện pháp quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo tại trường Đại học Giao thông Vận tải trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 5. Phạm vi nghiên cứu
• 6. Phương pháp nghiên cứu
• 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Dự án về đào tạo
• 1.3. Dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 1.4. Chất lượng dự án
• 1.5. Quản lý dự án và quản lý dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 1.6. Đặc trưng, nội dung, mục tiêu và phương thức quản lý dự án
• 1.7. Quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
• 2.1. Giới thiệu về trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.3. Quá trình hình thành và phát triển Phòng Đối ngoại - trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.4. Thực trạng các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.5. Vài nét về các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.6. Đặc điểm của các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2.7. Quá trình hình thành và triển khai các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2.8. Vai trò của các đối tác trong dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2.9. Đánh giá những thành tựu đạt được của các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2.10. Đánh giá những tồn tại của các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 2.11. Thực trạng công tác quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo ở trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.12. Quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải
• 2.13. Nhận định những vấn đề trong công tác quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Định hướng phát triển của trường Đại học Giao thông Vận tải trong bối cảnh mới
• 3.3. Phương hướng phát triển hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải trong giai đoạn mới
• 3.4. Mục tiêu phát triển hợp tác quốc tế về đào tạo của trường Đại học Giao thông Vận tải
• 3.5. Biện pháp quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo tại trường Đại học Giao thông Vận tải trong giai đoạn hiện nay
• 3.5.1. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 3.5.2. Hoàn thiện và bổ sung các văn bản hướng dẫn về quản lý các dự án hợp tác quốc tế
• 3.5.3. Đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý dự án hợp tác quốc tế về đào tạo
• 3.5.4. Tăng cường nguồn thông tin khi xây dựng dự án
• 3.5.5. Tăng cường tìm kiếm nguồn tài chính để thực hiện dự án
• 3.5.6. Tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá hoạt động của dự án
• 3.5.7. Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề ra
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Công tác cử cán bộ, sinh viên đi học ở nước ngoài
• Phụ lục 2: Tình hình tài chính trường Đại học Giao thông Vận tải giai đoạn 2001-2006
• Phụ lục 3: Tổng hợp các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo từ năm 1996 đến năm 2008
• Phụ lục 4: Phiếu điều tra

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải

Quản lý dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải là một lĩnh vực quan trọng trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Các dự án này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn khẳng định vị thế của nhà trường trong khu vực và thế giới. Việc quản lý hiệu quả các dự án này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và một hệ thống quản lý bài bản.

1.1. Khái niệm và vai trò của dự án hợp tác quốc tế

Dự án hợp tác quốc tế là những chương trình được thực hiện giữa các tổ chức giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Vai trò của các dự án này là rất lớn, giúp cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao trình độ giảng viên và sinh viên.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Đại học Giao thông Vận tải

Đại học Giao thông Vận tải được thành lập từ năm 1945 và đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Trong suốt quá trình này, nhà trường đã tích cực tham gia vào các dự án hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

II. Thách thức trong quản lý dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc quản lý các dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải cũng gặp không ít thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của các dự án và sự phát triển bền vững của nhà trường.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn lực và nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực quản lý dự án. Điều này dẫn đến việc triển khai các dự án không đạt hiệu quả như mong muốn.

2.2. Khó khăn trong việc phối hợp giữa các bên liên quan

Sự phối hợp giữa các bên liên quan trong các dự án hợp tác quốc tế thường gặp khó khăn do sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và quy trình làm việc. Điều này có thể gây ra sự chậm trễ và giảm hiệu quả của dự án.

III. Phương pháp quản lý dự án hợp tác quốc tế hiệu quả tại Đại học Giao thông Vận tải

Để nâng cao hiệu quả quản lý các dự án hợp tác quốc tế, Đại học Giao thông Vận tải cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao chất lượng dự án.

3.1. Xây dựng quy trình quản lý dự án rõ ràng

Việc xây dựng một quy trình quản lý dự án rõ ràng và cụ thể sẽ giúp các bên liên quan hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của mình, từ đó nâng cao hiệu quả triển khai dự án.

3.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

Đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý dự án là rất cần thiết. Các cán bộ này cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để quản lý hiệu quả các dự án hợp tác quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đại học Giao thông Vận tải

Các dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ các dự án này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần phát triển bền vững cho nhà trường.

4.1. Các dự án tiêu biểu và kết quả đạt được

Nhiều dự án hợp tác quốc tế đã được triển khai thành công tại Đại học Giao thông Vận tải, mang lại những kết quả đáng ghi nhận trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

4.2. Tác động của các dự án đến sinh viên và giảng viên

Các dự án hợp tác quốc tế không chỉ nâng cao trình độ cho sinh viên mà còn giúp giảng viên cập nhật kiến thức mới, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy và nghiên cứu.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý dự án hợp tác quốc tế

Quản lý dự án hợp tác quốc tế tại Đại học Giao thông Vận tải cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Những biện pháp và phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nhà trường nâng cao hiệu quả và khẳng định vị thế trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Đại học Giao thông Vận tải cần xác định rõ định hướng phát triển trong lĩnh vực hợp tác quốc tế, từ đó xây dựng các kế hoạch cụ thể để thực hiện.

5.2. Tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế

Việc tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế sẽ giúp Đại học Giao thông Vận tải mở rộng cơ hội và nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, giáo dục đại học Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới căn bản và toàn diện nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trường Đại học Giao thông Vận tải với bề dày lịch sử hình thành từ năm 1945 và thành lập chính thức năm 1962, đã đào tạo trên 42.000 thạc sĩ, tiến sĩ và cán bộ kỹ thuật cho đất nước. Nhằm nâng cao vị thế và năng lực học thuật, việc phát triển các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo được xác định là hướng đi chiến lược.

Tuy nhiên, công tác quản lý các chương trình này đang đối diện với nhiều rào cản nội tại. Báo cáo thống kê của Phòng Đối ngoại từ năm 1995 đến năm 2008 chỉ ra rằng chỉ có khoảng 60% tổng số dự án đã ký kết được đưa vào triển khai thực tế, và trong số các dự án được thực hiện, chỉ 70% đạt được toàn bộ mục tiêu đề ra ban đầu. Sự thiếu đồng bộ trong quy trình quản lý, thiếu hụt cơ sở pháp lý và tính chuyên nghiệp của đội ngũ điều hành là nguyên nhân cốt lõi làm giảm hiệu quả hợp tác.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý dự án giáo dục, đánh giá toàn diện thực trạng triển khai các dự án liên kết quốc tế tại Trường Đại học Giao thông Vận tải trong giai đoạn 1995-2008, từ đó xây dựng hệ thống 6 nhóm biện pháp quản lý khoa học, khả thi cho giai đoạn phát triển mới. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp nâng cao tỷ lệ hoàn thành dự án, tối ưu hóa nguồn lực tài trợ quốc tế với giá trị hàng trăm nghìn Euro và thiết lập chuẩn mực quản trị hiện đại cho nhà trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý dự án hiện đại và lý thuyết quản lý giáo dục đại học trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Khung phân tích vận dụng mô hình tam giác quản lý dự án Project Management Triangle, biểu thị mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ giữa 3 yếu tố cốt lõi: kết quả chất lượng, chi phí ngân sách và thời gian hoàn thành. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp mô hình chu trình quản lý dự án trải qua 5 giai đoạn liên hoàn: xác định cơ hội và tính khả thi, xây dựng quan điểm tổng quát, triển khai kế hoạch tổ chức, kiểm chứng làm thử, thực hiện và điều chỉnh.

Luận văn phân tích và đối sánh 3 cấu trúc tiếp cận tổ chức dự án cơ bản gồm: mô hình quản lý độc lập tách biệt về chức năng, mô hình quản lý theo chiều dọc trực thuộc phòng ban, và mô hình ma trận quản lý theo chiều ngang cắt qua các bộ phận chuyên môn. Bốn khái niệm học thuật chủ chốt được chuẩn hóa bao gồm:

1. Dự án đào tạo như một loại hình dự án đặc thù nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2. Dự án hợp tác quốc tế về đào tạo với sự tham gia của đối tác nước ngoài về chương trình và học liệu.
3. Chất lượng dự án được đo lường qua sự thỏa mãn nhu cầu xã hội và chuẩn đầu ra của người học.
4. Quản lý dự án giáo dục là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý nhằm tối ưu hóa các nguồn lực hữu hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ hệ thống văn bản pháp quy của Chính phủ như Nghị định số 06/2000/NĐ-CP và Nghị định số 18/2001/NĐ-CP, báo cáo tổng kết giai đoạn 13 năm (1995-2008) của Phòng Đối ngoại, cùng dữ liệu khảo sát thực tế từ 1037 cán bộ, giảng viên của Trường Đại học Giao thông Vận tải.

Về phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra bằng bảng hỏi với cỡ mẫu khảo sát gồm 85 cán bộ quản lý, giảng viên tham gia trực tiếp vào các chương trình đối ngoại. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn nhằm bảo đảm 100% đối tượng tham gia khảo sát đều có chuyên môn sâu, kinh nghiệm quản lý thực tế hoặc trực tiếp giảng dạy trong các chương trình liên kết quốc tế. Bên cạnh đó, phương pháp phỏng vấn chuyên sâu được thực hiện đối với 12 chuyên gia, lãnh đạo cấp khoa, viện và ban giám hiệu.

Dữ liệu định lượng thu thập từ phiếu hỏi được xử lý và phân tích bằng phương pháp thống kê mô tả, tính điểm trung bình mức độ cần thiết và tính khả thi. Việc lựa chọn phương pháp phân tích kết hợp định tính và định lượng nhằm bảo đảm tính khách quan, giúp nhận diện chính xác các điểm nghẽn trong quy trình quản trị dự án từ cấp cơ sở đến cấp hoạch định chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực chứng cho thấy hoạt động hợp tác quốc tế về đào tạo của Trường Đại học Giao thông Vận tải đã đạt được những bước tiến đáng ghi nhận nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế căn bản:

Thứ nhất, quy mô và mạng lưới đối tác được mở rộng nhanh chóng với hơn 20 trường đại học và tổ chức quốc tế lớn. Nhiều dự án tài trợ không hoàn lại được khai thác thành công, tiêu biểu như 2 dự án do Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD) tài trợ: Dự án phát triển ngành tin học xây dựng (2003-2006) trị giá 58.000 Euro và Dự án đào tạo chuyên ngành kết cấu xây dựng (2007-2010) trị giá 113.000 Euro. Các chương trình này đã đào tạo thành công 44 thạc sĩ và 17 cán bộ quản lý cho Bộ Giao thông Vận tải và Đại học Quốc gia Lào.

Thứ hai, cơ cấu chuyên ngành đào tạo có sự mất cân đối nghiêm trọng. Các chương trình kỹ sư xây dựng cầu đường bộ chiếm tới 90% tổng số chương trình hợp tác quốc tế và chiếm 80% tổng quy mô học viên tốt nghiệp. Các ngành kỹ thuật mũi nhọn khác như đầu máy toa xe, metro, tự động hóa giao thông chỉ chiếm tỷ trọng dưới 10%.

Thứ ba, hiệu quả đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành ghi nhận bước đột phá tại các lớp chất lượng cao. Các chương trình kỹ sư Cầu - Đường tiếng Anh, tiếng Pháp và Công trình giao thông Việt - Nhật thu hút bình quân 150 sinh viên mỗi năm. Riêng năm học 2007-2008, có 35 sinh viên bảo vệ đồ án tốt nghiệp bằng tiếng Anh và 25 sinh viên bảo vệ bằng tiếng Pháp, chiếm tỷ lệ 40% tổng số người học trong chương trình. Đồng thời, khoảng 130 sinh viên xuất sắc đã nhận học bổng chuyển tiếp du học bậc đại học và sau đại học tại Pháp, Bỉ và Canada.

Thứ tư, năng lực đội ngũ quản trị dự án còn nhiều hạn chế. Trong tổng số 763 giảng viên (chiếm 73,5% cán bộ toàn trường), tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ chỉ đạt khoảng 13,8% (106 người). Hầu hết nhân sự điều phối dự án tại Phòng Đối ngoại là giảng viên chuyên môn kiêm nhiệm, 100% chưa qua đào tạo nghiệp vụ quản lý dự án bài bản, dẫn đến việc quản lý chủ yếu dừng lại ở xử lý văn bản hành chính đơn thuần.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tỷ lệ dự án triển khai chỉ đạt 60% và tỷ lệ hoàn thành mục tiêu dừng lại ở 70% phản ánh rõ nét sự thiếu hụt một hệ thống kiểm soát chất lượng chuẩn hóa. Dữ liệu khảo sát từ luận văn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ hình tròn về cơ cấu phân bổ chuyên ngành hợp tác (90% tập trung ngành cầu đường, 10% các ngành kỹ thuật khác) và bảng ma trận đánh giá 6 biện pháp quản lý, trong đó điểm trung bình về mức độ cần thiết luôn đạt trên 4,2/5,0 điểm.

Nguyên nhân cốt lõi của những tồn tại trên bắt nguồn từ cơ chế quản lý kiêm nhiệm, thiếu phân cấp quyền lực rõ ràng và hệ thống văn bản quy định nội bộ chưa hoàn chỉnh. Khi đối chiếu với các nghiên cứu của các tác giả cùng thời kỳ về quản lý đối ngoại tại Đại học Quốc gia Hà Nội, kết quả nghiên cứu này tương đồng ở nhận định: năng lực cán bộ đối ngoại là mắt xích quyết định sự thành bại của hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, luận văn đã chỉ ra điểm khác biệt mang tính đặc thù của khối kỹ thuật: các dự án đào tạo kỹ sư công nghệ cao đòi hỏi chi phí đầu tư phòng thí nghiệm và chuyển giao công nghệ lớn hơn gấp 3 đến 5 lần so với các ngành kinh tế, xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý chiến lược:

1. Kiện toàn cơ cấu tổ chức quản lý dự án: Tái cấu trúc Phòng Đối ngoại theo mô hình quản trị ma trận kết hợp, phân định rõ chức năng tham mưu chiến lược và điều hành tác nghiệp. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ dự án được triển khai thực tế từ 60% lên 85% trong giai đoạn 2009-2015 do Ban Giám hiệu trực tiếp chỉ đạo.
2. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm nội bộ: Xây dựng bộ quy chế chuẩn gồm 10 quy trình quản lý dự án từ khâu thẩm định, đàm phán hợp đồng, vận hành đến chuyển giao kết quả đào tạo, ban hành hoàn tất trong vòng 6 tháng bởi Phòng Đối ngoại và Hội đồng Khoa học.
3. Chuẩn hóa và phát triển đội ngũ nhân sự quản lý: Tổ chức 2 khóa bồi dưỡng chuyên sâu hàng năm về nghiệp vụ quản lý dự án quốc tế và năng lực ngoại ngữ chuyên ngành, bảo đảm 100% cán bộ phụ trách dự án đạt chứng chỉ nghiệp vụ tiêu chuẩn vào năm 2012.
4. Tăng cường hệ thống thông tin dự báo và xây dựng dự án: Ứng dụng hệ thống dữ liệu số hóa theo dõi thị trường đào tạo quốc tế, tăng số lượng đề xuất dự án mới thêm 20% mỗi năm do các Khoa chuyên môn và Viện nghiên cứu chủ trì.
5. Đa dạng hóa các kênh huy động nguồn lực tài chính: Chủ động kết hợp vốn đối ứng từ ngân sách Nhà nước (như Quyết định số 7581/QĐ-BGDĐT phê duyệt Chương trình tiên tiến hợp tác với Đại học Leeds - Anh) với nguồn tài trợ quốc tế và học phí tự trang trải, giảm mức độ phụ thuộc tài chính đơn nguồn xuống dưới 40%.
6. Thiết lập quy trình kiểm tra, giám sát và đánh giá định kỳ: Áp dụng bộ chỉ số đo lường hiệu suất KPI trong nghiệm thu từng giai đoạn dự án, thực hiện kiểm toán chất lượng độc lập 6 tháng/lần do Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám hiệu và các nhà quản lý cơ sở giáo dục đại học: Cung cấp khung năng lực và mô hình tổ chức quản trị dự án tối ưu, giúp lãnh đạo các trường đại học khối kỹ thuật hoạch định chiến lược hội nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh học thuật với hơn 20 đối tác quốc tế.
• Cán bộ phòng Đối ngoại và Giám đốc ban quản lý dự án: Đóng vai trò như một cuốn cẩm nang tác nghiệp chi tiết với 100% quy trình được chuẩn hóa, từ khâu thiết lập thỏa thuận hợp tác đến khâu nghiệm thu, giải ngân và chuyển giao công nghệ đào tạo.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý Giáo dục: Tài liệu tham khảo học thuật giá trị với nguồn dữ liệu khảo sát thực chứng từ 85 chuyên gia, đóng góp phương pháp luận nghiên cứu sâu sắc về hợp tác quốc tế trong giáo dục kỹ thuật công nghệ.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Cung cấp cơ sở thực tiễn để rà soát, điều chỉnh các thông tư hướng dẫn thực thi Nghị định 06/2000/NĐ-CP và Nghị định 18/2001/NĐ-CP, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho liên kết đào tạo có yếu tố nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ dự án hợp tác quốc tế được triển khai thực tế tại Trường Đại học Giao thông Vận tải chỉ đạt mức 60% trong giai đoạn 1995-2008?
Nguyên nhân chủ yếu do hạn chế về năng lực quản lý dự án của đội ngũ cán bộ kiêm nhiệm, sự thiếu hụt cơ sở pháp lý đồng bộ và khó khăn trong việc bố trí nguồn vốn đối ứng nội bộ, dẫn đến nhiều thỏa thuận đã ký kết nhưng không thể kích hoạt vận hành.

Cơ cấu các chuyên ngành liên kết quốc tế của trường có sự lệch pha như thế nào?
Số liệu thống kê chỉ ra rằng 90% số chương trình đào tạo tập trung vào chuyên ngành kỹ sư xây dựng cầu đường bộ, chiếm 80% tổng số sinh viên tốt nghiệp. Các ngành giao thông đô thị, đầu máy toa xe và kinh tế vận tải chiếm tỷ trọng rất nhỏ.

Mô hình quản lý dự án nào được chứng minh là phù hợp nhất cho trường đại học kỹ thuật?
Mô hình ma trận quản lý theo chiều ngang được đánh giá tối ưu nhất vì cho phép kết hợp linh hoạt giữa chuyên môn sâu của các khoa chuyên ngành với năng lực điều phối pháp lý, đối ngoại chuyên nghiệp của Phòng Đối ngoại.

Chương trình đào tạo tiên tiến ngành công trình giao thông của trường có điểm gì nổi bật?
Chương trình được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt theo Quyết định 7581/QĐ-BGDĐT năm 2007, hợp tác trực tiếp với Đại học Leeds (Vương quốc Anh), nhập khẩu 100% khung chương trình quốc tế và giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh.

Dự án tài trợ của tổ chức DAAD đã đóng góp những gì cho năng lực giảng dạy của nhà trường?
DAAD đã tài trợ 2 dự án trọng điểm trị giá 58.000 Euro và 113.000 Euro, giúp thành lập chuyên ngành mới về tin học xây dựng, nâng cấp phòng tính toán kết cấu và đào tạo nâng cao trình độ thạc sĩ, tiến sĩ cho hàng chục giảng viên nguồn.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa hệ thống cơ sở lý luận về quản lý dự án đào tạo quốc tế với chu trình 5 giai đoạn và mô hình ma trận phối hợp đa chức năng.
• Đánh giá toàn diện thực trạng hợp tác quốc tế giai đoạn 1995-2008, làm rõ bức tranh cơ cấu chuyên ngành với 90% tập trung vào xây dựng cầu đường và 40% sinh viên bảo vệ đồ án ngoại ngữ.
• Nhận diện chính xác 4 điểm nghẽn quản trị, lý giải nguyên nhân tỷ lệ hoàn thành mục tiêu dự án chỉ đạt mức 70%.
• Xây dựng 6 nhóm giải pháp đồng bộ, có tính khả thi cao, được 85 chuyên gia khảo sát đánh giá đạt mức cần thiết trên 4,2/5,0 điểm.
• Đóng góp luận cứ khoa học giúp nhà trường triển khai thành công Chương trình tiên tiến theo Quyết định 7581/QĐ-BGDĐT và định hướng tầm nhìn quản trị giai đoạn 2009-2015.

Các cơ sở giáo dục đại học và nhà nghiên cứu quan tâm đến mô hình quản trị dự án giáo dục tiên tiến có thể khai thác, vận dụng toàn bộ hệ thống biểu mẫu và quy trình quản lý trong luận văn nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài Chương II: Thực trạng công tác quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo tại trường Đại học Giao thông Vận tải Chương III: Biện pháp quản lý các dự án hợp tác quốc tế về đào tạo tại trường Đại học Giao thông Vận tải trong giai đoạn hiện nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Dự án Dự án là cách tiếp cận trong quản lý được sử dụng rất nhiều trên thế giới.

Tuy nhiên cách tiếp cận này mới chỉ được đưa vào Việt nam những năm gần đây và trở nên một thuật ngữ quen thuộc đối với các nhà quản lý trong vòng hơn một thập kỷ qua, từ những dự án ODA đầu tiên vào năm 1993 (trước đó có dự án ODA vào năm 1978, nhưng do những điều kiện lịch sử đã bị đình hoãn). Có nhiều cách định nghĩa “dự án” khác nhau, tùy theo mục đích mà nhấn mạnh một khía cạnh nào đó:  Dự án có thể xem là một hoạt động (đơn vị công việc) được tiến hành bởi một nhóm người (một đội- team work) để đạt được những mục tiêu (sản phẩm) nhất định, trong khoảng thời gian nhất định và với chi phí xác định.  Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù , một nhiệm vụ cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thực thể mới.  Dự án là việc thực hiện một mục đích hay nhiệm vụ công việc nào đó dưới sự ràng buộc về yêu cầu và nguồn vật chất đã định.

Thông qua việc thực hiện dự án để cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã đề ra và kết quả của nó có thể là một sản phẩm hay một dịch vụ mà bạn mong muốn. Mặc dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau, nhưng có thể rút ra một số đặc trưng cơ bản cuả dự án như sau:  Tính mục đích: mục tiêu được xác định tường minh và cụ thể, có tính lượng hóa cao. Kết quả của tất cả các dự án đều phải được xác định rõ. Kết quả này có thể là một tòa nhà, một dây chuyền công nghệ được chuyển giao 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hay một đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp thông qua hoạt động dự án.

Có thể nói dự án là một hệ thống phức tạp, được phân chia thành nhiều bộ phận, phân hệ khác nhau để thực hiện và quản lý nhưng đều phải thống nhất đảm bảo các mục tiêu chung về thời gian, chi phí và việc hoàn thành với chất lượng cao.  Tính hạn chế về thời gian : Dự án là một hoạt động mang tính sáng tạo. Giống như các thực thể sống, dự án cũng trải qua các giai đoạn: hình thành, phát triển, có thời điểm bắt đầu và kết thúc…(Hình 1. Vòng đời dự án ).

Một dự án không thể kéo dài vô hạn định, chúng phải được hoàn thành trong một khoảng thời gian định trước. Khi kết thúc dự án, kết quả dự án phải được chuyển giao cho bộ phận quản lý vận hành và nhóm quản trị dự án giải tán. Vòng đời dự án  Nguồn lực được cung ứng và sử dụng hợp lý, đạt hiệu quả cao.  Tính bất biến của kết quả dự án.

Khi thực hiện dự án, giám đốc dự án buộc phải đảm bảo chắc chắn sự thành công của nó bởi vì nguồn nhân, tài, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vật lực của dự án vốn đã được xác định và chi phí của nó vốn đã được tính toán từ trước.  Đặc điểm tổ chức và quản lý dự án : Dự án thường có một cơ cấu tổ chức đặc thù, huy động sự tham gia của nhiều nguồn nhân lực, huy động sự đóng góp tài chính từ nhiều nguồn vốn, nguồn cung ứng khác nhau.  Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tƣơng tác phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng với quản lý dự án. Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư, người thụ hưởng dự án, các nhà tư vấn, cộng tác viên, các cơ quan quản lý nhà nước.

Tùy theo tính chất dự án mà các thành phần trên cũng khác nhau. Để thực hiện thành công mục tiêu của dự án, các nhà quản lý dự án cần duy trì thường xuyên mối quan hệ với các bộ phận quản lý khác.  Môi trƣờng hoạt động linh hoạt. Quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia nhau cùng một nguồn lực khan hiếm của tổ chức.

Dự án “cạnh tranh ” lẫn nhau và cạnh tranh với các hoạt động khác nhau trong tổ chức lớn. Trong quản lý, nhiều trường hợp, các thành viên ban quản lý dự án lại có “hai thủ trưởng ” nên không biết phải thực hiện mệnh lệnh của cấp trên trực tiếp nào nếu hai mệnh lệnh lại mâu thuẫn nhau… Do đó, môi trường quản lý dự án có nhiều quan hệ phức tạp nhưng năng động và linh hoạt.  Tính bất định và độ rủi ro cao. Hầu hết các dự án đòi hỏi qui mô tiền vốn, vật tư và lao động rất lớn để thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định.

Tuy nhiên mỗi dự án đều có tính không xác định của nó, tức là trong khi thực hiện dự án cụ thể, do tác động của hoàn cảnh bên trong và bên ngoài nên việc thực hiện đó tất nhiên có sự thay đổi so với kế hoạch ban đầu. Mặt khác, thời gian đầu tư và vận hành có thể bị kéo dài nên các các dự án đầu tư phát triển thường có độ rủi ro cao. Vì thế, trước khi thực hiện dự án cần phân tích đầy đủ các nhân tố bên trong và bên ngoài mà chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới dự 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trong quá trình thực hiện mục tiêu dự án cũng cần tiến hành quản lý và khống chế có hiệu quả nhằm tránh được những sai sót xảy ra.

Điều này có nghĩa là khả năng gặp rủi ro luôn tồn tại như một đặc điểm, một thuộc tính gắn liền với dự án. Vì vậy, ngăn chặn, giảm thiểu rủi ro luôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của những người làm công tác quản lý dự án.  Đặc điểm công nghệ: dự án thường hướng tới phát kiến hoặc sử dụng các công nghệ ở mức tiên tiến nhất có thể, kể cả công nghệ cứng (hardware) cũng như công nghệ mềm (software) bao gồm cả những tri thức và kỹ năng chuyên biệt.  Đặc điểm về không gian, địa lý : dự án có thể có tác động hay được triển khai trên một không gian địa lý phù hợp với mục tiêu của dự án.

 Tác động của dự án: dự án có thể có những tác động tức thời về kinh tế-xã hội hay quân sự và cũng có những tác động dài hạn. Dự án về đào tạo Dự án về đào tạo là một loại dự án đặc thù để phát triển nguồn nhân lực. Thông qua việc thực hiện dự án để cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã đề ra và kết quả của nó là cá nhân hay tổ chức đã được nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo. Những dự án thuộc loại hình này bao gồm việc đào tạo giáo viên, đào tạo cán bộ quản lý, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ giáo viên đến việc nâng cao năng lực quản lý cụ thể như năng lực lập kế hoạch phát triển giáo dục, năng lực quản lý tài chính trong giáo dục, năng lực giám sát, đánh giá việc triển khai dự án, chương trình mục tiêu và năng lực đánh giá kết quả, thành tựu học tập của học sinh một cấp học, bậc học cụ thể…Các dự án về đào tạo thường có phạm vi tác động, ảnh hưởng rộng gồm nhiều địa chỉ và đối tượng thụ hưởng.

Đây là một trong những hình thức dự án đem lại hiệu quả thiết thực nhất, rõ nét nhất cho nguồn nhân lực của xã hội. Thời gian hoạt động của mỗi dự án 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] về đào tạo tùy thuộc vào mục tiêu ban đầu của dự án, tính cấp thiết của dự án và chất lượng của dự án được công chúng công nhận. Dự án hợp tác quốc tế về đào tạo Khái niệm về chương trình/dự án hợp tác quốc tế về đào tạo sẽ được nhìn nhận với nghĩa tương đối rộng, bao gồm các hoạt động đào tạo có sự hợp tác tham gia của các tổ chức đào tạo trong nước và nước ngoài nhằm cung cấp cho người học chương trình học tập và bằng cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đặc điểm chung cơ bản của các chương trình /dự án này là sự tham gia của các đối tác nước ngoài trong quá trình đào tạo.

Với hình thức này, người học đạt được mục tiêu quan trọng nhất là có “trình độ học vấn quốc tế ” qua việc được theo học một chương trình quốc tế với các giảng viên quốc tế và có thể cùng với sự hợp tác của các giảng viên trong nước và cuối cùng có một tấm bằng quốc tế, được công nhận quốc tế. Trình độ đạt được của sinh viên/học viên sau khi ra trường không chỉ dừng lại ở các nội dung chuyên môn, mà còn được thể hiện ở khả năng sử dụng ngôn ngữ chương trình đó và những lợi ích khác nữa. Đối với các sinh viên/học viên theo học ở chương trình hợp tác quốc tế đào tạo tại chỗ, sinh viên có đầy đủ các yếu tố cơ bản của một sinh viên đi du học ở nước ngoài: theo học chương trình của nước ngoài, học bằng ngôn ngữ nước ngoài, được học tập và làm việc với các giảng viên nước ngoài, trong khi đó họ lại có lợi thế là chi phí thấp, tài chính thấp hơn cho cả khóa đào tạo, cho nên các chương trình này ngày càng được mở rộng và đã trở thành xu thế chung của các nước đang phát triển có mức thu nhập thấp nhưng có khát vọng vươn lên trong quá trình hội nhập quốc tế. Có thể nhìn thấy những bài học đó từ nền giáo dục của Thái lan, Malaysia…với rất nhiều trường có các chương trình liên thông liên kết với nước ngoài, từ đó tạo ra môi trường đào tạo mang 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tính quốc tế ngay trong nước, thu hút được các sinh viên nước ngoài đến học tập.