Chương 1: Cơ sở lý luận về QL ĐN GV ở các trường THPT đáp ứng Chương trình GD phổ thông 2018. Chương 2: Thực trạng QL ĐN GV ở các trường THPT huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình đáp ứng Chương trình GD phổ thông 2018. Chương 3: Một số biện pháp QL ĐN GV ở các trường THPT huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình đáp ứng Chương trình GD phổ thông 2018. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Sự nghiệp giáo dục đào tạo của nước ta đang đứng trước những thách thức lớn lao và có nhiệm vụ mang tính lịch sử. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo trở thành mục tiêu, động lực quan trọng của toàn bộ đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ Hội nghị TW2 khóa VIII, Đảng ta đã chỉ rõ: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh” [1]. Luật giáo dục năm 2019 c ng khẳng định: “Nhà giáo có vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục, có vị thế quan trọng trong xã hội, được xã hội tôn vinh”.
Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành TW Đảng khóa XI c ng đã đưa “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo” vào 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp nhằm “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế” [2]. Thủ tướng Chính phủ c ng đã ban hành Quyết định số 732/QĐ-TTg, ngày 29/4/2016 phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý cơ s giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông giai đoạn 6- , định hướng đến năm 5”. Mục tiêu của Đề án nhằm đào tạo, bồi dưỡng ĐN nhà giáo và CB QL cơ sở GD bảo đảm chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa GD phổ thông; góp phần thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT [18]. Chiến lược phát triển GD giai đoạn 2011 - 2020 của Chính phủ khẳng định: “Phát triển đội ngũ nhà giáo đảm bảo về số lượng, hợp lý về chất lượng, đáp ứng yêu cầu v a tăng quy mô, v a nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục” [16].
8 Điều này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của công tác phát triển ĐN GV hiện nay. ác nghiên cứu về qu n lý đ i ng giáo viên Vấn đề QL, phát triển ĐN CB QL, GV, nhìn chung đã được nghiên cứu từ rất sớm ở nhiều quốc gia như: Anh, Mỹ, Úc, xứ Wales, New Zealand, Singapore, Malaysia,… Lĩnh vực nghiên cứu của các tác giả c ng rất đa dạng, từ quy hoạch, dự báo, đào tạo, bồi dưỡng, đến sử dụng và đánh giá ĐN GV. Tuy nhiên, những nghiên cứu đó đều mang tính đặc thù quốc gia, vì vậy rất cần những công trình nghiên cứu ở nước ta để có thể đề xuất các giải pháp thực sự mang tính khả thi. Việt Nam hiện nay, c ng có khá nhiều công trình nghiên cứu về ĐN GV, phát triển ĐN GV, QL ĐN GV, bồi dưỡng ĐN GV ở các cấp học, bậc học khác nhau.
Có thể kể đến: Tác giả Đặng Quốc Bảo với công trình: “Về phạm tr nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường trong bối cảnh hiện nay” [3], Tác giả Trần Kiểm với công trình: “ hoa học quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực ti n” [31 , Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc với bài viết “Chính sách đối với giáo viên giỏi của các nước trên thế giới, Việt Nam và các khuyến nghị đối với chính sách giáo viên giỏi Việt Nam” [36 … Đặc biệt luận án Tiến sĩ “Những xu thế quản lý hiện đại và việc vận dụng vào quản lý giáo dục” của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc bảo vệ năm 2005, đã đưa ra những tiêu chí và các biện pháp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển ĐN GV dưới góc độ QL [35]. Trong đề tài cấp thành phố của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục Đặc biệt thành phố Đà Nẵng “Giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên phổ thông của thành phố Đà Nẵng” do Nguyễn Hoàng Long làm chủ nhiệm đề tài năm 2013, trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng ĐN GV và tình hình thực tiễn, nhóm nghiên cứu đã đề xuất hệ thống giải pháp xây dựng và phát triển ĐN GV phổ thông của thành phố Đà Nẵng đồng 9 bộ từ khâu đào tạo - bồi dưỡng - sử dụng - đến việc thực hiện các chế độ chính sách c ng như xây dựng các cơ sở vật chất cần thiết cho hoạt động sư phạm của mỗi GV và cả ĐN GV [34]. Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam có bài “Phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” của tác giả Mỹ Anh năm 2017 chỉ rõ “Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đang được đẩy mạnh, việc đặt ra những yêu cầu đổi mới về vai trò của đội ngũ nhà giáo ngày càng tr nên cấp thiết, đặc biệt khi mục tiêu giáo dục là hình thành nhân cách và phát triển các năng lực cá nhân cho người học” [49]. Luận án “Quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Bến Tre đáp ứng đổi mới giáo dục” của tác giả Lê Văn Chín đã khẳng định đổi mới quản lý đội ng giáo viên tiểu học theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa là vấn đề cấp thiết trong xây dựng đội ng giáo viên tiểu học trong cả nước, đồng thời đề xuất các chính sách quản lý đội ng giáo viên tiểu học theo hướng đảm bảo số lượng, cơ cấu và không ngừng nâng cao chất lượng [15].
Tác giả Tạ Hoa Dung - Trường Mầm non Tuổi hoa, Hà Nội có bài viết đăng tải trên tạp chí Tạp chí Giáo dục “Giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên các trường mầm non ngoài công lập thành phố Hà Nội theo hướng chuẩn hóa”. Trong đó, tác giả khẳng định sự cần thiết phảo nghiên cứu, triển khai thực hiện đồng bộ hệ thống giải pháp từ khâu xây dựng chiến lược phát triển đội ng , tuyển dụng, sử dụng, bồi dưỡng đến hoàn thiện cơ chế chính sách. Bởi hệ thống giải pháp này là một chỉnh thể có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau; giải pháp này tác động, hỗ trợ, là điều kiện thực hiện giải pháp kia. Do đó, trong quá trình tổ chức thực hiện, cần kiên quyết tránh mọi biểu hiện nhận thức, hành động sai trái, xem nhẹ hoặc bỏ qua bất kì giải pháp nào [22].
Bài viết đăng trên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam “Đội ngũ giáo viên cần chủ động tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông mới” của tác giả Khánh Văn năm 2019 đã bày tỏ ý kiến và đưa ra những biện pháp thiết thực trong việc chủ động tiếp cận và thực hiện chương trình, sách giáo khoa 10 mới của ĐN GV góp phần tích cực cho việc đổi mới của ngành GD đảm bảo yêu cầu đổi mới GD toàn diện của Việt Nam [47]. ác nghiên cứu về qu n lý đ i ng giáo viên trung học ph th ng Có nhiều công trình nghiên cứu về QL ĐN GV THPT của các nhà khoa học được công bố: Luận văn thạc sỹ tại trường Đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh “Thực trạng công tác quản lý ĐN GV các trường THPT huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và giải pháp” của Nguyễn Hữu Thọ năm 2008 đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về người GV THPT, về ĐN GV THPT và việc quản lý ĐN GV THPT, thực trạng công tác QL ĐN GV các trường THPT trong huyện và tìm ra nguyên nhân của nó. Đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác QL và nâng cao chất lượng ĐN GV các trường THPT huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - V ng Tàu [44]. Luận văn thạc sỹ tại trường ĐHSP thành phố Hồ Chí Minh “Thực trạng và biện pháp quản lý bồi dưỡng GV trường THPT các huyện trong tỉnh Cà Mau” của Trịnh Hùng Cường 2009.
Luận văn bước đầu đã hệ thống hoá được cơ sở lý luận về QL công tác bồi dưỡng đối với ĐN GV trường THPT. Từ đó làm rõ mục tiêu và khung lý thuyết về nội dung QL bồi dưỡng ĐN GV trường THPT, đề xuất các giải pháp QL bồi dưỡng ĐN GV trường THPT ở các huyện trong tỉnh Cà Mau bằng việc giải quyết, tháo gỡ khó khăn và khắc phục bất cập từ thực trạng bồi dưỡng ĐN GV ở các huyện của tỉnh Cà Mau trong bối cảnh đổi mới GD [21]. Năm 2010, tại trường ĐH sư phạm, ĐH Thái Nguyên, tác giả Ngô Quốc Trí với đề tài “Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường THPT Cô Tô tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay” đã đi sâu nghiên cứu thực trạng ĐN GV và thực trạng QL ĐN GV trường THPT Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, từ đó đề xuất 6 biện pháp nâng cao hiệu quả công tác QL ĐN GV nhà trường trong luận văn thạc sỹ Khoa học giáo dục của mình [46]. 11 Luận văn thạc sỹ của Phạm Thị Tùng Oanh (2013) tại trường ĐHSP thành phố Hồ Chí Minh: “Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên các trường THPT huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương” c ng đã đi sâu phân tích thực trạng ĐN GV và thực trạng QL ĐN GV ở các trường THPT huyện Tân Uyên, các yếu tố ảnh hưởng đến thức trạng QL ĐN GV ở các trường THPT huyện Tân Uyên, từ đó đề xuất 5 biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả QL ĐN GV ở các trường THPT huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương [39].
Năm 2016, tác giả Nguyễn Thành Bắc có nghiên cứu về “Quản lý hành chính đội ngũ giáo viên công lập trên địa bàn tỉnh B c Ninh” với mục tiêu nhằm đề xuất những giải pháp QL ĐN GV THPT công lập trong hiện tại và tương lai, góp phần phát triển mạnh hơn nữa GD THPT công lập của tỉnh [5].