phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý dạy học trực tuyến Chƣơng 2: Thực trạng quản lý dạy học trực tuyến tại trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý dạy học trực tuyến tại trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC TRỰC TUYẾN Đầu tiên là sự kết hợp giữa máy tính cá nhân và hệ điều hành đã tạo cơ hội cho nhiều cá nhân hơn muốn thành tác giả của những nội dung được số hoá của chính họ. Sau đó, sự phổ biến của internet và các trang website xuất hiện nhờ trình duyệt Internet Exploze, Firefox, Choome….và đường truyền cáp quang cho phép nhiều người hơn cùng kết nối và chia sẻ dữ liệu số hoá với chi phí hoà mạng thấp.
Cuối cùng là sự xuất hiện của các công cụ truyền thông đạt chuẩn và giao thức truyền thông tin đã kết nối tất cả các máy tính và các ứng dụng phần mềm giúp tất cả mọi người không những được kết nối thông suốt mà còn làm việc và học tập với nhau một các dễ dàng. Tất cả các yếu tố đó là cơ sở nền tảng hình thành và phát triển nên hệ thống học tập trực tuyến.1 Lƣợc sử nghiên cứu vấn đề 1.1 Trên thế giới Lịch sử loài người đã và đang chứng kiến sự phát triển ngày một văn minh hơn. Quá trình phát triển tiến hoá ấy không thể phủ nhận vai trò của giáo dục, bởi lẽ “Bản chất của hiện tượng giáo dục là sự truyền thụ và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người”. Biểu hiện cụ thể của giáo dục đó chính là dạy dỗ, chỉ bảo, hướng dẫn, dạy học nhằm truyền lại cho thế hệ sau các giá trị văn hoá, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học kỹ thuật v.
Dạy học vốn xưa nay được xem là một hình thức giáo dục truyền thống. Khi nói đến hình thức dạy học truyền thống, chúng ta thường hình dung có một lớp học được cố định ở một chỗ, có học sinh ngồi trong lớp và có giáo viên đứng giảng bài. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên nền kinh tế tri thức nhờ có sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ con người có thể tiếp cận một hình thức dạy học khác nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng, người học có nhu cầu học tập ở mọi 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đó chính là hình thức dạy học từ xa.
Với hình thức này, người học và người dạy không nhất thiết phải có mặt trên lớp học nhưng vẫn chủ động truyền đạt kinh nghiệm lịch sử cho nhau được. Từ những yêu cầu mới này của người học mà hình thức dạy học từ xa (DHTX) đã ra đời. Có thể nói mốc thời gian được ghi nhận đầu tiên về DHTX trên thế giới đó là việc giảng dạy cho giáo sỹ nhà thờ bằng gửi thư từ những năm 50-60 sau công nguyên. Trong lịch sử hiện đại mốc thời gian được ghi nhận bởi Isaac Pitman dạy phương pháp ghi tốc ký bằng gửi thư ở Anh năm 1840 [31].
Hình thức DHTX được hình thành với sự tham gia hỗ trợ của các công nghệ như công nghệ in ấn, công nghệ phát thanh, điện tín v. tới truyền thông đa phương tiện và liên lạc điện tử vào những năm 90 của thế kỷ trước. Sự phát triển của một mạng lưới Tivi được phủ sóng trên phạm vi rộng trở nên phù hợp với mô hình lớp học chỉ với một giáo viên tại chỗ và người học ở nhiều địa điểm khác nhau. Trở ngại của phương thức dạy học này là người học phải sẵn sàng học vào giờ phát sóng.
Tiếp đó là mạng Internet và công nghệ Web và ngày nay là hệ thống học tập điện tử và các công nghệ DHTT đang khẳng định vị trí trong môi trường học tập. DHTT thực tế đã bắt đầu với sự xuất hiện của “Trung tâm học tập với sự trợ giúp của máy tính” vào năm 1982 ở Rindge, New Hampshire, Mỹ - trường học trực tuyến đầu tiên của quốc gia ở Tây bán cầu này. Từ 1994 - 1995, khi Internet đã trở nên phổ biến chỉ từ một mô hình nhỏ ban đầu của các nhà cung cấp Internet nội bộ, nhờ đó giáo dục trực tuyến đã thực sự bùng nổ. Các lợi ích của giáo dục trực tuyến ngày càng trở nên rõ ràng hơn.
Chính sự phát triển của công nghệ E-Learning, khả năng tổ chức một lớp học ảo và một môi trường học tập ảo đã dần phá vỡ tồn tại của những quan niệm trước đây chưa thực sự coi trọng DHTX khi chuyển từ hình thức giáo dục truyền thống sang E-Learning với sự trợ giúp của máy tính, hệ thống công nghệ thông tin và truyền thông. Hiện nay, một chương trình đào tạo trực tuyến có cấp bằng có thể dễ dàng được tìm thấy từ các trường cao đẳng, các trường chuyên nghiệp. Hơn nữa các cơ hội từ giáo dục trực tuyến tăng nhanh hàng ngày 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và bằng cấp trực tuyến đã được những người sử dụng lao động đón nhận một cách bình thường [33]. Theo tác giả Natalie Aranda [31], thuật ngữ DHTX được sử dụng để mô tả một môi trường học tập mà địa điểm lớp học, môi trường dạy học thay đổi so với lớp học truyền thống.
Trên thực tế, Ở Anh, vào năm 1840 các lớp học tốc ký đã được đề xuất bởi các khóa học qua thư tín. Sự phát triển của dịch vụ bưu điện đã làm cho phương thức của DHTX này thông dụng ở giai đoạn đầu thế kỷ trước. Phương thức này đã làm xuất hiện một số lượng lớn các chương trình giáo dục “thông qua thư tín”. Tivi, video, radio v.
đã góp phần thúc đẩy DHTX phát triển mạnh mẽ và sự xuất hiện của máy tính làm cho DHTX dễ dàng hơn và tốt hơn. Theo tổ chức Thomson NETg [32], các làn sóng phát triển của E-Learning được chia thành các giai đoạn như sau: + Giai đoạn trước năm 1983 - Kỷ nguyên giáo viên làm trung tâm Đây là giai đoạn phương pháp giáo dục “lấy giảng viên làm trung tâm” - phương pháp phổ biến nhất trong các trường học. Nhà trường tập trung trách nhiệm dạy học vào giáo viên, coi giáo viên là tâm điểm của hoạt động dạy học, học viên tham gia vào hoạt động này qua lắng nghe, trao đổi tập trung quanh giảng viên và các bạn học. Đặc điểm của phương pháp dạy học này là chi phí tổ chức đào tạo thấp, giáo viên thì chủ động, học viên thì bị động.
+ Giai đoạn 1984-1993 - Kỷ nguyên đa phương tiện Thời kỳ này chứng kiến sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin trong các hoạt động của cuộc sống. Các lĩnh vực của công nghệ thông tin như phần cứng, phần mềm được phát triển và được ứng dụng hầu khắp các nước phát triển và lan dần sang các nước đang phát triển. Các công nghệ cơ bản trong kỷ nguyên đa phương tiện này có thể kể đến là máy tính Macintosh, hệ điều hành Windows 3.1, phần mềm ứng dụng văn phòng PowerPoint v. Sự kết hợp các công nghệ cơ bản này trên máy tính cho phép tạo ra bài giảng có hình ảnh và âm thanh đầy sinh động.
Đây được xem như 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là biểu hiện sơ khai của dạy học có sự trợ giúp của máy tính, hay cụ thể hơn là dựa trên máy tính. Các bài giảng được soạn thảo và phân phối qua các thiết bị lưu trữ như đĩa CD-ROM hoặc đĩa mềm để người học có thể lựa chọn và sử dụng cho quá trình học tập của mình vào bất cứ thời gian, địa điểm nào khi thao tác với máy tính. Đặc điểm của hình thức dạy học này là giáo viên có thể biết hoặc không biết người học, hạn chế sự trao đổi, hướng dẫn của giáo viên, người học phải tự nghiên cứu nhiều hơn và phải có máy tính. + Giai đoạn 1994-1999 - Làn sóng E-learning thứ nhất: Khi công nghệ Web được Tim Berners Lee (người Anh) phát minh, các nhà cung cấp dịch vụ giáo dục, đào tạo bắt đầu nghiên cứu cách thức cải tiến phương pháp dạy học dựa trên nền tảng Web.
Sự kỳ vọng vào E-mail, Website, trình duyệt (Browser), ngôn ngữ HTML, truyền thông đa phương tiện tốc độ thấp bắt đầu thâm nhập sâu rộng vào lĩnh vực giáo dục. Tương tác, trao đổi trong QTDH giữa người dạy và người học được tăng cường qua Email, Intranet v. + Giai đoạn sau năm 2000 - Làn sóng E-learning thứ hai: Giai đoạn này truyền thông đa phương tiện phát triển với tốc độ cao, các ứng dụng mạng dựa trên giao thức Internet (IP – Internet Protocol), công nghệ truy nhập mạng di động 2G, 3G và các công nghệ thiết kế Web tiên tiến. Cuộc cách mạng trong giáo dục đào tạo bắt đầu có nhiều giải pháp hơn cho người học tiếp cận tri thức và người dạy hiện thực hoá ý tưởng truyền đạt tri thức của mình.
Sự kết hợp nhuần nhuyễn quan hệ của thầy và trò trong QTDH bằng môi trường công nghệ thông tin và truyền thông đã xuất hiện khái niệm DHTT. Ngày nay thông qua DHTT giáo viên có thể hướng dẫn, dạy học viên qua mạng bằng sự kết hợp tương tác giữa hình ảnh, âm thanh, các công cụ trình diễn mà không cần phải lên lớp. Cũng chính nhờ công nghệ DHTT mà chất lượng giáo dục ngày một nâng cao, tạo ra môi trường học tập mới, linh hoạt và là công cụ quản lý đắc lực cho các nhà QLGD. Tất cả những điều đó tạo ra một cuộc cách mạng trong giáo dục với chất lượng cao và hiệu quả cao.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cũng như tốc độ phát triển khoa học, công nghệ, tốc độ phát triển E-learing giữa các Châu lục là không đồng đều. E-learning phát triển mạnh nhất ở khu vực Mỹ. Tại đây, dạy và học điện tử đã nhận được sự ủng hộ của công chúng và các chính sách trợ giúp của Chính phủ ngay từ cuối những năm 90. Tiếp đến là các nước ở châu Âu, trong những năm gần đây công nghệ dạy học qua mạng Internet đã được phát triển và ứng dụng trong hệ thống giáo dục.
Tại châu Á, E-learning vẫn đang ở trong tình trạng sơ khai, do chưa được xã hội công nhận, thiếu đầu tư hạ tầng, chưa có hành lang pháp lý đầy đủ. Tuy nhiên, khái niệm E-learning đang dần dần chiếm vị thế trong môi trường giáo dục như một PPDH hiệu quả.