Quản lý hoạt động dạy học các trường tiểu học tại Hải An trong bối cảnh đổi mới

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu vnu ued quản lý hoạt động dạy học các trường tiểu học của phòng giáo dục quận hải an thành phố hải, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Trịnh Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Xuân Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học các trường tiểu học của phòng Giáo dục quận Hải An thành phố Hải Phòng trong bối cảnh đổi mới
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC CỦA PHÒNG GD&ĐT QUẬN HẢI AN – TP HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát chung về sự phát triển KT -XH và tình hình phát triển giáo dục của quận Hải An - TP Hải Phòng
• 2.2. Tổ chức, nội dung, phương pháp và địa bàn nghiên cứu
• 2.3. Thực trạng về số lượng, chất lượng học sinh và đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý
• 2.4. Thực trạng về cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ công tác dạy học ở các trường Tiểu học quận Hải An
• 2.5. Đánh giá chung về tình hình giáo dục Tiểu học quận Hải An - TP Hải Phòng
• 2.6. Thực trạng hoạt động dạy học ở các trường Tiểu học quận Hải An - TP Hải Phòng
• 2.7. Đánh giá những hạn chế và kết quả đạt được; nguyên nhân chủ yếu của hạn chế trong quản lý hoạt động dạy học của phòng GD&ĐT quận Hải An – TP Hải Phòng
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC CỦA PHÒNG GD&ĐT QUẬN HẢI AN – TP HẢI PHÒNG
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của PGD đối với các trường Tiểu học quận Hải An – TP Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của 5 biện pháp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học tiểu học tại Hải An

Quản lý dạy học tiểu học tại quận Hải An đang trong quá trình đổi mới mạnh mẽ. Sự thay đổi này không chỉ nằm ở phương pháp giảng dạy mà còn ở cách thức quản lý và tổ chức hoạt động dạy học. Các trường tiểu học tại Hải An đang nỗ lực áp dụng các phương pháp giáo dục hiện đại nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục đã mang lại nhiều lợi ích cho cả giáo viên và học sinh.

1.1. Lịch sử và sự phát triển của giáo dục tiểu học tại Hải An

Giáo dục tiểu học tại Hải An đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những năm đầu thành lập, các trường tiểu học đã được xây dựng và phát triển để đáp ứng nhu cầu giáo dục của địa phương. Sự phát triển này không chỉ dừng lại ở số lượng mà còn ở chất lượng giáo dục, với nhiều chương trình đổi mới được triển khai.

1.2. Vai trò của giáo viên tiểu học trong quản lý dạy học

Giáo viên tiểu học đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các phương pháp dạy học mới. Họ không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người quản lý lớp học, tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh. Việc nâng cao năng lực cho giáo viên là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục.

II. Thách thức trong quản lý dạy học tiểu học tại Hải An

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới quản lý dạy học, nhưng Hải An vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đội ngũ giáo viên còn thiếu về số lượng và chất lượng, và sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa chặt chẽ là những khó khăn lớn.

2.1. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Cơ sở vật chất tại nhiều trường tiểu học ở Hải An vẫn còn hạn chế. Việc thiếu thiết bị dạy học hiện đại ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập. Cần có các giải pháp cải thiện cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

2.2. Đội ngũ giáo viên và năng lực chuyên môn

Đội ngũ giáo viên tiểu học tại Hải An cần được bồi dưỡng và nâng cao năng lực chuyên môn. Việc thiếu hụt giáo viên có trình độ cao ảnh hưởng đến chất lượng dạy học. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên.

III. Phương pháp đổi mới quản lý dạy học tiểu học tại Hải An

Để nâng cao chất lượng giáo dục, Hải An cần áp dụng các phương pháp quản lý dạy học hiện đại. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục, xây dựng các chương trình đào tạo cho giáo viên, và tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường là những giải pháp cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục

Công nghệ thông tin có thể giúp cải thiện quy trình quản lý giáo dục. Việc sử dụng phần mềm quản lý học sinh, giáo viên và chương trình học sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Tăng cường bồi dưỡng giáo viên

Các chương trình bồi dưỡng giáo viên cần được tổ chức thường xuyên để nâng cao năng lực chuyên môn. Việc này không chỉ giúp giáo viên cập nhật kiến thức mới mà còn tạo động lực cho họ trong công việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hải An

Các nghiên cứu về quản lý dạy học tại Hải An đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp đổi mới đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập và giáo viên cũng cảm thấy hào hứng hơn với công việc của mình.

4.1. Kết quả khảo sát về chất lượng giáo dục

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh đạt yêu cầu trong các môn học chính đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các phương pháp quản lý và dạy học mới được áp dụng.

4.2. Phản hồi từ phụ huynh và học sinh

Phụ huynh và học sinh đều có những phản hồi tích cực về sự thay đổi trong phương pháp dạy học. Sự hài lòng của phụ huynh là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý dạy học tiểu học tại Hải An

Quản lý dạy học tiểu học tại Hải An đang trên đà phát triển. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu cao hơn, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và các phương pháp dạy học hiện đại. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục tiểu học

Định hướng phát triển giáo dục tiểu học tại Hải An cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng giáo dục, nâng cao năng lực cho giáo viên và tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa gia đình và nhà trường

Sự hợp tác chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường là yếu tố quyết định đến thành công của quá trình giáo dục. Cần có các chương trình kết nối giữa phụ huynh và nhà trường để cùng nhau hỗ trợ học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học đóng vai trò then chốt trong việc định hình chất lượng nền tảng của toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân. Trong giai đoạn 2010 - 2015, giáo dục tiểu học quận Hải An, thành phố Hải Phòng chứng kiến sự phát triển nhanh chóng về quy mô khi tổng số học sinh tăng từ 5.791 em (164 lớp) lên 7.657 em (202 lớp), đạt sĩ số bình quân 1.093 học sinh trên mỗi trường. Sự gia tăng cơ học nhanh chóng này đã đặt ra áp lực nặng nề lên hạ tầng sư phạm, khiến tỷ lệ học sinh được học 2 buổi/ngày sụt giảm từ 68,4% xuống còn 60,2%. Trước bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW và việc thực thi Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT, công tác quản lý chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Hải An đối mặt với nhiều yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ 315 giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Nghiên cứu được triển khai nhằm khảo sát toàn diện thực trạng quản lý dạy học tại 7 trường tiểu học công lập trên địa bàn quận Hải An từ năm 2011 đến năm 2015. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa cơ sở lý luận, chỉ rõ những nút thắt trong công tác quản lý của cơ quan chuyên môn cấp quận, từ đó xây dựng hệ thống 5 biện pháp quản lý đồng bộ. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp góp phần duy trì tỷ lệ 100% học sinh hoàn thành chương trình lớp học (trong đó có 1.343 học sinh lớp 5 hoàn thành chương trình tiểu học), đồng thời tối ưu hóa năng lực chuyên môn cho 99,5% đội ngũ giáo viên có trình độ đào tạo trên chuẩn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa lý thuyết quản lý tổ chức hiện đại và lý luận dạy học tiểu học. Trọng tâm là mô hình 4 chức năng quản lý cốt lõi gồm: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra - Đánh giá. Trong môi trường sư phạm, hoạt động dạy học được định nghĩa là một quá trình tương tác biện chứng giữa hoạt động dạy của thầy (giữ vai trò chủ đạo, tổ chức và điều khiển) và hoạt động học của trò (giữ vai trò chủ động, tự giác chiếm lĩnh tri thức). Bốn khái niệm cơ bản chi phối toàn bộ nghiên cứu bao gồm: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường tiểu học, Hoạt động dạy học và Đổi mới phương thức quản lý dạy học.

Nghiên cứu tích hợp các định hướng đổi mới phương pháp sư phạm tiên tiến đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai trên phạm vi toàn quốc. Điển hình là tư tưởng của Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN) vốn được áp dụng thí điểm tại 1.447 trường tiểu học từ năm học 2012 - 2013 và mở rộng thêm 200 trường trong năm học 2013 - 2014, kết hợp cùng phương pháp "Bàn tay nặn bột" và định hướng đảm bảo chất lượng theo dự án SEQAP giai đoạn 2010 - 2015. Khung lý thuyết này khẳng định quản lý hoạt động dạy học không chỉ đơn thuần là kiểm soát việc thực hiện quy chế chuyên môn mà là quá trình tạo động lực, chuyển đổi từ lối truyền thụ một chiều sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực cho người học.

       +-------------------------------------------------------------+
       |   Chức năng Quản lý Giáo dục (Phòng GD&ĐT - Cấp Quận)      |
       |  [Kế hoạch hóa] -> [Tổ chức] -> [Chỉ đạo] -> [Kiểm tra]    |
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
                                      v
+---------------------------------------------------------------------------+
|    Trọng tâm Đổi mới Hoạt động Dạy học tại 7 Trường Tiểu học             |
|  - Chuyển đổi phương pháp: Mô hình VNEN & Phương pháp Bàn tay nặn bột    |
|  - Đổi mới Đánh giá: Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT (Đánh giá vì sự tiến bộ)   |
|  - Phát triển Đội ngũ: Chuẩn hóa 315 Giáo viên & 16 Cán bộ Quản lý        |
+-------------------------------------+-------------------------------------+
                                      |
                                      v
       +-------------------------------------------------------------+
       |        Kết quả Đầu ra: Năng lực & Phẩm chất Học sinh        |
       |  - 100% Hoàn thành chương trình - Tăng giải giao lưu HSG   |
       +-------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu khoa học:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tổng kết 5 năm học liên tiếp (2010 - 2015) của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Hải An, số liệu thống kê cơ sở vật chất từ 7 trường tiểu học, và hệ thống văn bản pháp quy như Nghị quyết 29-NQ/TW, Nghị quyết 88/QH13, Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp điều tra toàn diện được áp dụng. Tổng dung lượng mẫu khảo sát thực trạng là 168 đối tượng, bao gồm: 150 giáo viên tiểu học trực tiếp đứng lớp, 16 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) tại toàn bộ 7 trường tiểu học trên địa bàn quận Hải An, và 02 chuyên viên phụ trách khối tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận. Để khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp, một mẫu độc lập gồm 137 chuyên gia và cán bộ chuyên môn đã được trưng cầu ý kiến.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Phương pháp toán thống kê được sử dụng để xử lý dữ liệu định lượng, tính toán tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình và độ lệch chuẩn. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động kết hợp phỏng vấn sâu giúp đối chiếu số liệu bảng hỏi với thực tế hồ sơ bài dạy và sổ theo dõi chất lượng giáo dục, loại bỏ tính chủ quan trong đánh giá năng lực sư phạm.
• Timeline nghiên cứu: Tiến trình nghiên cứu được triển khai từ năm 2013 đến tháng 9 năm 2015, tập trung thu thập và phân tích chuyên sâu các dữ liệu biến động trong giai đoạn áp dụng Thông tư 30 năm học 2014 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng tại 7 trường tiểu học quận Hải An ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

• Sự gia tăng quy mô học sinh tạo áp lực giảm tỷ lệ học 2 buổi/ngày: Trong 5 năm học từ 2010 - 2011 đến 2014 - 2015, số học sinh tiểu học toàn quận tăng mạnh thêm 1.866 em (tương đương mức tăng 32,2%). Tuy nhiên, do tốc độ xây dựng phòng học không bắt kịp số lượng học sinh, tỷ lệ học sinh được học 2 buổi/ngày đã giảm liên tục qua từng năm học: từ 68,4% (3.961 học sinh) năm học 2010 - 2011 xuống 67,1% năm 2011 - 2012; 65,7% năm 2012 - 2013; 64,6% năm 2013 - 2014 và chạm mức 60,2% (4.614 học sinh) vào năm học 2014 - 2015.

Tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày giai đoạn 2010 - 2015:
Năm 2010-2011: [=============================] 68,4% (3.961 HS)
Năm 2011-2012: [============================ ] 67,1% (4.097 HS)
Năm 2012-2013: [===========================  ] 65,7% (4.319 HS)
Năm 2013-2014: [==========================   ] 64,6% (4.632 HS)
Năm 2014-2015: [========================     ] 60,2% (4.614 HS)

• Trình độ đào tạo của đội ngũ giáo viên đạt mức rất cao nhưng phân bố chuyên môn chưa đồng đều: Tổng số giáo viên trực tiếp đứng lớp là 315 người, đạt tỷ lệ 1,56 giáo viên/lớp. Nữ giới chiếm ưu thế tuyệt đối với 97,0% (306 người). Trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100%, trong đó trình độ trên chuẩn chiếm tới 99,5% (Đại học chiếm 53,0% với 167 người, Cao đẳng chiếm 46,0% với 146 người, Cao học chiếm 0,5% với 1 người, và chỉ còn duy nhất 1 giáo viên trình độ Trung cấp chiếm 0,5%). Tuy vậy, sự thiếu hụt giáo viên chuyên trách môn Thể dục vẫn tồn tại khi chỉ có 2/7 trường có biên chế riêng cho môn học này.
• Đánh giá tay nghề giáo viên duy trì ở mức cao nhưng có sự phân hóa theo trường: Qua công tác thanh tra chuyên môn năm học 2014 - 2015 đối với 315 giáo viên, có 42,2% đạt loại Xuất sắc (133 người), 56,8% đạt loại Khá (179 người), và chỉ có 1,0% xếp loại Trung bình (3 người). Các trường có tỷ lệ giáo viên xuất sắc cao nhất là Đông Hải 1 (58,3%), Đằng Lâm (56,1%) và Cát Bi (49,3%).
• Chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn đạt thành tích xuất sắc: Năm học 2014 - 2015 ghi nhận 100% học sinh (7.657/7.657 em) hoàn thành chương trình lớp học theo tiêu chí Thông tư 30, 100% học sinh được học Ngoại ngữ và 68,5% được học Tin học. Về phong trào giao lưu học sinh giỏi, năm học 2014 - 2015 quận đã đạt 21 giải Quốc gia (1 giải Nhất, 4 giải Nhì, 6 giải Ba, 10 giải Khuyến khích), tăng hơn gấp đôi so với 10 giải Quốc gia đạt được trong năm học 2012 - 2013.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của việc giảm tỷ lệ học 2 buổi/ngày bắt nguồn từ tốc độ đô thị hóa nhanh tại quận Hải An, nơi tập trung các dự án hạ tầng lớn như Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Cảng hàng không quốc tế Cát Bi. Dân số cơ học tăng nhanh tại các phường trung tâm như Cát Bi (81 giáo viên, trường quy mô lớn nhất) và Đằng Lâm đã gây áp lực vượt ngưỡng lên quỹ phòng học. Mặc dù quận đã đầu tư xây mới nhà tập đa năng tại trường Tiểu học Nam Hải và thêm dãy phòng 3 tầng tại trường Tiểu học Đông Hải 1 và Đằng Lâm, diện tích đất dành cho giáo dục vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng sĩ số.

Bên cạnh đó, việc phân tích dữ liệu đội ngũ cán bộ quản lý chỉ ra một điểm nghẽn mang tính cơ cấu. Toàn bộ 16 cán bộ quản lý tại 7 trường đều có trình độ chuyên môn Đại học (100%), trong đó có 31,2% (5 người) có bằng Thạc sĩ Quản lý giáo dục và 100% đã qua đào tạo bồi dưỡng quản lý. Tuy nhiên, tại Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, đội ngũ 02 chuyên viên phụ trách tiểu học thường xuyên thay đổi vị trí trong vòng 5 năm. Dù cả 2 chuyên viên (100%) đều có trình độ Đại học và trình độ Trung cấp lý luận chính trị, nhưng do tuổi đời còn trẻ và thiếu kinh nghiệm quản trị trường học thực tế, công tác chỉ đạo chuyên môn đôi lúc còn mang tính hành chính hóa sự vụ, chưa thực sự đóng vai trò huấn luyện chuyên sâu cho giáo viên cơ sở.

Khi đối chiếu với các nghiên cứu quản lý giáo dục cùng thời kỳ tại các địa bàn lân cận như quận 11 (Thành phố Hồ Chí Minh) hay huyện Sóc Sơn (Hà Nội), rào cản lớn nhất tại Hải An khi chuyển đổi sang mô hình VNEN và Thông tư 30 nằm ở kỹ năng ghi nhận xét định tính của giáo viên. Giáo viên vẫn chịu sức ép về khối lượng công việc hành chính, dẫn đến tình trạng ghi nhận xét còn mang tính hình thức, lặp lại.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát và khảo nghiệm thực tế, 5 nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất nhằm nâng cao hiệu lực quản lý dạy học cấp tiểu học:

+-------------------------------------------------------------------------+
|                HỆ THỐNG 5 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC TIỂU HỌC            |
+------------------------------------+------------------------------------+
                                     |
  +----------------------------------+----------------------------------+
  |                                  |                                  |
  v                                  v                                  v
[Biện pháp 1]                  [Biện pháp 2]                      [Biện pháp 3]
Xây dựng, chuẩn hóa            Chỉ đạo mô hình VNEN &             Đổi mới kiểm tra,
đội ngũ GV và CBQL             phương pháp Bàn tay nặn bột        đánh giá (Thông tư 30)
- Target: 100% đạt chuẩn       - Target: 100% khối 2-5            - Target: 100% chuyển
- Lộ trình: 2015 - 2017        - Lộ trình: 2015 - 2018            sang đánh giá quá trình
  |                                  |                                  |
  +----------------------------------+----------------------------------+
                                     |
             +-----------------------+-----------------------+
             |                                               |
             v                                               v
       [Biện pháp 4]                                   [Biện pháp 5]
       Tăng cường thanh tra,                           Hiện đại hóa CSVC &
       kiểm tra chuyên đề                              đẩy mạnh xã hội hóa
       - Target: >= 2 đợt/học kỳ                       - Target: >= 75% học 2 buổi/ngày
       - Lộ trình: Thường niên                         - Lộ trình: 2015 - 2020

• Xây dựng và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý: Tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu về kỹ năng sư phạm hiện đại cho 315 giáo viên, tập trung vào 3 giáo viên xếp loại Trung bình (chiếm 1,0%) để bồi dưỡng nâng ngạch. Đặt mục tiêu 100% giáo viên đạt Chuẩn nghề nghiệp mức Khá và Xuất sắc trước năm 2017. Phòng Giáo dục và Đào tạo quận chủ trì, phối hợp cùng Ban Giám hiệu 7 trường thực hiện luân chuyển hợp lý giáo viên dạy các môn chuyên biệt.
• Chỉ đạo nhân rộng mô hình VNEN và phương pháp "Bàn tay nặn bột": Ban hành hướng dẫn chi tiết về việc chuyển đổi cấu trúc giờ học từ truyền thụ thụ động sang tổ chức hoạt động tự học theo nhóm. Mục tiêu áp dụng linh hoạt quy trình dạy học tích cực cho 100% các môn Tự nhiên - Xã hội và Khoa học tại các khối lớp 2, 3, 4, 5 trên toàn quận trong giai đoạn 2015 - 2018 dưới sự điều phối của Tổ cốt cán chuyên môn Phòng Giáo dục và Đào tạo.
• Triển khai đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT: Xóa bỏ hoàn toàn việc chấm điểm số thường xuyên, thay thế bằng kỹ thuật ghi nhận xét kích thích sự tiến bộ của học sinh. Mục tiêu 100% giáo viên sử dụng thành thạo sổ theo dõi chất lượng giáo dục và kỹ năng phân hóa đối tượng học sinh ngay trong học kỳ I năm học 2015 - 2016.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chuyên môn theo hướng hỗ trợ sư phạm: Chuyển đổi phương thức thanh tra từ kiểm tra hồ sơ hành chính sang thanh tra hoạt động giảng dạy trên lớp và tư vấn phương pháp. Thiết lập định mức thanh tra tối thiểu 2 lần/học kỳ cho mỗi tổ chuyên môn, đảm bảo 100% giáo viên được dự giờ và rút kinh nghiệm định kỳ.
• Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục: Tham mưu Ủy ban nhân dân quận Hải An phê duyệt quy hoạch mở rộng khuôn viên trường học, xây thêm các phòng chức năng nhằm nâng tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày từ 60,2% lên trên 75% vào năm 2020; trang bị đầy đủ 100% máy tính và thiết bị trình chiếu cho các phòng học chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu thực tiễn và lý luận có giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo và chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp quận, huyện: Cung cấp khung năng lực và công cụ chỉ đạo chuyên môn cấp tiểu học, giúp tối ưu hóa công tác lập kế hoạch thanh tra sư phạm và quản lý đội ngũ giáo viên trong điều kiện đô thị hóa nhanh.
• Cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) các trường tiểu học: Cung cấp cẩm nang thực hành quản trị nhà trường, hướng dẫn chi tiết quy trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học và phân bổ ngân sách cho cơ sở vật chất dạy học 2 buổi/ngày.
• Giáo viên tiểu học và tổ trưởng chuyên môn: Hỗ trợ nâng cao năng lực thiết kế kế hoạch bài dạy định hướng năng lực, ứng dụng thành thạo kỹ thuật đánh giá thường xuyên bằng nhận xét theo Thông tư 30 và tích hợp phương pháp "Bàn tay nặn bột" vào tiết học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp một case study hoàn chỉnh với bộ công cụ khảo sát thực chứng trên 168 mẫu và mô hình khảo nghiệm 137 chuyên gia, làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

• Vấn đề cốt lõi trong công tác quản lý dạy học tiểu học tại quận Hải An giai đoạn 2010 - 2015 là gì? Vấn đề cốt lõi là sự mất cân đối giữa tốc độ tăng số lượng học sinh (tăng 32,2%, từ 5.791 lên 7.657 em) và tốc độ đáp ứng của cơ sở vật chất. Thực trạng này khiến tỷ lệ học 2 buổi/ngày sụt giảm từ 68,4% xuống 60,2%, tạo sức ép lớn lên việc triển khai chương trình đổi mới dạy học toàn diện.

• Trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên tiểu học quận Hải An có đáp ứng được yêu cầu đổi mới không? Đội ngũ giáo viên hoàn toàn đáp ứng tốt về mặt bằng trình độ khi có 100% đạt chuẩn và 99,5% trên chuẩn (trong đó Đại học chiếm 53,0% với 167 giáo viên, Cao đẳng chiếm 46,0% với 146 giáo viên). Tỷ lệ giáo viên dạy giỏi xếp loại Xuất sắc và Khá đạt 99,0% (312/315 người), tạo nền tảng vững chắc để tiếp thu các phương pháp dạy học mới.

• Tại sao việc thực hiện Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT lại gặp khó khăn trong giai đoạn đầu? Nguyên nhân chính do thói quen chấm điểm số đã ăn sâu vào nếp nghĩ của giáo viên và phụ huynh. Bên cạnh đó, sĩ số bình quân cao (hơn 1.000 học sinh/trường) khiến giáo viên chịu áp lực lớn về thời gian khi phải ghi nhận xét chi tiết từng học sinh, đòi hỏi Phòng Giáo dục phải tăng cường tập huấn kỹ năng đánh giá định tính.

• Mô hình trường học mới (VNEN) mang lại lợi ích gì cho hoạt động dạy học tiểu học? Mô hình VNEN chuyển đổi vai trò của giáo viên từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức hướng dẫn, rèn luyện cho học sinh năng lực tự quản, kỹ năng làm việc nhóm và phương pháp tự học. Việc áp dụng linh hoạt mô hình này đã giúp học sinh quận Hải An giành 21 giải Quốc gia trong các kỳ giao lưu năm học 2014 - 2015.

• Biện pháp nào được các nhà quản lý và giáo viên đánh giá có tính khả thi cao nhất? Qua khảo nghiệm trên 137 cán bộ quản lý và giáo viên, biện pháp "Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên" và "Đổi mới kiểm tra đánh giá theo Thông tư 30" được đánh giá có điểm số cần thiết và khả thi cao nhất, do tác động trực tiếp vào chủ thể của quá trình dạy học và không đòi hỏi nguồn kinh phí quá lớn.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học cấp tiểu học của cơ quan quản lý chuyên môn cấp quận trong bối cảnh thực thi các nghị quyết đổi mới giáo dục quốc gia.
• Khảo sát thực trạng chỉ ra bức tranh phát triển mạnh mẽ về quy mô với 7.657 học sinh và chất lượng mũi nhọn (21 giải Quốc gia năm học 2014 - 2015), nhưng cũng làm rõ điểm nghẽn về hạ tầng khiến tỷ lệ học 2 buổi/ngày giảm xuống 60,2%.
• Hệ thống 5 biện pháp quản lý được xây dựng mang tính đồng bộ cao, bao phủ từ phát triển đội ngũ, đổi mới phương pháp sư phạm, cải tiến kiểm tra đánh giá đến hiện đại hóa cơ sở vật chất.
• Kết quả khảo nghiệm trên 137 cán bộ và giáo viên khẳng định tính cấp thiết và tính khả thi vượt trội của các biện pháp đề xuất, tạo cơ sở khoa học để Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Hải An áp dụng trong giai đoạn 2015 - 2020.
• Để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học bền vững, các cấp quản lý cần khẩn trương đầu tư quỹ đất xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia, đồng thời kiên trì bồi dưỡng năng lực đổi mới phương pháp cho đội ngũ nhà giáo theo định hướng phát triển phẩm chất người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1- Cơ sở lý luận của hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường TH. Chương 2 - Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học các trường tiểu học trên địa bàncủa phòng GD&ĐT quận Hải An – Hải Phòng. Chương 3- Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học các trường Tiể u ho ̣c của phòng GD&ĐT quận Hải An - TP Hải Phòng. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.

Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề Hoạt động quản lý xuất hiện như một tất yếu khách quan nhằm tổ chức, phối hợp, điều khiển hoạt động của con người trong quá trình sinh hoạt tự vệ, lao động sản xuất, mưu sinh theo mục tiêu chung đã định. Quản lý được hình thành cùng với sự xuất hiện của xã hội loài người. QLGD là một hoạt động quản lí chuyên biệt được nhiều nhà nghiên cứu GD đề cập từ thế kỷ 20 đến nay. Ở Việt Nam, trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận QLGD, quản lý trường học chủ yếu dựa trên nền tảng giáo dục học.

Bằng sự tổng hoà các tri thức của giáo dục học, tâm lý học, xã hội học, kinh tế học. các tác giả đã thể hiện trong các công trình nghiên cứu của mình một cách khoa học về khái niệm QLGD và quản lý trường học, chức năng quản lý, nguyên tắc và phương pháp quản lý, thông tin và môi trường quản lý, đồng thời nêu một số nét khái quát về nghiệp vụ quản lý trường học. Đó là các tác giả Nguyễn Thi ̣Mỹ Lô ̣c , Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quố c Chí, Nguyễn Xuân Thức và nhiều nhà khoa học giáo dục khác… đã đưa ra nhiều vấn đề về lý luận QLGD, các giải pháp, kinh nghiệm QLGD xuất phát từ thực tiễn của nền giáo dục Việt Nam. Các công trình nghiên cứu đã đươ ̣c xây dựng thành giáo trình gi ảng dạy ở các trường đại học trong viê ̣c đào ta ̣o theo các trình đô ̣ đa ̣i ho ̣c, thạc sĩ, tiế n si.̃ Các thành quả nghiên cứu nêu trên của các nhà khoa học trong và ngoài nước là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn QLGD và quản lý hoạt động dạy học trong các trường học nhằm nâng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển KT-XH của đất nước.

Trong quá trình tìm hiểu thực tiễn các công trình nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học ở các nhà trường tiểu học với chủ thể quản lý hoạt động dạy học, tác giả có thể chia theo hai hướng sau: 1. Nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học tiểu học của phòng GD&ĐT. Khi nghiên cứu, tác giả nhận thấy các công trình nghiên cứu các nội dung quản lý như: công tác xã hội hóa giáo dục, phát triển đội ngũ, công tác phổ cập giáo dục,… điển hình là những công trình sau: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học đối với trường Tiểu học của Phòng Giáo dục Quận 11 thành phố Hồ Chí Minh (2006)/ Nguyễn Thanh Tịnh, Đại học Sư phạm Hà Nội. Các biện pháp quản lý của phòng giáo dục đối với hoạt động dạy học của các trường tiểu học Huyện Lục Nam tỉnh Bắc Giang (2006)/ Đào Văn Sinh, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiểu học theo chương trình đổi mới đối của phòng giáo dục đào tạo huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh (2008)/ Nguyễn Văn Nam, Đại học Sư phạm Hà Nội. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiểu học theo chương trình đổi mới đối của phòng giáo dục đào tạo huyện Sóc Sơn – Hà Nội (2008)/ Ngô Văn Chức, Đại học Sư phạm Hà Nội. Quản lý hoạt động dạy học hai buổi/ ngày ở trường tiểu học thành phố Hưng Yên (2014)/ Hoàng Thị Thu Thủy, Đại học Sư phạm Hà Nội. Nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng.

Có rất nhiều các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy của hiệu trưởng như: Biện pháp Hiệu trưởng quản lý hoạt động dạy học theo yêu cầu đổi mới giáo dục ở trường tiểu học thành phố Thái Bình - tỉnh Thái Bình (2008)/ Hà Thị Lân, Đại học Sư phạm Hà Nội. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Biện pháp Hiệu trưởng quản lý hoạt động dạy học ở trường tiêu học vùng cao tỉnh Hà Giang (2008)/ Lê Thị Hòa, Đại học Sư phạm Hà Nội. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường THPT huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (2009)/ Đỗ Xuân Hiền, Đại học Sư phạm Hà Nội. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Thủy tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay (2010)/ Đỗ Trọng Khanh, Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Vân Nham, huyê ̣n Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn (2013)/ Nguyễn Thái Dương , Đa ̣i ho ̣c Giáo du ̣c – Đa ̣i ho ̣c Quố c gia Hà Nô ̣i.

Và nhiểu luận văn thạc sỹ khác Từ thực tiễn nghiên cứu tác giả nhận thấy các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học ở trường học nói chung và ở trường tiểu học nói riêng khá phong phú, nhưng thực tiễn khi quản lý phụ thuộc vào địa bàn trường nên vận dụng các phương pháp còn hạn chế. Tại địa bàn quâ ̣n Hải An chưa ai đề câ ̣p đế n biê ̣n pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học nhằm đáp ứng yêu cầ u đổ i mới giáo du ̣c. Vì vậy, tác giả nghiên cứu (khảo sát, đánh giá thực tra ̣ng hoa ̣t đô ̣ng và công tác qu ản lý hoạt động dạy học các trường tiể u ho ̣c trên điạ bàn quâ ̣n Hải An - thành phố Hải Phòng ) từ đó đề xuấ t những biê ̣n pháp quản lý da ̣y ho ̣c các trường Tiểu học của quận nhằ m đáp ứng yêu cầ u đổ i mới giáo du ̣c trong bố i cảnh hiê ̣n nay. Lý luận về quản lý 1.

Quản lý Quản lý là một dạng lao động xã hội gắn liền và phát triển cùng với lịch sử phát triển của loài người, đó là một dạng lao động đặc biệt phát sinh từ tính chất xã hội hoá lao động, điều khiển các hoạt động lao động, nó có tính khoa học và nghệ thuật cao nhưng đồng thời nó cũng là sản phẩm mang tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội. Có rất nhiề u đinh ̣ nghiã về quản lí. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Đại bách khoa toàn thư của Liên Xô (1977) định nghĩa : “Quản lý - đó là chức năng của những hệ thống có tổ chức với bản chất khác nhau (sinh vật, xã hội, kĩ thuật), nó bảo toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện những chương trình, mục đích hoạt động. - Trong giáo trình khoa học quản lý (tập 1, Nhà xuất bản khoa học kĩ thuật, Hà Nội 1999) đã ghi rõ : “Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác; quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức; quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực các nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm; quản lý là sự có trách nhiệm về một cái gì đó.

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã định nghĩa về quản lý, đó là "Quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, (lãnh đạo) và kiểm tra. Tác giả Trần Khánh Đức khẳng định "Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người, hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất." [27; tr 328] Phân tích các định nghĩa trên ta thấy những dấu hiệu chung của quản lý, đó là: Tính mục đích; sự tương tác giữa chủ thể và đối tượng; liên quan tới môi trường xác định. Điều đó khẳng định, bất cứ một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có người quản lý để tổ chức hoạt động và đạt được mục đích của mình. Từ đó có thể khái quát : Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hoá, KT-XH bằng một hệ thống các 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] luật, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng.

Quản lý giáo dục QLGD là một khái niệm có nhiều cách hiểu khác nhau. QLGD có thể hiểu là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội. QLGD, quản lý nhà trường là quản lý các hoạt động giáo dục trong đó có hoạt động dạy học. Tổ chức các hoạt động, thực hiện được các chức năng của nhà trường Việt Nam XHCN tức là cụ thể hoá đường lối giáo dục của Đảng, biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước.

Trên quan điểm “Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân”, các chuyên gia nghiên cứu về khoa học giáo dục của Việt Nam cũng đưa ra các quan niệm về QLGD. Theo quan niệm của tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QLGD là hệ thống các tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về chất”[38; tr35].