Luận văn thạc sĩ về quản lý hoạt động dạy học tại trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động dạy học tại trường phổ thông dân tộc nội trú THCS tỉnh Phú Thọ, đề xuất giải pháp cải tiến.

• Tác giả: Ngô Quang Tá
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Tháp
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học ở các trường phổ thông dân tộc nội trú - trung học cơ sở, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ - TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Nghiên cứu trong nước
• 1.4. Một số khái niệm cơ bản về Quản lý
• 1.5. Quản lý hoạt động dạy học
• 1.6. Hoạt động dạy học
• 1.7. Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng
• 1.8. Quản lý hoạt động dạy học ở trường PTDTNT-THCS
• 1.9. Quản lý hoạt động dạy học ở trường PTDTNT
• 1.10. Nhiệm vụ, quyền hạn Hiệu trưởng trường PTDTNT
• 1.11. Quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng Trường PTDTNT-THCS
• 1.12. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng
• 1.12.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.12.2. Các yếu tố khách quan
• 1.13. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PTDTNT-THCS TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Một số thông tin chung về tỉnh Phú Thọ
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đơn vị hành chính
• 2.1.3. Tình hình giáo dục và đào tạo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Thực trạng dạy học ở các trường PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ
• 2.2.1. Sơ lược về quy mô, số lượng, chất lượng giáo dục và cơ sở vật chất kỹ thuật các trường PTDTNT-THCS ở tỉnh Phú Thọ
• 2.2.2. Thực trạng dạy học ở các trường PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ
• 2.3. Thực trạng việc quản lý hoạt động dạy học ở các trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ
• 2.3.1. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.3.2. Kết quả khảo sát
• 2.3.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học các trường PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG PTDTNT-THCS TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học ở các trường PTDTNT-THCS
• 3.2.1. Biện pháp 1: Chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu, chương trình dạy học THCS
• 3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo đội ngũ giáo viên giảng dạy theo phương pháp “dạy học phân hóa”, hướng đến “dạy học cá nhân”
• 3.2.3. Biện pháp 3: Quản lý hoạt động học tập của học sinh Trường PTDTNT-THCS
• 3.2.4. Biện pháp 4: Kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 3.2.5. Biện pháp 5: Hỗ trợ các nguồn lực để thực hiện hoạt động dạy học
• 3.3. Mối quan hệ của các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Các bước tiến hành khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học tại trường dân tộc nội trú Phú Thọ

Quản lý dạy học tại các trường dân tộc nội trú (DTNT) ở tỉnh Phú Thọ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc thiểu số. Các trường DTNT không chỉ là nơi học tập mà còn là môi trường văn hóa, nơi bảo tồn và phát triển bản sắc dân tộc. Việc quản lý hiệu quả hoạt động dạy học sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

1.1. Đặc điểm của trường dân tộc nội trú Phú Thọ

Trường DTNT Phú Thọ có đặc điểm riêng biệt với hơn 95% học sinh là người dân tộc thiểu số. Điều này đòi hỏi các phương pháp dạy học phải phù hợp với tâm lý và nhu cầu của học sinh. Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên cũng cần được đầu tư để đáp ứng yêu cầu giáo dục.

1.2. Vai trò của quản lý giáo dục trong trường DTNT

Quản lý giáo dục tại trường DTNT không chỉ là việc tổ chức dạy học mà còn là việc xây dựng môi trường học tập tích cực. Hiệu trưởng cần có những biện pháp quản lý phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học tại trường DTNT Phú Thọ

Quản lý dạy học tại các trường DTNT Phú Thọ gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của học sinh. Việc nhận thức và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường DTNT vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc thực hiện các phương pháp dạy học hiện đại, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo giáo viên

Đào tạo giáo viên tại các trường DTNT còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp dạy học phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số, dẫn đến hiệu quả giảng dạy chưa cao.

III. Phương pháp quản lý dạy học hiệu quả tại trường DTNT Phú Thọ

Để nâng cao chất lượng dạy học tại các trường DTNT Phú Thọ, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của học sinh. Việc này giúp giáo viên dễ dàng điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy.

3.2. Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp dạy học cho giáo viên, giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường DTNT Phú Thọ

Việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học tại trường DTNT Phú Thọ đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ cải thiện chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho học sinh.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng phương pháp dạy học mới

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới đã giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn. Nhiều học sinh đã có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

4.2. Tác động đến sự phát triển toàn diện của học sinh

Các biện pháp quản lý dạy học không chỉ tập trung vào kiến thức mà còn chú trọng đến sự phát triển toàn diện của học sinh. Học sinh được khuyến khích tham gia các hoạt động ngoại khóa, từ đó phát triển kỹ năng sống và bản thân.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý dạy học tại trường DTNT Phú Thọ

Quản lý dạy học tại trường DTNT Phú Thọ cần tiếp tục được cải thiện và phát triển. Những biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh dân tộc thiểu số.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những định hướng rõ ràng cho việc quản lý dạy học tại các trường DTNT. Việc này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho học sinh.

5.2. Tăng cường sự hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Cần có những chương trình hợp tác cụ thể để hỗ trợ học sinh và giáo viên trong quá trình dạy học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thế kỷ XXI với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tỉnh Phú Thọ, với đặc thù vùng dân tộc thiểu số, có gần 1.200 học sinh theo học tại 4 trường phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở (PTDTNT-THCS) trong giai đoạn 2012-2015. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy học tại các trường này vẫn chưa đạt được kỳ vọng, đặc biệt trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy và quản lý hoạt động dạy học. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng tại các trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ, nhằm đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 4 trường PTDTNT-THCS tại các huyện Thanh Sơn, Tân Sơn, Đoan Hùng và Yên Lập, với dữ liệu thu thập từ năm học 2012 đến 2016. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp, nhằm cải thiện các chỉ số về chất lượng dạy học như tỷ lệ học sinh đạt điểm trung bình trở lên, hiệu quả đổi mới phương pháp giảng dạy và sự hài lòng của giáo viên, học sinh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý giáo dục tại vùng dân tộc thiểu số nâng cao hiệu quả công tác quản lý, đồng thời góp phần phát triển giáo dục vùng miền núi, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình chu trình quản lý gồm các chức năng: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và thông tin. Quản lý hoạt động dạy học được hiểu là quá trình hiệu trưởng hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm tra hoạt động dạy học nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng là:

• Lý thuyết quản lý theo chu trình: nhấn mạnh sự tuần hoàn và liên kết giữa các chức năng quản lý để đảm bảo hiệu quả hoạt động dạy học.
• Lý thuyết đổi mới phương pháp dạy học: tập trung vào việc chuyển đổi từ phương pháp truyền thống sang phương pháp tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường hoạt động tự học và sáng tạo.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý hoạt động dạy học, hoạt động dạy và học, quản lý phân công giảng dạy, quản lý đổi mới phương pháp dạy học, quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập, quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa phân tích lý luận và khảo sát thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính gồm:

• Dữ liệu thứ cấp: các văn bản pháp luật, nghị quyết của Đảng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu nghiên cứu về quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học.
• Dữ liệu sơ cấp: thu thập qua phiếu khảo sát, phỏng vấn sâu với 12 cán bộ quản lý (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn) và 40 giáo viên tại 4 trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích tần suất, tính điểm trung bình và hệ số tương quan để đánh giá mức độ cần thiết và thực hiện các biện pháp quản lý. Cỡ mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các nhóm đối tượng nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2016, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu, xử lý và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học: Qua khảo sát, 14 nội dung quản lý hoạt động dạy học được đánh giá là rất quan trọng với điểm trung bình 2,68 (trên thang 3) từ nhóm cán bộ quản lý và 2,56 từ nhóm giáo viên. Các nội dung được ưu tiên gồm: quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy (điểm 3,0), quản lý giờ dạy và hồ sơ giáo viên (2,91), quản lý đổi mới phương pháp dạy học (2,75), quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập (2,66).

2. Phân công giảng dạy: Việc phân công giáo viên chủ yếu dựa trên năng lực chuyên môn (điểm 3,0) và trình độ đào tạo (2,91). Tuy nhiên, nguyện vọng của học sinh ít được quan tâm (1,83). Cách phân công phổ biến là dạy đuổi theo lớp (2,83) và điều chỉnh tùy tình hình (2,75).

3. Chất lượng dạy học và học tập: Tỷ lệ học sinh đạt điểm trung bình trở lên ở các môn xã hội như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý đạt khoảng 86%, trong khi các môn Toán và Ngoại ngữ chỉ đạt khoảng 50% và 40% tương ứng. Nguyên nhân chính là chương trình và sách giáo khoa chung áp dụng cho toàn quốc chưa phù hợp với đặc thù học sinh dân tộc thiểu số, cùng với phương pháp dạy học còn mang tính truyền thống, chưa phát huy được tính tích cực của học sinh.

4. Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên: Các trường đã được đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt thiếu thiết bị dạy học hiện đại và cán bộ chuyên trách. Đội ngũ giáo viên trẻ, trình độ chuẩn và trên chuẩn chiếm đa số nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản lý hoạt động dạy học tại các trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ đã có những bước tiến nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Việc tập trung vào quản lý chương trình, kế hoạch và giờ dạy là phù hợp với lý thuyết quản lý theo chu trình, tuy nhiên sự thiếu quan tâm đến nguyện vọng học sinh và đổi mới phương pháp dạy học làm giảm hiệu quả giáo dục. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực và cá nhân hóa là xu hướng tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt ở vùng dân tộc thiểu số có đặc thù riêng về tâm lý và điều kiện học tập. Việc thiếu thiết bị dạy học hiện đại và đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm cũng là nguyên nhân khách quan ảnh hưởng đến chất lượng dạy học. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ học sinh đạt điểm trung bình trở lên theo môn học và bảng đánh giá mức độ cần thiết các nội dung quản lý từ hai nhóm khách thể, giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế trong quản lý hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học chi tiết, phù hợp đặc thù vùng dân tộc: Hiệu trưởng cần chỉ đạo xây dựng kế hoạch giảng dạy linh hoạt, đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu chương trình THCS, đồng thời điều chỉnh nội dung phù hợp với trình độ học sinh dân tộc thiểu số. Thời gian thực hiện: ngay từ đầu năm học; Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu và tổ chuyên môn.

2. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng cá nhân hóa và tích cực hóa hoạt động học tập: Tăng cường bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học phân hóa, khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin và thiết bị hiện đại trong giảng dạy. Thời gian: trong vòng 1-2 năm; Chủ thể: Sở GD&ĐT phối hợp với nhà trường.

3. Tăng cường quản lý và hỗ trợ hoạt động học tập của học sinh: Xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá thường xuyên hoạt động học tập, tự học và nề nếp học tập của học sinh, đồng thời tổ chức các lớp phụ đạo học sinh yếu và bồi dưỡng học sinh giỏi. Thời gian: liên tục trong năm học; Chủ thể: Hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm.

4. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học: Đầu tư bổ sung thiết bị dạy học hiện đại, xây dựng phòng học bộ môn đạt chuẩn, đồng thời đào tạo cán bộ chuyên trách thiết bị dạy học. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, Sở GD&ĐT, nhà trường.

5. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản lý cho hiệu trưởng và giáo viên, đặc biệt chú trọng kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học. Thời gian: định kỳ hàng năm; Chủ thể: Sở GD&ĐT, trường đại học sư phạm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng và cán bộ quản lý các trường PTDTNT-THCS: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học, áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục.

2. Giáo viên giảng dạy tại vùng dân tộc thiểu số: Hiểu rõ đặc điểm tâm lý học sinh dân tộc, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp, nâng cao hiệu quả giảng dạy và hỗ trợ học sinh.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục địa phương và cấp tỉnh: Căn cứ vào kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách đầu tư, bồi dưỡng đội ngũ và phát triển cơ sở vật chất phù hợp với đặc thù vùng dân tộc.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành quản lý giáo dục: Tham khảo mô hình nghiên cứu thực tiễn, phương pháp khảo sát và phân tích dữ liệu trong lĩnh vực quản lý hoạt động dạy học tại trường phổ thông dân tộc nội trú.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động dạy học là gì và tại sao quan trọng?
   Quản lý hoạt động dạy học là quá trình hiệu trưởng hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm tra các hoạt động giảng dạy nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Đây là nhiệm vụ trọng tâm của hiệu trưởng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của học sinh.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động dạy học tại các trường PTDTNT-THCS?
   Yếu tố chủ quan gồm trình độ, năng lực và phẩm chất của hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên; yếu tố khách quan gồm sự quan tâm của cấp trên, điều kiện cơ sở vật chất, phong trào giáo dục địa phương và đặc điểm tâm lý học sinh dân tộc thiểu số.

3. Phương pháp dạy học nào phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số?
   Phương pháp dạy học phân hóa, cá nhân hóa, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường hoạt động tự học, thảo luận nhóm và ứng dụng công nghệ thông tin được đánh giá phù hợp, giúp học sinh phát huy tối đa năng lực và phù hợp với đặc điểm tâm lý.

4. Làm thế nào để cải thiện cơ sở vật chất phục vụ dạy học tại các trường PTDTNT-THCS?
   Cần có kế hoạch đầu tư dài hạn từ cấp tỉnh, ưu tiên xây dựng phòng học bộ môn đạt chuẩn, trang bị thiết bị dạy học hiện đại và đào tạo cán bộ chuyên trách quản lý thiết bị, đồng thời xây dựng quy chế bảo quản, sử dụng hiệu quả.

5. Vai trò của hiệu trưởng trong việc đổi mới phương pháp dạy học là gì?
   Hiệu trưởng là người lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức bồi dưỡng giáo viên, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và môi trường học tập, đồng thời kiểm tra, đánh giá và khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp tích cực, sáng tạo.

Kết luận

• Quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của hiệu trưởng tại các trường PTDTNT-THCS, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số.
• Thực trạng quản lý tại tỉnh Phú Thọ cho thấy sự quan tâm đúng mức đến các nội dung quản lý cơ bản, nhưng còn hạn chế trong đổi mới phương pháp dạy học và quản lý hoạt động học tập của học sinh.
• Các yếu tố chủ quan và khách quan đều tác động đến hiệu quả quản lý, trong đó trình độ cán bộ quản lý và điều kiện cơ sở vật chất là những điểm cần cải thiện.
• Đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể, bao gồm xây dựng kế hoạch phù hợp, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường quản lý học sinh, cải thiện cơ sở vật chất và phát triển đội ngũ giáo viên, nhằm nâng cao chất lượng dạy học.
• Các bước tiếp theo cần triển khai khảo nghiệm các biện pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu và áp dụng thực tiễn tại các trường PTDTNT-THCS khác trên toàn quốc.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số – hãy áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả từ nghiên cứu này!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 2: Thực trạng dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 3: Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ - TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

Tổng quan nghiên cứu 1. Nghiên cứu ở nước ngoài Ngay từ thời cổ đại, vấn đề dạy học đã đƣợc nhiều nhà triết học đồng thời là nhà giáo dục ở cả phƣơng Đông và phƣơng Tây đề cập đến. Có thể kể đến các tƣ tƣởng và công trình chủ yếu dƣới đây: Ở phƣơng Tây, từ trƣớc công nguyên, Xôcrat (469 - 339) đã quan niệm giáo dục phải giúp con ngƣời tìm thấy và tự khẳng định chính bản thân mình. Ông cho rằng để nâng cao hiệu quả dạy học cần có phƣơng pháp giúp thế hệ trẻ từng bƣớc tự khẳng định, tự phát hiện tri thức mới mẻ, phù hợp với chân lí.

Platon (429 - 347 trƣớc CN) xác nhận vai trò tất yếu của giáo dục trong xã hội, tính quyết định của chính trị đối với giáo dục. Nguyên tắc giáo dục của John Locke (1632-1704) là: “Không được nhồi nhét điều gì vào trí nhớ của trẻ mà vốn chúng không thích thú. Thầy giáo cần khơi dậy ở trẻ lòng ham mê say sưa của trẻ, qua đó hướng trẻ đến với tri thức. Phải phát triển khả năng độc lập suy nghĩ và chủ động trong học tập ở trẻ”.

Vào những năm đầu thế kỉ XX, các nhà nghiên cứu giáo dục xô viết đã đi sâu nghiên cứu về vai trò và trách nhiệm của đội ngũ CBQL trong việc quản lí HĐDH trong nhà trƣờng.Xukhomlinxki, Jakharôp đã nghiên cứu và đề ra một số vấn đề quản lí của hiệu trƣởng ở trƣờng phổ thông nhƣ vấn đề phân công nhiệm vụ giữa hiệu trƣởng và phó hiệu trƣởng. Các tác giả đã thống nhất và khẳng định hiệu trƣởng phải là ngƣời lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm trong công tác quản lí nhà trƣờng.Saxerđôtôp đã đi sâu nghiên cứu công tác lãnh đạo hoạt động dạy học trong nhà trƣờng và xem đây là khâu then chốt trong công tác quản lí của hiệu trƣởng. Nghiên cứu trong nước 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ở Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của giáo dục. Trong thƣ gửi các em học sinh nhân ngày khai trƣờng đầu tiên của nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hòa, Ngƣời đã viết: “Dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Đảng và Nhà nƣớc ta coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”. Toàn xã hội đều có ý thức chăm lo cho sự nghiệp giáo dục. Vì giáo dục đã tạo nên nguồn lực con ngƣời phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội. Ở nƣớc ta, nhiều nhà sƣ phạm đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lƣợng dạy học trên lớp đối với việc nâng cao chất lƣợng dạy học.

Những ƣu điểm và nhƣợc điểm của hình thức tổ chức dạy học, vai trò của ngƣời dạy và ngƣời học, việc đổi mới nội dung và cách thức tổ chức tiến hành các hình thức dạy học trên lớp (Hà Thế Ngữ, Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Cảnh Toàn, Phạm Văn Hoàn, Trần Kiều, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Kỳ, Thái Duy Tuyên…). Trong những năm gần đây, đứng trƣớc nhiệm vụ đổi mới Giáo dục và Đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy học nói riêng, nhiều ngƣời nghiên cứu trong đó có những nhà giáo dục học, tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu về đổi mới nội dung dạy học theo hƣớng nâng cao tính hiệu hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm trong hoạt động dạy học (Trần Hồng Quân, Phạm Minh Hạc, Vũ Văn Tảo, Trần Đức Xước, Phạm Viết Vượng, Đặng Thành Hưng, Tôn Thân, Trịnh Xuân Vũ, Phan Trọng Luận, Nguyễn Văn Đản. Tỉnh Phú Thọ trong nhiều năm gần đây đã quan tâm đến công tác giáo dục. Ngành đã tổ chức bồi dƣỡng thƣờng xuyên cho giáo viên.

Hàng năm tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi ở các cấp học, bậc học và tổ chức các kỳ thi chọn học sinh giỏi các cấp học và bậc học. Việc này cũng đã kích thích đƣợc tinh thần học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên, cũng nhƣ tinh thần 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] học hỏi, rèn luyện nâng cao kiến thức của học sinh. Tuy nhiên để nâng cao chất lƣợng dạy và học ở các nhà trƣờng thì rất cần có các biện pháp quản lý hoạt động dạy học đồng bộ và thiết thực nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục. Quản lý HĐDH là quản lý hoạt động trung tâm của ngƣời hiệu trƣởng ở nhà trƣờng.

Đồng thời cũng là quản lý cơ bản, quan trọng nhất trong công tác quản lý trƣờng học. Chính vì vậy, vấn đề quản lý HĐDH luôn đƣợc các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học. Giáo trình giảng dạy của Trƣờng Đại học Giáo dục, Trƣờng Quản lý cán bộ - Bộ giáo dục và Đào tạo, cũng đã có những công trình nghiên cứu giảng dạy về chuyên đề Quản lý HĐDH của hiệu trƣởng. Các luận văn thạc sỹ chuyên ngàng quản lý giáo dục cũng có một số tác giả nghiên cứu vấn đề này nhƣ đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trƣởng trƣờng phổ thông dân tộc nội trú của tác giả Lƣờng Thúy Vinh; Đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tân Hiệp tỉnh Kiên Giang; Đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng trƣờng phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Đắc Lăk.

Nhìn chung các đề tài nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc chủ yếu dừng lại ở vấn đề lý luận vĩ mô mang tính định hƣớng, chỉ đạo còn vấn đề quản lý HĐDH ở từng khu vực, từng trƣờng THCS thì còn rất ít ngƣời nghiên cứu, nhất là các trƣờng phổ thông Dân tộc Nội Trú -THCS ở các tỉnh. Vì vậy vấn đề đặt ra ở luận văn này là tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động ở các trƣờng phổ thông DTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học trong các trƣờng phổ thông DTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Một số khái niệm cơ bản về Quản lý Quản lý là một thuộc tính lịch sử, vì nó phát triển theo sự phát triển của xã hội loài ngƣời, thƣờng xuyên biến đổi, nó là bản chất của quá trình lao động.

Quản lý là một hiện tƣợng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khách quan đƣợc ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, trong mọi thời đại.Afanaxex: “Quản lý con ngƣời có nghĩa là tác động đến anh ta sao cho hành vi, công việc và hoạt động của anh ta đáp ứng những yêu cầu của xã hội, tập thể để những cái đó có lợi cho tập thể và cá nhân, thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội lẫn cá nhân”.Marx đã nói đến sự cần thiết của quản lý “Bất kỳ lao động nào có tính xã hội và chung, trực tiếp đƣợc thực hiện với quy mô tƣơng đối lớn đều ít nhiều cần đến sự quản lý… một ngƣời chơi vĩ cầm riêng rẽ thì tự điều khiển lấy mình nhƣng một dàn nhạc thì cần có nhạc trƣởng”.Taylor: Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái gì đó nhƣ thế nào bằng phƣơng pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến ngƣời lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện đƣợc những mục tiêu dự kiến”. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là phối hợp nỗ lực của nhiều ngƣời sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội”. Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt đƣợc mục tiêu nhất định”.

Nhƣ vậy, Quản lý là hệ thống tác động có chủ định, phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tƣợng quản lý nhằm khai thác và tận dụng tốt nhất những tiềm năng và cơ hội của đối tƣợng quản lý để đạt đƣợc mục tiêu quản lý trong môi trƣờng luôn biến động. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chúng ta có thể mô tả hoạt động quản lý theo mô hình sau: MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Mục tiêu quản lý Chủ thể quản lý Khách thể quản lý Hình 1.1 Sơ đồ quản lý Các chức năng quản lý có mối quan hệ chặt chẽ, tác động và chi phối lẫn nhau tạo thành một chu trình quản lý. Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau: Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Hình 1.2 Mô hình chu trình quản lý 1. Quản lý hoạt động dạy học 1.

Hoạt động dạy học Hoạt động dạy học bao gồm hai thành tố là hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò, hai hoạt động này là hai mặt của một vấn đề, luôn tồn tại 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau. Nhƣ vậy dạy - học là khái niệm chỉ quá trình hoạt động chung của ngƣời dạy và ngƣời học. Nếu phân tích chủ thể của HĐDH thì đây là trƣờng hợp đồng chủ thể hay chủ thể kép: chủ thể dạy và chủ thể học, hoạt động của chủ thể này phụ thuộc vào hoạt động của chủ thể kia, chúng tồn tại trong mối quan hệ tƣơng tác với nhau, có chung một mục đích là hình thành và phát triển nhân cách ngƣời học.