Quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại THCS Võ Thị Sáu theo phát triển năng lực người học

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn ngữ văn tại trường trung học cơ sở võ thị sáu quận lê chân hải phòng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Thị Mai Loan
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Thuần
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý dạy học Ngữ văn theo phát triển năng lực
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục
• 1.2.2. Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học
• 1.2.3. Dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 1.2.5. Đặc điểm hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THCS theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 1.2.6. Những năng lực chung được hình thành và phát triển trong môn Ngữ văn
• 1.2.7. Năng lực chuyên biệt của môn Ngữ văn
• 1.2.8. Mối quan hệ giữa hoạt động dạy học và hình thành năng lực
• 1.2.9. Hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực
• 1.2.10. Quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THCS
• 1.2.11. Những nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 1.2.12. Những yếu tố tác động tới quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THCS
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TẠI TRƯỜNG THCS VÕ THỊ SÁU, QUẬN LÊ CHÂN, HẢI PHÒNG THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 2.1. Khái quát về trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng
• 2.2. Quy mô phát triển GD từ năm học 2011 - 2012 đến năm học 2014 – 2015
• 2.3. Chất lượng giáo dục
• 2.4. Đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý
• 2.5. Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường
• 2.6. Hệ thống trang thiết bị, phương tiện dạy học
• 2.7. Khái quát về khảo sát thực trạng
• 2.8. Mục đích của khảo sát
• 2.9. Đối tượng khảo sát
• 2.10. Nội dung khảo sát
• 2.11. Phương pháp khảo sát
• 2.12. Thực trạng về hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, Hải Phòng
• 2.12.1. Nhận thức về hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.12.2. Thực trạng hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.12.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, Hải Phòng
• 2.13. Thực trạng quản lý mục tiêu và kế hoạch dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.14. Thực trạng quản lý chương trình, nội dung dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.15. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của giáo viên theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.16. Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.17. Thực trạng quản lý chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.18. Thực trạng xây dựng môi trường học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.19. Thực trạng quản lý các phương tiện phục vụ hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.20. Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.21. Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.22. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TẠI TRƯỜNG THCS VÕ THỊ SÁU, QUẬN LÊ CHÂN, HẢI PHÒNG THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2. Một số giải pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, Hải Phòng theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.2. Quản lý mục tiêu và chương trình dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.3. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên, tổ chức bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Ngữ văn theo quan điểm tiếp cận năng lực
• 3.2.4. Quản lý các hoạt động học của học sinh và nâng cao khả năng tự học của học sinh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.5. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học đối với giáo viên theo quan điểm tiếp cận năng lực
• 3.2.6. Xây dựng môi trường học tập theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.7. Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.8. Tăng cường kiểm tra và đánh giá hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.9. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2.10. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học Ngữ văn theo phát triển năng lực

Quản lý dạy học Ngữ văn theo phát triển năng lực là một trong những xu hướng giáo dục hiện đại. Mục tiêu chính của phương pháp này là phát triển toàn diện năng lực của học sinh, từ khả năng giao tiếp đến tư duy phản biện. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng sống cần thiết cho tương lai.

1.1. Khái niệm về quản lý dạy học Ngữ văn

Quản lý dạy học Ngữ văn không chỉ đơn thuần là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động học tập nhằm phát triển năng lực của học sinh. Điều này bao gồm việc xây dựng chương trình học phù hợp, lựa chọn phương pháp giảng dạy hiệu quả và đánh giá kết quả học tập một cách toàn diện.

1.2. Tầm quan trọng của việc phát triển năng lực học sinh

Phát triển năng lực học sinh trong môn Ngữ văn giúp các em hình thành tư duy độc lập, khả năng phân tích và đánh giá thông tin. Điều này không chỉ có lợi cho việc học tập mà còn giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp và ứng xử trong xã hội.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học Ngữ văn hiện nay

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc quản lý dạy học Ngữ văn theo phát triển năng lực cũng gặp không ít thách thức. Các giáo viên thường phải đối mặt với áp lực từ chương trình học, sự thiếu hụt tài liệu giảng dạy và sự không đồng nhất trong nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của môn học.

2.1. Áp lực từ chương trình học

Chương trình học hiện tại thường quá tải, khiến giáo viên khó có thể tập trung vào việc phát triển năng lực của học sinh. Việc giảng dạy theo kiểu truyền thống vẫn còn phổ biến, làm giảm tính sáng tạo và khả năng tự học của học sinh.

2.2. Thiếu hụt tài liệu và phương tiện dạy học

Nhiều trường học vẫn chưa có đủ tài liệu và phương tiện dạy học hiện đại để hỗ trợ cho việc giảng dạy Ngữ văn. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và khả năng tiếp cận thông tin của học sinh.

III. Phương pháp giảng dạy Ngữ văn theo phát triển năng lực

Để quản lý dạy học Ngữ văn hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết.

3.1. Phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập thông qua các hoạt động nhóm, thảo luận và dự án. Điều này giúp các em phát triển khả năng làm việc nhóm và tư duy phản biện.

3.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc tích hợp công nghệ vào giảng dạy Ngữ văn giúp tạo ra môi trường học tập hấp dẫn hơn. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ học sinh trong việc tìm kiếm thông tin và thực hành kỹ năng viết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp dạy học theo phát triển năng lực đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn phát triển tư duy sáng tạo và khả năng tự học.

4.1. Kết quả khảo sát về năng lực học sinh

Kết quả khảo sát cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc sử dụng ngôn ngữ và khả năng phân tích văn bản. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp dạy học hiện tại đang đi đúng hướng.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Giáo viên và học sinh đều nhận thấy sự thay đổi tích cực trong cách tiếp cận môn Ngữ văn. Học sinh cảm thấy hứng thú hơn với môn học và giáo viên cũng dễ dàng hơn trong việc truyền đạt kiến thức.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý dạy học Ngữ văn theo phát triển năng lực là một hướng đi đúng đắn trong giáo dục hiện đại. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giảng dạy mới để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải tiến chương trình học, nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh phát triển năng lực. Việc đào tạo giáo viên cũng cần được chú trọng để họ có thể áp dụng hiệu quả các phương pháp mới.

5.2. Tương lai của dạy học Ngữ văn

Trong tương lai, dạy học Ngữ văn cần tiếp tục được đổi mới để đáp ứng yêu cầu của xã hội. Việc phát triển năng lực học sinh sẽ là mục tiêu hàng đầu trong quá trình giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng và phát triển kinh tế tri thức, giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Tại Việt Nam, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục trở thành quốc sách hàng đầu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực người học. Môn Ngữ văn ở cấp Trung học cơ sở (THCS) giữ vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông, không chỉ cung cấp kiến thức mà còn phát triển năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực thẩm mỹ và tư duy sáng tạo cho học sinh.

Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, Hải Phòng trong giai đoạn 2014-2016 theo tiếp cận phát triển năng lực người học. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng quản lý hoạt động dạy học, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) và phát triển năng lực học sinh.

Theo khảo sát, chất lượng giáo dục môn Ngữ văn tại trường có nhiều tiềm năng nhưng còn tồn tại hạn chế trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực. Việc nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục môn Ngữ văn tại trường THCS Võ Thị Sáu và các trường THCS trong quận Lê Chân, đồng thời đóng góp vào công tác quản lý giáo dục theo xu hướng đổi mới hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học. Hai mô hình lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Mô hình quản lý hoạt động dạy học: Quản lý được hiểu là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý (hiệu trưởng, cán bộ quản lý) đến khách thể quản lý (giáo viên, học sinh) nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Quản lý hoạt động dạy học bao gồm các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, được thực hiện liên tục và phối hợp chặt chẽ.

2. Lý thuyết dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học: Năng lực được định nghĩa là sự kết hợp linh hoạt kiến thức, kỹ năng, thái độ và giá trị nhằm đáp ứng hiệu quả yêu cầu công việc trong bối cảnh thực tiễn. Mô hình năng lực gồm bốn thành phần: năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá thể. Môn Ngữ văn tập trung phát triển năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực cảm thụ thẩm mỹ, năng lực tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề.

Ba khái niệm chuyên ngành quan trọng được sử dụng là: quản lý hoạt động dạy học, năng lực người học, và phương pháp dạy học tích cực.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm tài liệu khoa học, văn bản pháp luật của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các báo cáo ngành, kết quả khảo sát thực trạng tại trường THCS Võ Thị Sáu.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Quan sát trực tiếp hoạt động dạy học, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý, giáo viên, chuyên gia giáo dục, và điều tra bằng phiếu hỏi với đối tượng là giáo viên, cán bộ quản lý nhà trường.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để xử lý số liệu khảo sát, phân tích định tính để giải thích nguyên nhân và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và timeline: Khảo sát được thực hiện trong giai đoạn 2014-2016 với sự tham gia của toàn bộ giáo viên bộ môn Ngữ văn và cán bộ quản lý tại trường THCS Võ Thị Sáu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực: Khoảng 85% giáo viên và cán bộ quản lý tại trường nhận thức đúng về tầm quan trọng của việc đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực người học. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60% giáo viên thực sự áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy môn Ngữ văn.

2. Thực trạng quản lý mục tiêu và kế hoạch dạy học: Kế hoạch dạy học theo tiếp cận năng lực được xây dựng đầy đủ nhưng chưa thực sự linh hoạt và chưa được điều chỉnh kịp thời dựa trên kết quả đánh giá học sinh. Tỉ lệ giáo viên tham gia xây dựng kế hoạch đạt khoảng 75%.

3. Quản lý hoạt động dạy và học: Việc quản lý giờ lên lớp, dự giờ và đánh giá tiết dạy được thực hiện thường xuyên với tỉ lệ dự giờ đạt 90%, tuy nhiên chất lượng dự giờ và phản hồi còn hạn chế. Học sinh được khuyến khích tự học và tham gia các câu lạc bộ văn học nhưng chỉ khoảng 50% học sinh tích cực tham gia.

4. Quản lý kiểm tra, đánh giá theo tiếp cận năng lực: Các hình thức kiểm tra đa dạng như kiểm tra miệng, 15 phút, 45 phút và kiểm tra học kỳ được áp dụng. Tuy nhiên, chỉ khoảng 65% đề kiểm tra phản ánh đúng mức độ phát triển năng lực của học sinh, còn lại vẫn tập trung nhiều vào kiểm tra kiến thức thuần túy.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên chủ yếu do năng lực quản lý và chuyên môn của một số giáo viên còn chưa đồng đều, thiếu sự bồi dưỡng thường xuyên về đổi mới PPDH. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của nhiều trường THCS khi chuyển đổi sang mô hình dạy học phát triển năng lực.

Việc quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận năng lực đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các yếu tố: mục tiêu, nội dung, phương pháp, kiểm tra đánh giá và môi trường học tập. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỉ lệ áp dụng phương pháp dạy học tích cực, bảng thống kê kết quả dự giờ và đánh giá tiết dạy, biểu đồ phân bố mức độ tham gia câu lạc bộ của học sinh.

Ý nghĩa của nghiên cứu là làm rõ thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực tại một trường THCS điển hình, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý cho cán bộ quản lý và giáo viên: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực, tập trung vào kỹ năng xây dựng kế hoạch, tổ chức dự giờ, đánh giá tiết dạy. Thời gian thực hiện trong vòng 6 tháng đầu năm học, do Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp với nhà trường tổ chức.

2. Cải tiến kế hoạch dạy học và kiểm tra đánh giá: Xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt, thường xuyên điều chỉnh dựa trên kết quả đánh giá học sinh. Áp dụng ma trận đề kiểm tra đảm bảo đánh giá toàn diện năng lực. Thực hiện ngay từ đầu năm học và đánh giá hiệu quả định kỳ mỗi học kỳ.

3. Tăng cường quản lý giờ lên lớp và dự giờ thăm lớp: Thiết lập quy trình dự giờ chặt chẽ, có phản hồi cụ thể giúp giáo viên cải tiến phương pháp dạy học. Khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm, đóng vai, nghiên cứu tình huống. Thời gian thực hiện liên tục trong năm học, do Ban Giám hiệu và tổ chuyên môn chịu trách nhiệm.

4. Xây dựng môi trường học tập thân thiện, phát huy năng lực học sinh: Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, phát triển các câu lạc bộ văn học, tạo sân chơi trí tuệ cho học sinh. Tăng cường phối hợp với gia đình trong việc hỗ trợ học sinh tự học. Thực hiện trong vòng 1-2 năm, do nhà trường phối hợp với phụ huynh và các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục cấp trường và phòng giáo dục: Nhận diện thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận năng lực, từ đó xây dựng kế hoạch chỉ đạo phù hợp, nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Giáo viên bộ môn Ngữ văn THCS: Áp dụng các giải pháp đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp khảo sát thực tiễn và các giải pháp quản lý hoạt động dạy học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

4. Phụ huynh học sinh và các tổ chức giáo dục xã hội: Hiểu rõ vai trò của quản lý hoạt động dạy học trong phát triển năng lực người học, từ đó phối hợp hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực là gì?
   Quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực là quá trình tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra các hoạt động dạy và học nhằm phát triển toàn diện năng lực chuyên môn, phương pháp, xã hội và cá thể của học sinh, không chỉ tập trung vào truyền đạt kiến thức.

2. Tại sao môn Ngữ văn lại quan trọng trong phát triển năng lực người học?
   Môn Ngữ văn giúp phát triển năng lực giao tiếp tiếng Việt, tư duy sáng tạo, cảm thụ thẩm mỹ và kỹ năng giải quyết vấn đề, góp phần hình thành phẩm chất nhân cách và năng lực hành động cho học sinh trong cuộc sống.

3. Những khó khăn chính trong quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn hiện nay là gì?
   Khó khăn gồm năng lực quản lý và chuyên môn của giáo viên chưa đồng đều, phương pháp dạy học truyền thống còn phổ biến, kiểm tra đánh giá chưa phản ánh đúng năng lực, và thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các yếu tố quản lý.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận năng lực?
   Cần tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn cho cán bộ quản lý và giáo viên, cải tiến kế hoạch dạy học, tăng cường dự giờ và phản hồi tiết dạy, đồng thời xây dựng môi trường học tập thân thiện, hiện đại.

5. Phương pháp dạy học tích cực nào phù hợp với môn Ngữ văn theo tiếp cận năng lực?
   Các phương pháp như thảo luận nhóm, đóng vai, nghiên cứu tình huống, dự án và sử dụng công nghệ thông tin giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức của học sinh trong môn Ngữ văn.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học tại trường THCS Võ Thị Sáu, Hải Phòng.
• Thực trạng quản lý còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực và kiểm tra đánh giá năng lực học sinh.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ gồm nâng cao năng lực quản lý, cải tiến kế hoạch dạy học, tăng cường dự giờ và xây dựng môi trường học tập thân thiện.
• Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các trường THCS trong quận Lê Chân và các địa phương có điều kiện tương tự.
• Các bước tiếp theo là triển khai thí điểm các giải pháp, đánh giá hiệu quả và nhân rộng mô hình quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực trong giáo dục phổ thông.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn, góp phần phát triển toàn diện năng lực người học và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện đại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ngoài nước Trên thế giới, hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học rất được quan tâm. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này.

Từ thế kỷ XV – XVIII, nhà giáo dục Tiệp Khắc J.Comesnky đã khái quát kinh nghiệm dạy học của loài người nâng lên đỉnh cao bằng cách đưa ra một hệ thống các nguyên tắc chỉ đạo công tác dạy học, đó là những nguyên tắc như: Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh, dạy học vừa sức, đảm bảo tính trực quan, đảm bảo độ bền vững của tri thức, dạy học phải đảm bảo tính hệ thống, liên tục,. Cho đến nay, nguyên tắc này vẫn còn nguyên giá trị lý luận của nó. Nhiều nhà giáo dục có tư tưởng tiến bộ đã chú ý đến dạy học hướng vào người học, khai thác tiềm năng của mỗi cá nhân HS. Thế kỷ XX, J.Dewey (1916) cho rằng giáo dục và dạy học là sự chỉ dẫn phát triển tiềm năng, năng lực vốn có của HS.

Do vậy, quá trình dạy học là sự chỉ dẫn phát triển tiềm năng, năng lực vốn có của HS. Do vậy, quá trình dạy học phải hướng vào người học, đảm bảo cho họ học bằng sự phân tích kinh nghiệm của mình. Việc học tập là quá trình xử lý kinh nghiệm mà người học tự tiến hành với sự giúp đỡ của nhà giáo dục theo nhu cầu và lợi ích cá nhân. Như vậy, dạy học phải chú ý đến cái riêng của mỗi người, đặc biêt là nhu cầu, hứng thú.

Dạy học dựa trên kinh nghiệm cá nhân và hiệu quả học tập do từng người quyết định. Quốc đảo Singapore là một ví dụ điển hình cho vai trò của giáo dục và dạy học. Với mục tiêu giáo dục là “Phát triển tài năng của từng cá nhân, sao cho mỗi người đều có thể đóng góp vào sự nghiệp kinh tế và vào cuộc đấu tranh liên tục nhằm biến Singapore thành một thị trường quốc tế giàu năng suất và mang tính cạnh tranh” đã tạo nên một Singapore trở thành một nước có cơ sở hạ tầng hiện 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đại, có một số ngành công nghiệp phát triển cao hàng đầu Châu Á và thế giới. Đặc biệt, Singapore là một quốc gia rất thành công trong việc xây dựng một đất nước có trình độ dân trí cao và là một trong những quốc gia có hệ thống giáo dục phát triển hàng đầu Châu Á Rất nhiều vấn đề và góc độ dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học đã được các tác giả nghiên cứu.

Mỗi công trình đều có những điiểm mạnh, điểm yếu và những mục đích riêng. Nhưng điểm chung nhất của các nghiên cứu là cùng tập trung nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học để nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng nhu cầu của xã hội. Những nghiên cứu trong nước Kế thừa những thành tựu về dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học của một số nước trên thế giới, ở nước ta cũng đã có một số công trình nghiên cứu và những bài viết của các chuyên gia hàng đầu của Việt Nam. Trong đó phải kể đến: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí (2010), Đại cương khoa học quản lý, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nguyễn Văn Cường – Bernd Meier (2011) lý luận dạy học hiện đại. Trần Khánh Đức – Trịnh Văn Minh (2013), Nghiên cứu nhu cầu và xây dựng mô hình đào tạo theo năng lực trong lĩnh vực giáo dục, Đề tài trọng điểm cấp ĐHQGHN, mã số QGĐT 11. Nguyễn Thu Hà (2014), Giảng dạy theo NL và đánh giá theo NL trong giáo dục: một số vấn đề lý luận cơ bản, TC KHĐHQGHN: NCGD, tập 30, số 2 (2014), trang 56 – 64 Đỗ Ngọc Thống (2011), Xây dựng chương trình giáo dục phổ thông theo hướng tiếp cận năng lực. TC KHGD số 68,5- 2011 Bên cạnh những công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học đã nêu trên còn có những nghiên cứu về hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học: 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Bộ Giáo dục và Đào tạo – Chương trình phát triển giáo dục trung học, Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh (lưu hành nội bộ) Đỗ Ngọc Thống, (2014), Đổi mới căn bản, tàn diện chương trình Ngữ văn, Tạp chí Khoa học giáo dục, số 103, (tháng 4/2014), tr.

Trần Thị Hiền Lương, (2015), Thiết kế chuẩn học tập môn Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực, Tạp chí khoa học giáo dục, 114, (tháng 3/2015), tr.6 Trần Thị Kim Dung, (2014), Đánh giá năng lực học sinh trong dạy học môn Ngữ văn ở trung học cơ sở - nhìn từ mục tiêu dạy học, Tạp chí khoa học giáo dục, số 106, (tháng 7/2014), tr.18 Nguyễn Thị Hồng Vân (2015), Đề xuất cấu trúc và chuẩn đánh giá năng lực đọc hiểu trong chương trình giáo dục phổ thông mới, Tạp chí khoa học giáo dục, số 114, (tháng 3/2015), tr.vn “Học văn Trung học cơ sở”, báo Giáo dục và Thời đại 2014 Các công trình nghiên cứu, bài viết trên đây đã tập trung phân tích thực trạng, tìm nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng học tập môn Ngữ văn. Trong đó các nghiên cứu cũng đã xác định một trong những nguyên nhân khiến chất lượng giáo dục không được nâng cao chính là do hoạt động dạy học môn Ngữ văn. Các nghiên cứu đã đưa ra những biện pháp khả thi song chưa có nghiên cứu nào đưa ra biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận phát triển năng lực người học. Đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn tại trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, Hải Phòng theo tiếp cận phát triển năng lực người học” lần đầu tiên được nghiên cứu với các số liệu được điều tra, thu thập tại trường THCS Võ Thị Sáu, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng có tính khả thi và cấp thiết trong nhiệm vụ nâng cao chất lượng môn Ngữ văn nói riêng và chất lượng 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] giáo dục nói chung để đáp ứng yêu cầu về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, quản lý giáo dục 1. a) Khái niệm: Nói đến quản lý, có khá nhiều những khái niệm, định nghĩa khác nhau tùy theo cách tiếp cận. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì: Quản lý = quản + lý (quản: giữ; lý: chỉnh sửa) Quản lý = Ổn định và phát triển Quản lý = Tập quyền và tán quyền Quản lý = Nắm và buông Quản lý = Học thuật và nghệ thuật (1) Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” (22) Qua các khái niệm trên, có thể hiểu khái niệm quản lý bao gồm các nội hàm chủ yếu: quản lý là hoạt động được tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tính hướng đích của chủ thể quản lý, nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mục tiêu của tổ chức.

Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý đến tập thể người bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Trong giáo dục nhà trường đó là tác động của người quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng khác nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu giáo dục. Có thể mô tả mối quan hệ giữa các thành tố cơ bản của hệ thống quản lý qua sơ đồ sau: 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Quyết định Chủ thể quản lý Xác lập Công cụ quản lý Mục tiêu quản lý Đối tượng quản lý Thực hiện Sơ đồ 1. Mô hình về quản lý Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức.

Khách thể quản lý là những con người cụ thể và sự hình thành tự nhiên các quan hệ giữa những con người, giữa các nhóm người khác nhau; là các nhiệm vụ cần giải quyết để tổ chức thực hiện sứ mạng của mình. b) Các chức năng cơ bản của quản lý: Quản lý có bốn chức năng chính như sau: - Chức năng kế hoạch hoá. - Chức năng tổ chức. - Chức năng lãnh đạo (chỉ đạo).

- Chức năng kiểm tra. Các chức năng chính của hoạt động quản lý luôn được thực hiện liên tiếp, đan xen vào nhau, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành chu trình quản lý. Trong chu trình này, yếu tố thông tin luôn có mặt trong tất cả các giai đoạn, nó vừa là điều kiện, vừa là phương tiện không thể thiếu được khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý. Tác giả Nguyễn Quốc Chí đã nhấn mạnh vai trò của thông tin trong quản lý: "không có thông tin, không có quản lý".

11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Mối liên hệ các chức năng quản lý được thể hiện qua sơ đồ sau: Kế hoạch Kiếm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Sơ đồ 1. Quan hệ các chức năng quản lý Như vậy, thuật ngữ quản lý có thể được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, tuỳ thuộc vào góc độ nghiên cứu của các ngành khoa học khác nhau. Có thể nói rằng: quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Là hoạt động khoa học, bởi lẽ các hoạt động quản lý có tổ chức, có định hướng dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và phương pháp hoạt động cụ thể.

Đồng thời, quản lý cũng là một nghệ thuật vì nó vận dụng sáng tạo trên những điều kiện cụ thể trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong xã hội. Quản lý nhà trường Quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường phổ thông chính là xây dựng mối quan hệ quản lý giữa các hình thức công tác tập thể, cách đối xử giữa học sinh và giáo viên.