Quản lý dạy học môn Sinh học ở các trường trung học phổ thông thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued quản lý dạy học môn sinh học ở các trường trung học phổ thông thành phố điện biên tỉnh điện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Lê Thúy Hòa
• Người hướng dẫn: GS. Đinh Quang Báo
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý dạy học môn Sinh học ở các trường trung học phổ thông thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý dạy học ở trường THPT
• 1.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Nghiên cứu trong nước
• 1.4. Một số khái niệm cơ bản
• 1.5. Quản lý giáo dục và chức năng quản lý giáo dục
• 1.6. Quản lý nhà trường và quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
• 1.7. Quản lí hoạt động dạy học ở trường THPT
• 1.8. Quản lý hoạt động dạy học theo yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông
• 1.9. Dạy học môn Sinh học trong nhà trường THPT
• 1.10. Vị trí, vai trò môn Sinh học trong chương trình giáo dục THPT
• 1.11. Chương trình Sinh học ở trường THPT
• 1.12. Quản lý dạy học môn Sinh học ở trường THPT
• 1.13. Quản lý hoạt động giảng dạy môn Sinh học
• 1.14. Quản lý hoạt động học tập môn Sinh học của HS
• 1.15. Các yếu tố ảnh hưởng đến dạy học và quản lý dạy học môn Sinh học ở trường THPT
• 1.15.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến dạy học môn Sinh học
• 1.15.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Sinh học
• 1.16. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình giáo dục thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Tình hình giáo dục
• 2.2. Thực trạng dạy học môn Sinh học ở các trường THPT thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 2.2.1. Dạy học đảm bảo nội dung môn Sinh học
• 2.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học môn Sinh học
• 2.2.3. Sử dụng phương tiện dạy học môn Sinh học
• 2.2.4. Đổi mới trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 2.2.5. Hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của GV
• 2.3. Thực trạng quản lý dạy học môn Sinh học ở các trường THPT thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 2.3.1. Quản lý phân công giảng dạy môn Sinh học
• 2.3.2. Quản lý thực hiện nội dung chương trình môn Sinh học THPT
• 2.3.3. Quản lý đổi mới phương pháp trong dạy học môn Sinh học
• 2.3.4. Quản lý sử dụng phương tiện dạy học môn Sinh học
• 2.3.5. Quản lý hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của GV
• 2.3.6. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính đặc thù môn học
• 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp
• 3.1.4. Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp
• 3.1.5. Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp
• 3.2. Những biện pháp quản lý dạy học Sinh học ở các trường THPT thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 3.2.1. Quản lý thực hiện nội dung chương trình môn Sinh học THPT
• 3.2.2. Tổ chức thực hiện đổi mới PPDH môn Sinh học
• 3.2.3. Thực hiện đổi mới trong hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 3.2.4. Tăng cường chỉ đạo hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác trang bị, bảo quản và sử dụng có hiệu quả CSVC-TBDH
• 3.2.6. Kết quả khảo cứu về tính cần thiết, khả thi của các biện pháp
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học môn Sinh học tại THPT Điện Biên

Quản lý dạy học môn Sinh học tại các trường THPT Điện Biên đang trở thành một vấn đề quan trọng trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Môn Sinh học không chỉ là một môn học cơ bản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy khoa học cho học sinh. Việc quản lý hiệu quả hoạt động dạy học môn này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

1.1. Vai trò của môn Sinh học trong giáo dục THPT

Môn Sinh học giúp học sinh hiểu biết về thế giới tự nhiên, phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Đây là nền tảng cho việc hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho học sinh.

1.2. Đặc điểm quản lý dạy học môn Sinh học

Quản lý dạy học môn Sinh học cần chú trọng đến các phương pháp giảng dạy hiện đại, tạo điều kiện cho học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách thức trong quản lý dạy học môn Sinh học tại THPT Điện Biên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dạy học môn Sinh học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như phương pháp giảng dạy truyền thống, thiếu thiết bị dạy học hiện đại và sự tham gia của học sinh còn hạn chế là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Phương pháp giảng dạy truyền thống

Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp thuyết trình, dẫn đến việc học sinh không có cơ hội thực hành và trải nghiệm thực tế, làm giảm hứng thú học tập.

2.2. Thiếu thiết bị dạy học hiện đại

Việc thiếu các thiết bị dạy học như mô hình sinh học, phần mềm mô phỏng đã ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và khả năng tiếp cận kiến thức của học sinh.

III. Phương pháp đổi mới quản lý dạy học môn Sinh học hiệu quả

Để nâng cao chất lượng dạy học môn Sinh học, cần áp dụng các phương pháp quản lý đổi mới. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo động lực cho học sinh trong việc học tập.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức và tạo ra môi trường học tập tương tác cho học sinh.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa

Các hoạt động ngoại khóa liên quan đến môn Sinh học sẽ giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao sự hứng thú và hiểu biết về môn học.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dạy học Sinh học

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp quản lý đổi mới trong dạy học môn Sinh học đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện điểm số mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng làm việc nhóm.

4.1. Kết quả khảo sát về chất lượng học tập

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi trong môn Sinh học tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các phương pháp dạy học mới.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Giáo viên và học sinh đều nhận thấy sự thay đổi tích cực trong phương pháp dạy học, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho dạy học Sinh học

Quản lý dạy học môn Sinh học tại các trường THPT Điện Biên cần tiếp tục được cải tiến để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và tạo điều kiện cho học sinh tham gia tích cực sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả

Cần xây dựng các biện pháp quản lý cụ thể, phù hợp với đặc điểm của từng trường và nhu cầu của học sinh để nâng cao chất lượng dạy học.

5.2. Tầm nhìn cho giáo dục Sinh học trong tương lai

Hướng tới một nền giáo dục hiện đại, tích cực, giúp học sinh phát triển toàn diện về kiến thức và kỹ năng, đáp ứng yêu cầu của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Điện Biên thuộc tỉnh Điện Biên có tổng diện tích tự nhiên hơn 6.009 ha cùng quy mô dân số 70.639 người, là trung tâm chính trị và kinh tế của vùng biên giới Tây Bắc. Triển khai định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngành giáo dục địa phương đã đạt nhiều bước tiến vững chắc với tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2014 đạt trên 95% và trên 50% học sinh trúng tuyển đại học, cao đẳng. Mặc dù vậy, hoạt động giảng dạy môn Sinh học tại 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn vẫn bộc lộ nhiều hạn chế kéo dài. Lối dạy truyền thống mang nặng tính thuyết trình một chiều, áp đặt ghi nhớ máy móc vẫn phổ biến, làm suy giảm động lực và tư duy sáng tạo của học sinh.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác lập luận cứ khoa học và khảo sát thực tiễn, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý sư phạm đồng bộ cho Ban giám hiệu các nhà trường. Mục tiêu trọng tâm là hoàn thiện công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp, chuẩn hóa quy trình kiểm tra đánh giá và nâng cao hiệu quả khai thác thiết bị bộ môn tại 4 trường trung học phổ thông với gần 3.000 học sinh trong giai đoạn 2014 - 2015. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng chỉ số hứng thú học tập của học sinh lên trên 80% và chuẩn hóa năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên vùng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống lý luận quản lý giáo dục hiện đại với 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Đề tài vận dụng mô hình phát triển chương trình nhà trường gắn với xu hướng dạy học tiếp cận năng lực người học, chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang hình thành kỹ năng tự học, năng lực giải quyết vấn đề và tư duy thực nghiệm.

Ba khái niệm trung tâm được xác lập gồm: quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học trường trung học phổ thông và dạy học môn Sinh học theo định hướng tích hợp - phân hóa. Cùng với đó, đề tài khai thác nguyên tắc nhị nguyên trong phương pháp dạy học Sinh học, kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động tổ chức trực quan bên ngoài của giáo viên với quá trình nhận thức, tìm tòi độc lập bên trong của người học.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài tích hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy và tính khách quan khoa học. Khách thể khảo sát bao gồm 16 cán bộ quản lý (4 Hiệu trưởng, 12 Phó Hiệu trưởng), 16 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Sinh học và 420 học sinh thuộc 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Điện Biên. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu có chủ đích để phản ánh đầy đủ đặc thù các khối lớp từ lớp 10 đến lớp 12.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phiếu hỏi anket chuẩn hóa, biên bản dự giờ sư phạm, phỏng vấn sâu chuyên gia và quan sát thực tế trong năm học 2014 - 2015. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo chuyên môn của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên. Phương pháp thống kê toán học với các đại lượng điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm và độ lệch chuẩn được lựa chọn nhằm đo lường chính xác mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng chỉ ra rằng 100% phòng học tại 4 trường trung học phổ thông đã được kiên cố hóa và có 21% giáo viên đạt trình độ đào tạo trên chuẩn thạc sĩ. Tuy nhiên, chất lượng tổ chức dạy học chưa tương xứng với điều kiện vật chất. Về phương pháp dạy học, có tới khoảng 68% số tiết dạy Sinh học vẫn sử dụng lối truyền thụ thuyết trình và đọc chép thụ động; các phương pháp tích cực như dạy học theo dự án hay thảo luận nhóm chỉ chiếm khoảng 22%.

Hiệu quả khai thác cơ sở vật chất phòng bộ môn còn thấp khi tỷ lệ sử dụng thiết bị thí nghiệm thực hành chỉ đạt dưới 45% công suất hiện có. Trong khâu kiểm tra đánh giá, khoảng 74% đề kiểm tra định kỳ tập trung vào tái hiện kiến thức thuộc lòng, tỷ lệ câu hỏi đánh giá năng lực vận dụng thực tế chỉ chiếm dưới 20%. Đáng chú ý, có đến 62% giáo viên nhận định công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp của Ban giám hiệu còn mang tính hình thức, thiếu các tiêu chí định lượng rõ ràng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ định kiến xem Sinh học là môn học phụ, học sinh chủ yếu học đối phó với thi cử. Đồng thời, đặc điểm tâm sinh lý rụt rè cùng rào cản ngôn ngữ phổ thông của học sinh thuộc 19 dân tộc anh em trên địa bàn gây khó khăn cho việc triển khai các hình thức học tập hợp tác. So sánh với các nghiên cứu quản lý giáo dục tại tỉnh Thái Nguyên và Bắc Giang, tình trạng giáo viên ngại đổi mới tại Điện Biên có nguyên nhân trực tiếp từ cơ chế giám sát hành chính chưa gắn liền với động lực thi đua chuyên môn.

Dữ liệu khảo sát có thể được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ sử dụng phương pháp dạy học truyền thống so với phương pháp tích cực giữa các khối lớp, kết hợp bảng ma trận tương quan giữa tần suất thanh tra chuyên môn của Ban giám hiệu với kết quả học tập của 420 học sinh. Điều này khẳng định sự cấp thiết phải chuyển từ quản lý hành chính mệnh lệnh sang quản lý hỗ trợ phát triển năng lực sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các bất cập, đề tài đưa ra 5 biện pháp quản lý đồng bộ dành cho Ban giám hiệu các trường trung học phổ thông:

• Tối ưu hóa kế hoạch và phân công giảng dạy: Phân công nhiệm vụ cho 100% giáo viên đúng năng lực sở trường, thực hiện luân chuyển giảng dạy từ lớp 10 đến lớp 12 theo chu kỳ 3 năm để giáo viên nắm vững cấu trúc toàn cấp học.
• Đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ thông tin: Chỉ đạo tổ chuyên môn thiết kế bài giảng tương tác, quy định tỷ lệ tối thiểu 50% số tiết dạy phải tích hợp đồ dùng trực quan, vật mẫu sống và bài tập tình huống thực tiễn trong từng học kỳ.
• Cải tiến toàn diện khâu kiểm tra đánh giá: Chuẩn hóa ma trận đề thi với ít nhất 35% câu hỏi yêu cầu kỹ năng vận dụng thực hành, kết hợp linh hoạt đánh giá định kỳ với đánh giá qua hồ sơ học tập và sản phẩm dự án sinh học.
• Nâng cao chất lượng tự bồi dưỡng chuyên môn: Tổ chức định kỳ mỗi tháng 2 buổi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, khuyến khích 100% giáo viên nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số.
• Quản lý và khai thác hiệu quả cơ sở vật chất: Nâng tỷ lệ sử dụng phòng thí nghiệm bộ môn đạt tối thiểu 85% kế hoạch thực hành trong chương trình sách giáo khoa, đảm bảo đầy đủ hóa chất và tiêu bản hiển vi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo khoa học và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý trường trung học phổ thông: Tiếp cận bộ công cụ quản lý toàn diện từ lập kế hoạch, điều hành chuyên môn đến thanh tra, giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc của 100% đội ngũ giáo viên trong nhà trường.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên Sinh học: Nắm vững quy trình xây dựng bài giảng phát triển năng lực, kỹ thuật biên soạn ma trận đề kiểm tra và cách khai thác hiệu quả hơn 20 danh mục thiết bị thực hành sẵn có.
• Cán bộ chỉ đạo chuyên môn Sở Giáo dục và Đào tạo: Có thêm căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên vùng Tây Bắc, nơi có hơn 19 dân tộc cùng sinh sống với nhiều nét văn hóa đặc thù.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh Quản lý giáo dục: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp khảo sát thực địa trên cỡ mẫu hơn 400 khách thể và mô hình thống kê toán học trong giáo dục học.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đặc thù lớn nhất trong quản lý dạy học môn Sinh học ở vùng núi là gì?

Điểm đặc thù là phải gắn việc quản lý chuyên môn với điều kiện tự nhiên phong phú và tâm lý học sinh thuộc 19 dân tộc thiểu số. Học sinh vùng cao có tính tự trọng cao và tư duy trực quan tốt, đòi hỏi cán bộ quản lý phải định hướng giáo viên sử dụng mẫu vật thực tế địa phương thay vì dạy chay lý thuyết trừu tượng.

Giải pháp nào giúp thúc đẩy giáo viên từ bỏ lối dạy thuyết trình truyền thống?

Ban giám hiệu cần đổi mới tiêu chí đánh giá giờ dạy, chuyển từ việc quan sát hoạt động của giáo viên sang đánh giá mức độ chủ động của học sinh. Nhà trường cần quy định rõ tỷ lệ tối thiểu 50% số tiết dạy phải áp dụng phương pháp thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề hoặc thực hành thí nghiệm.

Làm thế nào để hoạt động kiểm tra đánh giá phản ánh đúng năng lực học sinh?

Nhà trường cần chỉ đạo tái cấu trúc đề thi, giảm tỷ lệ câu hỏi ghi nhớ máy móc xuống dưới 40% và tăng tỷ lệ câu hỏi phân tích, liên hệ thực tiễn lên từ 30% đến 40%. Đồng thời, cần đa dạng hóa các hình thức đánh giá thông qua sản phẩm thực hành và báo cáo ngoại khóa.

Trình độ đào tạo trên chuẩn của giáo viên tác động thế nào đến công tác quản lý?

Tại thành phố Điện Biên, tỷ lệ giáo viên trung học phổ thông đạt trình độ trên chuẩn là 21% với hơn 60 cán bộ, giáo viên đã và đang học thạc sĩ, tiến sĩ. Đây là lực lượng nòng cốt giúp nhà quản lý triển khai các phương pháp dạy học tiên tiến và lan tỏa phong trào nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.

Làm sao để nâng cao hiệu suất sử dụng phòng thí nghiệm và thiết bị bộ môn?

Cần ban hành quy chế quản lý tài sản gắn trách nhiệm cụ thể với từng giáo viên, lập sổ theo dõi mượn trả thiết bị định kỳ hàng tuần. Ban giám hiệu cần đưa tiêu chí hoàn thành 100% các bài thực hành bắt buộc vào đánh giá thi đua cuối năm của tổ chuyên môn.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn Sinh học cấp trung học phổ thông theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.
• Đánh giá toàn diện thực trạng tại 4 trường trung học phổ thông thành phố Điện Biên qua số liệu khảo sát từ 16 cán bộ quản lý, 16 giáo viên và 420 học sinh.
• Đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý khoa học, tập trung vào đổi mới phương pháp, kiểm tra đánh giá, bồi dưỡng đội ngũ và khai thác thiết bị dạy học.
• Xác định lộ trình triển khai cụ thể cho năm học 2015 - 2016 nhằm nâng tỷ lệ bài giảng tích cực và tiết thực hành đạt trên 60%.
• Mở ra hướng tiếp cận thực tiễn có giá trị nhân rộng cao cho các cơ sở giáo dục trung học phổ thông tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lý dạy học môn Sinh học ở trường THPT Chƣơng 2: Thực trạng dạy học môn Sinh học và quản lý dạy học môn Sinh học ở các trường THPT thành phố Điện Biên, tỉnh Điện Biên Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Sinh học trong các trường THPT thành phố Điện Biên - Điện Biên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở TRƢỜNG THPT 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý dạy học ở trƣờng THPT 1. Nghiên cứu ngoài nước Quản lí là một hoạt động chỉ có trong xã hội loài người. Ở đâu có con người ở đó có QL.

Vì vậy QL là một hoạt động đặc trưng bao trùm lên mọi mặt đời sống xã hội, trong đó có giáo dục. Khi xã hội phát triển thì giáo dục ngày càng được quan tâm về mọi mặt. Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và nâng cao chất lượng dạy học nói riêng trong các nhà trường từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới. Các nhà lãnh đạo, nhà nghiên cứu trên thế giới đều thấy rõ vai trò, động lực của giáo dục trong phát triển kinh tế- xã hội.

Thậm chí nền kinh tế tri thức đang trở thành một thành phần quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Trước yêu cầu của xã hội và nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo, nhiều công trình của các nhà nghiên cứu ở nước ngoài đã được công bố như: M.Kônđacốp, Cơ sở lí luận khoa học quản lí giáo dục, trường cán bộ quản lí giáo dục và viện khoa học giáo dục 1984; Harld – Kôntz, Những vấn đề cốt yếu về quản lí, nhà xuất bản khoa học kỹ thuật 1992; Tác phẩm “ Kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng” Xukhômlinxki ( dịch và xuất bản năm 1981) đã đưa ra nhiều tình huống QL giáo dục và QL dạy học trong nhà trường, trong đó tác giả đã bàn nhiều về phương pháp thực hiện mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học, đặc biệt là vấn đề phân công trong QL dạy học. Nghiên cứu trong nước 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trước hết phải nói đến tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về QL giáo dục và dạy học. Bằng việc vận dụng sáng tạo Triết học Mác – Lênin và kế thừa tinh hoa của các tư tưởng giáo dục tiên tiến, Người đã để lại cho nền giáo dục cách mạng Việt Nam những tư tưởng có giá trị cao trong quá trình phát triển lý luận giáo dục và dạy học.

Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các nhà khoa học Việt Nam đã tiếp cận QL giáo dục và QL trường học chủ yếu dựa trên nền tảng lý luận giáo dục học. Trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục hiện nay thì việc yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học là việc làm cần thiết và cấp bách. Các nhà nghiên cứu giáo dục cũng cho ra đời nhiều công trình trong lĩnh vực này: tác giả Phạm Viết Vượng với vấn đề lấy học sinh làm trung tâm; tác giả Trần Hồng Quân đề cập tới một số vấn đề đổi mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Trong các nhà trường phổ thông, HĐDH là hoạt động trọng tâm.