chương 1 của luận văn. Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe góp phần giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông” Ủy Ban an toàn giao thông quốc gia và Học viện Cảnh sát nhân dân biên soạn năm 2014 [43]. Kỷ yếu đã tập hợp được 28 bài viết của các nhà khoa học, nhà quản lý đầu ngành bàn về các vấn đề nâng cao hiệu quả đào tạo lái xe ô tô, xây dựng văn hóa giao thông góp phần giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông. Trong các bài viết này nhiều nhà khoa học đã đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo đặc biệt là các giải pháp tăng cường công tác quản lý hoạt động dạy học trong đào tạo lái xe ô tô tại các trường, các trung tâm đào tạo hiện nay.
Đây là tài liệu tham khảo có giá trị để tác giả nghiên cứu tham khảo xây dựng các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy môn Kỹ thuật lái xe ô tô cho HV trường Cao đẳng ANND I. Ngoài những công trình khoa học trên còn có nhiều bài báo khoa học, tài liệu dạy học khác nghiên cứu đề cập đến những vấn đề liên quan đến quản lý môn học Kỹ thuật dạy lái xe ô tô như: Giáo trình Kỹ thuật lái xe ô tô, trường Đại học Giao thông vận tải năm 2015; Giáo trình Cấu tạo và sửa chữa thông thường xe ô tô, mô tô (dùng cho đào tạo lái xe trong CAND), do Trung tâm kỹ thuật nghiệp vụ - Bộ Công an xuất bản năm 2015; Giáo trình Văn hóa 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giao thông (dùng cho đào tạo lái xe trong CAND), do Trung tâm kỹ thuật nghiệp vụ - Bộ Công an xuất bản năm 2015. Đây là những tài liệu có giá trị định hướng lý luận trong xác định nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Kỹ thuật lái xe ô tô ở trường Cao đẳng ANND I. Qua nghiên cứu các công trình có liên quan đến hoạt động quản lý môn học Kỹ thuật lái xe ô tô cho thấy nhìn chung các công trình trên đã nghiên cứu các vấn đề về quản lý, QLGD, quản lý nhà trường, phương pháp giảng dạy Kỹ thuật lái xe ô tô ở một trường Cao đẳng nghề nhất định.
nhưng chưa có một công trình khoa học nào đi sâu vào nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học môn Kỹ thuật lái xe ô tô nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn giảng dạy môn học này nói chung và giảng dạy môn học này cho HV trường Cao đẳng ANND I nói riêng. Do đó, việc tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài này là có ý nghĩa cả trên phương diện lý luận và thực tiễn đồng thời không trùng lặp với bất kỳ một công trình khoa học nào nghiên cứu trước đó. Các khái niệm cơ bản 1. Hoạt động dạy học Tiếp cận dưới góc độ hoạt động, Nguyễn Ngọc Quang trong sách Nguyễn Ngọc Quang – Nhà Sư phạm, người góp phần đổi mới lý luận dạy học, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia năm 1998 thì “Dạy là sự điều khiển tối ưu hóa quá trình điều khiển người học chiếm lĩnh nội dung học, trong và bằng cách đó phát triển và hình thành nhân cách” còn “Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học, dưới sự điều khiển của giáo viên” [33, tr.
Theo tác giả Phạm Viết Vượng trong cuốn Giáo dục học, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội thì “Nói đến dạy học là nói đến hoạt động dạy và học của thầy và trò trong nhà trường, với mục tiêu là giúp học sinh nắm vững hệ thống kiến thức khoa học, hình thành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo và thái độ tích cực đối với học tập và cuộc sống” [44, tr. Tiếp cận theo chức năng của hoạt động dạy học thì “Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đã tích lũy được, nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân” [34, tr. Từ các khái niệm của những nhà giáo dục học trên có thể thấy rằng hoạt động dạy học là hoạt động của GV và HV, trong đó GV với vai trò là người “điều khiển tối ưu hóa” của mình theo một mục đích nhất định giúp người học chiếm lĩnh tri thức, hình thành các kỹ năng, thái độ cần thiết nhất định, còn người học sẽ “tự giác, tích cực, tự lực” chiếm lĩnh tri thức khoa học mới theo sự điều khiển của GV. Hai hoạt động này tương tác qua lại trong mối quan hệ biện chứng với nhau người dạy định hướng, người học chiếm lĩnh tạo nên một quá hoàn chỉnh trong dạy học.
Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm có tác động chi phối các hoạt động khác trong nhà trường. Hoạt động dạy học làm cho người học nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ thống, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết phục vụ yêu cầu xã hội và đời sống; làm phát triển tư duy độc lập sáng tạo, hình thành những năng lực nhận thức và hành động của người học, tạo nên thế giới quan khoa học, lòng yêu tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội, góp phần xây dựng con người trở thành công dân tốt và có ích cho xã hội. Quản lý nhà trường Nhà trường là đơn vị cơ sở trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục – đào tạo, là cơ quan chuyên môn của ngành giáo dục – đào tạo. Với tư cách là một tổ chức giáo dục cơ sở nhà trường vừa mang tính giáo dục vừa mang tính xã hội, là nơi trực tiếp đào tạo thế hệ trẻ, là tế bào quan trọng của hệ thống giáo dục từ trung ương đến địa phương.
Do đó, “Quản lý nhà trường” là một bộ phận của “quản lý giáo dục”. Theo tác giả Phạm Minh Hạc thì “Quản lý nhà trường hay nói rộng hơn là quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định” [26, tr.61] Theo tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền thì “Quản lý nhà 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường quá trình tác động có mục đích, có định hướng, có tính kế hoạch của các chủ thể quản lý (đứng dầu là hiệu trưởng nhà trường) đến các đối tượng quản lý (giáo viên, cán bộ nhân viên, người học, các bên liên quan…) và huy động, sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn lực nhằm thực hiện sứ mệnh của nhà trường đối với hệ thống giáo dục và đào tạo, với cộng đồng và xã hội nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đã xác định trong một môi trường luôn luôn biến động”.31-32] Từ khái niệm này có thể hiểu quản lý nhà trường là tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước về giáo dục đào tạo trong hoạt động dạy và hoạt động học ở phạm vi trách nhiệm của người quản lý nhằm đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục giúp đạt được mục tiêu giáo dục đặt ra. Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy của GV, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ đảm bảo cho việc dạy và việc học của cán bộ, nhân viên trong trường. Môn Kỹ thuật lái xe ô tô Môn học là một bộ phận của chương trình học bao gồm một khối lượng kiến thức kỹ năng tương đối chọn vẹn về một khoa học nhất định.
Kỹ thuật lái xe ô tô là một trong các môn học bắt buộc thuộc khối các môn học chuyên ngành trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp các chuyên ngành học điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ ở các trường cao đẳng nghề, chuyên ngành cảnh sát giao thông, cảnh sát phòng cháy, trinh sát ngoại tuyến trong CAND. Môn học này trang bị cho HV những tri thức, kỹ năng về Luật giao thông đường bộ; Văn hóa giao thông; cấu tạo, nguyên lý hoạt động của động cơ ô tô; một số hư hỏng thông thường của ô tô và kỹ thuật sữa chữa; kỹ năng điều khiển ô tô tham gia giao thông. Tùy theo đặc thù của các ngành, nghề đào tạo, các trường lựa chọn môn học Kỹ thuật lái xe ô tô hoặc môn học khác theo quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để giảng dạy. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quản lý hoạt động dạy học môn học Quản lý hoạt động dạy học môn học là những tác động có mục đích, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhà trường tới hoạt động dạy học nhằm vận hành hoạt động dạy học môn học đó đạt được mục đích, nhiệm vụ đề ra. Quản lý hoạt động dạy học môn học là một nội dung cơ bản và chủ yếu trong quản lý trường học nó bao gồm các nội dung: Quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học; quản lý việc thực hiện hình thức tổ chức dạy học, phương pháp, nề nếp dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học; quản lý giảng viên; quản lý hoạt động của HV,. Quản lý hoạt động dạy học môn học là những tác động có mục đích, hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý nhằm điều khiển quá trình dạy học môn học đó của giảng viên, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu dạy học môn học đề ra đó là hình thành ở HV kiến thức, kĩ năng cần thiết của môn học và hình thành ở HV thái độ học tập đúng đắn. Hoạt động dạy học môn Kỹ thuật lái xe ôtô ở trƣờng cao đẳng 1.
Mục tiêu môn học Mục tiêu môn học là trạng thái phát triển nhân cách của người học được dự kiến trước sau một quá trình đào tạo dựa trên yêu cầu phát triển của một ngành nghề nhất định. Cụ thể hơn mục tiêu môn học là những nhận thức, kỹ năng HV phải đạt được sau khi học môn học đó. Mục tiêu môn học gắn liền với mục tiêu dạy học đó là trang bị cho người học những tri thức, kỹ năng, thái độ và các giá trị. Mục tiêu môn học được xây dựng trên cơ sở đặc điểm cụ thể của môn học, đặc điểm của đối tượng học sinh, mục tiêu của môn học được thực hiện qua hoạt động dạy học của GV và hoạt động học của HV và được đo bằng hoạt động kiểm tra đánh giá.