Quản Lý Dạy Học Khối Kiến Thức Giáo Dục Đại Cương Tại Các Trường Đại Học Nghệ Thuật

Quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương tại trường đại học nghệ thuật nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Phạm Đắc Thi
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Lê
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Dạy Học Khối Kiến Thức Giáo Dục Đại Cương Tại Các Trường Đại Học Nghệ Thuật
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương

Quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương tại các trường đại học nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo. Khối kiến thức này không chỉ cung cấp nền tảng tri thức cho sinh viên mà còn giúp họ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc quản lý hiệu quả các hoạt động dạy học sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu của xã hội và thị trường lao động.

1.1. Khái niệm và vai trò của khối kiến thức giáo dục đại cương

Khối kiến thức giáo dục đại cương bao gồm các môn học cơ bản, giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Những môn học này tạo nền tảng vững chắc cho việc học tập các môn chuyên ngành sau này.

1.2. Tầm quan trọng của quản lý dạy học trong giáo dục nghệ thuật

Quản lý dạy học không chỉ đảm bảo chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho sinh viên. Điều này đặc biệt quan trọng trong các trường đại học nghệ thuật, nơi mà sự sáng tạo và đổi mới là yếu tố then chốt.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương

Quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương tại các trường đại học nghệ thuật gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, sự không đồng bộ trong chương trình giảng dạy và sự chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn của sinh viên. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường đại học nghệ thuật vẫn chưa đầu tư đủ vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập.

2.2. Sự không đồng bộ trong chương trình giảng dạy

Chương trình giảng dạy khối kiến thức giáo dục đại cương chưa được cập nhật thường xuyên, dẫn đến việc sinh viên không được trang bị kiến thức cần thiết cho thực tiễn.

III. Phương pháp quản lý dạy học hiệu quả tại các trường đại học nghệ thuật

Để nâng cao chất lượng dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương, các trường đại học nghệ thuật cần áp dụng những phương pháp quản lý hiệu quả. Việc xây dựng chương trình đào tạo linh hoạt, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách toàn diện.

3.1. Xây dựng chương trình đào tạo linh hoạt

Chương trình đào tạo cần được thiết kế linh hoạt, cho phép sinh viên lựa chọn môn học phù hợp với sở thích và định hướng nghề nghiệp của mình.

3.2. Tăng cường hoạt động thực hành và trải nghiệm

Các trường cần tổ chức nhiều hoạt động thực hành, giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng sáng tạo và tư duy phản biện.

IV. Ứng dụng công nghệ trong quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương

Công nghệ thông tin đang ngày càng trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong quản lý dạy học. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tương tác và sinh động cho sinh viên.

4.1. Sử dụng phần mềm quản lý học tập

Các phần mềm quản lý học tập giúp giảng viên theo dõi tiến độ học tập của sinh viên, từ đó có những điều chỉnh kịp thời trong quá trình giảng dạy.

4.2. Tạo môi trường học tập trực tuyến

Môi trường học tập trực tuyến giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận tài liệu học tập và tương tác với giảng viên, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong quản lý dạy học

Nghiên cứu về quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả đã giúp nâng cao chất lượng dạy học và sự hài lòng của sinh viên. Những kết quả này cần được tiếp tục duy trì và phát triển.

5.1. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên

Kết quả học tập của sinh viên đã có sự cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới, cho thấy hiệu quả của việc đổi mới phương pháp giảng dạy.

5.2. Phản hồi từ sinh viên về chất lượng dạy học

Phản hồi từ sinh viên cho thấy họ cảm thấy hài lòng hơn với chất lượng dạy học, điều này chứng tỏ rằng các biện pháp quản lý đã phát huy hiệu quả.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong quản lý dạy học

Quản lý dạy học khối kiến thức giáo dục đại cương tại các trường đại học nghệ thuật cần tiếp tục được cải tiến và đổi mới. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại, kết hợp với công nghệ thông tin sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Các trường cần xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dạy học và phát triển đội ngũ giảng viên.

6.2. Tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp

Hợp tác với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc thực tế, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC KHỐI KIẾN THỨC GIÁO DỤC ĐẠI CƯƠNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGHỆ THUẬT THEO HƯỚNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, lợi thế cạnh tranh bền vững là nhân tố cơ bản để đạt tới thành công của một tổ chức. Tổ chức mạnh hay yếu, phụ thuộc phần lớn vào chất lượng các yếu tố cấu thành tổ chức đó. Đối với mỗi nhà trường, chất lượng dạy học được xem là yếu tố cốt lõi tạo nên thương hiệu của nhà trường.

Vì vậy, khi nghiên cứu phát triển của một nhà trường các nhà nghiên cứu thường đề cập đến dạy học, quản lý hoạt động dạy học đảm bảo chất lượng đáp ứng yêu cầu của bối cảnh hiện tại. Nội hàm nghiên cứu dạy học và quản lý dạy học thực chất là nghiên cứu các yếu tố cấu thành quá trình dạy học: Mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp, môi trường và các yếu tố ảnh hưởng. Các khía cạnh đó được thực hiện có hiệu quả khi và chỉ khi xác định được cách tiếp cận khoa học, rõ ràng và đảm bảo chất lượng. Trong phạm vi của Luận án này, để quản lý hoạt động dạy học các môn khoa học đại cương tại khối trường đại học nghệ thuật, tác giả đề cập đến các nghiên cứu tựu trung trong ba vấn đề sau: 1.

Các công trình nghiên cứu về dạy học và quản lý hoạt động dạy học Cùng với sự phát triển của xã hội loài người quá trình dạy học được hình thành và con người đã biết xác định mục đích, hoàn thiện nội dung cũng như các cách thức để tổ chức dạy học có hiệu quả cao nhất. Xã hội càng phát triển càng tạo thêm áp lực cho giáo dục phải đổi mới để đáp ứng nhu cầu phát triển mà trong đó quá trình dạy học ngày càng phải được hoàn thiện do vậy có thể nói việc đổi mới quản lý dạy học là vấn đề luôn được quan tâm ở tất cả các cấp học, bậc học, và ở mọi thời kỳ đối với sự nghiệp phát triển giáo dục. Cho đến ngày nay khoa học về lý luận dạy học đã rất phát triển tuy nhiên vẫn mang tính hàn lâm và chưa có sự nghiên cứu đi sâu vào các ngành nghề cụ thể do vậy vấn đề này cần tiếp tục được nghiên cứu đối với các lĩnh vực giáo dục khác nhau đặc biệt là đối với giáo dục nghệ thuật. Từ trước Công nguyên Khổng Tử (551-479) đã có quan điểm khá rõ ràng về cách dạy học.

Quan điểm của ông muốn mang lại hiệu quả về dạy học phải đề cao đến các qui định về nề nếp dạy và học, ông muốn nâng cao trình độ của người dạy 11 để lựa chọn được những phương pháp theo hướng đề cao năng lực tự học, phát huy tinh thần độc lập nghiên cứu và sáng tạo của người học đó là “Dùng cách gợi mở, đi từ gần tới xa, từ đơn giản đến phức tạp nhưng vẫn đòi hỏi người học phải tích cực suy nghĩ… đòi hỏi học trò phải tập luyện, phải hình thành nề nếp, thói quen học tập” và “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” [16]. Đối với phương Tây vấn đề dạy học và quản lý dạy học đã được nhiều nhà giáo dục quan tâm như Môngtênhơ, J.Rutxô, Macarencô, Usinxki và đặc biệt có thể kể đến “cha đẻ” của giáo dục hiện đại Comenxki (1592-1670), ông đã nhận xét về việc giáo dục là thích nghi với những tác động tự nhiên, quá trình dạy học phải dựa vào sự vật, hiện tượng do học sinh tự quan sát, tự suy nghĩ mà hiểu biết (Sự chủ động sáng tạo của người học), không nên dùng uy quyền bắt buộc, gò ép người ta chấp nhận bất cứ điều gì mà người ta chưa biết (theo kiểu áp đặt một chiều). Vì vậy, ông khẳng định rằng không phải chỉ học những châm ngôn, ý kiến trong sách vở mà phải học từ bầu trời, mặt đất, từ cây sồi, cây giẻ tức là hiểu và học ngay sự vật. Đặc biệt ông cũng quan tâm đến giá trị to lớn của hoạt động quản lý nói chung, quản lý các hoạt động từ trong gia đình ra ngoài xã hội.

Ông đưa ra “nhiều nguyên tắc dạy học hiện vẫn được sử dụng” [19], đó là nguyên tắc trực quan, nguyên tắc phát huy tính tự giác tích cực của học sinh, dạy học theo nguyên tắc cá biệt, nguyên tắc củng cố kiến thức…. Có thể nói, tư tưởng giáo dục của ông đã được các nhà khoa học sau này khẳng định và tôn vinh về tính đúng đắn, về giá trị và hiệu quả khi vận dụng các phương pháp dạy học, các nguyên tắc và hình thức tổ chức dạy học trong dạy học hiện đại ngày nay. Nghiên cứu vấn đề ở góc độ lịch sử, chúng ta thấy rằng: Trong lịch sử nhân loại, hoạt động dạy học ra đời rất sớm, cùng với sự hình thành và phát triển của xã hội loài người dần dần các nhà khoa học nghiên cứu về lí luận dạy học và khái quát thành lí luận dạy học như hiện nay chúng ta hiểu. Thuật ngữ lí luận dạy học ra đời vào thế kỷ XVII do Ratkie (1571 - 1635) và Comenxki (1592 - 1670) đã dùng với ý nghĩa là "Nghệ thuật dạy học" tương đương với từ Hy Lạp Điđắclô (ôiocpo).

Về sau, các nhà nghiên cứu đã giải thích thuật ngữ này với ý nghĩa khác nhau. Tuy vậy, nhiều nhà nghiên cứu đã căn cứ vào cách diễn giải của TA.Comenxki trong tác phẩm "Phép giảng dạy vĩ đại" đã xác định nội dung khái niệm lí luận dạy học. Đến khoảng cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, khoa học về giáo dục thực sự đã có sự chuyển biến về chất và lượng. Trên cơ sở lý luận của học thuyết Mác Lê 12 Nin nhiều nhà nghiên cứu như T.V Savin đã phân tích vai trò, tầm quan trọng và mối quan hệ của các thành tố trong quá trình giáo dục tổng thể như mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện, cách đánh giá kết quả, ảnh hưởng của môi trường… đáng kể Savin.V với hai tập Giáo dục học (Tập 2: Những vấn đề cơ bản của quản lý nhà trường) [70].

Ilina với ba tập (tập 3: Những cơ sở của công tác giáo dục [44]) Giáo dục học. Hay tập thể tác giả P.I Konđakốp với công trình “Những vấn đề quản lý trường học” [65], đây là công trình nghiên cứu tương đối đầy đủ về các vấn đề quản lý dạy học được dịch sang tiếng Việt Nam từ năm 1985. Về quản lý dạy học, tác giả Muhammad Abdul Malik, Dr.Ali Murtaza, Dr.Abdul Majeed Khan, trong nghiên cứu “Vai trò của giáo viên trong quản lý tình huống dạy và học”-“Role of Teachers in Managing Teaching Learning Situation”. Nghiên cứu này: nói đến vai trò của người dạy trong đánh giá người học; Từ đó cũng cho cách đánh giá về vai trò của người dạy trong quản lý tình huống giảng dạy; Đề xuất các giải pháp cho các vấn đề và tình huống liên quan đến việc quản lý dạy và học.

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là giáo viên môn khoa học và sinh viên học môn khoa học ở thành phố Gujrat, Pakistan, với số lượng đến 180 sinh viên và 100% giáo viên là giảng dạy môn khoa học. Tác giả sử dụng những cách hỏi khác nhau để tập trung giải quyết các vấn đề trong dạy học, đó là: giáo viên dành thời gian cho giảng bài thế nào, sử dụng bảng biểu, ngôn ngữ giảng dạy, mức độ hài lòng với các giải thích khi sử dụng powerpoint, nghiên cứu này cũng chỉ ra mối quan tâm của giáo viên tập trung vào bối cảnh môn học, sự tương tác giữa các cá nhân, kiểm soát và kỷ luật lớp học, đặc biệt là cách truyền đạt thông tin. Để quản lý giảng dạy ngoài các yếu tố chuyên môn còn cần “… bảo đảm sự hợp tác, sự tham gia, can thiệp và liên quan của các thành viên trong cùng mục đích…” [88]. Khi đề cập đến mức độ quản lý lớp học để đảm bảo cho các hoạt động giảng dạy được diễn ra như kế hoạch, nghiên cứu cũng chỉ ra các vấn đề mà giáo viên phải kiểm soát như phân bổ thời gian, giám sát thời gian, các quy định của lớp học, tốc độ học của sinh viên hoặc cụ thể hơn là chức năng quản lý của giáo viên trong lớp học được thể hiện qua các khía cạnh: quản trị (định hướng, kiểm soát, quản lý,…) quản lý nhân sự, lập kế hoạch, quản lý tài chính, kiểm soát – giám sát và hỗ trợ, quản lý và truyền đạt thông tin.

Đặc biệt là mục tiêu cao nhất của quản lý giảng dạy là giáo viên chịu trách nhiệm tạo ra và duy trì môi trường học tập tích cực kể cả trong và ngoài chương trình. 13 Trong nghiên cứu thực nghiệm về kết quả học tập của sinh viên tương quan với cách giảng dạy chủ động hoặc bị động của giáo viên (Active versus passive teaching styles: an empirical study of student learning outcomes) của các tác giả Norbert Michel (Nicholls State University), John Cater (Nicholls State University), Otmar Varela (Nicholls State University) – small Business Instutite National Proceedings. Nghiên cứu này tập trung chỉ ra “các nguyên tắc giảng dạy và học tập tích cực và để đạt hiệu quả đó cần qua qua bốn vấn đề như: không gian học tập (tạo không khí cởi mở và thoải mái của lớp học), công việc chuẩn bị bài (tư duy, kế hoạch bài học cụ thể, và sáng tạo trước mỗi giờ dạy), quá trình giảng dạy (thực hiện tốt nhất bài học theo kế hoạch), và nâng cao dần (tìm kiếm và sử dụng các ý kiến phản hồi). Khi các yếu tố này được quản lý chặt chẽ hoặc được thực hiện thành thạo trong quá trình giảng dạy của giáo viên thì việc quản lý giảng dạy đã được thực hiện.

Nghiên cứu này cũng chỉ ra, mặc dù các phương pháp giảng dạy tích cực được phát triển chi tiết nhằm thuận lợi hơn cho quản lý và nâng cao chất lượng giảng dạy, nhưng các nghiên cứu lý luận cho thấy tính hiệu quả chưa cao. Ngoài ra, từ các giả thuyết và nghiên cứu thực tiễn kiểm chứng của nghiên cứu này thể hiện trong kết quả định tính là phương pháp giảng dạy tích cực có ảnh hưởng tốt đến thành tích của người học và thuận lợi cho sự giám sát quá trình thực hiện của giáo viên” [101].