phần Mở đầu và Kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, Đề án được kết cầu 3 phân: Phân 1: Cơ sở lý luận cơ bản về Quản lý đầu tư xây dựng dự án giao thông đường bộ Phân 2: Thực trạng quản lý đầu tư xây dựng của Ban Quản lý Dự án đường Hồ Chí Minh với các dự án giao thông đường bộ tại địa bàn Huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng Phần 3: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý dự án đầu tư xây dựng của Ban Quản lý Dự án đường Hồ Chí Minh với các dự án giao thông đường bộ tại địa bàn Huyện Hòa Vang, thành phô Đà Nẵng NỘI DUNG PHAN 1 MOT SO LY LUAN CO BAN VA THUC TIEN VE QUAN LY DAU TU XAY DUNG DU AN GIAO THONG DUONG BO 1. Khái quát về đầu tư và quản lý dự án đầu tư xây dựng dự án giao thông 1. Khái niệm dw án đầu tư và quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tâng giao thông Đại bách khoa toàn thư định nghĩa “Dự án” hay Tiếng Anh “Project” được hiểu là “ Điều có ý định làm” hay “ Đặt kế hoạch cho một ý đô, quá trình hành động”. Theo tổ chức điều hành dự án VIM: “Dự án là việc thực hiện một mục đích hay nhiệm vụ công việc nào đó dưới sự ràng buộc về yêu cau va nguon lực đã định”.
Thông qua việc thực hiện dự án đề cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã đề ra và kết quả của nó có thé là một sản phẩm hay một dịch vụ mà cá nhân, tô chức mong muốn. Đầu tư là quá trình sử dụng các nguồn lực hiện có đề tiến hành những hoạt động nhằm đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội và từ đó đem lại kết quả lớn hơn trong tương lai. Vi vay dau tư xây dựng hạ tầng giao thông là việc đầu tư xây dựng mới đề nâng cấp, hoặc cải tạo kết cấu hạ tầng của giao thông. Theo Khoản 4, Điều 4, Luật Đâu Thầu 2023 quy định như sau “Dự án đầu tư (sau đây goi là dự án) bao gôm: chương trình, dự án đầu tư xây dựng mới; dự án mua sắm tài sản; dự án cải tạo, nâng cấp, mở rộng; dự án, nhiệm vụ, dé an quy hoach; hỗ trợ kỹ thuật; các chương trình, dự án khác theo quy định của pháp luật.
Dự án đầu tư là tài liệu do chủ đầu tư chịu trách nhiệm lập, trong đó trình bày day đủ và chi tiết các nội dung có liên quan đến việc thực hiện đầu tư sau này nhằm mục đích khăng định được sự đúng đắn của chủ trương đầu tư và hiệu quả của von đầu tư. Dự án đầu tư là tập hợp các hành động liên quan với nhau, được kế hoạch hóa nhằm hoàn thành các mục tiêu đã dé ra bằng việc tạo ra các kết quả cụ thê dựa trên việc sử dụng nguồn lực trong một khoảng thời gian nhất định. Từ các khái niệm trên, quản lý dự án đầu tư xây dựng dự án giao thông là quá trình áp dụng các kiến thức, kỹ năng, công cụ và kỹ thuật chuyên môn để quản lý và điều phối các hoạt động bao gồm việc lập kế hoạch, thiết kế, xây dựng, giám sát và kiểm soát dự án đề đảm bảo rằng dự án được hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được yêu cầu và điều kiện về kỹ thuật, chất lượng từ giai đoạn khởi đầu cho đến khi hoàn thành dự án giao thông. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông dường bộ 1.
Khải niệm, đặc điểm quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ a) Khải niệm quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ Giao thông đường bộ là một bộ phận của cơ sở hạ tầng kỹ thuật bao gồm toàn bộ hệ thống cầu đường phục vụ cho nhu cầu di lại của người dân cũng như nhu cầu giao lưu kinh tế, văn hoá, xã hội và quốc phòng giữa những người dân trong cùng một vùng hay giữa vùng này với vùng khác hoặc giữa nước này với nước khác, xoá đi khoảng cách địa lý, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Hệ thống giao thông đường bộ là tổng hợp hệ thông cầu, đường giao thông, các công trình trên tuyến như cống các loại, hệ thống lan can, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống đèn tín hiệu, cọc tiêu, biển báo,. tat cả tạo thành một hệ thống liên hoàn phục vụ nhu cầu đi lại, giao lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng với nhau, giữa nơi này với nơi khác, quốc gia này với quốc gia khác. Giao thông đường bộ là một bộ phận quan trọng của giao thông vận tải nói riêng và của hệ thống kết cầu hạ tầng kinh tế xã hội nói chung.
Cơ sở hạ tầng là tổ hợp các công trình vật chất kỹ thuật, có chức năng, phục vụ trực tiếp dịch vụ sản xuất, đời sống của dân cư được bố trí trên một phạm vi lãnh thổ nhất định. Khoản I1, Điều 46, Luật giao thông đường bộ số 23/2008/QH12 ngày 13 thang 11 năm 2008, Văn bản hợp nhất số 15/VBHN-VPQH Luật Giao thông đường bộ ngày 05 tháng 7 năm 2019 quy định: “Đẩu f xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ là việc đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. ” Vì vậy đầu tư xây dựng dự án giao thông đường bộ là việc đầu tư để nâng cấp, dựng mới, cải tạo lại kết câu hạ tầng giao thông đường bộ nhằm mục đích đạt được hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất trong điều kiện cụ thể. Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn đề xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình giao thông đường bộ.
Quản lý dự án đầu tư xây dựng giao thông đường bộ được thê hiện theo chu trình như Hình 1. Chu trình quản lý dự án (Phụ phục 2): b) Đặc điểm của quản lý dự án đầu tư xây dựng giao thông đường bộ - GTĐB là kết quả của các dự án đầu tư phát triển nên quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ mang đặc điểm của hoạt động đầu tư phát triển là: + GTĐB là các công trình xây dựng nên nó có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài và thường thông qua các hoạt động kinh tế khác để có thê thu hồi vốn. Do đó von dau tu chu yéu dé phat triển GTĐB ở Việt Nam là từ nguồn vỗn NSNN. + Thời kỳ đầu tư kéo dài và đầu tư được tính từ khi khởi công thực hiệndự án cho đến khi dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng, nhiều công trình có thời gian kéo dài hàng chục năm.
Thời gian vận hành kết quả đầu tư kéo dài là thời gian này được tính từ khi công trình đi vào hoạt động cho đến khi hết hạn sử dụng và đào thải công trình; Các thành quả của hoạt động đầu tư được phát huy tác dụng ngay tại nơi nó được xây dựng. + Vì đầu tư phát triển GTĐB đòi hỏi cần có vốn đầu tư lớn cùng với thời kỳ đầu tư kéo dài nên nó thường có độ rủi ro cao, trong đó có nguyên nhân chủ quan là do công tác quy hoạch ở nước ta còn nhiều hạn chế nên nhiều công trình xây dựng không phát huy được hiệu quả cân thiết. Các công trình xây dựng thường có quy mô lớn, kết câu phức tạp, thời gian thi công thường khá dài. Vì vậy, công tác tổ chức quản lý và định giá công trình xây dựng của chủ đầu tư cũng như công tác hạch toán chi phí thi công của nhà thầu diễn ra tương đối phức tạp.
+ Các dự án xây dựng được triên khai tại một địa điểm có định, còn các phương tiện sản xuất (máy móc, trang thiết bị, .) phải di chuyển theo địa điểm xây dựng, khiến quá trình quản lý và sử dụng tài sản, vật tư thường khá phức tạp do chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết, dễ mất mát, hư hỏng. Việc định giá máy móc, trang thiết bị phải liên tục được cập nhập do sự phát triển liên tục của khoa học và công nghệ cũng như cần phải có các kiến thức sâu rộng đối với các yếu tố về kỹ thuật nhằm bảo đảm yêu cầu chất lượng của công tác định giá. Tuổi thọ của máy móc, trang thiết bị thường khá ngắn, chịu tác động từ các yếu tố như môi trường tự nhiên, cường độ sử dụng, trình độ của con người và công tác bảo trì máy móc, trang thiết bị. - Bên cạnh những đặc điểm chung của hoạt động đầu tư phát trên GTĐB cũng có những đặc điểm riêng của nó: + Quản lý đầu tư phát trên GTĐB mang tính hệ thống và đồng bộ.
Tính hệ thống và đồng bộ được thể hiện ở chỗ mọi khâu trong quá trình đầu tu phat trién GTĐB đều liên quan mật thiết với nhau và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của hoạt động đầu tư: bất kỳ sai lầm nào từ khâu kế hoạch hóa hệ thống GTĐB đến khâu lập dự án hay thâm định các dự án đường bộ.cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình vận hành của toàn bộ hệ thông đường bộ và gây ra những thiệt hại lớn không chỉ về mặt kinh tế mà còn về mặt xã hội. Tính hệ thống và đồng bộ không những chi phối đến các thiết kế, quy hoạch mà còn thể hiện ở cả cách thứctô chức quản lý theo ngành và theo vùng lãnh thô. Chính đặc điểm này đã đòi hỏi khi lập kế hoạch, quy hoạch, chiến lược phát triên GTĐB không được xem xét tới lợi ích riêng lẽ của từng dự án mà phải xét trong môi quan hé tong thé của toàn bộ hệ thống dé dam bảo được tính đồng bộ và hệ thống của toàn mạng lưới GTĐB, tránh tình trạng có vài dự án ảnh hưởng đến chất lượng của toàn hệ thống. + Quản lý dự án đầu tư phát triên GTĐB mang tính định hướng.
Đây là đặc điểm xuất phát từ chức năng và vai trò của hệ thống quản lý nhằm thỏa mãn nhu cầu đi lại, vận chuyên hàng hóa của dân cư, tổ chức, doanh nghiệp. Các dự án đầu tư xây dựng GTĐB cũng cần phải có một lượng vốn lớn, thực hiện trong khoảng thời gian dài, do đó, để đảm bảo đầu tư được hiệu quả và loại trừ được các rủi ro thì cần phải cónhững định hướng lâu dài.