Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động đánh giá KQHT của sinh viên các trường đại học, học viện CAND theo tiếp cận năng lực. - Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động đánh giá KQHT của sinh viên các trường đại học, học viện CAND theo tiếp cận năng lực. - Chương 3: Biện pháp quản lí hoạt động đánh giá KQHT của sinh viên các trường đại học, học viện CAND theo tiếp cận năng lực. 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC, HỌC VIỆN CÔNG AN NHÂN DÂN THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên theo tiếp cận năng lực 1. Những nghiên cứu về hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên Nghiên cứu về đánh giá KQHT trong giáo dục được nhiều tác giả nước ngoài nghiên cứu từ rất sớm. Trong đó, các hướng nghiên cứu về lý thuyết, các mô hình đánh giá KQHT của người học được đông đảo các nhà khoa học quan tâm, tiêu biểu như J.
Comesnky, Bloom, Raizada, Frith và Macintosh, Nitko… D. Nitko (2004), thông qua cuốn Educational Assessment of Students đã xây dựng nội dung đánh giá hiện đại về KQHT của sinh viên đại học. Nội dung trọng tâm gồm phát triển các kế hoạch giảng dạy kết hợp với đánh giá, cách đánh giá về mục tiêu đào tạo, đánh giá hiệu quả học tập, đánh giá tổng thể sinh viên và các bài kiểm tra thành tích đạt chuẩn [102]. HRK German Rectors’ Conference (2006) đã xây dựng 8 tiêu chí để kiểm tra - đánh giá KQHT gồm các vấn đề sau: Quy trình kiểm tra - đánh giá đảm bảo độ giá trị, độ tin cậy và công bằng, có quy định hợp lý về thủ tục khiếu nại kết quả kiểm tra - đánh giá; giáo viên cần sử dụng nhiều hình thức kiểm tra - đánh giá đa dạng dựa trên nguyên tắc minh bạch, nhất quán, mềm dẻo và phù hợp với 10 mục tiêu; các tiêu chí kiểm tra - đánh giá cần phổ biến rõ ràng cho sinh viên; kiểm tra - đánh giá phù hợp với mục đích và nội dung của chương trình; thường xuyên thẩm định độ tin cậy và tính giá trị của kết quả kiểm tra - đánh giá; các kiểm tra - đánh giá mới thường xuyên được phát triển và thử nghiệm [112].
Bên cạnh đó, còn có các công trình nghiên cứu về các phương pháp đánh giá KQHT trong giáo dục như Erwin. Các tác giả này đi sâu vào phương pháp đo lường từng lĩnh vực của mục tiêu giáo dục, phân biệt rõ từng loại đánh giá, đặc biệt đề cao hình thức đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan. Trong khi đó, Robert L. Ebel “Measuring Educational Achievement” đã nêu một cách chi tiết về đo lường đánh giá KQHT của người học bằng định lượng.
Đây là một bước tiến thành công trong việc đánh giá KQHT của người học. Đi sâu về đánh giá, đo lường KQHT bằng cách sử dụng trắc nghiệm để đo lường các lĩnh vực của mục tiêu giáo dục còn có các công trình của các tác giả Boyatzis; R. Ở đó, các tác giả đã xây dựng nền tảng lý thuyết mới với những nguyên tắc, xác định và sử dụng toán học thống kê để phân tích giá trị của các kết quả thu được và thống kê cụ thể đáp ứng khả dĩ yêu cầu mong đợi nhằm giúp cho đánh giá điểm số học tập được chính xác. Ngoài ra còn có các nghiên cứu theo hướng kỹ thuật đánh giá KQHT của các tác giả như: Robert L.Linn, Osterlind, Thomas A.
Patricia Cross… Theo đó, các tác giả tổng hợp các đáp ứng của kỹ thuật về tính xác thực của kiểm tra, đánh giá. Nghiên về kỹ thuật đánh giá lớp học Classroom Assessment Techniques của A. Theo các tác giả, đánh giá lớp học là một hình thức chứ không phải là một cách tiếp cận tổng kết để đánh giá. Mục đích của nó là để nâng cao chất lượng học tập của sinh viên, không cung cấp bằng chứng để đánh giá hay phân loại sinh viên.
Nó cung cấp cho giảng viên thông tin của sinh viên 11 như thế nào và có phản hồi về hiệu quả của họ và nó mang lại cho sinh viên một thước đo của sự tiến bộ của họ [103]. Ngoài ra, một số công trình nghiên cứu về trắc nghiệm tối ưu và được nhiều nhà nghiên cứu thuộc lĩnh vực giáo dục biết đến là công trình của Marzano R. Các công trình này đi vào nghiên cứu những kỹ thuật cơ bản về đo lường KQHT bằng trắc nghiệm, trình bày những ưu điểm và nhược điểm của chúng trong đánh giá và đo lường. Ở Việt Nam, từ những năm cuối của thế kỷ XX, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của kiểm tra, đánh giá, phương pháp trắc nghiệm khách quan được quan tâm nghiên cứu rất nhiều và áp dụng ở các cấp học, ở các kỳ thi.
Hiện nay, ở nước ta các công trình nghiên cứu về kiểm tra, đánh giá KQHT của người học khá phong phú, đa dạng với những cách tiếp cận khác nhau, song chủ yếu là các nghiên cứu cơ sở lý luận hoạt động kiểm tra, đánh giá trong hoạt động giáo dục, tiêu biểu là các công trình. Lê Đức Ngọc (2001) với đề tài Đo lường và đánh giá thành quả học tập trong giáo dục đại học đã đưa ra một số khái niệm về đo lường, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và nêu các đặc trưng của một bài trắc nghiệm tốt. Có thể áp dụng các loại hình thi trắc nghiệm cho qui mô đào tạo lớn do có thể chấm bài nhanh, chính xác [62]. Trần Bá Hoành (2006), trong công trình Đánh giá trong giáo dục cho rằng: Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Đánh giá không chỉ dừng lại ở việc giải thích thông tin về trình độ kiến thức, kĩ năng hoặc thái độ của học sinh mà còn khắc phục sai sót hoặc phát huy kết quả [26]. Tác giả Hoàng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc (2016) với công trình Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập của học sinh phổ thông đã đưa ra cách hiểu về KQHT là một khái niệm thường được hiểu theo hai quan niệm khác nhau trong thực tế cũng như trong khoa học. KQHT là mức độ thành tích mà một chủ thể học tập đã đạt, được xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra, với mục tiêu xác định; KQHT còn là mức độ thành tích đã đạt của một học sinh so với các bạn học khác [64]. Các nghiên cứu về xây dựng và ứng dụng các kỹ thuật, công cụ kiểm tra, 12 đánh giá KQHT phải kể tới các công trình nghiên cứu của Trần Đình Tuấn, Nguyễn Công Khanh, Trần Thị Tuyết Oanh.
Trần Đình Tuấn (2010) trong nghiên cứu Ứng dụng CNTT trong xây dựng, lựa chọn đề thi và đánh giá KQHT ở Học viện Chính trị đã khẳng định việc ứng dụng CNTT trong dạy học nói chung, trong thi, kiểm tra, đánh giá KQHT nói riêng là xu thế tất yếu. Tác giả đã luận giải, làm rõ quan niệm về ứng dụng CNTT trong xây dựng lựa chọn đề thi, đánh giá thực trạng việc ứng dụng CNTT trong xây dựng lựa chọn đề thi và quản lí đánh giá KQHT của học viên ở Học viện Chính trị hiện nay [89]. Nguyễn Công Khanh (2014) trong cuốn: Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục đã trình bày phương pháp luận, quy trình, các nguyên tắc và thiết kế công cụ đo lường, các phương pháp phân tích item, chọn mẫu, đánh giá độ tin cậy, hiệu lực, thiết kế công cụ đo cũng như các bước cơ bản thực hành các kỹ năng thu thập, xử lý, thích nghi hóa dữ liệu đó, phần phụ lục còn đưa ra các mô hình xử lý số liệu và bảng hỏi để cho người đọc tham khảo [48]. Trần Thị Tuyết Oanh (2016), trong công trình Đánh giá và đo lường KQHT đã luận giải và đưa ra những vấn đề chung về lý luận đánh giá và đánh giá KQHT.
Tác giả cũng đưa ra các loại hình đánh giá như: đánh giá chẩn đoán, đánh giá hình thành và đánh giá tổng kết; đánh giá trên diện rộng, đánh giá trên lớp học; đánh giá dựa theo chuẩn và đánh giá dựa theo tiêu chí; đánh giá chính thức và đánh giá không chính thức. Cùng với đó là các phương pháp đánh giá KQHT bao gồm: viết tự luận, trắc nghiệm khách quan, vấn đáp, thực hành. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu được đề cập trong phần này đã gián tiếp hoặc trực tiếp khẳng định tầm quan trọng của việc đánh giá KQHT của người học ở những mức độ nông sâu khác nhau. Những nguyên nhân khách quan và chủ quan trong việc đánh giá được các tác giả xem xét, phân tích, lí giải.
Một số đề xuất được đưa ra nhằm khắc phục những bất cập của thực trạng. Những nghiên cứu này là cơ sở để tác giả tiếp thu, phát triển một số khái niệm công cụ của đề tài. Những nghiên cứu về hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên theo tiếp cận năng lực Từ những năm cuối của thế kỷ XX, kiểm tra, đánh giá KQHT của người học theo tiếp cận năng lực bắt đầu được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Nghiên 13 cứu sâu về đánh giá KQHT của người học tiếp cận năng lực, đó chính là xem người học thực hiện năng lực theo yêu như thế nào và đánh giá sự thực hiện năng lực đó.
Tom Kubiszyn trong các cuốn sách của mình đã giải thích tường minh về cấu trúc, đặc điểm và vai trò của một bài đánh giá năng lực thực hiện, phương pháp luận và qui trình các bước cơ bản khi tiến hành đánh giá thực hiện. Thực chất phương pháp đánh giá này có xuất xứ từ lâu và ngày nay được các nhà sư phạm, nhà QLGD cổ vũ và đề cao theo phong trào dạy học theo tiếp cận năng lực trên toàn nước Mỹ [116]. Theo Jon Mueller (2005), người học cần được yêu cầu bộc lộ khả năng vận dụng một cách có ý nghĩa những kiến thức, kỹ năng thiết yếu vào việc thực hiện các nhiệm vụ thực sự diễn trong thực tế.