Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo tại các trường Cao đẳng An ninh Chương 2: Thực trạng quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo tại Trường CĐ ANND I. Chương 3: Biện pháp quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo tại Trường CĐ ANND I. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT PHỤC VỤ ĐÀO TẠO TẠI TRƢỜNG CAO ĐẲNG ANND I 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 1.
Các công trình nghiên cứu ngoài nước Hiện nay các nƣớc trên thế giới đều có khuynh hƣớng hoàn thiện CSVC trƣờng học nhằm đáp ứng tích cực và phù hợp với sự hiện đại hóa nội dung, phƣơng pháp và hình thức dạy học. Tùy theo hoàn cảnh kinh tế, kỹ thuật và xã hội, mỗi nƣớc có một hƣớng nghiên cứu và phát triển CSVC trƣờng học riêng. Các nƣớc có nền kinh tế phát triển đều quan tâm và đầu tƣ thoả đáng cho CSVC của trƣờng học nói chung và CSVC của trƣờng ĐH nói riêng. Từ diện tích khuôn viên của nhà trƣờng đến phòng học, phòng thí nghiệm, thƣ viện, xƣởng trƣờng đã đáp ứng cho nhu cầu giáo dục mỗi nƣớc.
Vào năm 1995, UNESCO đã tiến hành một cuộc khảo sát toàn diện về hiệu quả khai thác diện tích sử dụng của các trƣờng Đại học nhiều châu lục, khu vực trên thế giới. Trong một công trình nghiên cứu liên quan, học giả Sanyal B. [19] đã trình bày khá cụ thể về tình hình quản lý khai thác giảng đƣờng, phòng học, phòng thí nghiệm… của một số trƣờng đại học ở các nƣớc có nền giáo dục phát triển, đồng thời phân tích ƣu, nhƣợc điểm của một số trƣờng hợp. Nga, Hà Lan ngƣời ta chú ý đến việc trang bị những phƣơng tiện truyền thống cho các phòng học bộ môn.
Ở Đức, Ba Lan, Pháp, Nhật, Hàn Quốc, Singapore. là những nƣớc đầu tƣ rất nhiều cho việc trang bị CSVC đầy đủ và hiện đại, nhất là các phƣơng tiện nghe nhìn. Ở Mỹ, có giai đoạn phổ biến là dùng máy thay cho giáo viên trong giảng dạy, nên việc nghiên cứu và trang bị các phƣơng tiện hiện đại rất quan trọng…` 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và kinh nghiệm trong việc nghiên cứu, thiết kế CSVC trƣờng học ở các nƣớc là một trong những cơ sở thực tiễn quan trọng giúp chúng ta trong việc nghiên cứu, thiết kế và định hƣớng hệ thống CSVC trƣờng học ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, quản lý CSVC phục vụ ĐT đƣợc xem xét ở nhiều góc độ khác nhau: - Các tác giả Vũ Trọng Rỳ [14], Nguyễn Phúc Châu [4] và một số nhà nghiên cứu khác trình bày về vẫn đề này dƣới dạng giáo trình hƣớng dẫn về nghiệp vụ quản lý.
Tác giả Phạm Quang Sáng [15] phân tích việc quản lý nguồn tài lực, vật lực của trƣờng ĐH trên cơ sở kinh tế học giáo dục. Nhà nghiên cứu Phạm Phụ [12] khái quát vấn đề QL nguồn nhân lực theo quan điểm đáp ứng cơ chế vận động của nền kinh tế thị trƣờng trong bối cảnh mới của giáo dục nƣớc ta. Tác giả Đặng Quốc Bảo [2] nhìn nhận vấn đề hiệu quả sử dụng nguồn lực CSVC trong phạm trù tổng thể về quản lý nhà trƣờng, dƣới góc độ kinh tế- xã hội- sƣ phạm. - Cùng với các công trình đƣa ra lý luận chung về quản lý CSVC, có các nghiên cứu cụ thể về thực trạng, về những hạn chế trong quản lý CSVC trƣờng học ở nƣớc ta và những giải pháp khắc phục.
Các tác giả Ngô Văn Dƣỡng, Huỳnh Văn Kỳ [20] có bài viết phân tích về tình hình đầu tƣ, sử dụng thiết bị các PTN của các trƣờng ĐH ở Đà Nẵng. Các tác giả Nguyễn Vĩnh Hà [21], Nguyễn Minh Hiệp [22], Tạ Bá Hƣng, Cao Minh Kiểm, Nguyễn Tiến Đức [23], Bùi Văn Phúc [13], Phan Thị Hà Thanh [17], Đoàn Phan Tân [16]… đã đề xuất các giải pháp nghiệp vụ trong quản lý thƣ viện, mang công tác quan trọng trong lĩnh vực QL CSVC của trƣờng ĐH - Vấn đề chất lƣợng CSVC của trƣờng ĐH đã đƣợc nói đến trong một số công trình nghiên cứu nhƣ một bộ phận của hệ thống tiêu chí đánh giá quá trình ĐT. Trong cuốn “ Dựa vào các chỉ số thực hiện để đƣa ra các quyết định 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chiến lƣợc” , các học giả Mỹ Bottill và Borden đã liệt kê 21 lĩnh vực thực hiện, trong đó có “Phƣơng tiện CSVC” và “Dịch vụ”. Đây cũng là 2 tiêu chí trong tổng số 26 tiêu chí thuộc “Bộ tiêu chí Kiểm định chất lƣợng” đƣợc đề xuất trong công trình của tác giả Nguyễn Đức Chính [3].
Tại hội thảo về Đảm bảo chất lƣợng trƣờng DHD Việt Nam tổ chức ở Đà Nẵng tháng 3/2009, các tác giả Phạm Xuân Thanh, Trần Thị Tú Anh [18] trên cơ sở kinh nghiệm thế giới, đã đề xuất xem các nội dung “ CSVC và điều kiện học tập”, “tƣ liệu học tập cung cấp cho môn học” là cs tiêu chí thành phần để đánh giá chất lƣợng giảng dạy khóa học và chất lƣợng giảng dạy môn học. Trình bày kết quả cuộc khảo sát qui mô lớn năm 2008 về thực trạng đổi mới phƣơng pháp dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng ĐT trong các trƣờng ĐH nƣớc ta, nhóm nghiên cứu Đào Thái Lai, Vũ Trọng Rý, Lê Đông Phƣơng, Ngô Doãn Đãi đã khẳng định “CSVC hạn chế là yếu tố hàng đầu cản trở việc đổi mới phƣơng pháp dạy học hiện nay”. Ở Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu về quản lý CSVC trƣờng học nhƣ: - “Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất – kỹ thuật phục vụ cho việc dạy-học ở trường THPT công lập TP.HCM” của tác giả Trần Quốc Bảo [1]. Tác giả khảo sát phân tích thực trạng quản lý CSVC-KT ở một số trƣờng THPT tại TP.HCM, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC-KT phục vụ cho việc dạy-học ở trƣờng THPT công lập tại TP.
- “Thực trạng quản lý CSVC ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh thành phố Cần Thơ” của tác giả Vƣơng Ngọc Lê. Tác giả khảo sát thực trạng quản lý CSVC tại các trƣờng THCS ở huyện Vĩnh Thạnh, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp quản lý tốt hơn cho các trƣờng ở Vĩnh Thạnh. Về lĩnh vực quản lý trƣờng học cũng đã có một số công trình nghiên cứu đề cập đến các phƣơng pháp tổ chức và quản lý nhà trƣờng ở mọi lĩnh vực giảng dạy, học tập, hƣớng nghiệp, CSVC trƣờng học,… ví dụ nhƣ : 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tác giả Nguyễn Văn Lê với công trình “Khoa học quản lý nhà trường”, tác giả tập trung giới thiệu về các phƣơng pháp tổ chức và quản lý nhà trƣờng. Riêng về nội dung quản lý CSVC trƣờng học, tác giả đã đƣa ra 5 nguyên tắc tổ chức và quản lý CSVC trƣờng học; vấn đề bố trí tối ƣu khu trƣờng; việc tổ chức khoa học trong một lớp học; phòng học bộ môn; thƣ viện và phòng thí nghiệm;….
[11] - Hai tác giả Hà Sĩ Hồ và Lê Tuấn với tựa sách “Những bài giảng quản lý trường học”, phần nội dung Hiệu trƣởng quản lý CSVC trƣờng học, tác giả đề cập đến khái niệm và vai trò của CSVC trƣờng học, sau đó đi sâu vào các nghiệp vụ Hiệu trƣởng quản lý việc xây dựng CSVC trƣờng học. [7] - Trong “Giáo trình bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THCS, tập III”, tác giả Chu Mạnh Nguyên trình bày các nội dung quản lý và nghiệp vụ quản lý trƣờng THCS của Hiệu trƣởng; trong đó tác giả đề cập đến quản lý CSVC của Hiệu trƣởng trƣờng THCS, bao gồm các nội dung: những vấn đề chung về CSVC trƣờng học; những vấn đề chung về quản lý CSVC trƣờng học; quản lý trƣờng sở; quản lý TBDH; quản lý thƣ viện trƣờng học và quản lý đồ dùng học sinh. [8] - Trong cuốn “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng, sử dụng CSVC và TBDH ở trường phổ thông Việt Nam”, nhóm tác giả của Viện Khoa học Giáo dục (do Trần Quốc Đắc chủ biên) đã hệ thống hóa một bƣớc cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sáng tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC ở trƣờng phổ thông. Trong đó các tác giả cung cấp những nội dung cơ bản, cụ thể về những yêu cầu chất lƣợng và nâng cao hiệu quả sử dụng một số loại TBDH; góp phần đổi mới phƣơng pháp dạy-học các môn học ở trƣờng phổ thông.
[5] Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đề cập đến những vấn đề về cơ sở lý luận, thực tiễn quản lý CSVC trƣờng học nhằm phù hợp với sự hiện đại hóa nội dung, phƣơng pháp và hình thức dạy học. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tuy vậy, hiện nay chƣa có công trình nghiên cứu nào về đề tài quản lý CSVC ở trƣờng CĐ ANND I. Chính vì lý do này chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Quản lý cơ sở vật chất phục vụ đào tạo trong trường Cao đẳng An ninh nhân dân I” để làm vấn đề nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.
Khái niệm quản lý Khái niệm quản lý là một khái niệm rộng, có nhiều cách tiếp cận với công tác quản lý khác nhau, do vậy có nhiều cách đƣa ra khái niệm này, sau đây là một số khái niệm về quản lý. - Theo Từ điển Việt Nam của Thanh Nghị năm 1958, Quản lý là trông nom coi sóc.TS Nguyễn Ngọc Quang, quản lý (management) là tác động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến [9]. - Quản lý là quá trình làm việc cùng và thông qua cá nhân, các nhóm cũng nhƣ các nguồn lực khác để hoàn thành các mục đích tổ chức. Thành quả đạt đƣợc các mục đích tổ chức thông qua lãnh đạo chính là quản lý - Quản lý là sự kết hợp giữa tri thức và lao động - Quan niệm này xuất phát từ việc cho rằng, trong dòng chảy bất tận của lịch sử XH loài ngƣời, từ thời mông muội đến nền văn minh hiện đại, có ba yếu tố nổi lên xuyên suốt là Tri thức, lao động và quản lý.
Trong đó, QL bao hàm sự kết hợp giữa tri thức và lao động. Nếu kết hợp tốt thì xã hội XH phát triển tốt, nếu kết hợp không tốt thì XH phát triển chậm trễ, rối ren. - Quản lý có nghĩa là điều khiển”.