Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH PHƯỜNG 1. Lý luận chung về chi thường xuyên ngân sách phường 1. Khái niệm, đặc điểm chi thường xuyên ngân sách phường 1.Khái niệm chi thường xuyên ngân sách phường Chi thường xuyên ngân sách phường là quá trình phân phối và sử dụng các nguồn tài chính đã tập trung được vào NSP để đáp ứng các nhu cầu chi giúp bộ máy chính quyền phường vận hành và thực hiện các nhiệm vụ của mình.2 Đặc điểm của chi thường xuyên ngân sách phường Thứ nhất, hầu hết các khoản chi thường xuyên NSP đều mang tính ổn định. Có đặc điểm này xuất phát bởi sự tất yếu phải thực hiện các nhiệm vụ của chính quyền địa phương về quản lý hành chính cần phải được duy trì một cách thường xuyên và liên tục nhằm đảm bảo cung ứng đầy đủ các hàng hóa công cộng cho người dân ở phường.
Ví dụ như: khi làm các thủ tục xác nhận hồ sơ cho con đi học, người dân phải tìm đến UBN D nơi cư trú trong những ngày làm việc để yêu cầu, và những người có trọng trách của UBND phải đáp ứng yêu cầu chính đáng đó của công dân. Thứ hai, phạm vi, mức độ chi thường xuyên NSP gắn chặt với cơ cấu tổ chức và hiệu lực hoạt động của mỗi phường. Cơ cấu tổ chức của bộ máy chính quyền phường tác động tới phạm vi và mức chi thường xuyên của NSNN cho phường. Khi bộ máy chính quyền phường cồng kềnh sẽ làm tăng chi cả về phạm vi và mức chi.
Ngược lại, nếu bộ máy chính quyền phường gọn nhẹ phù hợp với thực tế mỗi địa phương sẽ làm tiền đề cho việc thu hẹp phạm vi chi thường xuyên của NSNN cho bộ máy của Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 5 Học viện tài chính phường, kéo theo đó sự phân bổ mức chi cho phường cũng có cơ hội tăng lên nhưng không làm tăng tổng mức chi. Bên cạnh đó, hiệu lực hoạt động của bộ máy chính quyền phường cũng tác động rất lớn đến chi thường xuyên, từ đó ảnh hưởng lớn đến mức chi. Thứ ba, các chỉ tiêu chi luôn mang tính pháp lý do hoạt động của NSP luôn gắn với chức năng, nhiệm vụ của chính quyền phường đã được phân cấp, đồng thời luôn chịu sự kiểm tra giám sát của cơ quan quyền lực phường. Vai trò của chi thường xuyên ngân sách phường Thứ nhất, đảm bảo nguồn tài chính cho hoạt động của chính quyền phường.
Muốn thực hiện được các hoạt động theo nhiệm vụ được giao, phường cần phải có nguồn tài lực cần thiết để hợp thành một trong ba yếu tố đầu vào. Trong khi phần lớn hoạt động của bộ máy chính quyền phường nói riêng và bộ máy cơ quan nhà nước nói chung lại không tự tạo ra của cải để tự nuôi sống mình, thì nguồn tài lực đầu vào đáp ứng cho nhu cầu hoạt động của nó phải được đảm bảo từ NSP cũng như NSNN. Vì vậy, chi thường xuyên NSP giữ vai trò quan trọng nuôi sống bộ máy chính quyền phường. Thứ hai, thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền phường.
Hiệu quả hoạt động của chính quyền phường được thể hiện ở tính dân chủ và sự ổn định về chính trị, kinh tế phát triển, đời sống văn hóa không ngừng được cải thiện của người dân địa phương, xã hội công bằng, an ninh, trật tự xã hội đảm bảo. Nếu đánh giá ở tầm vi mô thì hiệu quả được thể hiện ở chỗ chi phí thấp nhưng chất lượng dịch vụ tốt, tác động tốt tới tình hình xã hội tại phường, và người dân phường hưởng dịch vụ một cách hài lòng. Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 6 Học viện tài chính 1.3 Nội dung chi thường xuyên của ngân sách phường - Chi cho hoạt động của văn phòng UBND phường: tiền lương, tiền công cho cán bộ, công chức cấp phường, sinh hoạt phí đại biểu Hội đồng nhân dân, các khoản phụ cấp khác theo quy định của Nhà nước, chi về phúc lợi tập thể, y tế, vệ sinh, công tác phí, chi về hoạt động, văn phòng, chi mua sắm, sửa chữa thường xuyên trụ sở, phương tiện làm việc, chi khác theo chế độ quy định. - Chi kinh phí hoạt động của cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam ở phường.
- Chi kinh phí hoạt động của tổ chức chính trị - xã hội ở phường như: Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên Hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, sau khi trừ các khoản thu theo điều tiết và các khoản thu khác. - Chi đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ phường và các đối tượng theo chế độ quy định. - Chi cho công tác dân quân tự vệ, trật tự an toàn xã hội: chi huấn luyện dân quân tự vệ và các khoản chi khác về dân quân tự vệ thuộc nhiệm vụ chi của NSP theo quy định của Pháp lệnh dân quân tự vệ, chi thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, công tác nghĩa vụ quân sự khác thuộc nhiệm vụ chi NSP theo quy định của pháp luật, chi tuyên truyền, vận động và tổ chức phong trào bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã, các khoản chi khác theo chế độ quy định. - Chi cho công tác xã hội và hoạt động văn hóa, thông tin, thể dục thể thao do phường quản lý: Trợ cấp hàng tháng cho cán bộ phường nghỉ việc theo chế độ quy định, chi thăm hỏi các gia đình chính sách, cứu tế xã hội Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 7 Học viện tài chính và công tác xã hội khác.
Chi hoạt động văn hóa, thông tin , thể dục , thể thao, truyền thanh do phường quản lý. - Chi sự nghiệp y tế: hỗ trợ chi thường xuyên và mua sắm các khoản trang thiết bị phục vụ cho chữa bệnh của trạm y tế phường. - Chi hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệp kinh tế như: khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm theo chế độ quy đinh. - Các khoản chi thường xuyên khác theo quy định của pháp luật.2 Lý luận chung về quản lý chi thường xuyên ngân sách phường 1.1 Các nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách phường Nguyên tắc thứ nhất: nguyên tắc quản lý theo dự toán.
- Mọi nhu cầu chi tiêu đều phải lập dự toán, tính toán trong năm kế hoạch được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê chuẩn. - Các tổ chức thực hiện dự toán, phân bổ sử dụng mục lục NSNN theo dự toán. - Quyết toán: phân tích báo cáo lại tình hình thực hiện trong thời gian đối chiếu so sánh với kế hoạch đề ra. Nguyên tắc thứ hai: nguyên tắc hiệu quả.
Sử dụng tiết kiệm: Biết lựa chọn thứ tự ưu tiên cho các loại hoạt động hoặc theo các nhóm chi sao cho tổng số chi có hạn nhưng khối lượng công việc vẫn hoàn thành và đạt chất lượng cao. Nguyên tắc thứ ba: Nguyên tắc đảm bảo sự tự chủ về tài chính của đơn vị sử dụng NSNN: - Các đơn vị tự chủ xây dựng dự toán chi phù hợp Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 8 Học viện tài chính - Chủ động phân bổ và sử dụng kinh phí theo nhu cầu thực tế của đơn vị mình. Nguyên tắc thứ tư : nguyên tắc chi trả trực tiếp qua KBNN. KBNN là cơ quan tài chính Nhà nước được giao nhiệm vụ quản lý quỹ NSNN nên trực tiếp kiểm soát các khoản chi: đúng chế độ,đúng đối tượng, phù hợp với dự toán, đủ hồ sơ chứng từ… 1.2 Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách phường 1.
Căn cứ lập dự toán chi thường xuyên ngân sách phường - Các nhiệm vụ phát triển KTXH, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội của phường. Căn cứ này phán ảnh mối quản hệ chặt chẽ giữa yêu cầu về khối lượng và chất lượng công việc với nguồn tài lực đáp ứng cho nhu cầu thực hiện các công việc đó. Chính vì vậy, người ta luôn xem xét đến tác động qua lại giữa hai yếu tố: công việc và tiền để thực hiện công việc sao cho diễn ta thật nhịp nhàng và tiết kiệm. - Chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách do chính phủ, thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài Chính và HĐND cấp tỉnh quy định.
Phải dựa vào văn bản hướng dẫn và số kiểm tra do UBND quận thông báo. Thông qua đó nhằm đảm bảo tính thống nhất trong suốt qua trình lập dự toán. - Các chính sách chế độ chi thường xuyên do HĐND thành phố quy định. Dựa trên căn cứ này sẽ bảo đảm tính pháp lý cho các chỉ tiêu thuộc dự toán chi ngân sách cho phường.
- Tình hình thực hiện dự toán ngân sách phường năm hiện hành và thực tế các năm trước đó. Đây là căn cứ mang tính thực tiễn. Nó phản ánh mức độ sát thực giữa các chỉ tiêu của dự toán với nhu cầu thực tế của phường theo từng năm. Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 9 Học viện tài chính - Dự báo những xu hướng và vấn đề có tác động đến chi thường xuyên ngân sách phường năm kế hoạch.
Dựa vào căn cứ này sẽ lường trước được những biến động tác động đến các khoản chi thường xuyên từ đó giúp việc lập dự toàn chính xác hơn. Trình tự lập dự toán chi thường xuyên ngân sách phường Trình tự: UBND QUẬN (Phòng TC-KH) (1) (6) (7) (8) (5) UBND PHƯỜNG (9) HĐND PHƯỜNG (2) (3) (4) (10) BAN, ĐOÀN THỂ, KẾ TOÁN PHƯỜNG Sơ đồ 1.1: Quy trình lập dự toán NSP Hướng dẫn xây dựng dự toán: Bước (1): Phòng TCKH hướng dẫn và giao số kiểm tra dự toán chi ngân sách cho các phường. Sv: Nguyễn Thị Huyền Trang Lớp: CQ49/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn cuối khóa 10 Học viện tài chính Bước (2): UBND phường tổ chức hội nghị triển khai xây dựng dự toán chi NSP và giao kiểm tra cho các ban, tổ chức thuộc UBND phường. Lập và tổng hợp dự toán NSP Bước (3): Các ban, tổ chức lập dự toán của đơn vị mình, kế toán phường lập dự toán chi NSP.
Bước (4): UBND phường thảo luận với các ban, tổ chức về dự toán chi ngân sách; kế toán tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán chi NSP.