mở đầu của một chu trình ngân sách, nhằm mục đích để phân tích, đánh giá gi a kh năng và nhu cầu các nguồn tài chính 12 của Nhà nước nhằm xác lập các chỉ tiêu thu chi ngân sách Nhà nước hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn. * Yêu cầu của việc lập dự toán: - Dự toán chi thư ng xuyên được lập trên cơ sở nhiệm vụ được giao, nhiệm vụ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định. Việc lập dự toán ngân sách của các cơ quan nhà nước thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí qu n lý hành chính; đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính thực hiện theo quy định của Chính phủ; - Dự toán chi ngân sách nhà nước đối với lĩnh vực giáo dục - đào t o và d y nghề, khoa học và công nghệ b o đ m tỷ lệ theo quy định của pháp luật có liên quan; - Dự toán chi thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia được lập căn cứ vào danh mục các chương trình, tổng mức kinh phí thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia trong từng giai đo n do Quốc hội quyết định, mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ và chi tiết các dự án thành phần đối với từng chương trình mục tiêu quốc gia; - Dự toán chi tr nợ được lập trên cơ sở b o đ m tr các kho n nợ đến h n của năm dự toán ngân sách; - Dự toán vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước ph i căn cứ vào cân đối ngân sách nhà nước, kh năng từng nguồn vay, kh năng tr nợ và trong giới h n an toàn về nợ theo nghị quyết của Quốc hội; - Lập dự toán đ m b o th i gian quy định của Luật NSNN; thuyết minh về cơ sở pháp lý, chi tiết tính toán và gi i trình cụ thể. * Căn cứ của việc lập dự toán: - Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và b o đ m quốc phòng, an ninh, đối ngo i, bình đẳng giới.
13 - Nhiệm vụ cụ thể của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở địa phương. - Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách và tỷ lệ phần trăm (%) phân chia đối với các kho n thu phân chia và mức bổ sung cân đối ngân sách của ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới. - Văn b n pháp luật của các cấp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền hướng dẫn xây dựng kế ho ch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm sau. - ế ho ch tài chính 05 năm, kế ho ch tài chính - ngân sách nhà nước 03 năm, kế ho ch đầu tư trung h n nguồn ngân sách nhà nước.
- Tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm trước. - Số kiểm tra dự toán thu, chi ngân sách thông báo cho các cấp, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan. * Trình tự quản lý chi thường xuyên: Hình 1. Sơ đồ quy trình lập dự toán ngân sách chi thường xuyên cấp huyện Về cơ bản dự toán ngân sách nhà nước cấp huyện được thực hiện thông qua các bước sau: 14 Bước (1): UBND cấp tỉnh/Thành phố trực thuộc Trung ương hướng dẫn và giao số kiểm tra dự toán ngân sách cho huyện.
Bước (2): UBND cấp huyện tổ chức hội nghị triển khai xây dựng dự toán ngân sách và giao số kiểm tra cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể. Lập và tổng hợp dự toán: Bước (3): Các phòng, ban, ngành, đoàn thể lập dự toán chi thư ng xuyên ngân sách của đơn vị mình. Bước (4): UBND cấp huyện (Phòng tài chính - kế ho ch) làm việc với các phòng, ban, ngành, đoàn thể về dự toán chi thư ng xuyên; kế toán tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán chi thư ng xuyên ngân sách. Bước (5): UBND cấp huyện trình thư ng trực HĐND cùng cấp xem xét cho ý kiến về dự toán chi thư ng xuyên ngân sách.
Bước (6): Căn cứ vào ý kiến của thư ng trực HĐND huyện, UBND cùng cấp hoàn chỉnh l i dự toán và gửi Sở Tài chính - kế ho ch. Bước (7): Sở Tài chính - kế ho ch tổ chức làm việc về dự toán ngân sách với các huyện; tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán cấp tỉnh/Thành phố trực thuộc Trung ương báo cáo UBND cùng cấp. Phân bổ và quyết định giao dự toán: Bước (8): Sở tài chính - kế ho ch giao dự toán NS chính thức cho các huyện. Bước (9): UBND huyện chỉnh l i dự toán ngân sách gửi đ i biểu HĐND huyện trước phiên họp của HĐND huyện về dự toán ngân sách; HĐND huyện th o luận và quyết định dự toán ngân sách.
Bước (10): UBND huyện giao dự toán cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể, đồng gửi Phòng Tài chính - kế ho ch huyện, ho b c nhà nước huyện; thực hiện công khai dự toán ngân sách huyện. Chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện Sau khi UBND huyện tiến hành ra quyết định giao dự toán ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc, phòng tài chính - kế ho ch căn cứ vào quyết định của UBND huyện thông báo phân bổ dự toán ngân sách gửi cho các đơn vị trực thuộc; đồng th i gửi ho b c Nhà nước huyện để phối hợp thực hiện. Chấp hành dự toán chi thư ng xuyên là một trong nh ng nội dung quan trọng của chấp hành dự toán chi ngân sách Nhà nước - là khâu thứ hai của chu trình qu n lý ngân sách Nhà nước. Th i gian tổ chức chấp hành ngân sách Nhà nước ở nước ta được tính từ ngày 01 tháng 1 đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch.
Mục tiêu cơ b n của việc tổ chức chấp hành dự toán chi thư ng xuyên là đ m b o đầy đủ, kịp th i nguồn kinh phí của ngân sách Nhà nước cho công tác ho t động thư ng xuyên một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu qu. Để đ t được mục tiêu cơ b n đó, trong việc chấp hành dự toán chi thư ng xuyên cần ph i thực hiện đầy đủ các yêu cầu sau : - Đ m b o phân phối nguồn vốn một cách hợp lý, tập trung có trọng điểm trên cơ sở dự toán chi đã được xác định. Do đó cần ph i quy định l i chế độ lập và duyệt kế ho ch cấp phát hàng quý vừa đơn gi n vừa khoa học đ m b o cấp phát theo kế ho ch với thứ tự ưu tiên đựợc quy định bằng pháp luật. Đồng th i ph i thực hiện nghiêm ngặt kho n dự tr tài chính để xử lý khi có nhu cầu hoặc mất cân đối gi a thu và chi trong quá trình chấp hành.
- Ph i đ m b o việc cấp phát vốn, kinh phí một cách kịp th i, chặt chẽ, tránh mọi sơ hở gây lãng phí, tham ô làm thất thoát nguồn vốn của ngân sách Nhà nước. - Tuân thủ nguyên tắc thanh toán trực tiếp qua kho b c nhà nước. Mọi kho n kinh phí chi tr từ ngân sách Nhà nước của các đơn vị trực thuộc huyện ph i do kho b c trực tiếp thanh toán: Các đơn vị căn cứ vào giấy rút dự toán 16 kinh phí đã được duyệt để đến ho b c Nhà nước trực tiếp rút tiền. ho b c Nhà nước thực hiện việc thanh toán chi tr kho n chi ngân sách nhà nước căn cứ vào dự toán được giao và có quyền từ chối thanh toán các kho n chi không đủ điều kiện.
Các điều kiện là: + Đã có trong dự toán ngân sách được giao. + Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định + Đã được Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc ngư i được uỷ quyền quyết định chi. Cùng với việc cấp phát các nguồn kinh phí thì cơ quan tài chính phối hợp với ho b c Nhà nước kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi tiêu và sử dụng ngân sách t i các đơn vị. Trư ng hợp phát hiện các kho n chi vượt quá nguồn cho phép, sai chính sách, chế độ hoặc đơn vị không chấp hành chế độ báo cáo thì có quyền yêu cầu ho b c Nhà nước t m dừng thanh toán.
Trong quá trình sử dụng các kho n vốn, kinh phí do ngân sách Nhà nước cấp ph i hết sức tiết kiệm nhằm nâng cao hiệu qu kinh tế - xã hội của mỗi kho n chi đó. Do nguồn ngân sách Nhà nước còn h n hẹp nên việc đ m b o yêu cầu này rất quan trọng. Đó là cơ sở để tăng nguồn lực đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội, gi m bớt gánh nặng của ngân sách và nâng cao hiệu qu công tác qu n lý chi thư ng xuyên. Quyết toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện Quyết toán chi thư ng xuyên ngân sách huyện là tổng kết quá trình thực hiện dự toán chi thư ng xuyên ngân sách huyện nhằm đánh giá kết qu ho t động của một năm, từ đó rút ra ưu, nhược điểm và bài học kinh nghiệm cho công tác qu n lý chi thư ng xuyên ngân sách huyện.
Công tác quyết toán các kho n chi thư ng xuyên của ngân sách Nhà nước là công việc cuối cùng trong mỗi chu trình qu n lý các kho n chi thư ng xuyên ngân sách Nhà nước. Nó là quá trình nhằm kiểm tra, rà soát, chỉnh lý l i các số liệu đã được ph n ánh sau một kỳ chấp hành dự toán để phân tích, 17 đánh giá kết qu chấp hành dự toán rút ra nh ng kinh nghiệm và bài học cần thiết cho kỳ chấp hành dự toán tiếp theo. Vì vậy, trong quá trình quyết toán các kho n chi thư ng xuyên ngân sách Nhà nước ph i chú ý tới các yêu cầu cơ b n sau: - Ph i lập đầy đủ các lo i báo cáo tài chính và gửi kịp th i các lo i báo cáo đó cho các cơ quan có thẩm quyền xét duyệt theo đúng chế độ quy định: Việc xét duyệt quyết toán năm đối với nh ng kho n chi thư ng xuyên ph i được thực hiện theo nguyên tắc sau: + Xét duyệt từng kho n phát sinh t i đơn vị. + Các kho n chi ph i đ m b o đủ các điều kiện chi.