Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về Quản lý chi phí tại Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm; - Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu; - Chương 3: Thực trạng quản lý chi phí tại Công ty Bảo hiểm PVI Hà Nội; - Chương 4: Giải pháp và kiến nghị tăng cường quản lý chi phí tại Công ty bảo hiểm PVI Hà Nội. 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Trong những năm gần đây, vấn đề về doanh thu và chi phí của các Công ty bảo hiểm (DNBH) đang được nhà nước và xã hội quan tâm.
Nội dung quản lý doanh thu và chi phí của DNBH phi nhân thọ được quy định tại Điều 68, 69 Nghị định số 73/2016/NĐ-CP và Điều 21, 22 Thông tư số 50/2017/TT- BTC. Nghiên cứu các quy định có thể thấy, Nhà nước thực hiện trao quyền tự chủ cho các DNBH, cho nên việc quản lý doanh thu và chi phí thuộc trách nhiệm và quyền hạn của từng đơn vị DNBH [http://www.vn /tin-tuc/tin-thi-truong/chinh-sach-quan-ly-nha-nuoc-ve-tai-chinh-doi-voi- doanh-nghiep-bao-hiem-phi-nhan-tho. Có thể thấy, hiện nay các DNBH đang ngày càng hướng tới sự phát triển bền vững, thì việc sử dụng, quản lý hiệu quả doanh thu, hiệu quả chi phí là một việc vô cùng cần thiết. Tại Việt Nam, tính đến thời điểm hiện tại các đề tài nghiên cứu về quản lý chi phí của DNBH chưa được nhiều tác giả nghiên cứu, và các giải pháp đưa ra còn hạn chế, cần tiếp tục nghiên cứu thêm ở các khía cạnh khác.
Về hoạt động quản lý chi phí, có thể kể đến một số đề tài nghiên cứu của một số tác giả sau: Nghiên cứu về: “Nâng cao hiệu quả kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ tại công ty bảo việt phú thọ” Lê Hồng Lâm 2014. Cũng đã tiếp cận được vấn đề về quản lý chi phí trong doanh nghiệp bảo hiểm Phi nhân thọ tuy nhiên mới đưa ra những giải pháp chung chung về quản lý chi phí bồi thường và quản lý chi phí quản lý doanh nghiệp. Nghiên cứu về “Xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp thương mại quy mô vừa và nhỏ ở Việt Nam” Trần Thế Nữ 4 2013. Với mục tiêu xây dựng được mô hình cung cấp thông tin kế toán quản trị chi phí phù hợp với đặc điểm và quy mô sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, công trình nghiên cứu hệ thống hóa được những nội dung cơ bản của kế toán quản trị chi phí của một số nước trên thế giới.
Trên cơ sở khảo sát thực trạng tác giả đã nghiên cứu sâu về nội dung kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Luận án tiến sỹ: “Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các công ty cổ phần nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” Nguyễn Thị Mai Anh 2014. Nghiên cứu về nội dung của kế toán quản trị chi phí với mô hình doanh nghiệp thương mại với nội dung chi tiết về phân loại chị phí và cách thức quản lý chi phí trong hoạt động kinh doanh. Có nhiều công trình nghiên cứu về quản trị chi phí, kế toán quản trị với nhiều đề tài, nhiều phạm vi khác nhau.
Tuy nhiên, các bài viết chỉ tập trung về việc quản lý chi phí đối với các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn lớn các tổng công ty mạnh tại Việt Nam mà chưa có nghiên cứu nào đối với các đơn vị nhỏ, các đơn vị hạch toán phụ thuộc. Các đơn vị này có đặc thù riêng, vậy cơ sở tạo thành chi phí của các Tổng công ty có một phần không nhỏ chi phí tại các đơn vị phụ thuộc. Nhất là đối với lĩnh vực Bảo hiểm Phi nhân thọ thì việc kinh doanh hiệu quả của các công ty phụ thuộc rất lớn vào việc quản lý chi phí phát sinh tại các đơn vị phụ thuộc. Bảo hiểm PVI là đơn vị có doanh thu và tăng trưởng cao trong lĩnh vực bảo hiểm, và là doanh nghiệp có hiệu quả trong kinh doanh bảo hiểm gốc.
Vậy việc quản lý chi phí trong các đơn vị phụ thuộc nói chung và của Công ty bảo hiểm PVI Hà Nội nói riêng đang là vấn đề quan trọng trong kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp. Xuất phát từ những lý do trên các đơn vị phụ thuộc cũng cần phải có sự nghiên cứu kỹ về quản lý chi phí. Vì thế tác giả đã lựa chọn nội dung „Quản lý chi phí tại Bảo hiểm PVI – Chi nhánh PVI Hà Nội‟. Tác giả mong muốn đóng góp về lý luận thực tiễn về việc quản lý chi phí đối với doanh nghiệp.
Cơ sở lý luận về quản lý chi phí tại Công ty bảo hiểm 5 1. Những vẫn đề cơ bản về bảo hiểm phi nhân thọ và hoạt động của bảo hiểm phi nhân thọ 1. Khái niệm về bảo hiểm phi nhân thọ - Theo giáo trình bảo hiểm Phi nhân thọ của Tiến sỹ Đoàn Minh Phụng chủ biên thì Bảo hiểm phi nhân thọ là một loại hình bảo hiểm ngắn hạn. Đối tượng của nghiệp vụ bảo hiểm bao gồm: con người, tài sản, trách nhiệm, hàng hóa,.
Với các loại hình nghiệp vụ bảo hiểm như sau: + Nghiệp vụ bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm tai nạn con người + Nghiệp vụ bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại + Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hóa vận chuyển + Nghiệp vụ bảo hiểm hàng không + Nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới + Nghiệp vụ bảo hiểm cháy, nổ + Nghiệp vụ bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu + Nghiệp vụ bảo hiểm tín dụng và rủi ro tài chính + Nghiệp vụ bảo hiểm thiệt hại kinh doanh + Nghiệp vụ bảo hiểm nông nghiệp + Ngoài ra còn có một số nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ khác do nhà nước quy định. - Bảo hiểm phi nhân thọ là loại hình kinh doanh hoạt động theo cơ chế giảm thiểu rủi ro, theo đó rủi ro của cá nhân được chuyển sang Công ty bảo hiểm phi nhân thọ gánh vác. Sau khi các Công ty phân nhân thọ nhận rủi ro họ cũng chia nhỏ rủi ro với các Công ty bảo hiểm phi nhân thọ khác bằng hình thức tái bảo hiểm. Đặc trưng của Bảo hiểm phi nhân thọ Bảo hiểm phi nhân thọ không giống như bảo hiểm nhân thọ, qua đó công ty kinh doanh loại hình bảo hiểm phi nhân thọ cam kết thực hiện chi trả bồi 6 thường khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra liên quan đến tổn thất về con người, vật chất và trách nhiệm của đối tượng tham gia bảo hiểm.
- Đặc điểm chung: + Sản phẩm của bảo hiểm là sản phẩm vô hình: Về bản chất công ty kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ cung cấp dịch vụ, là một lời hứa, một lời cam kết đưa ra với khách hàng. Khách hàng cần đóng phí tương ứng với dịch vụ hoặc sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ để đổi lấy những cam kết, chi trả bồi thường cho những sự kiện rủi ro trong tương lai. Sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ là một sản phẩm vô hình. Vì sao lại khẳng định được như vậy? Khách hàng khi ký hợp đồng với công ty cung cấp dịch vụ sẽ nhận được những yếu tố hữu hình như nội dung thỏa thuận: các giấy tờ trên đó thể hiện biểu tượng của công ty, tên gọi của sản phẩm đã mua, mức phí phải trả của sản phầm sử dụng,.
nhưng công ty bảo hiểm không thể chỉ ra được cho khách hàng những đặc điểm trực quan hay đặc tính bên trong của sản phẩm. Khách hàng cũng không thể “dùng thử” ngay sản phẩm mà họ vừa thực hiện mua bán, khách hàng chỉ có thể hình dung ra sản phẩm thông qua sự mô tả công ty cung cấp. Thay vào đó, người mua chỉ nhận được những đảm bảo vật chất trước các rủi ro có thể sảy ra. Như vậy, lòng tin và chất lượng dịch vụ khách hàng chính là chìa khóa để bán sản phẩm bảo hiểm.
Nhằm củng cố lòng tin của khách hàng, các công ty bảo hiểm cần tạo dựng uy tín của mình thông qua việc sử dụng các giải pháp truyền thông; xây dựng hệ thống đại lý chuyên nghiệp; tăng cường vai trò quan trọng của hoạt động marketing; cải thiện chất lượng dịch vụ sau bán hàng. + Bảo hiểm có chu trình kinh doanh ngược: tức là sản phẩm được bán ra trước, doanh thu được thực hiện sau đó mới phát sinh chi phí. + Tâm lý người mua hàng không muốn tiêu dùng dịch vụ này - Đặc điểm riêng: 7 + Thời hạn hợp đồng bảo hiểm phi nhân thọ thường kéo dài một đến hai năm hoặc ngắn hơn (bảo hiểm hàng hóa, bảo hiểm du lịch). + Công ty bảo hiểm chi trả tiền bảo hiểm khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực.
+ Theo từng thảo thuận của hợp đồng bảo hiểm, phí bảo hiểm được tính cho toàn bộ thời hạn bảo hiểm (bảo hiểm Xây dựng lắp đặt), tính cho từng năm bảo hiểm (bảo hiểm sức khỏe con người, tài sản, xe cơ giới,.) hoặc từng chuyến (bảo hiểm hàng hóa, bảo hiểm du lịch). Với các hợp đồng bảo hiểm tái tục hàng năm, phí bảo hiểm cho những năm tiếp theo sẽ có sự thay đổi tùy thuộc vào tỷ lệ bồi thường của năm trước đó, tăng giảm về điều khoản bảo hiểm. Phí bảo hiểm phi nhân thọ còn phụ thuộc mức độ rủi ro. Ví dụ với cùng một hợp đồng nghiệp vụ bảo hiểm nhưng Người tham gia bảo hiểm giới hạn phạm vi bảo hiểm hoặc tăng thêm vào một số điều khoản bảo hiểm thì phí bảo hiểm được xem xét giảm đi hoặc tăng thêm.
+ Người bảo hiểm, Người được bảo hiểm và Người thứ ba có liên quan tới rủi ro bảo hiểm đều có mối quan hệ về quyền lợi và trách nhiệm bồi thường thiệt hại. + Kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm phải chú trọng đến cả ba khâu đó là khai thác – giám định – bồi thường. Mối liên hệ mật thiết giữa các khâu này cực kỳ quan trọng tạo nên hiệu quả kinh doanh của công ty bảo hiểm. Khâu khai thác: Các công ty bảo hiểm tiến hành hoạt động khai thác thông qua các kênh Trực tiếp và Giám tiếp – Trung gian.
Kênh Trực tiếp chính là các cán bộ của công ty bảo hiểm tự khai thác các nghiệp vụ bảo hiểm. Kênh Giám tiếp – Trung gian bao gồm: Đại lý bảo hiểm phi nhân thọ chuyên nghiệp, qua các ngân hàng thương mại (Bancassurance), môi giới bảo hiểm. Tuỳ theo kênh khai thác, công ty bảo hiểm có quy định áp dụng riêng trong hoạt động khai thác bảo hiểm.