Quản lý chi ngân sách nhà nước quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb quản lý chi ngân sách quận bắc từ liêm thành phố hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Thanh Nhàn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Anh Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý chi ngân sách nhà nước quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NSNN QUẬN
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý NSNN cấp quận
• 1.3. Ngân sách nhà nước quận
• 1.4. Quản lý chi NSNN quận
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn thu thập dữ liệu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi ngân sách nhà nước quận Bắc Từ Liêm
• 3.2. Về đặc điểm tự nhiên, địa giới hành chính
• 3.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.4. Quan điểm, chủ trương của quận Bắc Từ Liêm
• 3.5. Bộ máy quản lý NSNN quận Bắc Từ Liêm
• 3.6. Thực trạng công tác quản lý chi NSNN quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 3.6.1. Công tác quản lý chi NSNN quận
• 3.6.2. Lập dự toán chi NSNN Quận
• 3.6.3. Chấp hành dự toán chi NSNN Quận
• 3.6.4. Khâu quyết toán chi NSNN Quận
• 3.6.5. Thanh tra, kiểm tra công tác quản lý chi NSNN Quận
• 3.6.6. Đánh giá công tác quản lý chi NSNN Quận
• 3.6.6.1. Kết quả đạt được
• 3.6.6.2. Một số hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NSNN QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 4.1. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội quận Bắc Từ Liêm đến năm 2020, định hướng 2030
• 4.2. Những điểm mới trong thay đổi pháp lý về quản lý ngân sách
• 4.3. Phương hướng phát triển công tác chi NS quận Bắc Từ Liêm
• 4.4. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN Quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
• 4.4.1. Thực hiện đổi mới công tác quản lý chi ngân sách quận
• 4.4.2. Để hoàn thiện tốt công tác quản lý chi NS, cần thực hiện tốt công tác lập, quyết định và phân bổ dự toán NS cho các đơn vị thụ hưởng NS, cơ quan tài chính, các chủ đầu tư
• 4.4.3. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; phòng, chống tham nhũng và thực hiện công khai tài chính, ngân sách nhà nước
• 4.4.4. Tăng cường vai trò kiểm soát của Kho bạc Nhà nước
• 4.4.5. Tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác quản lý chi ngân sách quận
• 4.4.6. Hoàn thiện tổ chức và cán bộ quản lý chi NS; phát triển hệ thống thông tin, phương tiện quản lý ngân sách
• 4.4.7. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm là một vấn đề quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ngân sách nhà nước (NSNN) không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là công cụ để thực hiện các chính sách công. Việc quản lý chi ngân sách hiệu quả sẽ giúp quận Bắc Từ Liêm thực hiện tốt các nhiệm vụ phát triển, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong phân bổ nguồn lực.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước quận

Ngân sách nhà nước quận là tổng hợp các khoản thu, chi của chính quyền địa phương nhằm phục vụ cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò của ngân sách quận không chỉ dừng lại ở việc chi tiêu mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế địa phương.

1.2. Đặc điểm của ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Quận Bắc Từ Liêm có những đặc điểm riêng biệt về kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến việc quản lý chi ngân sách. Sự chuyển đổi từ huyện sang quận đã tạo ra nhiều thách thức trong việc lập và thực hiện ngân sách.

II. Thách thức trong quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những vấn đề như thiếu minh bạch trong phân bổ ngân sách, sự chậm trễ trong việc thực hiện các dự án đầu tư, và sự không đồng bộ trong các quy định pháp lý đang gây khó khăn cho công tác quản lý.

2.1. Thiếu minh bạch trong phân bổ ngân sách

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu minh bạch trong quy trình phân bổ ngân sách. Điều này dẫn đến sự nghi ngờ từ phía người dân và các tổ chức xã hội về tính công bằng trong việc sử dụng ngân sách.

2.2. Chậm trễ trong thực hiện dự án đầu tư

Nhiều dự án đầu tư công tại quận Bắc Từ Liêm bị chậm tiến độ do quy trình phê duyệt kéo dài và thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

III. Phương pháp quản lý chi ngân sách hiệu quả cho quận Bắc Từ Liêm

Để cải thiện công tác quản lý chi ngân sách, quận Bắc Từ Liêm cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách sẽ giúp cải thiện quy trình lập, thực hiện và quyết toán ngân sách. Hệ thống thông tin quản lý ngân sách cần được xây dựng và hoàn thiện để đảm bảo tính chính xác và minh bạch.

3.2. Tăng cường kiểm tra và giám sát ngân sách

Cần thiết lập các cơ chế kiểm tra và giám sát chặt chẽ hơn đối với việc sử dụng ngân sách. Điều này không chỉ giúp phát hiện kịp thời các sai phạm mà còn nâng cao trách nhiệm của các đơn vị sử dụng ngân sách.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại quận Bắc Từ Liêm

Nghiên cứu về quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc thực hiện ngân sách. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý chi ngân sách

Trong những năm qua, quận Bắc Từ Liêm đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc thu ngân sách. Tuy nhiên, việc chi ngân sách vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý chi ngân sách tại quận Bắc Từ Liêm có thể được áp dụng cho các quận, huyện khác trong cả nước. Việc học hỏi và áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng quản lý ngân sách.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý chi ngân sách quận Bắc Từ Liêm cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện quản lý ngân sách

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện công tác quản lý ngân sách, bao gồm việc tăng cường đào tạo cán bộ và cải cách quy trình lập ngân sách.

5.2. Tương lai của quản lý chi ngân sách tại quận Bắc Từ Liêm

Tương lai của quản lý chi ngân sách tại quận Bắc Từ Liêm sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các giải pháp đổi mới và cải cách trong quản lý ngân sách, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những công tác trọng yếu nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ của Nhà nước. Tại quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội, việc quản lý chi NSNN có vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh quận mới được thành lập từ năm 2014, với diện tích 43,35 km² và dân số khoảng 320.000 người. Thu ngân sách địa phương chỉ chiếm khoảng 1/4 so với tổng thu của huyện Từ Liêm trước đây, đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý chi ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn 2014-2016, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đảm bảo tính minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên thuộc ngân sách quận, dựa trên số liệu thống kê và báo cáo quyết toán ngân sách trong ba năm kể trên.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ chính quyền quận Bắc Từ Liêm nâng cao năng lực quản lý tài chính công, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các cấp quản lý trong việc điều chỉnh chính sách ngân sách phù hợp với đặc thù phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các chỉ số kinh tế xã hội như tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng đạt khoảng 14%, giá trị sản phẩm thu hoạch nông nghiệp trên 1 ha đạt 697 triệu đồng năm 2016, cùng với tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia tăng lên 84,6% cho thấy sự phát triển đồng bộ của quận trong giai đoạn nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước, trong đó nhấn mạnh vai trò của ngân sách nhà nước như một công cụ điều tiết vĩ mô và phân phối nguồn lực xã hội. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước: Định nghĩa ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Quản lý chi ngân sách là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách theo các nguyên tắc pháp luật, đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm.

2. Lý thuyết phân cấp quản lý ngân sách: Phân cấp ngân sách nhà nước thành các cấp trung ương, tỉnh, huyện/quận và xã/phường, với quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng nhằm tăng tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.

Các khái niệm chính bao gồm: chi thường xuyên (đảm bảo hoạt động bộ máy nhà nước, các chính sách xã hội), chi đầu tư phát triển (đầu tư xây dựng cơ bản, phát triển hạ tầng), dự toán ngân sách, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách và thanh tra, kiểm tra ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng làm nền tảng, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và hệ thống hóa các văn bản pháp luật, các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý ngân sách nhà nước, đặc biệt là các quy định về quản lý chi ngân sách cấp quận.

• Phương pháp thống kê - so sánh: Phân tích số liệu thứ cấp từ niên giám thống kê quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2014-2016, báo cáo quyết toán chi ngân sách, nhằm đánh giá thực trạng công tác quản lý chi ngân sách, so sánh các chỉ tiêu thu chi qua các năm.

• Phương pháp bảng thống kê: Trình bày số liệu một cách hệ thống, rõ ràng để thuận tiện cho việc phân tích, đối chiếu và rút ra kết luận.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ UBND quận Bắc Từ Liêm, Phòng Kế hoạch Tài chính quận, các văn bản pháp luật như Luật Ngân sách Nhà nước 2015, Luật Đầu tư công 2014 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ số liệu thu chi ngân sách quận trong 3 năm 2014-2016, được lựa chọn nhằm phản ánh đầy đủ và chính xác thực trạng quản lý chi ngân sách trong giai đoạn đầu thành lập quận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách và chi ngân sách ổn định: Thu ngân sách quận Bắc Từ Liêm tăng trưởng liên tục, năm 2014 đạt 1.372 tỷ đồng (167,7% dự toán giao), năm 2015 đạt 2.135,2 tỷ đồng (118% dự toán), năm 2016 đạt 2.354 tỷ đồng, vượt 3.734 tỷ đồng so với dự toán giao. Chi ngân sách được phân bổ hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, đảm bảo các hoạt động quản lý và phát triển kinh tế xã hội.

2. Cơ cấu chi ngân sách hợp lý: Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhằm duy trì hoạt động bộ máy nhà nước, thực hiện các chính sách an sinh xã hội, với việc bố trí kinh phí đầy đủ cho lương, phụ cấp, các khoản trợ cấp xã hội. Chi đầu tư phát triển tập trung vào các dự án xây dựng cơ bản, hạ tầng kỹ thuật, giáo dục, y tế và văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

3. Công tác lập dự toán và chấp hành dự toán còn hạn chế: Một số đơn vị xây dựng dự toán chưa sát với nhiệm vụ thực tế, dự toán mang tính hình thức, chủ yếu dựa vào số liệu năm trước, dẫn đến việc phải điều chỉnh, bổ sung ngân sách nhiều lần trong năm. Công tác chuẩn bị đầu tư còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án.

4. Thanh tra, kiểm tra và quyết toán ngân sách được tăng cường: Công tác thanh tra, kiểm tra chi ngân sách được thực hiện định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện sai phạm, lãng phí, tham nhũng. Quyết toán chi ngân sách được thực hiện đúng quy trình, đảm bảo tính chính xác, trung thực và kịp thời.

Thảo luận kết quả

Việc thu ngân sách quận Bắc Từ Liêm tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2014-2016 phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng của địa phương, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại dịch vụ và nông nghiệp. Cơ cấu chi ngân sách hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển phù hợp với mục tiêu duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và thúc đẩy phát triển hạ tầng.

Tuy nhiên, hạn chế trong công tác lập dự toán và chuẩn bị đầu tư cho thấy sự cần thiết phải nâng cao năng lực dự báo, kế hoạch tài chính và cải tiến quy trình quản lý ngân sách. So sánh với các nghiên cứu về quản lý ngân sách cấp huyện tại các địa phương khác, các vấn đề về dự toán mang tính hình thức và chậm trễ trong chuẩn bị đầu tư là những điểm chung cần khắc phục.

Việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và quyết toán ngân sách đã góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong quản lý chi ngân sách, giảm thiểu rủi ro thất thoát và lãng phí nguồn lực công. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu ngân sách, bảng phân bổ chi ngân sách theo từng năm và biểu đồ tỷ lệ hoàn thành dự toán chi để minh họa rõ nét các kết quả trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán ngân sách: Thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tài chính, kế hoạch về kỹ năng lập dự toán dựa trên phân tích nhu cầu thực tế và dự báo kinh tế xã hội. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự toán để tăng tính chính xác và kịp thời. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch quận phối hợp với các đơn vị sử dụng ngân sách.

2. Đẩy mạnh công tác chuẩn bị đầu tư và rút ngắn tiến độ dự án: Rà soát, hoàn thiện quy trình chuẩn bị đầu tư, tăng cường phối hợp giữa các phòng ban liên quan để giải quyết nhanh các vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng. Khuyến khích áp dụng các giải pháp kỹ thuật, công nghệ mới nhằm rút ngắn thời gian thi công. Thời gian thực hiện: liên tục; chủ thể: UBND quận, Ban Quản lý dự án.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát chi ngân sách: Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, tổ chức thanh tra định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, lãng phí. Đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin ngân sách để cộng đồng giám sát. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục; chủ thể: Thanh tra tài chính quận, Kho bạc Nhà nước.

4. Hoàn thiện hệ thống định mức, tiêu chuẩn chi ngân sách: Rà soát, cập nhật các định mức chi phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của quận. Đảm bảo các khoản chi được phân bổ hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả. Thời gian thực hiện: 1 năm; chủ thể: Sở Tài chính Hà Nội phối hợp với UBND quận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công cấp quận, huyện: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực lập kế hoạch, quản lý chi ngân sách, áp dụng các giải pháp cải tiến quản lý tài chính công.

2. Các nhà hoạch định chính sách tài chính địa phương: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách phân cấp ngân sách, tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

3. Giảng viên và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về quản lý chi ngân sách cấp quận trong bối cảnh đô thị hóa nhanh.

4. Các tổ chức giám sát tài chính và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ quy trình, thực trạng quản lý chi ngân sách để tham gia giám sát, góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi ngân sách nhà nước quận Bắc Từ Liêm có những đặc điểm gì nổi bật?
   Quận Bắc Từ Liêm là quận mới thành lập với tốc độ đô thị hóa nhanh, thu ngân sách tăng trưởng mạnh, chi ngân sách tập trung vào chi thường xuyên và đầu tư phát triển hạ tầng. Việc quản lý chi ngân sách phải đảm bảo cân đối giữa duy trì hoạt động bộ máy và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

2. Những khó khăn chính trong công tác quản lý chi ngân sách tại quận là gì?
   Khó khăn gồm công tác lập dự toán chưa sát thực tế, dự toán mang tính hình thức, chuẩn bị đầu tư chậm do vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng và các quy định pháp luật chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

3. Các giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách?
   Nâng cao chất lượng lập dự toán, đẩy mạnh chuẩn bị đầu tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra, hoàn thiện hệ thống định mức chi ngân sách và tăng cường minh bạch, công khai thông tin ngân sách.

4. Vai trò của công tác thanh tra, kiểm tra trong quản lý chi ngân sách là gì?
   Thanh tra, kiểm tra giúp phát hiện sai phạm, lãng phí, tham nhũng, đảm bảo chi ngân sách đúng quy định, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công và tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị sử dụng ngân sách.

5. Làm thế nào để công tác lập dự toán ngân sách trở nên chính xác và hiệu quả hơn?
   Cần đào tạo cán bộ lập dự toán, sử dụng dữ liệu thực tế và dự báo kinh tế xã hội, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự toán, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các phòng ban liên quan để xây dựng kế hoạch sát với nhu cầu thực tế.

Kết luận

• Quản lý chi ngân sách nhà nước quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn 2014-2016 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Thu ngân sách tăng trưởng ổn định, chi ngân sách được phân bổ hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.
• Công tác lập dự toán và chuẩn bị đầu tư còn nhiều hạn chế, cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.
• Thanh tra, kiểm tra và quyết toán ngân sách được thực hiện nghiêm túc, góp phần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách, bao gồm nâng cao năng lực lập dự toán, đẩy mạnh chuẩn bị đầu tư, tăng cường kiểm tra và hoàn thiện hệ thống định mức chi.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong thời gian 1-2 năm tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công tại quận Bắc Từ Liêm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu cơ sở lý luận và những vấn đề cơ bản về quản lý chi NSNN huyện Chương 2: Phương pháp nghiên cứu đề tài Chương 3: Phân tích thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội Chương 4: Phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NSNN CẤP QUẬN 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Từ trƣớc đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học, bao gồm các bài viết, các luận văn thạc sỹ, luận án tiến sỹ, chuyên đề thực tập tốt nghiệp nghiên cứu liên quan đến quản lý chi NSNN. Một số công trình công bố đã để lại những bài học, kinh nghiệm quản lý cho các cơ quan quản lý nhà nƣớc, những ngƣời tham gia hoạch định chính sách.

Trong số đó, có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu: - Đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyện Đức Phổ” năm 2011 của Huỳnh Thị Cẩm Liên – Luận văn Thạc sĩ kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Tác giả đã đề cập những vấn đề mang tính thời sự trong quản lý ngân sách cấp huyện, trong đó có chi thƣờng xuyên ở cấp huyện nên rất đáng để học hỏi. Đóng góp mới của Luận văn này là lần đầu tiên đã đánh giá đúng thực chất vai trò, tình hình quản lý NSNN cấp huyện, góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa, thực hiện công khai hoạt động tài chính – ngân sách và đƣa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý NSNN cấp huyện. Tuy nhiên, đề tài tập trung vào cân đối thu – chi ngân sách huyện nên chƣa đi sâu vào những vấn đề cụ thể trong chi ngân sách cấp huyện.

- Đề tài: “Đổi mới quản lý NS địa phương các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng” năm 2009 của tác giả Trần Quốc Vinh- Luận án Tiến sĩ kinh tế. Tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ thêm những vấn đề về quản lý NSNN, quản lý NS địa phƣơng, các nhân tố ảnh hƣởng đến quản lý NS địa phƣơng; qua phân tích thực trạng quản lý NS địa phƣơng ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới quản lý NS địa phƣơng các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng đến 2020. Sử dụng phƣơng pháp thống kê, so sánh, tổng hợp và phân tích số liệu thu, chi, Tô Thiện Hiền (2012) đã làm sáng tỏ về mặt lý luận hiệu quả quản lý ngân sách nhà nƣớc, phân tích thực trạng các hình thức thu, chi NSNN tỉnh trong giai đoạn 2006 – 2010, chỉ ra những thành tích cũng nhƣ những hạn chế của công tác quản lý 4 thu, chi NSNN tỉnh An Giang, từ đó đề xuất những giải pháp cơ bản để hoàn thiện quản lý NSNN tỉnh nhằm đảm bảo tăng trƣởng và phát triển kinh tế bền vững của địa phƣơng tầm nhìn đến năm 2020. Những giải pháp toàn diện đƣợc đƣa ra là: tăng cƣờng, chấn chỉnh quản lý thu, bồi dƣỡng nguồn thu, khuyến khích tăng thu; quản lý nguồn thu tập trung vào NSNN; quản lý và sử dụng có hiệu quả các khoán chi NSNN; hoàn thiện cơ chế tự chủ và tự chịu trách nhiệm về tài chính đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp; hoàn thiện, đổi mới cơ chế phân cấp quản lý và điều hành ngân sách nhà nƣớc các cấp; đổi mới quy trình lập, chấp hành và quyết toán NSNN; tăng cƣờng thanh tra, kiểm tra, khen thƣởng và xử lý kịp thời vi phạm trong quản lý NSNN; và nâng cao trình độ quản lý ngân sách nhà nƣớc.

Bên cạnh các đề tài nghiên cứu tiêu biểu trên, một số đề tài về phân cấp, quản lý thu chi ngân sách các cấp, có liên quan đến đề tài nghiên cứu nhƣ: Vũ Sỹ Cƣờng (2012) phân tích tổng quan phân cấp quản lý ngân sách, so sánh tình hình thu, chi ngân sách địa phƣơng của Việt Nam với các nƣớc đang phát triển và đang chuyển đổi và chỉ ra những kết quả phân cấp quản lý ngân sách Việt Nam đã đạt đƣợc cùng với những bất cập hạn chế còn tồn tại. Nhận định rõ ƣu, khuyết điểm, đề tài đƣa ra một số hƣớng cải cách phân cấp quản lý ngân sách, cụ thể: Thiết kế lại hệ thống ngân sách nhà nƣớc; Trao cho địa phƣơng quyền tự chủ cao hơn trong quyết định và quản lý nguồn thu; Các khoản thu đƣợc phân chia cho các cấp ngân sách; Mở rộng quyền tự chủ của địa phƣơng trong quyết định chi tiêu; Đổi mới quy trình lập, phân bổ, chấp hành và quyết toán ngân sách; Tăng cƣờng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình về tài chính ở các cấp địa phƣơng, thực hiện nghiêm kỷ luật tài khóa và Cho phép linh hoạt nhất định trong điều hành ngân sách địa phƣơng để đối phó với những biến động. Nhƣ vậy, mặc dù có khá nhiều đề tài nghiên cứu các vấn đề về ngân sách cấp huyện, song chƣa có đề tài nào đề cập đến quản lý chi NSNN Quận Bắc Từ Liêm, đặc biệt trong giai đoạn chuyển giao từ Huyện Từ Liêm cũ thành 2 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. Các đề tài nghiên cứu trên sẽ là cơ sở lý luận, tài liệu tham khảo hữu ích phục vụ cho đề tài nghiên cứu này.

Cơ sở lý luận về quản lý NSNN cấp quận 1. Ngân sách nhà nước quận 1. Khái niệm NSNN là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử. Sự hình thành và phát triển của NSNN gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hóa – tiền tệ trong các phƣơng thức sản xuất của các cộng đồng và nhà nƣớc của từng cộng đồng.

Nói cách khác, sự ra đời của Nhà nƣớc, sự tồn tại của nền kinh tế hàng hóa – tiền tệ là những tiền đề cho sự phát triển của NSNN. Luật ngân sách nhà nƣớc đã đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25/06/2015 (có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2017, thay thế cho Luật ngân sách nhà nƣớc số 01/2002/QH11) đã định nghĩa: “Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Quản lý NSNN thực chất là quản lý thu, chi NSNN và cân đối hệ thống NSNN. Quản lý thu NSNN là việc Nhà nƣớc dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm thỏa mãn các chi tiêu của Nhà nƣớc.

Quản lý chi NSNN là việc Nhà nƣớc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng của Nhà nƣớc theo những nguyên tắc đã đƣợc xác lập. Về phƣơng diện pháp lý, thu NSNN bao gồm những khoản tiền Nhà nƣớc huy động vào NS để thỏa mãn nhu cầu chi tiêu của xã hội. Chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã đƣợc tập trung vào NSNN và đƣa chúng đến mục đích sử dụng. Do đó, chi NSNN là những việc cụ thể không chỉ dừng lại trên các định hƣớng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộc chức năng của Nhà nƣớc.

Quá trình phân phối là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN để hình thành các loại quỹ trƣớc khi đƣa vào sử dụng. Quá trình sử dụng là trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ NSNN là các loại quỹ đã đƣợc hình thành trƣớc khi đƣa vào sử dụng. 6 Các khoản thu NSNN bao gồm: Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nƣớc, các khoản đóng góp của các tổ chức và cá nhân, các khoản viện trợ, các khoản thu khác theo quy định của pháp luật. Các khoản chi NSNN bao gồm: Các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo đảm các hoạt động của bộ máy Nhà nƣớc, chi trả nợ Nhà nƣớc, chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.

Phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý ngân sách Nhà nƣớc phù hợp với yêu cầu phân cấp quản lý kinh tế - xã hội (Luật Ngân sách Nhà nƣớc - số 83/2015/QH13). Cụ thể, hệ thống ngân sách nhà nƣớc Việt Nam gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng, trong đó: - Ngân sách trung ƣơng là các khoản thu ngân sách nhà nƣớc phân cấp cho cấp trung ƣơng hƣởng và các khoản chi ngân sách nhà nƣớc thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ƣơng. - Ngân sách địa phƣơng là các khoản thu ngân sách nhà nƣớc phân cấp cho cấp địa phƣơng hƣởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ƣơng cho ngân sách địa phƣơng và các khoản chi ngân sách nhà nƣớc thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phƣơng, chia thành các cấp (Hình 1.1): + Ngân sách cấp Tỉnh: Ngân sách cấp Tỉnh, Thành phố trực thuộc trung ƣơng + Ngân sách cấp Huyện: gồm Ngân sách cấp Huyện, Quận, Thị xã và Thành phố thuộc tỉnh. + Ngân sách cấp xã, phƣờng: Ngân sách cấp xã, phƣờng, thị trấn Việc phân cấp NSNN phải đảm bảo đƣợc tính thống nhất của hệ thống NSNN, phải đƣợc thực hiện đồng bộ với tổ chức bộ máy hành chính, phù hợp với chức năng – nhiệm vụ của từng cấp chính quyền, đồng thời phải đảm bảo đƣợc vai trò chủ đạo của ngân sách trung ƣơng, cũng nhƣ đảm bảo tính độc lập, tự chủ của ngân sách địa phƣơng, thể hiện tính công bằng, minh bạch trong phân cấp.

Hệ thống Ngân sách nhà nƣớc Việt Nam (Nguồn: tác giả tổng hợp) Quản lý hệ thống ngân sách nhà nƣớc dựa trên các nguyên tắc đƣợc quy định trong Điều 8 – Luật ngân sách nhà nƣớc, điển hình nhƣ: - Ngân sách nhà nƣớc đƣợc quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả tiết kiệm, công khai, minh bạch, công bằng; có phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý các cấp. - Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải đƣợc dự toán, tổng hợp đầy đủ. - Các khoản thu thực hiện theo quy định của các luật thuế và chế độ theo quy định của pháp luật.