CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC - NUÔI DƯỠNG TRẺ TẠI CÁC NHÓM TRẺ, LỚP MẪU GIÁO ĐỘC LẬP 1. Tổ g ua ghiê ứu ấ ề 1. Vấn đề chăm sóc - nuôi dưỡng trẻ mầm non Năm 2011 Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã cùng nhãn hiệu sữa Cô gái Hà Lan hợp tác trong một dự n để thực hiện về công trình nghiên cứu khoa học dinh dưỡng với mục đích cải thiện sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ em Việt Nam. Và cũng ần đầu tiên với một quy mô rất lớn được thực hiện về tình trạng dinh dưỡng và phát triển trí tuệ, vận động cho trẻ em Việt Nam.
Nghiên cứu được bắt đầu từ cuối th ng 3/2011 và sang đến năm 2012 trên phạm vi toàn quốc với dự tham gia gần 3.000 trẻ em dưới 12 tuổi. Nghiên cứu không chỉ chỉ ra được mối quan hệ tư ng quan giữa dinh dưỡng, phát triển trí tuệ và thể lực cho các em. Mà bên cạnh đó nghiên cứu c n đưa ra những biện pháp nhằm điều chỉnh và kiểm soát, cải thiện sức khỏe cho bé một cách tốt nhất. Dự n đã cung cấp những dữ liệu quan trọng cho các nhà quản í để xây dựng và hoạch đ nh những những chính s ch để cải thiện dinh dưỡng cho trẻ em Việt Nam.
Vào ngày 2 th ng 3 năm 2013 tại Ninh Bình, Hội thảo khoa học do Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia phối hợp cùng Hội Dinh Dưỡng Việt Nam và Viện Friesland Campina tổ chức đã công bố kết quả khảo sát tình trạng dinh dưỡng khu vực Đông Nam Á (SEANUTS) được thực hiện từ năm 2010 đến 2012. Liên quan đến vấn đề nghiên cứu hoạt động nuôi dưỡng cho trẻ em trong những năm gần đây có một số công trình khoa học như đề tài “Thực trạng quản lý hoạt động nuôi dưỡng trẻ tại c c trường mầm non tư thục quận 2, thành phố Hồ Chí Minh” của Trần Thụy Thanh Nhã năm 2013. Đề tài 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com “Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay” của tác giả Triệu Th Hằng năm 2016. Đề tài “Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng ở các trường mầm non huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội” của tác giả Phạm Th Ánh năm 2017.
Một số sáng kiến có liên quan là của tác giả Lê Th Hải Yến với chủ đề: “Một số kinh nghiệm phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ mầm non” đã đề cập đến hoạt động nuôi dưỡng trẻ MN. L ch sử nghiên cứu về dinh dưỡng của nước ta cho thấy rằng sự dày công nghiên cứu của cha ông ta để lại về dinh dưỡng, sức khỏe… có tầm quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về hoạt động nuôi dưỡng trẻ ở trường MN, nhưng chưa có công trình nghiên cứu về sự quản lí hoạt động chăm sóc trẻ MN. Vấn đề quản lý hoạt động chăm sóc - nuôi dưỡng trẻ mầm non 1.
Nghiên cứu ở nước ngoài C c trường Đại học Tufts Gerald J. Friedman (Hoa Kỳ) là những trường tiên phong về phát triển dinh dưỡng và được thành lập năm 1981 với nhiệm vụ tập hợp y học, sinh học, xã hội chính tr và khoa học, các nhà khoa học đã tiến hành các cuộc nghiên cứu, giáo dục và c c chư ng trình cộng đồng d ch vụ để cải thiện sức khỏe và dinh dưỡng cho toàn thế Giới, Văn bản “ iểm soát chất ượng thực phẩm nước trái cây trong chế độ ăn của trẻ em mẫu gi o” năm 2000 của c c nước phư ng Tây cũng đã nêu rõ vai trò quan trọng của giá tr dinh dưỡng, hàm ượng Vitamin trong rau và nước trái cây các loại và yêu cầu an toàn của sản phẩm nước trái cây trong chế độ ăn của trẻ em. Trong giai đoạn 1998-2004, Sở y tế Moscow đã tổ chức công tác cải thiện tình trạng nuôi dưỡng của trẻ em và thanh thiếu niên trong c c c sở giáo dục. Quy đ nh đã cải tiến đ ng kể về chất ượng chế độ ăn của trẻ em và 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thanh thiếu niên trong c c c sở giáo dục, phạm vi thay đổi của thực phẩm được sử dụng trong chế độ ăn uống trong các nhóm lớp mầm non và các trường phổ thông.
Nhờ đó tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em, thanh thiếu niên đã giảm xuống một cách rõ rệt. Một yếu tố quan trọng trong việc cải thiện chất ượng nuôi dưỡng trẻ em ở các nhóm lớp mầm non là việc tổ chức đấu thầu cung cấp các d ch vụ đô th và ăn uống trong c c c sở giáo dục công lập của thành phố Moscow [25]. Cần ưu ý rằng quy đ nh hiện hành về vệ sinh đã thiết lập các yêu cầu đặc biệt đối với thực phẩm dành cho trẻ mẫu giáo và học sinh. Năm 2000, chế độ dinh dưỡng của trẻ em và thanh thiếu niên trong c c c sở giáo dục của thành phố được sử dụng 29 loại thực phẩm và vào cuối năm 2004 số ượng sản phẩm đã tăng ên đến h n 200 oại.
Chư ng trình của Chính quyền thành phố "Cải thiện d ch vụ ăn uống cho sinh viên và học sinh ở các c sở giáo dục tại thành phố Moscow giai đoạn 2004-2006” được Chính phủ phê duyệt ngày 06/07/2004 đã cung cấp cho các tổ chức giáo dục một hệ thống giám sát các thành phần đ nh tính và đ nh ượng của chế độ ăn uống và phân loại các sản phẩm được phép sử dụng trong chế độ dinh dưỡng của trẻ em và thanh thiếu niên. Trong công tác quản lý hoạt động nuôi dưỡng trên thế giới có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động nuôi dưỡng cho trẻ em và thanh thiếu niên và ở c c c sở giáo dục nói chung, nhưng vẫn còn rất ít những công trình nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động chăm sóc - nuôi dưỡng trẻ trong nhóm trẻ, lớp mẫu gi o độc lập. Nghiên cứu trong nước Năm 1980 sự ra đời của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, bộ môn Dinh Dưỡng và An toàn thực phẩm của Đại học Y Hà Nội (1990) được Thủ tướng chính phủ phê duyệt “Kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng 1995- 2000” và “Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng 2001-2010”. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Một nhóm nghiên cứu bao gồm: Phạm Ngọc Hùng, Vũ Việt Dũng, Trần Trọng Hóa, Nguyễn Thành Nhân, Lê Khánh Trinh, Phạm Văn Doanh ở Khoa Công nghệ thông tin, trường Đại Học Công nghệ - Đại học Quốc Gia Hà Nội đã nghiên cứu sản phẩm có tên gọi: “Hệ thống quản lý dinh dưỡng cho các trường m m non và ti u học” (UETNUTRISCHOOL).
Qua đó có thể thấy được các công trình nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động nuôi dưỡng cho trẻ ở các nhóm trẻ, lớp mẫu gi o độc lập ở nước ta vẫn chưa được thực hiện. Dù rằng vấn đề cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu đảm bảo sự phát triển cho trẻ trong lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng, quyết đ nh quá trình phát triển sau này của trẻ và Bộ Y tế đã có nhiều quy đ nh cụ thể về các tiêu chuẩn dinh dưỡng cho lứa tuổi này, song thực tế ở các nhóm lớp mầm non thì công tác kiểm soát việc thực hiện chế độ đủ dinh dưỡng cho trẻ vẫn còn gặp nhiều khó khăn. H n nữa, c c c quan quản ý nhà nước cũng rất khó để kiểm tra việc tuân thủ c c quy đ nh này đối với c c c sở đào tạo vì thiếu phư ng tiện thống nhất để kiểm tra, gi m s t. Công t c nuôi dưỡng trẻ ở nhóm lớp mầm non muốn đạt kết quả tốt, chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho phát triển thể lực của trẻ thì cần có sự phối hợp giữa nhóm lớp và gia đình.
Chế độ ăn uống của trẻ ở trường nên được thông tin k p thời tới phụ huynh nhằm giúp họ chuẩn b chế độ ăn uống cho trẻ khi ở nhà. Có nhiều phần mềm dinh dưỡng giúp công tác quản lý hoạt động nuôi dưỡng ở nhóm lớp mầm non dễ dàng h n. Nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập - Nhóm trẻ độc lập: Nhóm trẻ à c sở chưa đủ điều kiện để thành lập trường nhưng đã được cấp giấy phép hoạt động, được hoạt động mà không dựa vào bất cứ một nhà trẻ nào và trường mẫu giáo nào. Có thể nằm 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trong c c trường phổ thông hoặc ở c c gia đình có nhận trông trẻ từ 03 th ng đến 03 tuổi.
- Lớp mẫu giáo độc lập: Lớp mẫu giáo à c sở chưa đủ điều kiện để thành lập trường nhưng đã được cấp giấy phép hoạt động, được hoạt động mà không phụ thuộc vào bất cứ một trường mầm non, mẫu giáo nào. Và có thể nằm trong c c trường phổ thông hoặc gia đình có nhận trông trẻ từ 03 – 06 tuổi. Chăm sóc - nuôi dưỡng trẻ mầm non Chăm sóc chính à sự chào đón một cách nhiệt tình, những hành động cần thiết để thoả mãn nhu cầu và mong đợi của người được chăm sóc theo một c ch nào đó mà họ mong muốn. Trẻ MN luôn có nhu cầu được quan tâm, chăm sóc, động viên, vỗ về, được tạo cảm giác an toàn.
Nuôi dưỡng chính là sự nuôi nấng và sự chăm sóc để tồn tại sức khỏe và sự phát triển. Ở đây, vấn đề nuôi dưỡng cần phải thỏa mãn nhu cầu dinh dưỡng c thể trẻ ở độ tuổi đang ph t triển cần tới. Trong mỗi thời kì phát triển c thể của con người sẽ có những đặc điểm và tâm sinh lí khác biệt vì vậy chế độ chăm sóc cần linh hoạt theo từng thời kì, đồng thời nhu cầu về nguồn dinh dưỡng cũng thay đổi phụ thuộc theo từng giai đoạn phát triển của c thể. Nuôi dưỡng tốt, cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng sẽ đảm bảo cho sự phát triển c thể một cách tốt nhất, khỏe mạnh và toàn diện.
Chế độ dinh dưỡng đóng một vai trò cực kì quan trọng trong quá trình phát triển cả về thể chất và trí tuệ của mỗi con người chúng ta, đặc biệt đối với trẻ mầm non, bởi đây à giai đoạn mà trẻ tăng trưởng mạnh mẽ cả về thể chất và hệ thần kinh não bộ, nó quyết đ nh toàn bộ sự phát triển của con người.