phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em Mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em trong trƣờng Mầm non Hoàng Anh quận Bình Tân thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em trong trƣờng Mầm non Hoàng Anh quận Bình Tân thành phố Hồ Chí Minh.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE VÀ PHÒNG BỆNH CHO TRẺ MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu ngoài nước Quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh nói chung và quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em nói riêng là vấn đề đƣợc quan tâm từ lâu trên thế giới và coi đó nhƣ một trong các biện pháp để phát triển dân số một cách bền vững và có chất lƣợng. Xuất phát từ lí do trên mà có khá nhiều nghiên cứu có liên quan đến nội dung này.
Tổ chức y tế thế giới (WHO) luôn coi việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em là mục tiêu hàng đầu cho các hoạt động của họ trên phạm vi toàn thế giới. Các báo cáo thƣờng niên cũng nhƣ nội dung hoạt động của WHO thƣờng xuyên đề cập đến công tác này với những nỗ lực đáng ghi nhận trong việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em nhƣ một cách thức có trách nhiệm và bền vững để hƣớng đến mục tiêu phát triển chất lƣợng dân số. Tại Hội nghị Alma-Ata 1978 – Chăm sóc sức khỏe, y tế cho tất cả nhằm đạt mục tiêu: “Sức khỏe cho mọi ngƣời” (SKCMN) bao gồm 8 yếu tố: Giáo dục sức khỏe; Dinh dƣỡng; Môi trƣờng – nƣớc sạch; Sức khỏe bà mẹ trẻ em – Kế hoạch hóa gia đình; Tiêm chủng mở rộng; Phòng chống bệnh dịch địa phƣơng; Chữa bệnh và chấn thƣơng thông thƣờng; Thuốc thiết yếu.[15] WHO The World Health Report 2008 – đƣa ra thông điệp: “Primary Health Care – Now More Than Ever”, Chăm sóc sức khỏe ban đầu “Bây giờ hơn bao giờ hết!” Mục đích của chăm sóc sức khỏe ban đầu hiện nay là làm sao cho sức khỏe của mọi ngƣời đƣợc tốt hơn (better health for all) một cách công bằng và bình đẳng qua các giải pháp; cải thiện mạng lƣới y tế cơ sở; tổ chức hệ thống y tế gần dân, đáp ứng nhu cầu và mong đợi (cung cấp tốt dịch vụ y tế); lồng ghép sức khỏe với các lĩnh vực khác (cải thiện chính sách công) và tiếp tục các mô hình hợp tác liên ngành với sự tham gia của các tổ chức quần chúng, cộng đồng.[14] 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở phạm vi mỗi quốc gia cũng thƣờng xuyên có những ƣu tiên cho công tác này, chính quyền bang Victoria (Australia) dành hẳn một nội dung về công tác quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em ở trƣờng mầm non trên trang Web chính thức về lĩnh vực giáo dục với những mục tiêu cụ thể đƣợc xác định nhƣ: Tăng cƣờng năng lực cơ sở hạ tầng để cung cấp một chƣơng trình mẫu giáo chất lƣợng cao đảm bảo việc chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng bệnh cho tất cả các trẻ em trong năm trƣớc khi đi học. Tăng cƣờng phối hợp giữa các Nhà trƣờng và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Cải thiện tiếp cận với chƣơng trình mẫu giáo chất lƣợng cao trong cùng một Nhà trƣờng nhƣ chăm sóc dài ngày cho trẻ em và các dịch vụ tại gia đình. Tăng cƣờng hình thức tiếp cận và chăm sóc trẻ em từ sơ sinh và trẻ em có nguy cơ cao bị tổn thƣơng sức khỏe từ những lý do hoàn cảnh sống hay bẩm sinh. Từ các mục tiêu cụ thể này, nhiều biện pháp đƣợc đƣa ra nhằm duy trì và đảm bảo việc quản lý Chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại trƣờng mầm non. Tại Mỹ tổ chức healthychildren organization khuyến cáo đối với việc Quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại trƣờng mầm non thì một trong những nội dung quan trọng nhất là quản lý tình trạng lây nhiễm những căn bệnh thông thƣờng nhƣ cảm cúm, tiêu chảy và một số dịch bệnh mang tính chu kỳ hàng năm, những hoạt động cần chú trọng là đảm bảo thông tin, phát hiện và phòng ngừa.
Điều này phụ thuộc không nhỏ vào chính nhận thức và kỹ năng của ngƣời giáo viên. Một nghiên cứu của tác giả William Fowler vào năm 1980 trong tác phẩm: Curriculum and assessment guides for Infant and Child care, đã chỉ ra những yếu tố nhằm nâng cao chất lƣợng chăm sóc giáo dục trẻ trong trƣờng mầm non. Nghiên cứu này xác định những chƣơng trình chăm sóc giáo dục trẻ có chất lƣợng cao có thể giúp phát triển tốt thể chất và tình cảm – xã hội cho trẻ. Nghiên cứu trong nước Là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ký công ƣớc về quyền trẻ em, Việt Nam đã có những cam kết thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ bao gồm:[25] Giảm 2/3 tỉ lệ tử vong của trẻ dƣới năm tuổi trong thời kỳ: 1990-2015 (Mục tiêu 4).
Tuy nhiên, giảm tỷ lệ tử vong trẻ em đòi hỏi phải đạt các mục tiêu khác liên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan đến sức khỏe – nhất là Mục tiêu Giảm đói nghèo (Mục tiêu 1). Nâng cao Sức khỏe Bà mẹ (Mục tiêu 5) và giảm HIV và AIDS, Sốt rét và các bệnh khác (Mục tiêu 6) và nâng cao tỉ lệ sử dụng nƣớc sạch và vệ sinh môi trƣờng (Mục tiêu 7). Quản lý hoạt động Chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại các trƣờng mầm non đƣợc xác định nhƣ một trong những mắt xích quan trọng để hiện thực các mục tiêu trên và góp phần vào việc nâng cao chất lƣợng dân số. Nội dung này đồng thời là một phần trong chƣơng trình chăm sóc và giáo dục trẻ và mỗi Cán bộ quản lý tại trƣờng mầm non đều coi việc quản lý hoạt động này nhiệm vụ trọng tâm của mình.
Đề cập đến Quản lý hoạt động Chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại các trƣờng mầm non có một số tác giả đã đề cập nghiên cứu ở các góc độ khác nhau: Theo tác giả Lê Thị Thanh thì việc tổ chức và quản lý hoạt động chăm sóc nuôi dƣỡng tại trƣờng mầm non thì cần cập nhật thông tin kịp thời về dinh dƣỡng và sức khỏe trẻ, có ứng dụng linh hoạt, phù hợp; có sự kiên nhẫn, kiên trì, luôn thay đổi hình thức, khẩu vị để đem đến cho trẻ sự mới lạ; Có sự phân bố hợp lý thời gian các bữa chính và bữa phụ theo tỉ lệ nhu cầu dinh dƣỡng, không nên tính theo chế độ. Nên cho trẻ tập quen dần khi thay đổi chế độ ăn, không nên rập khuôn, máy móc quá theo sách vỡ hay chƣơng trình (vì chƣơng trình còn mang tính tham khảo, tùy theo điều kiện hay vận dụng tùy địa phƣơng; Nên tạo đƣợc sự chia sẽ gắn bó với nhau giữa giáo viên và cấp dƣỡng cả về vật chất lẫn tinh thần.[21] Nhóm tác giả Phạm Mai Chi và Lê Minh Hà đã khá công phu khi đặt ra vấn đề nghiên cứu Quản lý hoạt động Chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại các trƣờng mầm non. Những khái niệm đã đƣợc các tác giả làm rõ nhƣ chăm sóc sức khỏe cho trẻ em, phòng bệnh trẻ em, những nội dung của hoạt động chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em cũng nhƣ vai trò cụ thể của Cán bộ quản lý trong công tác này.[9] Đề cập đến một môi trƣờng phòng bệnh và đảm bảo an toàn cho trẻ thì tác giả Nguyễn Thị Thiên Vân cho rằng trong công tác chăm sóc sức khoẻ, dinh dƣỡng và phòng chống bệnh dịch ở trƣờng thì Nhà trƣờng phải Bồi dƣỡng kiến thức chăm sóc sức khoẻ, dinh dƣỡng và phòng chống dịch bệnh cho giáo viên, nhân viên toàn trƣờng; Cập nhật kịp thời và tìm hiểu kiến thức trong sách, báo, tạp chí, trên mạng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Internet… Thực hiện tốt công tác phối kết hợp giữa các bộ phận trong nhà trƣờng và với các cơ quan hữu quan; Hƣớng dẫn cho các lớp lồng ghép vào chƣơng trình giáo dục trẻ và tuyên truyền với phụ huynh học sinh nội dung việc chăm sóc sức khoẻ, dinh dƣỡng; Tuyên truyền ở các góc phụ huynh nhóm lớp và ở bảng thông báo của trƣờng nhằm giúp cho phụ huynh theo dõi các chế độ ăn và chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ để phụ huynh phối hợp với nhà trƣờng chăm sóc nuôi dƣỡng trẻ; Mỗi ngƣời phải hiểu đƣợc quá trình dịch bệnh. Nắm vững nguyên tắc phòng chống dịch, vệ sinh trƣờng học và thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch bệnh; Xây dựng thực đơn, tính khẩu phần dinh dƣỡng cân đối phù hợp.[24] Theo tác giả Đinh Thạc:[20] : Tiêm phòng bằng những loại vắc xin sẵn có là biện pháp phòng bệnh hiệu quả chủ động và thiết thực giúp trẻ phòng tránh những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đôi khi có thể gây nguy hại đến tính mạng.
Do vậy, việc đƣa trẻ đi tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin phù hợp theo lứa tuổi sẽ tạo cho cơ thể trẻ một sức đề kháng tốt hơn để ngăn ngừa những tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, để việc phòng bệnh đạt đƣợc hiệu quả tối ƣu phụ huynh cần đƣa trẻ đi tiêm bổ sung hoặc tiêm nhắc các mũi vắc xin có chỉ định tiêm nhắc theo khuyến cáo của chƣơng trình tiêm chủng mở rộng dành cho trẻ em. Chia sẻ quan điểm nói trên, tác giả Nguyễn Hải Nam: [30] Vệ sinh cá nhân thƣờng xuyên, vệ sinh môi trƣờng là nội dung quan trọng hàng đầu đối với sức khỏe và cuộc sống, với sự nghiệp giáo dục toàn diện của nhà trƣờng. Nó là vấn đề không chỉ của cá nhân và một cộng đồng mà là vấn đề toàn cầu, lâu dài và vĩnh viễn đòi hỏi các Nhà Quản lý giáo dục tại mỗi trƣờng mầm non, mỗi địa phƣơng cần hết sức quan tâm.
Một nội dung khác cũng có liên quan trực tiếp đến hiệu quả Quản lý hoạt động Chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh cho trẻ em tại các trƣờng mầm non là quản lý chế độ chăm sóc dinh dƣỡng cho trẻ.