Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI CHOCÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu về năng lực tổ chức hoạt động xã hội của cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Tuổi thanh niên là biểu tượng của sự trẻ trung, mạnh mẽ, của hoạt động, hy vọng và ước mơ.Với tư cách là một tầng lớp xã hội, một thế hệ, một lực lượng, nhìn vào thanh niên với những tiêu chí chủ yếu của nó như: thể lực, học vấn, văn hoá, lối sống, lý tưởng, hành vi và hoạt động. người ta có thể xác định và đánh giá xã hội đó trong hiện tại và tương lai.
Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, vấn đề thanh niên đã được tất cả các quốc gia, dân tộc coi là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt. Bàn về sức mạnh và vai trò của đoàn viên, thanh niên, chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên". "Đoàn viên" và "thanh niên" là những con người có sức trẻ, nhiệt huyết, đam mê và có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với sự phát triển trong tương lai của dân tộc. Đây cũng là thế hệ mang trong mình những sức sống cùng khả năng tiếp thu, nhạy bén với sự phát triển của xã hội.
Qua sự đánh giá về phẩm chất, năng lực "hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ." của đoàn viên, thanh niên, câu nói đã thể hiện niềm hi vọng, niềm tin của Bác đối với họ, đồng thời cũng là lời nhắc nhở thế hệ trẻ cần nỗ lực, cố gắng để phát huy vai trò của mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Họ cũng luôn là những người tiên phong trong công cuộc cải cách, đổi mới đất nước. Với bản lĩnh vững vàng, họ không ngại khó, ngại khổ, luôn bình tĩnh và gan dạ đối mặt với những khó khăn, thử thách và mạnh mẽ bước qua mọi gian nan, chông gai của cuộc đời. Họ đã sống, làm việc, nỗ lực xứng đáng với lời căn dặn của Bác: "Phải không sợ khổ, sợ khó, thực hiện đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên".
Như vậy, có thể nói, với những năng lực, phẩm chất tốt đẹp cùng bản lĩnh vững vàng, thế hệ thanh niên luôn là lực lượng nòng cốt, cốt yếu đối với sự phát triển bền vững của dân tộc [21]. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cũng theo chủ tịch Hồ Chí Minh, một trong những yếu tố quan trọng nhất của người cán bộ đoàn hiện nay đó là phải trang bị kiến thức, trình độ văn hóa tốt, trong đó phải giỏi ngoại ngữ là một yêu cầu cấp thiết. Người cán bộ đoàn phải học nhiều, hiểu rộng để có thể nói trước thanh niên, thu hút được thanh niên. Điều này không phải tự nhiên người cán bộ đoàn có được mà chúng ta phải xây dựng hệ thống chính sách để bồi dưỡng, giúp họ làm tốt và phát triển kỹ năng, bản lĩnh chính trị.
Cán bộ đoàn không thể quản lý, thu hút thanh niên bằng cách quan liêu, mệnh lệnh được, mà muốn tồn tại và phát triển thì phải đổi mới, đa dạng hóa các hoạt động, đáp ứng đung nhu cầu, lợi ích của thanh niên. Do đó, đòi hỏi người thủ lĩnh cán bộ đoàn phải luôn trăn trở, suy nghĩ để đổi mới chương trình hoạt động, tạo dựng niềm tin vững vàng từ thanh niên. Để đoàn thanh niên có thể làm tốt nhiệm vụ và phát triển, trước hết Đảng và nhà nước phải tiếp tục đẩy mạnh chú ý bồi dưỡng, tạo điều kiện cho đội ngũ làm công tác thanh niên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ đoàn chủ chốt. Tập trung bồi dưỡng năng lực cho cán bộ Đoàn trong đó có năng lực tổ chức hoạt động xã hội.
Cán bộ trẻ có những ưu điểm rất quý giá đó là sự năng động, nhiệt huyết, nhiệt tình để sáng tạo, đột phá và đổi mới. Trong lịch sử của nhân loại, ở lĩnh vực nào, dù là triết học hay tôn giáo, chính trị… sự đổi mới luôn được tạo ra từ những người trẻ tuổi. Do đó, Đảng và nhà nước cũng cần phải mạnh dạn giao nhiệm vụ cho những người trẻ đảm trách những vị trí cao [23]. Nhóm tác giả Balasubramaniam A.
Tarumarajia, Fatimah Omar, Fatimah Wati Halim, Sarah Waheetda Muhammad Hafidz trong nghiên cứu của mình đã xác định rằng tổ chức thanh niên hình thành một mối quan hệ đáng kể với hiệu quả hoạt động của thanh niên. Tuy nhiên, vẫn còn một số ít các nghiên cứu được thực hiện, theo quan điểm về vai trò của người điều hành giữa cả hai cấu trúc. Nghiên cứu này nhằm xác định kết quả kiểm duyệt của các tổ chức thanh niên đối với hiệu quả liên minh của họ. Các phát hiện chỉ ra rằng hiệu quả của thanh niên bị ảnh hưởng đáng kể bởi tổ chức thanh niên [33].
Tác giả Hà Mỹ Hạnh khi nghiên cứu về hoạt động xã hội cho rằng: Hoạt động xã hội được xuất hiện cũng với xã hội loài người, có con người là có hoạt động xã hội. Theo đó, kỹ năng hoạt động xã hội cũng được thế giới quan tâm từ rất sớm 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong lịch sử. Đến đầu thế kỷ XX để giải quyết những vấn đề của xã hội trong quá trình công nghiệp hóa của các nước phương Tây thì kỹ năng hoạt động xã hội mới được quan tâm thực sự và trở nên cần thiết trong xã hội của nhiều nước trên thế giới. Chính phủ nhiều nước đã coi trọng việc đào tạo kỹ năng hoạt động xã hội nhằm thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong các mối quan hệ con người, tăng quyền lực và giải phóng người dân, giúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễ chịu.
Vận dụng các lý thuyết về hành vi con người và hệ thống xã hội, các kỹ năng hoạt động xã hội làm tăng sự tương tác giữa con người và môi trường của họ, bảo đảm nhân quyền, sự phát triển và công bằng xã hội. Tuy nhiên kỹ năng hoạt động xã hội được các nước trên thế giới phát triển theo hướng chuyên ngành gắn với từng lĩnh vực hoạt động xã hội. Tổ chức lao động các tổ chức hoạt động xã hội như: Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) đã đưa việc đào tạo kỹ năng hoạt động xã hội vào nội dung của bảo đảm xã hội, tập trung vào đào tạo các kỹ năng chuyên ngành, kỹ năng quan hệ, ứng xử, kỹ năng làm việc cho người lao động, người sử dụng lao động, tập trung các hoạt động bảo vệ quyền lợi người lao động, thực hiện quyền bình đẳng trong lao động [14]. Công tác cán bộ đoàn ở nước ta thời gian qua đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu, đề cập từ nhiều góc độ và từng cấp khác nhau.
Đáng chú ý là gần đây, do những đòi hỏi bức thiết từ thực tiễn công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên, Trung ương Đoàn đã có một số đề tài, hội thảo nghiên cứu và trao đổi đề cập đến các khía cạnh khác nhau của công tác cán bộ đoàn và đội ngũ cán bộ đoàn. Có thể nêu một số đề tài khoa học cấp Bộ được thực hiện ở Trung ương Đoàn thời gian qua: “Xác định cơ cấu, tiêu chuẩn, chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ đoàn, hội trong điều kiện của công cuộc đổi mới” (1992 - Phạm Đình Nghiệp làm chủ nhiệm) [23];, “Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với việc tạo nguồn nhân lực trẻ cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước” (1995 - Phạm Đình Nghiệp làm chủ nhiệm) [23];, “Vai trò của Đoàn thanh niên với việc xây dựng hệ thống chính trị cơ sở” (1996 - Nguyễn Văn Lùng làm chủ nhiệm) [17];, “Mô hình tổ chức và hoạt động của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở cơ sở” (1996 - Nguyễn Văn Miều làm chủ nhiệm) [18];, “Những giải pháp thực tiễn cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn cơ sở trong thời kỳ mới” (1998 - Nguyễn Trọng Tiến làm chủ nhiệm) [29], Đồng thời, năm 2004, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ban Tổ chức Trung ương Đoàn đã tổ chức Hội thảo: “Công tác cán bộ đoàn trong thời kỳ mới”. Hội thảo đã đánh giá thực trạng công tác cán bộ đoàn trong thời gian qua từ cấp Trung ương đến cấp cơ sở, đồng thời, đưa ra các giải pháp để đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn trong giai đoạn hiện nay. 9 Nhìn chung, các đề tài nghiên cứu khoa học và hội thảo nêu trên, mặc dù đã đề cấp đến hầu như tất cả các lĩnh vực của công tác Đoàn, phong trào TTN và đội ngũ cán bộ đoàn nói chung nhưng lại chưa có điều kiện đề cập một cách sâu sắc đến đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở xã, phường, thị trấn.
Những nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động xã hội cho cán bộ đoàn Ở Việt Nam, xác định được vai trò quan trọng về phát triển năng lực tổ chức hoạt động xã hội cho cán bộ Đoàn trước đòi hỏi của xã hội, tại Đại hội đại biểu Đoàn toàn quốc lần thứ IX, tổ chức Đoàn đã đưa vào chương trình hành động của mình trong phong trào “4 đồng hành cùng thanh niên lập thân lập nghiệp” trong đó có một nội dung quan trọng đó là: “Đồng hành với thanh niên trong việc nâng cao kỹ năng xã hội, giúp thanh niên hình thành kỹ năng cần thiết trong làm việc, giao tiếp và hoạt động xã hội” [31]. Đây là hướng đi đúng đắn sát thực với nhu cầu của thanh niên và của xã hội và sẽ đem lại hiệu quả cao trong giáo dục thanh niên và uy tín của Đoàn, nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động xã hội trong việc phát triển năng lực cho cán bộ Đoàn. Mặc dù hiện nay, hệ thống các năng lực cho cán bộ Đoàn đã được đề cập đến nhiều trong các tài liệu (sách, báo, báo cáo, nghị quyết.