Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường phổ thông dân tộc nội trú trung học phổ thông huyện mường nhé tỉnh điện biên trong bối cảnh hiện nay

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Mường Nhé, Điện Biên.

• Tác giả: Lê Trường Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Bồi Dưỡng Học Sinh Giỏi Ở Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Trung Học Phổ Thông Huyện Mường Nhé, Tỉnh Điện Biên Trong Bối Cảnh Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ THPT HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 2.1. Khái quát về huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.2. Khái quát về Trường PTDT Nội Trú THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.3. Quá trình hình thành và phát triển của Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.4. Cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.5. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
• 2.6. Chất lượng giáo dục
• 2.7. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.7.1. Nội dung bồi dưỡng
• 2.7.2. Phương pháp bồi dưỡng
• 2.7.3. Việc tự học của đội tuyển học sinh giỏi
• 2.8. Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.9.1. Nhận thức của giáo viên và học sinh về mục đích của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9.3. Công tác phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi
• 2.9.4. Tổ chức hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9.6. Công tác thi đua khen thưởng đối với hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.9.7. Đánh giá chung về công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 2.9.8. Thách thức
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG PTDTNT THPT HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
• 3.1. Bối cảnh mới và những vấn đề đặt ra cho hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
• 3.2. Nguyên tắc chọn lựa biện pháp
• 3.2.1. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.2.2. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2.3. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2.4. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.3. Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên trong bối cảnh hiện nay
• 3.3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.3.2. Kế hoạch hóa việc phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi
• 3.3.3. Bồi dưỡng cho giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.3.4. Chỉ đạo giáo viên đổi mới nội dung và phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.3.5. Phát triển kỹ năng tự học cho học sinh giỏi
• 3.3.6. Cải tiến chế độ thi đua khen thưởng và tích cực hỗ trợ tinh thần vật chất để giáo viên, học sinh hoàn thành nhiệm vụ
• 3.3.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3.8. Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại Mường Nhé

Quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) tại trường phổ thông dân tộc nội trú Mường Nhé, Điện Biên, là một nhiệm vụ quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trường PTDTNT Mường Nhé không chỉ là nơi học tập mà còn là môi trường phát triển tài năng cho học sinh dân tộc thiểu số. Việc quản lý hiệu quả hoạt động bồi dưỡng HSG sẽ giúp phát hiện và phát triển những nhân tài trong cộng đồng.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của bồi dưỡng học sinh giỏi

Bồi dưỡng HSG là quá trình giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và kỹ năng học tập. Tại Mường Nhé, việc này không chỉ giúp học sinh nâng cao kiến thức mà còn góp phần phát triển nhân cách và kỹ năng sống.

1.2. Đặc điểm của trường phổ thông dân tộc nội trú Mường Nhé

Trường PTDTNT Mường Nhé có đặc điểm riêng biệt với học sinh đến từ nhiều dân tộc khác nhau. Điều này tạo ra những thách thức và cơ hội trong việc quản lý bồi dưỡng HSG, đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo từ đội ngũ giáo viên.

II. Thách thức trong quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại Mường Nhé

Quản lý bồi dưỡng HSG tại trường PTDTNT Mường Nhé đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ cơ sở vật chất mà còn từ nhận thức và năng lực của giáo viên. Việc thiếu kinh nghiệm và tài liệu hỗ trợ cũng là một trong những nguyên nhân chính.

2.1. Khó khăn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Cơ sở vật chất tại trường còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và bồi dưỡng HSG. Thiết bị dạy học không đầy đủ khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc truyền đạt kiến thức.

2.2. Nhận thức và năng lực của giáo viên

Nhiều giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về bồi dưỡng HSG, dẫn đến việc áp dụng phương pháp giảng dạy chưa hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cho giáo viên để nâng cao năng lực.

III. Phương pháp quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi hiệu quả

Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG, trường PTDTNT Mường Nhé cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng rõ ràng và cụ thể sẽ giúp giáo viên và học sinh có định hướng rõ ràng trong quá trình học tập.

3.1. Kế hoạch hóa hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HSG cần dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh và khả năng của giáo viên. Kế hoạch này cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế.

3.2. Đổi mới phương pháp giảng dạy và bồi dưỡng

Áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng là một giải pháp hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Mường Nhé

Các biện pháp quản lý bồi dưỡng HSG đã được áp dụng tại trường PTDTNT Mường Nhé đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh đã có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập và tham gia các kỳ thi HSG cấp tỉnh.

4.1. Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi qua các kỳ thi

Nhiều học sinh đã đạt giải cao trong các kỳ thi HSG cấp tỉnh, cho thấy sự nỗ lực của cả giáo viên và học sinh trong quá trình bồi dưỡng.

4.2. Phản hồi từ học sinh và phụ huynh

Phụ huynh và học sinh đều đánh giá cao các hoạt động bồi dưỡng HSG, cho rằng đây là cơ hội tốt để phát triển năng lực và tài năng của học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho bồi dưỡng học sinh giỏi

Quản lý bồi dưỡng HSG tại trường PTDTNT Mường Nhé cần tiếp tục được cải thiện và phát triển. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao năng lực giáo viên và xây dựng chương trình bồi dưỡng phù hợp sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng

Cần có các giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao nhận thức của giáo viên đến việc cải thiện cơ sở vật chất. Các chương trình đào tạo cho giáo viên cũng cần được chú trọng.

5.2. Tương lai của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại Mường Nhé

Với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, hoạt động bồi dưỡng HSG tại Mường Nhé sẽ có những bước tiến vượt bậc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Mường Nhé là địa bàn vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên với tỷ lệ hộ nghèo lên tới 50,42% và đồng bào dân tộc Mông chiếm 64,12% dân số toàn huyện. Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW, công tác phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài tại các trường phổ thông dân tộc nội trú trở thành nhiệm vụ chiến lược cấp thiết. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả quản lý công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học Phổ thông huyện Mường Nhé.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát thực trạng, nhận diện các điểm nghẽn quản lý và đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng mũi nhọn của nhà trường. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở các môn văn hóa phục vụ kỳ thi chọn học sinh giỏi các cấp trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2015. Quy mô nghiên cứu bao quát toàn bộ 10 lớp học với khoảng 300 học sinh và 48 cán bộ, giáo viên, nhân viên trên tổng diện tích mặt bằng 27.250 m2.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp nhà trường chuyển đổi phương thức quản lý. Kết quả nghiên cứu góp phần trực tiếp nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi từ 35,9% trong năm học 2011-2012 lên 57,9% vào năm học 2014-2015, đồng thời đưa tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông từ mức 83,05% đạt mốc tuyệt đối 100% vào năm 2015. Đây là nền tảng quan trọng nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và đào tạo đội ngũ cán bộ tương lai người dân tộc thiểu số cho địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên thuyết quản lý khoa học của Frederick Winslow Taylor và lý thuyết chu trình quản lý hiện đại gồm 4 chức năng cốt lõi: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra đánh giá. Chu trình quản lý này vận hành liên tục, lấy thông tin làm phương tiện kết nối nhằm tối ưu hóa các nguồn lực giáo dục. Đồng thời, đề tài quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước về chính sách ưu tiên giáo dục vùng cao, quy định tại Quyết định số 49/2008/QĐ-BGDĐT và Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm trung tâm bao gồm: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường phổ thông, Trường phổ thông dân tộc nội trú và Bồi dưỡng học sinh giỏi. Theo chuẩn đánh giá tại Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 56/2011/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh giỏi là những cá nhân có tư duy logic xuất sắc, đạt điểm trung bình môn từ 8,0 trở lên và có động cơ học tập mãnh liệt. Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường nội trú là quá trình tác động có mục đích của Ban Giám hiệu lên tập thể giáo viên và học sinh nhằm phát triển tối đa tiềm năng trí tuệ trong điều kiện sinh hoạt nội trú tập trung 24/7.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm các văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, báo cáo tổng kết năm học và hồ sơ thi chọn học sinh giỏi giai đoạn 2011-2015. Cỡ mẫu nghiên cứu thực tiễn bao quát toàn diện 100% đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên với 27 người, gồm 3 cán bộ quản lý Ban Giám hiệu và 24 giáo viên trực tiếp giảng dạy thuộc 3 tổ chuyên môn. Mẫu khảo sát học sinh gồm 60 học sinh thuộc các đội tuyển học sinh giỏi các khối 9, 10, 11 và 12 được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng.

Nghiên cứu phối hợp đồng bộ các phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu chuyên gia, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và xử lý thống kê mô tả. Việc lựa chọn phương pháp thống kê toán học giúp lượng hóa chính xác các mối quan hệ giữa biến số quản lý và kết quả giáo dục. Đồng thời, phương pháp phỏng vấn sâu giúp làm sáng tỏ những rào cản về tâm lý tự ti, rào cản ngôn ngữ tiếng phổ thông và thói quen sinh hoạt nội trú của học sinh vùng cao mà bảng hỏi định lượng chưa thể hiện hết. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý thông tin được triển khai chặt chẽ trong khung thời gian 4 năm học từ năm 2011 đến cuối năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đội ngũ giáo viên của nhà trường đạt chuẩn đào tạo trình độ đại học 100% nhưng còn thiếu kinh nghiệm bồi dưỡng mũi nhọn. Có tới 58,3% giáo viên có thâm niên công tác từ 3 đến 5 năm, 41,7% từ 6 đến 9 năm và hoàn toàn chưa có giáo viên trên 10 năm công tác hoặc đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh. Kết quả kiểm tra kiến thức chuyên môn giáo viên đầu năm của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên năm 2012 có 7,1% giáo viên dưới 5 điểm và chỉ 28,6% đạt từ 6,5 điểm trở lên. Đến năm 2015, tỷ lệ giáo viên đạt từ 6,5 điểm trở lên đã tăng lên mức 57,9%.

Thứ hai, chất lượng học lực đại trà có chuyển biến mạnh mẽ nhưng chất lượng mũi nhọn còn phát triển chậm. Tỷ lệ học sinh đạt học lực khá và giỏi tăng từ 35,9% vào năm học 2011-2012 lên 57,9% vào năm học 2014-2015. Tuy nhiên, tỷ lệ học sinh giỏi toàn diện chỉ dao động từ 1,0% đến 5,2%, cụ thể năm học 2014-2015 chỉ đạt 3,4% tương ứng 10 học sinh. Số lượng giải học sinh giỏi cấp tỉnh còn mỏng và phân bố không đồng đều giữa các môn học.

Thứ ba, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông có sự bứt phá ngoạn mục. Năm học 2012-2013, tỷ lệ tốt nghiệp của trường chỉ đạt 83,05%, đứng cuối trong khối các trường nội trú của tỉnh. Nhờ sự điều chỉnh trong công tác quản lý, con số này đã tăng lên 98,98% ở năm học 2013-2014 và chạm mốc 100% vào năm học 2014-2015, cân bằng thành tích với các trường nội trú tại Tuần Giáo, Mường Ảng và Điện Biên Đông.

Thứ tư, công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng còn bộc lộ nhiều bất cập mang tính thời vụ. Kế hoạch bồi dưỡng chưa được xây dựng theo lộ trình chiến lược 3 năm xuyên suốt cấp học. Công tác phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi chủ yếu dựa trên kết quả thi cử hiện tại, chưa đánh giá hết năng lực tư duy tiềm ẩn và khả năng tự học của học sinh dân tộc thiểu số tại khu ký túc xá gồm 40 phòng khép kín.

Thảo luận kết quả

Khi tổng hợp số liệu trên bảng thống kê so sánh giữa 6 trường trung học phổ thông dân tộc nội trú trong tỉnh Điện Biên, dữ liệu cho thấy sự chênh lệch lớn về điểm xuất phát của Mường Nhé so với các địa phương vùng ngoài. Tuy nhiên, sự vươn lên đạt tỷ lệ 100% tốt nghiệp vào năm 2015 là minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực vượt bậc của tập thể sư phạm. Biểu đồ phân bổ giải học sinh giỏi theo môn học thể hiện sự áp đảo của các môn Khoa học Xã hội như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, trong khi các môn Khoa học Tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học đạt rất ít giải.

Nguyên nhân chính của tình trạng trên bắt nguồn từ chất lượng tuyển sinh đầu vào còn hạn chế, nhiều học sinh xuất sắc lớp 9 ưu tiên xét tuyển vào trường nội trú cấp tỉnh. Bên cạnh đó, thói quen lao động trí óc chưa bền bỉ, tâm lý ngại khó cùng rào cản tiếng phổ thông khiến học sinh gặp nhiều trở ngại khi tiếp cận bài tập tư duy phức tạp. So với các công trình nghiên cứu tại trường chuyên Hà Nội Amsterdam hay trường chất lượng cao vùng đồng bằng, mô hình quản lý bồi dưỡng tại trường nội trú miền núi đòi hỏi sự tích hợp sâu sắc giữa công tác chuyên môn trên lớp và chế độ chăm sóc, quản lý tự học ngoài giờ lên lớp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tạo bước chuyển biến căn bản về chất lượng giáo dục mũi nhọn, luận văn đề xuất 6 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh về vị trí chiến lược của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị, chuyên đề học tập ngay từ đầu mỗi năm học, phấn đấu đạt 100% giáo viên và học sinh thấu hiểu sâu sắc quyền lợi cùng trách nhiệm xây dựng uy tín nhà trường.

Thứ hai, kế hoạch hóa toàn diện việc phát hiện và tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi theo lộ trình chiến lược 3 năm từ lớp 10 đến lớp 12. Tổ chuyên môn triển khai phân loại học sinh ngay từ kỳ thi tuyển sinh đầu vào kết hợp bài kiểm tra năng lực tư duy trong tháng 9, bảo đảm quy mô mỗi đội tuyển duy trì từ 3 đến 5 học sinh có đam mê và cam kết rèn luyện lâu dài.

Thứ ba, tổ chức bồi dưỡng chuẩn hóa năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm cho giáo viên phụ trách đội tuyển. Nhà trường đặt mục tiêu đến năm 2018 có trên 80% giáo viên đạt điểm kiểm tra chuyên môn từ 6,5 trở lên và có ít nhất 2 đến 3 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, thông qua cơ chế cử đi đào tạo chuyên sâu và liên kết chuyên môn với các trường trung học phổ thông trọng điểm.

Thứ tư, chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy và cá nhân hóa nội dung bồi dưỡng. Giáo viên chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức một chiều sang hướng dẫn phương pháp nghiên cứu tài liệu, khai thác thư viện số và ứng dụng công nghệ thông tin trong các phòng học bộ môn.

Thứ năm, rèn luyện và phát triển kỹ năng tự học có hướng dẫn cho học sinh trong khu ký túc xá. Đoàn Thanh niên phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm thiết lập lịch tự học cố định từ 2 đến 3 giờ mỗi tối, phân công giáo viên trực tiếp chấm chữa bài và giải đáp thắc mắc định kỳ 3 buổi mỗi tuần.

Thứ sáu, cải tiến quy chế thi đua khen thưởng và hỗ trợ kinh phí thỏa đáng. Ban Giám hiệu xây dựng quỹ khuyến học nội bộ, trích từ 10% đến 15% nguồn ngân sách tự chủ để tăng mức khen thưởng thêm 30% đến 50% so với quy định chung cho giáo viên và học sinh đạt giải cấp tỉnh, tạo đòn bẩy vật chất và tinh thần bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Cán bộ quản lý tại các trường phổ thông dân tộc nội trú và trường trung học phổ thông khu vực miền núi. Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về quy trình lập kế hoạch chiến lược, cách thức huy động nguồn lực và mô hình tổ chức tự học khép kín cho học sinh nội trú 24/7.

Thứ hai, Giáo viên trực tiếp phụ trách công tác bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn văn hóa. Giáo viên có thể khai thác các biện pháp rèn luyện kỹ năng tự học, phương pháp phân hóa bài tập chuyên sâu và kỹ thuật khắc phục rào cản tâm lý cho học sinh dân tộc thiểu số.

Thứ ba, Chuyên viên quản lý giáo dục tại các Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo vùng cao. Tài liệu cung cấp góc nhìn thực chứng để tham mưu xây dựng cơ chế chính sách, định mức chi trả thù lao giảng dạy và phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh khoa học cho hệ thống trường chuyên biệt.

Thứ tư, Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục. Công trình mang lại nguồn dữ liệu khảo sát phong phú, hệ thống lý luận chặt chẽ và bộ công cụ đánh giá thực trạng chuẩn mực để mở rộng hướng nghiên cứu giáo dục vùng đồng bào thiểu số tại Tây Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong hoạt động giáo dục mũi nhọn tại vùng cao biên giới? Đề tài tập trung tháo gỡ khó khăn trong công tác quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường nội trú miền núi, nơi có 50,42% hộ nghèo và 58,3% giáo viên có thâm niên dưới 5 năm. Nghiên cứu cung cấp hệ thống giải pháp giúp chuyển đổi hoạt động bồi dưỡng từ tính chất thời vụ sang quy trình bài bản theo chu kỳ 3 năm học.

Dữ liệu thực nghiệm của nghiên cứu được thu thập trong phạm vi thời gian và quy mô nào? Số liệu thực chứng được thu thập liên tục trong 4 năm học từ năm 2011 đến năm 2015 tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học Phổ thông huyện Mường Nhé. Mẫu khảo sát bao quát 100% cán bộ giáo viên gồm 27 người và 60 học sinh các đội tuyển văn hóa thuộc quy mô 300 học sinh toàn trường.

Đặc điểm tâm lý và tư duy của học sinh dân tộc thiểu số ảnh hưởng ra sao đến kết quả bồi dưỡng? Học sinh vùng cao thường có rào cản tiếng phổ thông, tính tự ti và thói quen ngại lao động trí óc kéo dài. Nghiên cứu chỉ ra rằng khi quản lý tốt thời gian tự học từ 2 đến 3 giờ mỗi tối tại ký túc xá, tỷ lệ học sinh khá giỏi đã tăng trưởng mạnh từ 35,9% lên 57,9% vào năm 2015.

Giải pháp nào mang tính quyết định để nâng cao năng lực của đội ngũ giáo viên trẻ? Giải pháp đột phá là chuẩn hóa sinh hoạt chuyên môn, tổ chức hội thảo chuyên đề và liên kết đào tạo với các trường trọng điểm. Minh chứng là tỷ lệ giáo viên đạt điểm khảo sát chuyên môn từ 6,5 trở lên của Sở Giáo dục và Đào tạo Điện Biên đã tăng từ 28,6% năm 2012 lên 57,9% năm 2015.

Mô hình quản lý trong luận văn có thể nhân rộng sang các cơ sở giáo dục khác không? Khung giải pháp hoàn toàn có thể áp dụng cho các trường phổ thông dân tộc nội trú trên toàn địa bàn tỉnh Điện Biên và khu vực Tây Bắc. Hệ thống biện pháp được thiết kế tương thích với cơ chế vận hành nội trú, điều kiện kinh tế khó khăn và đặc thù tâm lý của học sinh vùng biên giới.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi phù hợp với mô hình trường phổ thông dân tộc nội trú vùng biên giới.
• Phản ánh trung thực bức tranh giáo dục Mường Nhé giai đoạn 2011-2015 với bước tiến đạt 100% tỷ lệ đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2015 nhưng chất lượng mũi nhọn còn nhiều hạn chế.
• Xác định rõ nguyên nhân cốt lõi từ đặc thù 58,3% giáo viên trẻ dưới 5 năm tuổi nghề, chất lượng đầu vào thấp và hạn chế trong công tác quản lý tự học nội trú.
• Đề xuất thành công 6 nhóm biện pháp quản lý khả thi, gắn kết chặt chẽ giữa nâng cao năng lực giáo viên, kế hoạch hóa tuyển chọn và đổi mới chế độ đãi ngộ.
• Khẳng định tính cấp thiết của việc đầu tư dài hạn cho công tác bồi dưỡng nhân tài nhằm tạo nguồn cán bộ trí thức dân tộc thiểu số vững vàng.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là công trình chuyên khảo đầu tiên giải quyết trọn vẹn bài toán quản lý giáo dục mũi nhọn tại địa bàn đặc biệt khó khăn Mường Nhé. Lộ trình triển khai tiếp theo trong giai đoạn 2016-2020 đòi hỏi nhà trường hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ và nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên. Các nhà quản lý giáo dục và lãnh đạo nhà trường hãy áp dụng ngay bộ giải pháp quản lý đồng bộ này để tạo bước đột phá bền vững cho chất lượng giáo dục mũi nhọn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường PTDTNT THPT huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên trong bối cảnh hiện nay. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Đã từ lâu vấn đào tạo, bồi dưỡng HSG, bồi dưỡng nhân tài đã được các nước trên thế giới coi trọng.

Tuy nhiên, mỗi đất nước, mỗi giai đoạn lịch sử lại có những quan niệm và cách thức phát hiện, bồi dưỡng nhân tài khác nhau. Ở châu Âu trong suốt thời Phục Hưng, những người có tài năng về nghệ thuật, kiến trúc và văn học đều được nhà nước và các tổ chức, cá nhân bảo trợ, giúp đỡ. Viện quốc tế Aurino với nhiệm vụ nhận diện, khảo sát HSG và HS tài năng trên khắp thế giới. Nước Anh thành lập cả một viện hàn lâm quốc gia giành cho HSG và tài năng trẻ.

Từ năm 2001, chính quyền New Zealand đã phê chuẩn kế hoạch phát triển chiến lược HSG. Cộng hòa Liên Bang Đức có hiệp hội giành cho HSG và tài năng Đức. Trong suốt thế kỉ 20, HSG đã trở thành một vấn đề của nước Mĩ với hàng loạt các tổ chức và các trung tâm nghiên cứu, bồi dưỡng HSG ra đời. Năm 2002 có 38 bang của Mĩ có đạo luật về giáo dục HSG (Gifted & Talented Student Education Act) trong đó 28 bang có thể đáp ứng đầy đủ cho việc giáo dục HSG.

Nhà nước có chính sách phát hiện, tuyển chọn các loại HSG, HS năng khiếu hàng năm. Về hình thức đào tạo, bồi dưỡng thì rất phong phú, đa dạng… Tất cả đều theo nguyên tắc giáo dục chuyên biệt, vừa chú trọng đảm bảo kiến thức phổ thông chung, vừa quan tâm tới năng khiếu, sở trường của từng HS. Đối với các nước châu Á việc phát hiện và bồi dưỡng HSG được chú ý từ rất sớm. Ở Trung Quốc từ thời nhà Đường những trẻ em có tài được mời về hoàng cung để học tập và giáo dục bằng những hình thức đặc biệt.

Từ năm 1985, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trung Quốc thừa nhận phải có một chương trình giáo dục đặc biệt giành cho hai loại đối tượng HS yếu kém và HSG, trong đó cho phép HSG có thể học vượt cấp. Singapore có hẳn chương trình giáo dục HSG. Còn đất nước Hàn Quốc có chương trình đặc biệt giành cho HSG nhằm giúp chính quyền phát hiện HS tài năng từ rất sớm. Như vậy, công tác phát hiện và bồi dưỡng HSG, HS tài năng được các nước trên thế giới xác định là nhiệm vụ chiến lược để phát triển đất nước.

Các nước đã tổ chức môi trường, chương trình học tập đặc biệt cho những HS này. Chính việc chú trọng đào tạo HSG đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước trên. Ở Việt Nam Nhiều triều đại phong kiến Việt Nam coi “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Để tuyển chọn người hiền tài, ông cha ta đã tổ chức các kỳ thi như thi Hương, thi Hội, thi Đình…Việc phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài thể hiện rõ từ thời kỳ nhà Lý, qua việc xây dựng trường Quốc Tử Giám.

Kế thừa truyền thống hiếu học, trọng nhân tài của dân tộc Việt Nam. Trong nhiều thập kỷ qua, kể cả trong hoàn cảnh hết sức khó khăn của các cuộc kháng chiến chống xâm lược và can thiệp của nước ngoài, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng sự nghiệp GD&ĐT, quan tâm đến nhân tố con người và bồi dưỡng người tài. Nhất là những năm gần đây, từ khi có nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII thì vấn đề nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài càng được coi trọng. Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 13/6/2012, tại phần 3 mục III.

Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục trong đó nhấn mạnh phải thỏa mãn nhu cầu của mỗi người học, đến công tác đào tạo, bồi dưỡng HS, sinh viên tài năng. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày 25/11/2011 Bộ GD&ĐT ban hành Quy chế thi chọn HSG cấp quốc gia theo Thông tư số 56/2011/TT-BGDĐT. Quy chế này quy định về thi chọn HSG quốc gia, đồng thời giao cho các địa phương quy định cụ thể việc tổ chức các kỳ thi chọn HSG cấp cơ sở tại địa phương, đơn vị. Đặc biệt, với Nghị quyết 29 của ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay cũng nhấn mạnh đến việc bồi dưỡng nguồn nhân tài cho đất nước.

“Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài…Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng”. Trong thời gian gần đây cũng có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG ở các nhà trường. Cụ thể như sau: Luận văn “Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định trong bối cảnh hiện nay” năm 2012 của tác giả Hoàng Khắc Tiếp đã đề cập đến công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS chất lượng cao. Luận văn “Quản lý công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam”, năm 2014 của tác giả Bùi Thị Mỹ Hạnh đã đề cấp đến công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT chuyên.

Luận văn “Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường Trung học phổ thông thành phố Điện Biên Phủ trong bối cảnh hiện nay”, năm 2014 của tác giả Phí Văn Sốp đã đề cấp đến công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THPT. Các tài liệu, luận văn trên đã đề cập đến công tác bồi dưỡng HSG, nhưng chỉ đề cập lý luận chung hay trên cở sở của trường THCS chất lượng cao, trường THPT chuyên, trường THPT. Chưa có luận văn nào đề cập tới công tác quản lý hoạt động 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] bồi dưỡng HSG ở trường PTDTNT. Với trường PTDTNT, khi mà đa số là HS các dân tộc thiểu số định cư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; với đặc điểm tâm lí, nhận thức của HS có những đặc điểm riêng thì việc nghiên cứu công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở đây được xem là một vấn đề mới.

Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 1. Quản lý Khái niệm quản lý được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học. Do vậy, có nhiều cách định nghĩa về quản lý.

Các nhà nghiên cứu theo nhiều góc độ tiếp cận để có những quan niệm khác nhau về khái niệm này. Frederik Winslon Taylo (1856-1915), được coi là “cha đẻ của thuyết quản lý khoa học”, là một trong những người mở ra “kỷ nguyên vàng” trong quản lý đã thể hiện tư tưởng cốt lõi của mình trong quản lý là: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hoá và đều phải quản lý chặt chẽ”. Ông đã cho rằng “Quản lí là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [16, tr. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”.

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, hiện nay hoạt động quản lý thường được định nghĩa rõ hơn như sau: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [7, tr. Quản lý bao gồm nhiều yếu tố như chủ thể quản lý, tức trả lời câu hỏi “Ai quản lý”, chủ thể quản lý có thể một hoặc nhiều người. Còn “Quản lý ai”, “Quản lý cái gì” đó chính là khách thể quản lý (hay đối tượng quản lý). Chủ thể quản lý và khách thể quản lý luôn có mối quan hệ tác động qua lại nhau.

Đây là quan hệ 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ra lệnh – phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc. Bên cạnh đó phải có mục tiêu và quỹ đạo đã định ra cho chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Chính mục tiêu này là căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động. Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý, tuy nhiên khái niệm quản lý đã nhấn mạnh đến những khía cạnh sau: Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng việc vận dụng các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

Quản lý có 4 chức năng chính: Chức năng kế hoạch hóa, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo, chức năng kiểm tra, đánh giá. Nhà quản lý cần chú ý rằng bốn chức năng của quản lý có quan hệ chặt chẽ với nhau, được thực hiện liên tiếp tạo thành chu trình quản lý. Trong quá trình thực hiện các chức năng quản lý, yếu tố thông tin có vai trò rất quan trọng. Nhà quản lý cần có thông tin chính xác, toàn diện, kịp thời.

Để ra những quyết định quản lý phù hợp, nhà quản lý còn phải biết phân tích, xử lý tốt những thông tin nhận được. Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý được minh họa trong sơ đồ dưới đây: Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Sơ đồ 1. Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý giáo dục Giáo dục là một dạng hoạt động đặc biệt có nguồn gốc từ xã hội.