Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho GV mầm non tại Vĩnh Tường theo tiếp cận năng lực

Luận văn phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non tại Vĩnh Tường theo tiếp cận năng lực.

• Tác giả: Vũ Thị Thanh Hường
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Mỹ Lộc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Mầm non huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc theo tiếp cận năng lực
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và Tầm quan trọng của Quản lý Bồi dưỡng Giáo viên Mầm non

Quản lý bồi dưỡng giáo viên mầm non theo tiếp cận năng lực là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động nhằm phát triển năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên. Đây là một khâu quan trọng trong quản lý giáo dục, giúp nâng cao chất lượng dạy học và phát triển bền vững của cơ sở giáo dục mầm non. Tiếp cận năng lực tập trung vào việc xây dựng khả năng thực hành, kỹ năng ứng dụng và thái độ chuyên nghiệp của giáo viên. Trong bối cảnh hiện đại, việc bồi dưỡng chuyên môn không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức mà còn phải phát triển các năng lực cốt lõi để giáo viên có thể ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn giảng dạy, đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ mầm non.

1.1. Định nghĩa Quản lý Bồi dưỡng Chuyên môn Giáo viên Mầm non

Quản lý bồi dưỡng chuyên môn là hoạt động quản lý toàn diện, bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm tra đánh giá các chương trình bồi dưỡng giáo viên. Mục tiêu là nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, và năng lực thích ứng của giáo viên mầm non. Quá trình này yêu cầu sự phối hợp giữa các cán bộ quản lý, giáo viên, và các cơ sở hỗ trợ để tạo ra những thay đổi tích cực trong hoạt động giảng dạy.

1.2. Tầm quan trọng của Tiếp cận Năng lực trong Bồi dưỡng

Tiếp cận năng lực trong bồi dưỡng giáo viên mầm non giúp xác định rõ ràng những khả năng cần phát triển, từ đó thiết kế các chương trình bồi dưỡng chuyên môn phù hợp. Phương pháp này nhấn mạnh sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn, giúp giáo viên không chỉ hiểu biết mà còn có khả năng áp dụng kiến thức vào công việc hàng ngày, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.

II. Nội dung và Hình thức Bồi dưỡng Chuyên môn Theo Tiếp cận Năng lực

Nội dung bồi dưỡng chuyên môn theo tiếp cận năng lực bao gồm các lĩnh vực: phát triển ngôn ngữ, thể chất, nhận thức, xã hội cảm xúc cho trẻ mầm non; phương pháp dạy học tích cực; quản lý lớp học hiệu quả; và kỹ năng giao tiếp với phụ huynh. Hình thức bồi dưỡng đa dạng, từ tập huấn tập trung, hội thảo chuyên đề, đến coaching, tự học và học từ bạn đồng nghiệp. Mỗi hình thức được lựa chọn dựa trên nhu cầu thực tế của giáo viên và mục tiêu phát triển năng lực chuyên môn. Phương pháp dạy học tích cực như học tập hợp tác, học thực hành, học qua dự án được ưu tiên để đảm bảo tính hiệu quả và ứng dụng cao.

2.1. Nội dung Bồi dưỡng Chuyên môn Giáo viên Mầm non

Nội dung bồi dưỡng bao gồm: kiến thức cơ bản về phát triển trẻ, phương pháp giáo dục hiện đại, kỹ năng sư phạm, quản lý lớp học, giao tiếp hiệu quả và ứng dụng công nghệ thông tin. Mỗi nội dung được thiết kế nhằm phát triển những năng lực cốt lõi cần thiết để giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học. Việc xác định nội dung dựa trên phân tích nhu cầu thực tế từ nhà trường, giáo viên và yêu cầu của chương trình đào tạo quốc gia.

2.2. Hình thức và Phương pháp Bồi dưỡng Hiệu quả

Hình thức bồi dưỡng đa dạng bao gồm: tập huấn tập trung, hội thảo chuyên đề, seminar, coaching, mentoring, và học tập qua dự án thực tiễn. Phương pháp dạy học tích cực, tương tác giúp giáo viên không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn phát triển năng lực ứng dụng. Sử kết hợp công nghệ thông tin trong bồi dưỡng chuyên môn tạo điều kiện cho học tập linh hoạt, nâng cao hiệu quả của các hoạt động bồi dưỡng giáo viên.

III. Quản lý Kiểm tra Đánh giá Kết quả Bồi dưỡng Chuyên môn

Kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn là khâu quan trọng để xác định hiệu quả của hoạt động và điều chỉnh kế hoạch. Đánh giá phải toàn diện, bao gồm: đánh giá quá trình (kiến thức, kỹ năng, thái độ), đánh giá kết quả (ứng dụng thực tiễn), và đánh giá tác động (cải thiện chất lượng dạy học). Công cụ đánh giá bao gồm: bài kiểm tra, phỏng vấn, quan sát, portfolio, và phân tích dữ liệu kết quả học tập của trẻ. Việc sử dụng kết quả đánh giá để cải thiện chương trình bồi dưỡng giáo viên là cần thiết. Cán bộ quản lý cần thiết lập hệ thống kiểm tra đánh giá rõ ràng, công bằng và khuyến khích giáo viên phát triển liên tục.

3.1. Tiêu chí và Công cụ Đánh giá Năng lực Chuyên môn

Tiêu chí đánh giá năng lực chuyên môn bao gồm: hiểu biết về phát triển trẻ, lựa chọn phương pháp giáo dục, thiết kế hoạt động học tập, và quản lý lớp học hiệu quả. Công cụ đánh giá gồm: bài kiểm tra lý thuyết, quan sát thực tiễn dạy học, phỏng vấn, và đánh giá 360 độ từ giáo viên đồng nghiệp. Kết quả đánh giá cung cấp thông tin cơ bản để xác định nhu cầu phát triển tiếp theo cho mỗi giáo viên mầm non.

3.2. Ứng dụng Kết quả Đánh giá để Cải thiện Chất lượng

Kết quả kiểm tra đánh giá cần được phân tích và sử dụng để: điều chỉnh nội dung bồi dưỡng chuyên môn, cải thiện phương pháp giảng dạy, và hỗ trợ giáo viên yếu. Cán bộ quản lý lập kế hoạch can thiệp kịp thời, cung cấp feedback xây dựng, và tạo cơ hội học tập thêm. Việc sử dụng dữ liệu kết quả học tập của trẻ để chứng minh hiệu quả bồi dưỡng giáo viên giúp nâng cao tính thuyết phục và động lực cải tiến liên tục.

IV. Vai trò của Cán bộ Quản lý và Điều kiện Hỗ trợ Bồi dưỡng

Cán bộ quản lý đóng vai trò then chốt trong việc lập kế hoạch, tổ chức và điều hành các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non. Họ cần có kiến thức sâu về tiếp cận năng lực, khả năng lãnh đạo, và kỹ năng giao tiếp để hướng dẫn giáo viên phát triển. Điều kiện hỗ trợ bao gồm: cơ sở vật chất, tài chính, công nghệ thông tin, và thời gian cho hoạt động bồi dưỡng. Nhà trường cần đầu tư xây dựng môi trường học tập chuyên nghiệp, cung cấp tài liệu, giáo cụ, và tạo điều kiện để giáo viên tham gia các hoạt động bồi dưỡng giáo viên bên ngoài. Sự hỗ trợ từ Sở Giáo dục & Đào tạo, các tổ chức chuyên môn cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý bồi dưỡng chuyên môn.

4.1. Trách nhiệm và Năng lực của Cán bộ Quản lý

Cán bộ quản lý có trách nhiệm: xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, tuyên truyền tầm quan trọng, tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, hỗ trợ giáo viên áp dụng kiến thức mới, và đánh giá kết quả. Họ cần sở hữu năng lực chuyên môn cao, kỹ năng lãnh đạo, kiến thức về tiếp cận năng lực, và khả năng tạo động lực cho giáo viên. Cán bộ quản lý cũng cần tự phát triển liên tục để hỗ trợ hiệu quả cho bồi dưỡng giáo viên mầm non.

4.2. Điều kiện Tài chính Vật chất và Công nghệ

Cơ sở vật chất bao gồm: phòng học tập, máy tính, máy chiếu, tài liệu bồi dưỡng chuyên môn, và các giáo cụ dạy học. Công nghệ thông tin giúp tạo cơ hội học tập trực tuyến, chia sẻ tài liệu, và giao tiếp hiệu quả. Tài chính cần được bảo đảm để tuyển dụng giảng viên chất lượng, mua sắm tài liệu, và hỗ trợ giáo viên tham gia đào tạo. Nhà trường cần ưu tiên bộ ngân sách cho hoạt động bồi dưỡng giáo viên và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển năng lực chuyên môn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên Mầm non theo tiếp cận năng lực Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Mầm non huyện Vĩnh tường, tỉnh Vĩnh phúc theo tiếp cận năng lực Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Mầm non huyện Vĩnh tường, tỉnh Vĩnh phúc theo tiếp cận năng lực. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN MẦM NON THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Mầm non theo tiếp cận năng lực Trong lĩnh vực xây dựng, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên, nhà giáo dục học V.

Xukhômlinxki đã từng yêu cầu: “Phải bồi dưỡng ĐNGV, phát huy được tính sáng tạo trong lao động của họ và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm, phải biết lựa chọn giáo viên bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng họ trở thành những giáo viên tốt theo tiêu chuẩn nhất định, bằng các biện pháp khác nhau” [Dẫn theo 2, tr. Tác giả này cho rằng phải bồi dưỡng cả về chuyên môn nghiệp vụ, lẫn phẩm chất đạo đức cho đội ngũ giáo viên. Ông rất đề cao tầm quan trọng của việc tổ chức hội thảo chuy n môn, qua đó giáo vi n có điều kiện trao đổi những kinh nghiệm về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ của mình. Viết về năng lực chuyên môn của giáo viên tác giả Liakopoulou (2011) đã đưa ra khái niệm năng lực chuyên môn và phân loại “Năng lực chuyên môn của giáo viên” bao gồm các thành tố sau đây: 1) Tính cách, thái độ và niềm tin; 2) Kỹ năng sư phạm và kiến thức sư phạm (Kiến thức môn học, Kiến thức và hiểu biết về người học, phương pháp giảng dạy, Kiến thức về chương trình giảng dạy); 3) Hiểu biết về bối cảnh xã hội; 4) Hiểu biết về bản thân và về khoa học nói chung.

Qua đó, tác giả cũng đã liệt kê những thành tố tạo thành cấu trúc năng lực chuyên môn của giáo viên, theo thời gian sự phát triển đổi mới không ngừng của giáo dục, vì vậy, việc đào tạo, đào tạo lại đội ngũ giáo viên góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, là việc làm cần thiết hơn bao giờ hết. Dự án Việt - Bỉ (hỗ trợ học từ xa), tác giả Michei Develay trong cuốn 6 “Một số vấn đề về đào tạo giáo viên” đã nhấn mạnh việc đào tạo giáo viên bao gồm nhiều vấn đề như: quan niệm, nội dung, phương thức đào tạo, tính chất và bản sắc nghề nghiệp [20, tr. Qua đó, tác giả đã bổ sung, làm phong phú thêm vào một số vấn đề lý luận về hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Đối với đất nước mặt trời mọc Nhật ản, một việc làm được xem là bắt buộc là phải đào tạo lại cho những người làm việc trong lĩnh vực sư phạm.

Tùy thực tế của đơn vị, y u cầu của cá nhân mà cấp quản lý lựa chọn phương pháp, cách thức bồi dưỡng phù hợp, ti u biểu như việc một cơ sơ sở giáo dục sẽ được cử đi đào tạo lại chuy n môn mới với số lượng từ ba đến năm giáo vi n chủ yếu về PPDH. Từ năm 1998, với mục ti u thực hiện giáo dục cơ bản, trang bị kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã hội, Thái Lan đã tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ nhà giáo được tiến hành trong các trung tập học tập cộng đồng. Tại Li n Xô (cũ), các nhà nghi n cứu quản lí giáo dục như: M. đã rất quan tâm đến việc nâng cao chất lượng dạy học thông qua các biện pháp quản lí có hiệu quả.

Muốn nâng cao chất lượng dạy học phải có đội ngũ giáo vi n có năng lực chuy n môn. Họ cho rằng kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lí công tác quản lí bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Từ năm 2010, Trung tâm giáo vi n Singapore được mở ra nhằm đào tạo giáo viên có kỹ năng cá biệt hóa, có thể sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy một cách thành thạo, trở thành nhà thực hành giáo vi n vừa tự chủ vừa năng động, phát triển công tác giảng dạy qua các công trình nghi n cứu và sử dụng kết quả nghi n cứu để đưa vào trong việc giảng dạy. Người giáo vi n được khuyến khích trở thành người tự học suốt đời, 100 giờ là khoảng thời gian ít nhất họ phải tham gia các lớp bồi dưỡng hàng năm.

Môn học và sư phạm học là hai nội dung được Viện giáo dục quốc gia Singapore chú trọng mô hình nhà giáo thế kỷ XXI. Căn cứ vào khung năng lực giáo vi n để thiết kế các khóa học bồi dưỡng cho giáo viên. Tại Malaysia, để năng lực của người giáo viên được duy trì và ngày càng phát triển thì bồi dưỡng và phát triển chuyên môn là hai hoạt động quan trọng, ngân sách nhà nước dành cho giáo dục đặc biệt là bồi dưỡng năng lực cho giáo viên khá lớn. 7 Thời gian đào tạo cho các khóa học để nâng cao trình độ, kỹ năng cho giáo viên gần 1 năm học.

Nâng cao Trình độ học thuật, phát triển kỹ năng chuy n môn, mở rộng kiến thức thực tiễn thường được các nhà trường tổ chức bồi dưỡng cho giáo vi n tại trường giúp giáo vi n bắt kịp sự phát triển của xã hội. Ở các nước như Canada, Ôxtraylia, Hoa Kỳ…Người ta dựa trên thành tựu của tâm lý học hành vi và tâm lý học chức năng để tổ chức rèn luyện các kĩ năng thực hành giảng dạy cho SV. Những luận điểm của J.Skiner 1963…Tại trường đại học Standfort (Hoa Kỳ), trong báo cáo: “Khoa học và công nghệ đào tạo các thầy giáo”, nhóm Phidenta kapka đã trình bày 5 nhóm kĩ thuật của giáo vi n đứng lớp, có thể được xem tương ứng với 5 bước lên lớp. Vai trò và nhiệm vụ hình thành kĩ năng sư phạm cũng đã được xác định tại “Hội thảo về việc cách tân việc đào tạo bồi dưỡng giáo viên của các nước Châu Á Thái Bình Dương” do APEID thuộc UNESCO được tổ chức tại Seoul Hàn Quốc.

Các báo cáo đã xác định tầm quan trọng của việc hình thành tri thức và hình thành các kĩ năng sư phạm cho SV trong quá trình đào tạo. Các nhà khoa học đã khẳng định: Tri thức nghề nghiệp là cơ sở của nghệ thuật sư phạm nhưng chỉ thể hiện ở hệ thống các kĩ năng sư phạm. Ở “Hội thảo về canh tân việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên của các nước châu Á và Thái ình Dương” do UNESCO tổ chức tại Seoul, Hàn Quốc [49] đã n u l n vai trò và nhiệm vụ phát triển NLDH cũng như xác định tầm quan trọng của việc phát triển NLDH cho SV. Tổ chức liên bang về đánh giá và trợ giúp GV của Hoa Kỳ (INTASC) năm 1987, đã đề xuất 8 ti u chí đánh giá NL của GV như sau: - Có hiểu biết về môn học và có khả năng tạo ra môi trường sư phạm để truyền đạt những hiểu biết của GV và HS.

- Có hiểu biết về khả năng nhận thức của HS để xây dựng phương pháp giảng dạy phù hợp. - Có kiến thức về sự đa dạng của HS để xây dựng phương pháp dạy học đối với từng HS. 8 - Có khả năng giao tiếp và tổ chức nhằm tạo ra môi trường học tập lành mạnh. - Phải xây dựng chương trình học đi đôi với hành.

- Biết cách nhận xét, đánh giá chính thống và không chính thống. - Phải có trách nhiệm trong việc nâng cao trình độ nghề nghiệp. - Có khả năng tạo mối quan hệ với đồng nghiệp, phụ huynh, xã hội nhằm nâng cao chất lượng học tập của HS. Các nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Mầm non Tác giả F.Taylor (1856-1915); Henri Fayol (1841-1925) và Max Weber (1864-1920) chia sẻ quan điểm: Quản lý là khoa học đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy của xã hội.

Trong bất cứ lĩnh vực nào của xã hội thì quản lý luôn giữ vai trò trong việc điều hành và phát triển. Trong lĩnh vực GD&ĐT, quản lý là nhân tố giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo nâng cao chất lượng giáo dục [10, tr. Các tác giả cũng đã khẳng định vai trò, tầm quan trọng của quản lý, là mấu chốt thực hiện các chức năng quản lý, dự vào đó góp phần thúc đẩy sự phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục. Hai tác giả Gabršček, Roeders chỉ ra tầm quan trọng của việc lấy ý kiến phản hồi của giáo viên về chương trình bồi dưỡng, hình thức và PPBD và cho rằng cần phải tiến hành các đánh giá này một cách có hệ thống.

Dutto, Gabršček, Roeders đều cho rằng nhiệm vụ của các nhà quản lý giáo dục là phải tìm ra các giải pháp BDGV có hiệu quả, tìm ra các sáng kiến mới và giải pháp mới. Bản thân họ cũng phải nâng cao kĩ năng quản lý để quản lý và tổ chức tốt quá trình bồi dưỡng. Các tác giả cũng đã chỉ ra trong quá trình bồi dưỡng rất cần thiết việc lấy ý kiến phản hồi từ đội ngũ được tham gia quá trình bồi dưỡng, từ đó, phân tích sự cần thiết, mức độ phù hợp về các nội dung, phương pháp, hình thức bồi dưỡng, là kênh thông tin để làm căn cứ để có những thay đổi trong kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phù hợp với những yêu cầu mới đã và đang đặt ra cho giáo dục. Như vậy, thông qua các nghiên cứu đã đề cập và phân tích trên, chung quy lại thì các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cần thiết lập qui trình BDGV: bắt đầu từ đánh giá nhu cầu, phân loại giáo vi n, xác định nội dung, PPBD, lên kế hoạch, tổ chức và đánh giá kết quả bồi dưỡng.

9 Tóm lại, để quản lý BDGV có hiệu quả các nhà quản lý giáo dục cần: (1) Hiểu được bản chất của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên và các yêu cầu của công tác này, đặc biệt là các yêu cầu phát triển giáo viên trong thế kỉ 21. (2) Thiết lập được qui trình bồi dưỡng từ đánh giá nhu cầu đến xây dựng chương trình, tổ chức và đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi dưỡng.