Áp dụng mô hình quản lý bền vững hệ sinh thái biển dựa vào cộng đồng ở Vịnh Hạ Long

Hệ sinh thái biển tại Vịnh Hạ Long đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học và phát… 84 trang · Trường Đại học Dân lập Hải Phòng · 2018.

• Tác giả: Chu Thành Luân
• Người hướng dẫn: ThS. Đặng Chinh Hải
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Môi Trường
• Đề tài: Áp Dụng Mô Hình Quản Lý Các Hệ Sinh Thái Biển Dựa Vào Cộng Đồng Ở Vịnh Hạ Long
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng
• 1.2. Khái niệm về quản lý tài nguyên
• 1.3. Ưu điểm của quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng
• 1.4. Nguyên tắc quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng
• 1.5. Cơ sở thực tiễn về quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng
• 1.6. Tình hình quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng ở Việt Nam
• 1.7. Một số tiêu chí đánh giá hiệu quả mô hình quản lý bền vững tài nguyên dựa vào cộng đồng
• 2. CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ SAN HÔ Ở VỊNH HẠ LONG
• 2.1. San hô và hệ sinh thái san hô vịnh Hạ Long
• 2.2. Phân bố của hệ sinh thái rạn san hô
• 2.3. Hình thái rạn san hô
• 2.4. Độ phủ san hô
• 2.5. Hiện trạng phân bố của san hô
• 2.6. Giá trị và vai trò của hệ sinh thái rạn san hô
• 2.7. Các chỉ số cơ bản của quần thể rạn san hô ở vịnh Hạ Long
• 2.8. Cấu trúc thành phần loài quần xã sinh vật sống trên rạn san hô
• 2.9. Đa dạng thành phần loài
• 2.10. Các dạng san hô khối phổ biến ở khu vực Hạ Long
• 2.11. Một số nguyên nhân gây suy giảm rạn san hô khu vực Hạ Long
• 3. CHƯƠNG III: ÁP DỤNG MÔ HÌNH QUẢN LÝ HỆ SINH THÁI RẠN SAN HÔ DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG Ở VỊNH HẠ LONG
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Đặc điểm khí tượng
• 3.1.3. Thủy văn và hải văn
• 3.1.4. Đặc điểm địa chất
• 3.1.5. Đặc điểm kinh tế - xã hội ở vịnh Hạ Long
• 3.1.5.1. Đặc điểm kinh tế
• 3.1.5.2. Đặc điểm dân cư – văn hóa, xã hội
• 3.2. Giới thiệu mô hình quản lý bền vững hệ sinh thái rạn san hô dựa vào cộng đồng ở vịnh Hạ Long
• 3.2.1. Lịch sử hình thành mô hình
• 3.2.2. Thiết kế và triển khai thực hiện mô hình
• 3.2.3. Đánh giá việc áp dụng mô hình tại vịnh Hạ Long
• 3.2.4. Nguyên nhân và hạn chế trong việc áp dụng mô hình
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý bền vững hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long

Hệ sinh thái biển tại Vịnh Hạ Long đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế bền vững. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của du lịch và khai thác tài nguyên đã gây áp lực lớn lên hệ sinh thái này. Việc quản lý bền vững không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên mà còn đảm bảo lợi ích cho cộng đồng địa phương.

1.1. Đặc điểm hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long

Hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long bao gồm rạn san hô, cỏ biển và các loài động thực vật phong phú. Đặc điểm này tạo ra môi trường sống đa dạng cho nhiều loài sinh vật, đồng thời cũng là nguồn tài nguyên quý giá cho ngành du lịch.

1.2. Vai trò của hệ sinh thái biển trong phát triển bền vững

Hệ sinh thái biển không chỉ cung cấp nguồn lợi thủy sản mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường và phát triển du lịch sinh thái. Việc bảo tồn hệ sinh thái này là cần thiết để duy trì sự cân bằng sinh thái và phát triển kinh tế địa phương.

II. Thách thức trong quản lý bền vững hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long

Quản lý bền vững hệ sinh thái biển tại Vịnh Hạ Long đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự gia tăng dân số, phát triển du lịch và khai thác tài nguyên biển đã dẫn đến tình trạng suy giảm chất lượng môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm, khai thác quá mức và biến đổi khí hậu đang đe dọa đến sự tồn tại của hệ sinh thái này.

2.1. Tác động của du lịch đến hệ sinh thái biển

Du lịch phát triển mạnh mẽ tại Vịnh Hạ Long đã tạo ra áp lực lớn lên hệ sinh thái biển. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng và gia tăng lượng khách du lịch đã dẫn đến ô nhiễm và suy giảm chất lượng nước.

2.2. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Biến đổi khí hậu đang gây ra những thay đổi lớn trong môi trường biển, ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài sinh vật và làm suy giảm đa dạng sinh học. Các hiện tượng như nước biển dâng và nhiệt độ tăng cao đang đe dọa đến sự tồn tại của rạn san hô.

III. Phương pháp quản lý bền vững hệ sinh thái biển tại Vịnh Hạ Long

Để quản lý bền vững hệ sinh thái biển, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả, bao gồm quản lý dựa vào cộng đồng và các biện pháp bảo tồn. Việc này không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của hệ sinh thái biển.

3.1. Quản lý dựa vào cộng đồng trong bảo tồn tài nguyên

Quản lý dựa vào cộng đồng là một phương pháp hiệu quả trong việc bảo tồn tài nguyên biển. Cộng đồng địa phương có thể tham gia vào quá trình quản lý, từ đó nâng cao trách nhiệm và ý thức bảo vệ tài nguyên.

3.2. Các biện pháp bảo tồn hệ sinh thái biển

Các biện pháp bảo tồn như thiết lập khu bảo tồn biển và quy định khai thác tài nguyên hợp lý là cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái biển. Những biện pháp này giúp duy trì sự đa dạng sinh học và đảm bảo nguồn lợi cho cộng đồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long

Nhiều mô hình quản lý bền vững đã được áp dụng tại Vịnh Hạ Long, mang lại kết quả tích cực trong việc bảo vệ hệ sinh thái biển. Các dự án bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái đã giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng và cải thiện chất lượng môi trường.

4.1. Mô hình bảo tồn rạn san hô

Mô hình bảo tồn rạn san hô đã được triển khai thành công tại Vịnh Hạ Long, giúp phục hồi và bảo vệ các loài san hô quý hiếm. Sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát và bảo vệ rạn san hô là rất quan trọng.

4.2. Kết quả từ các dự án du lịch sinh thái

Các dự án du lịch sinh thái không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Những hoạt động này giúp nâng cao nhận thức của du khách về tầm quan trọng của việc bảo tồn hệ sinh thái biển.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý bền vững

Quản lý bền vững hệ sinh thái biển tại Vịnh Hạ Long là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ để đảm bảo sự phát triển bền vững cho hệ sinh thái này.

5.1. Tầm quan trọng của sự hợp tác

Sự hợp tác giữa các bên liên quan là yếu tố quyết định trong việc quản lý bền vững hệ sinh thái biển. Các bên cần cùng nhau xây dựng kế hoạch và thực hiện các biện pháp bảo vệ tài nguyên.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong tương lai

Định hướng phát triển bền vững cần tập trung vào việc bảo tồn tài nguyên và phát triển kinh tế địa phương. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của cộng đồng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vịnh Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) nằm trong vùng tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc (Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh). Sự phát triển kinh tế nhanh chóng tại khu vực này tạo ra áp lực gia tăng dân số, áp lực từ mạng lưới giao thông thủy, hệ thống cảng biển, hoạt động du lịch, cùng quá trình nuôi trồng và khai thác thủy sản. Khu vực Vịnh Hạ Long sở hữu 10 kiểu hệ sinh thái nhiệt đới đặc thù của quần đảo đá vôi, trong đó hệ sinh thái rạn san hô đóng vai trò cốt lõi về bảo tồn sinh học và cung cấp tài nguyên sinh vật. Tuy nhiên, trước các biến cố thời tiết khắc nghiệt, ô nhiễm môi trường nước và cơ chế quản lý tập trung truyền thống kém hiệu quả, hệ sinh thái rạn san hô tại đây đang bị suy thoái nghiêm trọng cả về diện tích phân bố lẫn chất lượng quần xã.

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Chu Thành Luân thực hiện nhằm nghiên cứu việc áp dụng phương thức quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (Community-Based Resource Management – CBRM) đối với hệ sinh thái rạn san hô tại Vịnh Hạ Long. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định trong đề tài gồm:

1. Tìm hiểu về hệ sinh thái rạn san hô ở Vịnh Hạ Long (thành phần loài, hình thái phân bố, độ phủ và các nguyên nhân gây suy thoái);
2. Nghiên cứu tài liệu và tình hình áp dụng mô hình quản lý hệ sinh thái rạn san hô dựa vào cộng đồng ở Vịnh Hạ Long;
3. Đề xuất một số biện pháp nhằm giúp mô hình hoạt động đạt hiệu quả bền vững.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hệ sinh thái rạn san hô và mô hình quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (CBRM). Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại vùng Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (giới hạn từ 106°58' đến 107°22' kinh độ Đông và 20°45' đến 20°50' vĩ độ Bắc; tổng diện tích 1.553 km² bao gồm 1.969 hòn đảo). Phạm vi thời gian và nguồn số liệu tập trung vào các chuỗi dữ liệu hiện trạng rạn san hô giai đoạn 1997–2012 và số liệu kinh tế - xã hội giai đoạn 2003–2011; thời gian thực hiện khóa luận diễn ra từ ngày 13 tháng 8 năm 2018 đến ngày 30 tháng 10 năm 2018 tại Trung tâm Quan trắc môi trường thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm quản lý tài nguyên môi trường chuẩn mực:

• Tài nguyên sở hữu chung (Common-pool resources – CPR): Theo Elinor Ostrom (1990), CPR là nguồn tài nguyên nhiều người cùng sử dụng nhưng việc tiêu dùng của người này làm giảm khả năng tiêu dùng của người khác. Tình trạng tự do tiếp cận tài nguyên (open access) nếu không được quản lý sẽ dẫn đến khai thác quá mức và cạn kiệt.
• Mô hình quản lý nhà nước về tài nguyên (Centralized resource management – CRM): Cơ chế quản lý theo chiều dọc từ trên xuống (top-down), Nhà nước nắm quyền lập kế hoạch và cưỡng chế thực thi bằng công cụ hành chính pháp lý (Lưu Đức Hải, Nguyễn Ngọc Sinh, 2008).
• Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (CBRM): Phương thức tiếp cận từ dưới lên (bottom-up), trao quyền kiểm soát và trách nhiệm cho chính cộng đồng dân cư địa phương – những người phụ thuộc trực tiếp vào tài nguyên để mưu sinh (Lê Văn Khoa).
• Mô hình đồng quản lý (Co-management): Cơ chế chia sẻ quyền lực và trách nhiệm giữa cộng đồng người sử dụng tài nguyên, chính quyền địa phương, các viện nghiên cứu và các tổ chức phi chính phủ (NGOs).
• Bộ 8 nguyên tắc của CBRM: Xác định rõ ranh giới quản lý; thể chế thích ứng với điều kiện địa phương; tổ chức quản lý tập thể cho phép các bên tham gia; cơ chế giám sát hiệu quả; áp dụng chế tài xử phạt theo mức độ vi phạm; cơ chế giải quyết xung đột chi phí thấp và dễ tiếp cận; đảm bảo tính công bằng; sự tự chủ của cộng đồng được chính quyền công nhận.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng là phương pháp thu thập, tổng hợp, thống kê và phân tích tài liệu thứ cấp. Tác giả kế thừa các số liệu điều tra sinh thái biển được thực hiện bằng phương pháp khảo sát tiêu chuẩn Reef Check (đo đạc độ phủ san hô sống, san hô mới chết, vụn san hô) và chỉ số đa dạng loài Shannon – Weiner ($H'$).

Nguồn dữ liệu kế thừa trong văn bản gồm các báo cáo của Viện Tài nguyên và Môi trường Biển (Lăng Văn Kẻn, Nguyễn Huy Yết, Nguyễn Đăng Ngải, Chu Thế Cường, 2012; Đỗ Công Thung); Báo cáo quy hoạch môi trường Vịnh Hạ Long đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030 (Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh); kết quả khảo sát của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA, 1998); Danh lục đỏ/Sách đỏ Việt Nam (1992, 2007); số liệu dự án của Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và phát triển cộng đồng (MCD).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng

Chương I hệ thống hóa cơ sở lý luận về quyền sở hữu tài nguyên, so sánh bản chất giữa cơ chế quản lý nhà nước tập trung (CRM) và quản lý dựa vào cộng đồng (CBRM). Tác giả chỉ ra rằng cơ chế quản lý tập trung từ trên xuống gặp nhiều hạn chế do thiếu sự tham gia của người dân bản địa, chi phí giám sát cao và không tận dụng được tri thức bản địa.

Tiêu chí so sánh	Mô hình quản lý dựa vào cộng đồng (CBRM)	Mô hình quản lý nhà nước về tài nguyên (CRM)
Phương thức tiếp cận	Tiếp cận từ dưới lên (bottom-up), giải quyết nhu cầu lợi ích trực tiếp của cộng đồng.	Tiếp cận từ trên xuống (top-down), áp đặt quy định hành chính.
Chủ thể thực hiện	Nhóm cộng đồng, các bên liên quan tại địa phương cùng tham gia.	Cơ quan quản lý nhà nước tập trung quyền lực (trung ương và địa phương).
Sự tham gia	Cộng đồng trực tiếp lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá.	Thiếu sự tham gia thực chất của cộng đồng và các bên liên quan ở cấp cơ sở.
Cơ chế tuân thủ	Kết hợp quy định pháp luật nhà nước với hương ước, quy ước tự quản của cộng đồng.	Chỉ dựa vào việc thực thi các quy định pháp luật hành chính của Nhà nước.

Về mặt thực tiễn, chương tổng hợp 10 bài học kinh nghiệm quốc tế (từ Hoa Kỳ, Thái Lan, Philippines) và phân tích hai mô hình điểm tại Việt Nam:

1. Mô hình Tổ tự quản bảo vệ tài nguyên và môi trường biển thôn Châu Thuận Biển (xã Bình Châu, tỉnh Quảng Ngãi): Thành lập theo quy trình 5 bước chặt chẽ, do Trưởng thôn làm Tổ trưởng phối hợp với các đoàn thể (UBMTTQ, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh).
2. Mô hình đồng quản lý rừng ngập mặn tại huyện Giao Thủy (tỉnh Nam Định): MCD tài trợ tại vùng đệm Vườn quốc gia Xuân Thủy. Điển hình tại xã Giao An, 21 hộ dân được giao khoán bảo vệ diện tích rừng gắn với khai thác thủy sản thủ công (hộ nhận khoán lớn nhất trên 30 ha), chấm dứt nạn chặt phá và đánh bắt hủy diệt, mang lại giá trị thủy sản 60 tỷ đồng/năm.

Chương này cũng xác lập 4 nhóm tiêu chí đánh giá hiệu quả mô hình CBRM: hiệu quả xã hội (mức độ tham gia, nhận thức, đồng thuận), hiệu quả kinh tế (thu nhập bình quân đầu người, quỹ quản lý tài nguyên), hiệu quả môi trường (độ phủ rạn san hô, số vụ vi phạm giảm) và hiệu quả quản lý (tính ưu việt so với quản lý truyền thống).

Chương II: Tổng quan về san hô ở Vịnh Hạ Long

Chương II cung cấp bức tranh chi tiết về hiện trạng sinh thái rạn san hô Vịnh Hạ Long dựa trên dữ liệu điều tra chuyên sâu. Toàn vùng có 231 loài thuộc lớp San hô (Anthozoa), 21 họ, 4 bộ. Bộ San hô cứng (Scleractinia) là nhóm tạo rạn chủ chốt với 204 loài; 27 loài khác thuộc các bộ San hô bò (Stolonifera - 1 loài), San hô đốt (Telestacea - 1 loài), San hô mềm (Alcyonacea - 7 loài) và San hô sừng (Gorgonacea - 18 loài). Hệ sinh thái này là nơi sinh sống của 180 loài thực vật phù du, 104 loài động vật phù du, 129 loài rong tảo, 118 loài giun đốt, 11 loài bọt biển, 230 loài thân mềm, 77 loài giáp xác, 15 loài da gai và 155 loài cá biển.

Vùng rạn san hô biển Việt Nam	Số họ	Số giống	Số loài
Vịnh Hạ Long	41	71	111
Cù Lao Chàm	31	77	187
Cù Lao Cau	35	87	211
Nha Trang	41	200	256
An Thới	25	60	135
Côn Đảo	27	68	160
Nam Yết	33	83	166

Tuy nhiên, khảo sát chuyên đề các năm 2007–2008 và 2010–2011 chỉ ghi nhận 102 loài san hô cứng thuộc 11 họ và 32 giống, giảm 9 giống và 20 loài so với điều tra của JICA (1998), giảm 16 giống và 52 loài so với công bố năm 2002 (154 loài). Về cấu trúc họ san hô, họ Faviidae chiếm ưu thế lớn nhất với 7 giống, 25 loài (chiếm 24,5%), tiếp theo là họ Acroporidae (3 giống, 18 loài, chiếm 17,6%) và họ Poritidae (2 giống, 17 loài). Nhóm san hô khối và san hô phiến chiếm trên 80% độ phủ, trong khi san hô cành chỉ có một giống duy nhất (Acropora) chiếm gần 10%. Rạn san hô Vịnh Hạ Long đang rơi vào xu thế đơn điệu hóa, các giống san hô khối thích nghi với độ đục cao như Galaxea, Goniopora, Favia chiếm tỷ trọng áp đảo từ 60% đến 90% tại Đầu Bê, Hang Trai và Cọc Chèo.

Về hình thái, rạn san hô ở đây là rạn viền bờ hẹp. Khu vực kín sóng bề ngang chỉ rộng 2–3 m ở độ sâu 0,2–3 m; khu vực hở sóng rộng 10–20 m ở độ sâu 5–6 m; tại áng Bù Xám có cấu trúc rạn tròn dạng "giả atoll". Khảo sát độ phủ san hô sống bằng phương pháp Reef Check ghi nhận: rạn Cọc Chèo có độ phủ san hô cứng đạt 53,125% (xếp loại tốt), san hô mới chết là 4,875% và vụn san hô là 1,375%; rạn Áng Dù có san hô mềm đạt 0,625% (loại trung bình); rạn Cống Đỏ có san hô mềm chiếm 5% (loại trung bình). Tại các rạn ven bờ (Đầu Gỗ, Hòn Vểu, Dầm Nam), san hô hầu như đã chết hết và bị bùn bồi lấp.

Vị trí rạn san hô (Năm 2012)	Mật độ động vật đáy (con/kg san hô chết)	Khối lượng động vật đáy (g/kg san hô chết)	Chỉ số đa dạng loài ($H'$)
Đầu Bê	16,0	18,7	3,80
Hang Trai	17,0	16,0	3,68
Đông Hang Trai	18,0	15,8	3,80
Vạn Hà	11,0	10,5	2,72
Mây Đen	8,9	8,3	2,48
Bù Xám	9,8	9,1	3,47
Bọ Hung	8,6	8,2	2,42
Ven bờ Bãi Cháy	-	-	1,21 – 2,12
Ven bờ Hòn Gai	-	-	1,21 – 2,12

Chương II thống kê 9 loài san hô quý hiếm bị đe dọa tại Vịnh Hạ Long theo Sách đỏ Việt Nam (2007):

• Phân hạng Nguy cấp (EN): Junceella gemmacea (San hô sừng cành dẹp), Stylophora pistilata (San hô cành đầu nhụy).
• Phân hạng Sẽ nguy cấp (VU): Acropora aspera (San hô lỗ đỉnh xù xì), Acropora austera (San hô lỗ đỉnh aute), Acropora cerealis (San hô lỗ đỉnh hạt), Acropora florida (San hô lỗ đỉnh hoa), Acropora formosa (San hô lỗ đỉnh Đài Loan), Acropora nobilis (San hô lỗ đỉnh nobi), Porites lobata (San hô khối đầu thùy).

Các nguyên nhân làm suy giảm rạn san hô gồm: ô nhiễm môi trường nước (nước thải sinh hoạt và công nghiệp, rò rỉ dầu tàu thuyền, độ đục gia tăng do khai thác than và nạo vét bùn đất); các hình thức khai thác thủy sản hủy diệt (chất nổ, xung điện); bùng phát ốc ăn san hô Drupella; hoạt động du lịch gây hại (tàu thả neo cày xới rạn, khách dẫm đạp khi bơi lặn); tác động của biến đổi khí hậu (nhiệt độ tăng gây hiện tượng tẩy trắng, bão biển đánh gãy rạn hở).

Chương III: Áp dụng mô hình quản lý hệ sinh thái rạn san hô dựa vào cộng đồng ở Vịnh Hạ Long

Chương III phân tích các điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội và đánh giá tiến trình đưa mô hình CBRM vào quản lý rạn san hô tại Vịnh Hạ Long:

• Đặc điểm tự nhiên: Khí hậu nhiệt độ trung bình năm là 22,9°C (tháng 1 lạnh nhất 15,8°C; tháng 7 nóng nhất khoảng 28°C; có 4 tháng nhiệt độ dưới 20°C). Độ ẩm trung bình 82–85%. Lượng mưa trung bình năm trên 2.000 mm, tập trung 80–85% vào mùa hè. Chế độ nhật triều thuần nhất với chu kỳ 25 ngày/tháng, biên độ triều trung bình 2,19 m (lớn nhất đạt 4,1 m; triều cường từ 3,5 đến 4,2 m/ngày). Chế độ thủy văn chịu tác động trực tiếp của hệ thống sông suối ngắn và dốc đổ vào vịnh, lớn nhất là sông Diễn Vọng (lưu lượng nước 92 triệu m³/năm, tải lượng phù sa 0,125 triệu tấn/năm), sông Trới và sông Man.
• Đặc điểm kinh tế - xã hội: Vùng vịnh tập trung mật độ cao các hoạt động kinh tế biển. Đời sống ngư dân phụ thuộc nhiều vào khai thác và nuôi trồng thủy sản lồng bè. Trình độ học vấn của ngư dân trong vùng di sản còn thấp (khảo sát năm 2011), hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật và áp dụng kỹ thuật khai thác bền vững.
• Tiến trình thiết kế và thực thi mô hình: Quá trình triển khai mô hình dựa trên sơ đồ các bước: điều tra đánh giá hiện trạng tài nguyên và kinh tế - xã hội địa phương; tổ chức họp dân tham vấn ý kiến; thành lập Ban quản lý cộng đồng và các Tổ tự quản rạn san hô; phân vùng quản lý (vùng bảo vệ nghiêm ngặt rạn san hô và vùng khai thác có kiểm soát); soạn thảo hương ước, quy ước cộng đồng; tập huấn nâng cao năng lực cho ngư dân.
• Đánh giá thực trạng áp dụng: Mô hình bước đầu nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường, thiết lập sự phối hợp giữa người dân địa phương với Ban Quản lý Vịnh Hạ Long và chính quyền các cấp. Tuy nhiên, việc áp dụng còn gặp nhiều rào cản: tổ chức tự quản chưa được trao thẩm quyền xử phạt đầy đủ; nguồn quỹ tài chính duy trì tuần tra rạn còn eo hẹp; xung đột lợi ích kinh tế giữa việc ngừng khai thác tức thì để bảo tồn với sinh kế hàng ngày của ngư dân chưa được giải quyết triệt để.

Chương IV: Kết luận và khuyến nghị

Chương IV tổng kết lại các phát hiện cốt lõi của khóa luận và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả mô hình:

• Tiếp tục củng cố cơ sở pháp lý và cơ chế phân quyền, tạo hành lang pháp lý để cộng đồng địa phương có quyền hợp pháp trong quản lý và kiểm soát tài nguyên ven biển;
• Lồng ghép các quy định quản lý rạn san hô vào quy ước, hương ước làng xã để tăng tính tự nguyện và tuân thủ;
• Xây dựng quỹ vốn bền vững cho mô hình quản lý rạn san hô từ nguồn đóng góp của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch, trích phí tham quan vịnh và hỗ trợ từ ngân sách địa phương;
• Hỗ trợ giải pháp chuyển đổi sinh kế cho ngư dân từ khai thác hải sản tự nhiên ven rạn sang các mô hình du lịch sinh thái cộng đồng và nuôi trồng bền vững;
• Tăng cường trang thiết bị, phương tiện tuần tra và phối hợp chặt chẽ giữa tổ tự quản cộng đồng với Thanh tra thủy sản và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long để xử lý dứt điểm các hành vi đánh bắt bằng chất nổ, xung điện.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và trích xuất hệ thống số liệu khoa học xác thực về hiện trạng rạn san hô Vịnh Hạ Long:

• Làm rõ sự suy thoái số lượng loài san hô tạo rạn: từ 154 loài san hô cứng năm 2002 giảm xuống còn 102 loài (thuộc 11 họ, 32 giống) trong các khảo sát giai đoạn 2007–2011.
• Ghi nhận độ phủ san hô cứng cao nhất đạt 53,125% tại rạn Cọc Chèo, trong khi phần lớn các rạn ven bờ đã chết hoặc chỉ còn san hô mềm với độ phủ thấp (Áng Dù đạt 0,625%, Cống Đỏ đạt 5%).
• Định lượng các chỉ số sinh thái quần xã rạn san hô năm 2012: mật độ động vật đáy trung bình đạt 12,6 con/kg san hô chết; khối lượng động vật đáy trung bình đạt 11,3 g/kg san hô chết; chỉ số đa dạng loài Shannon – Weiner ($H'$) đạt giá trị cao nhất tại Đầu Bê và Đông Hang Trai (3,80), Hang Trai (3,68), Bù Xám (3,47) và giảm xuống mức 1,21 – 2,12 ở khu vực ven bờ.
• Nhận diện hiện tượng đơn điệu hóa rạn san hô với ưu thế áp đảo thuộc về các giống san hô khối chịu đục (Galaxea, Goniopora, Favia chiếm 60–90% độ phủ).

Về mặt đóng góp giải pháp và quản lý, tác giả đã:

• Hệ thống hóa các luận điểm lý thuyết nền tảng (CPR, CRM, CBRM) và xây dựng bộ 4 tiêu chí đánh giá hiệu quả áp dụng mô hình tại Vịnh Hạ Long.
• Đúc kết bài học thực tiễn từ mô hình tự quản tại Bình Châu (Quảng Ngãi) và mô hình đồng quản lý rừng ngập mặn tại Giao Thủy (Nam Định) để đề xuất quy trình xây dựng tổ tự quản, thiết lập hương ước bảo vệ rạn san hô gắn với cơ chế chia sẻ quyền lợi cho cộng đồng cư dân địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Nghiên cứu chủ yếu dựa trên việc thu thập và phân tích số liệu thứ cấp từ các công trình nghiên cứu trước đó (chuỗi dữ liệu giai đoạn 2010–2012) và Báo cáo quy hoạch môi trường; thời gian thực tập ngắn (tháng 8 đến tháng 10 năm 2018) và phạm vi tại Trung tâm Quan trắc môi trường Sở TN&MT Hải Phòng không cho phép tác giả tự tổ chức các đợt lặn khảo sát thực địa để đo đạc trực tiếp độ phủ san hô trên toàn vịnh.
• Số liệu thống kê sản lượng khai thác các loài hải sản kinh tế trên rạn san hô (như Tu hài, Sò lông, cá Song) chưa bao quát toàn diện do tập quán mua bán trao đổi trực tiếp trên biển của ngư dân.

Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài bao gồm:

• Tổ chức quan trắc thực địa định kỳ hàng năm bằng phương pháp Reef Check tại tất cả các điểm rạn trọng yếu để cập nhật biến động độ phủ và thành phần loài san hô;
• Mở rộng điều tra xã hội học định lượng về mức độ sẵn sàng chi trả (WTP) và mức độ sẵn sàng tham gia tuần tra bảo vệ rạn san hô của các hộ ngư dân tại Vịnh Hạ Long;
• Xây dựng thử nghiệm mô hình sinh kế gắn bảo tồn rạn san hô với hoạt động lặn biển ngắm san hô do tổ chức tự quản cộng đồng trực tiếp vận hành và hưởng lợi.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý Môi trường, Quản lý Tài nguyên, Sinh thái học biển và Khoa học Thủy sản tham khảo về phương pháp tiếp cận quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (CBRM) áp dụng cho hệ sinh thái biển đảo;
• Cán bộ quản lý tại các khu bảo tồn biển, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long và các cơ quan quản lý đới bờ trong việc xây dựng phương án đồng quản lý, thành lập tổ tự quản và xây dựng hương ước bảo vệ môi trường;
• Nội dung chương II có giá trị tham khảo chuyên ngành cao nhờ hệ thống hóa chi tiết các chỉ số sinh thái, danh lục 102 loài san hô, các dạng hình thái rạn và danh mục 9 loài san hô quý hiếm bị đe dọa tại Vịnh Hạ Long theo Sách đỏ Việt Nam năm 2007.

Câu hỏi thường gặp

1. Số lượng loài san hô cứng (Scleractinia) tại Vịnh Hạ Long đã biến động như thế nào qua các thời kỳ khảo sát?
Theo các tài liệu được khóa luận tổng hợp, số lượng loài san hô cứng tại Vịnh Hạ Long có xu hướng suy giảm rõ rệt: năm 2002 công bố ghi nhận 154 loài; tuy nhiên đến đợt khảo sát năm 2007–2008 chỉ còn 102 loài (thuộc 11 họ, 32 giống), giảm 9 giống và 20 loài so với kết quả khảo sát của JICA năm 1998, và giảm 16 giống cùng 52 loài so với năm 2002.

2. Độ phủ của san hô sống tại các điểm khảo sát tiêu biểu bằng phương pháp Reef Check đạt mức bao nhiêu?
Kết quả khảo sát bằng phương pháp Reef Check đối với các rạn có bề rộng trên 5 m ghi nhận: rạn Cọc Chèo có độ phủ san hô cứng (HC) đạt 53,125% (thuộc loại rạn tốt), san hô mới chết là 4,875% và vụn san hô là 1,375%; rạn Áng Dù có san hô mềm (SC) chiếm 0,625% (loại trung bình); rạn Cống Đỏ có san hô mềm (SC) chiếm 5% (loại trung bình).

3. Mật độ và khối lượng động vật đáy sống trên các rạn san hô Vịnh Hạ Long năm 2012 biến đổi trong phạm vi nào?
Khối lượng động vật đáy biến đổi từ 8,0 g đến 16,0 g/kg san hô chết, giá trị trung bình đạt 11,3 g/kg san hô chết. Mật độ cá thể dao động từ 8,6 đến 18,7 con/kg san hô chết, giá trị trung bình là 12,6 con/kg san hô chết. Chỉ số đa dạng loài Shannon – Weiner ($H'$) cao nhất đạt 3,80 tại Đầu Bê và Đông Hang Trai, trong khi tại khu vực đáy mềm ven bờ chỉ đạt từ 1,21 đến 2,12.

4. Những loài san hô nào tại Vịnh Hạ Long được xếp vào cấp Nguy cấp (EN) theo Sách đỏ Việt Nam năm 2007?
Trong danh lục 9 loài san hô quý hiếm bị đe dọa tại Hạ Long, có 2 loài được phân hạng Nguy cấp (EN) là Junceella gemmacea (San hô sừng cành dẹp) và Stylophora pistilata (San hô cành đầu nhụy). Bảy loài còn lại thuộc phân hạng Sẽ nguy cấp (VU) gồm các loài thuộc giống Acropora (A. aspera, A. austera, A. cerealis, A. florida, A. formosa, A. nobilis) và loài Porites lobata.

5. Điểm khác biệt mấu chốt giữa mô hình quản lý dựa vào cộng đồng (CBRM) và mô hình quản lý nhà nước tập trung (CRM) là gì?
Mô hình CRM vận hành theo cơ chế từ trên xuống (top-down), quyền lực tập trung vào cơ quan nhà nước, thiếu sự tham gia của người dân bản địa và chỉ dựa vào chế tài hành chính. Ngược lại, mô hình CBRM vận hành theo cơ chế từ dưới lên (bottom-up), trao quyền cho cộng đồng trực tiếp tham gia lập kế hoạch, giám sát và kết hợp luật pháp nhà nước với hương ước địa phương, tạo sự đồng thuận và nâng cao trách nhiệm tự giác bảo vệ tài nguyên.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chu Thành Luân đã tổng hợp có hệ thống cơ sở lý luận về quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (CBRM) và thực trạng suy giảm sinh thái rạn san hô tại Vịnh Hạ Long. Nghiên cứu cung cấp các dẫn liệu khoa học về cấu trúc 102 loài san hô cứng, độ phủ và các chỉ số sinh thái quần xã rạn san hô qua các đợt khảo sát giai đoạn 1998–2012. Trên cơ sở phân tích điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và học hỏi các mô hình điểm tại Việt Nam, tác giả đã đề xuất khung giải pháp quản lý cộng đồng, khẳng định việc gắn kết quyền lợi sinh kế của cư dân địa phương với công tác bảo tồn là định hướng phù hợp để bảo vệ bền vững các hệ sinh thái biển Vịnh Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG 1. Cơ sở lu ýận về quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng 1. Khái niệm về quản lý tài nguyên 1. Khái niệm tài nguyên sở hữu chung.

[Elinor Ostrom,1990] [10] Tài nguyên sở hữu chung (Common-pool resources: CPR) là những tài nguyên mà nhiều người có thể sử dụng nhưng việc tiêu dùng của người này làm giảm khả năng tiêu dùng của người kia. Các tài nguyên này gồm có bãi cá, đồng cỏ, rừng, nước cho thủy lợi,… Ở quy mô lớn hơn, không khí và đại dương cũng là các tài nguyên sở hữu chung. Việc sử dụng nhiều tài nguyên dùng chung, nếu được sử dụng bền vững và quản lý một cách hiệu quả, thì các nguồn tài nguyên sẽ được bảo tồn và ngày càng phát triển. Tuy nhiên, nếu sử dụng vượt quá giá trị biên sẽ làm suy giảm các nguồn tài nguyên đó.

Hiện nay, các tài nguyên thiên nhiên thường gặp phải các vấn đề như lạm dụng quá mức, ô nhiễm và nguy cơ phá hoại. Do vậy, cần phải có kế hoạch giới hạn việc sử dụng hoặc thu hoạch các nguồn tài nguyên một cách khôn khéo và hợp lý. Các tài nguyên dùng chung, khi chúng thuộc quyền sở hữu của các chính quyền quốc gia, khu vực hoặc địa phương, chúng tồn tại dưới dạng là hàng hóa công cộng. Khi chúng thuộc quyền sở hữu cấp xã, chúng tồn tại dưới dạng các tài nguyên sở hữu chung.

Khi chúng thuộc quyền sở hữu của các nhóm cá nhân hay công ty, chúng tồn tại dưới dạng hàng hoá tư. Khi chúng không thuộc sở hữu của ai, chúng được sử dụng làm các tài nguyên tự do tiếp cận. Không ai có thể ngăn cản người khác sử dụng tài nguyên thiên nhiên và chiếm phần thu hoạch từ tài nguyên thiên nhiên. Tự do tiếp cận dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng trong việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên, bao gồm suy thoái môi trường, tình trạng khai thác quá mức và khả năng cạn kiệt các nguồn lợi do thiên nhiên đem lại.

Sinh viên: Chu Thành Luân - MT1801Q 3 Khóa luận tốt nghiệp Ngành quản lý Tài nguyên & Môi trường 1. Khái niệm quản lý nhà nước về tài nguyên a. Khái niệm quản lý nhà nước về tài nguyên (Centralized resource management – CRM) (Lưu Đức Hải – Nguyễn Ngọc Sinh “Quản lý tài nguyên cho sự phát triển bền vững”)[2] Là quá trình Nhà nước bằng các cách thức, công cụ và phương tiện khác nhau tác động đến các hoạt động của con người nhằm làm hài hòa mối quan hệ giữa tài nguyên và phát triển sao cho thỏa mãn nhu cầu về mọi mặt của con người, đồng thời bảo đảm được chất lượng môi trường, tài nguyên và các chức năng của chúng. Quản lý Nhà nước về tài nguyên là toàn bộ hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện chức năng quản lý về tài nguyên của Nhà nước.

Các hoạt động này đều nhằm thực hiện nhiệm vụ cơ bản là bảo đảm cân bằng hiện trạng môi trường, giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp; cải thiện môi trường; bảo đảm cân bằng sinh thái; ngăn chặn và khắc phục hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra cho môi trường; khai thác và sử dụng hợp lý, tiết kiệm các nguồn tài nguyên thiên nhiên; phục vụ sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước; góp phần bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu. Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng (CBRM) “Lê Văn Khoa - Quản lý tài nguyên có sự tham gia của cộng đồng, bài giảng, Đại học Quốc gia Hà Nội”[5] Hiện nay, việc quản lý tài nguyên thông qua các cơ quan trung ương đã bị thất bại trong việc hạn chế khai thác tài nguyên quá mức và những tác động huỷ diệt. Nhiều quốc gia hiện nay đang trở lại kiểm soát tài nguyên thiên nhiên ở cấp địa phương bởi vì những người phụ thuộc trực tiếp vào những nguồn tài nguyên thường là những người tận tâm, có ý thức và là những người bảo vệ có khả năng. Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng là quá trình quản lý tài nguyên do những người phụ thuộc vào nguồn tài nguyên đề xướng.

Vì vậy ngày càng có nhiều người sử dụng tài nguyên tham gia vào quản lý nguồn tài nguyên và trách Sinh viên: Chu Thành Luân - MT1801Q 4 Khóa luận tốt nghiệp Ngành quản lý Tài nguyên & Môi trường nhiệm quản lý mang tính chất địa phương. Ý thức trách nhiệm, sự tuân thủ pháp luật do đó cũng tăng lên. Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng là hoạt động nhằm định hướng các vấn đề thông qua kiểm soát quản lý tài nguyên mang tính địa phương hơn. Khi quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng trở nên tiến bộ hơn nó sẽ giải quyết các vấn đề của cộng đồng một cách toàn diện hơn.

Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng là một nỗ lực làm cho cộng đồng “được kiểm soát hơn”. Quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng là chiến lược toàn diện nhằm xác định những vấn đề mang tính chất nhiều mặt ảnh hưởng đến môi trường thông qua sự tham gia tích cực và có ý nghĩa của cộng đồng. Điều quan trọng là chiến dịch này tìm cách xác định vấn đề cốt lõi của sự tiếp cận tài nguyên một cách tự do cùng với tất cả hậu quả bất công và không hiệu quả, bằng cách tăng cường sự tiếp cận và kiểm soát của cộng đồng đối với nguồn tài nguyên của họ. Thuật ngữ “Dựa vào cộng đồng” là một nguyên tắc mà những người sử dụng tài nguyên cũng phải là người quản lý hợp pháp đối với nguồn tài nguyên đó.

Điều này giúp phân biệt nó với các chiến lược quản lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác hoặc là có tính tập trung hoá cao hoặc là không có sự tham gia của các cộng đồng phụ thuộc trực tiếp vào nguồn tài nguyên đó. Kinh nghiệm ở nhiều nước cho thấy những hệ thống quản lý tập trung tỏ ra không hiệu quả trong việc quản lý nguồn tài nguyên theo cách bền vững. Do đó rất nhiều cộng đồng đã đánh mất ý thức “làm chủ” và trách nhiệm đối với vùng họ sinh sống. Thông qua những tiến trình đa dạng của mình, quản lý bảo tồn tài nguyên dựa vào cộng đồng hy vọng sẽ khôi phục lại ý thức “làm chủ” và trách nhiệm này.

Quản lý bảo tồn tài nguyên dựa vào cộng đồng cũng là một quá trình mà qua đó cộng đồng được tăng quyền lực về chính trị và kinh tế để họ có thể đòi và giành được quyền kiểm soát quản lý và tiếp cận một cách hợp pháp đối với nguồn tài nguyên của họ. Sự vận động nhằm khởi xướng một vấn đề như thế tốt hơn hết phải được bắt đầu từ bản thân cộng đồng. Tuy nhiên do yếu về quyền lực nên hầu hết các cộng đồng đều thiếu khả năng tự khởi xướng quá trình thay Sinh viên: Chu Thành Luân - MT1801Q 5 Khóa luận tốt nghiệp Ngành quản lý Tài nguyên & Môi trường đổi. Chính điều này là một trong những nhân tố đã dẫn đến các tổ chức và cơ quan bên ngoài tham gia, làm cho những quá trình liên quan đến Quản lý bảo tồn dựa vào cộng đồng trở nên dễ dàng hơn, kể cả việc tổ chức cộng đồng.

Đồng quản lý tài nguyên Đồng quản lý có thể được định nghĩa như một sự sắp xếp phối hợp, trong đó cộng đồng của những người sử dụng nguồn lợi địa phương, chính quyền và các bên tham gia khác và các cơ quan đại diện bên ngoài (các tổ chức phi chính phủ (NGOs), viện nghiên cứu, trường đại học,…) đều chia sẻ quyền hạn và trách nhiệm đối với việc quản lý tài nguyên. Thông qua việc tư vấn và thương thuyết, các bên tham gia tiến hành một thỏa thuận chính thức về vai trò, trách nhiệm và quyền hạn tương ứng trong việc quản lý, được xem là “năng lực đàm phán”. Đồng quản lý còn được gọi là quản lý phối hợp, liên kết, tham gia hoặc đa bên. Ưu điểm của quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng Một số ưu thế quan trọng của mô hình quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng so với quản lý Nhà nước về tài nguyên được thể hiện trong Bảng 3.

cụ thể như sau: Bảng 1. Bảng so sánh ưu thế của mô hình quản lý tài nguyên dựa vào cộng đồng so với mô hình quản lý nhà nước về tài nguyên Mô hình quản lý tài nguyên Mô hình quản lý nhà nước dựa vào cộng đồng (CBRM) về tài nguyên (CRM) CBRM được dựa trên phương pháp tiếp CRM được dựa trên phương pháp cận từ dưới lên, mô hình này đã giải quyết tiếp cận từ trên xuống dưới được các nhu cầu về lợi ích của cộng đồng từ việc quản lý tài nguyên. Được thực hiện bởi một số cơ quan, bộ Được thực hiện bởi một số cơ quan phận (các nhóm, các bên liên quan dựa tập trung quyền lực (quốc gia, chính vào cộng đồng). quyền địa phương).

Có sự tham gia của cộng đồng, các bên Thiếu sự tham gia của cộng đồng, liên quan trong việc lập kế hoạch, tiến các bên liên quan trong việc lập kế Sinh viên: Chu Thành Luân - MT1801Q 6 Khóa luận tốt nghiệp Ngành quản lý Tài nguyên & Môi trường Mô hình quản lý tài nguyên Mô hình quản lý nhà nước dựa vào cộng đồng (CBRM) về tài nguyên (CRM) hành, giám sát và đánh giá công tác quản hoạch, tiến hành, giám sát và đánh lý tài nguyên. giá công tác quản lý tài nguyên. Thực thi các quy định của pháp luật và Thực thi các quy định của Pháp luật của Chính phủ. Ngoài ra, việc quản lý tài và chính phủ nguyên còn phải tuân theo các nguyên tắc, điều lệ trong hương ước do cộng đồng đề ra.

Do vậy, việc quản lý sẽ đạt được sự đồng thuận của cộng đồng, quản lý sẽ hiệu quả hơn. Nguồn: Than Thi Hien, 2009, Thesis: Research on community based coastal resource management model in Xuan Thuy national park, Nam Dinh, Vietnam-French Community of Belgium Master Program, Hanoi.[8] Ngoài ra, phương pháp tiếp cận CBMR cũng có những ưu điểm hơn so với phương pháp tiếp cận CRM trong bảng 3.2 như sau: Bảng 1. Ưu điểm của CBRM - Hiệu quả hơn và công bằng hơn so với CRM; - Cộng đồng sẽ có trách nhiệm theo dõi và thực thi tốt hơn; - Cộng đồng có quyền sở hữu và trách nhiệm hơn đối với việc quản lý tài nguyên; - Linh hoạt và thích nghi để đáp ứng khi các điều kiện thay đổi; - Mức độ chấp nhận và tuân thủ với kế hoạch đề ra cao hơn; - Cộng đồng đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp tri thức bản địa. Nguồn: Philippines Coastal Management Guidebook Series No.