Luận văn thạc sĩ về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Lê Trung
• Người hướng dẫn: Gs. Phạm Vân Đình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN
• 2.1.1. Một số khái niệm có liên quan
• 2.1.2. Khái niệm về môi trường
• 2.1.3. Khái niệm ô nhiễm môi trường
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 3.1. Mục tiêu chung
• 3.2. Mục tiêu cụ thể
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 5. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn Phú Thọ

Quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Huyện Thanh Sơn, với đặc điểm là một huyện miền núi thuần nông, đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo vệ môi trường. Tình trạng ô nhiễm không khí, nước và rác thải sinh hoạt đang gia tăng, ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống của người dân. Việc quản lý môi trường cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả hơn.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Thanh Sơn

Huyện Thanh Sơn có địa hình chủ yếu là đồi núi, với khí hậu ôn hòa, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế nông thôn cũng kéo theo nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên không bền vững đã dẫn đến tình trạng suy thoái môi trường.

1.2. Tình hình ô nhiễm môi trường nông thôn hiện nay

Ô nhiễm môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn đang ở mức báo động. Rác thải sinh hoạt không được thu gom và xử lý đúng cách, nước thải từ hoạt động sản xuất nông nghiệp chưa được kiểm soát, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.

II. Những thách thức trong quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn

Quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn đang gặp phải nhiều thách thức lớn. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, ý thức cộng đồng thấp và sự chồng chéo trong quản lý là những yếu tố cản trở hiệu quả của công tác bảo vệ môi trường.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Huyện Thanh Sơn hiện đang thiếu hụt về cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc thu gom và xử lý rác thải. Nhiều xã chưa có hệ thống thu gom nước thải, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. Ý thức cộng đồng và sự tham gia của người dân

Ý thức bảo vệ môi trường của người dân còn thấp, nhiều hộ gia đình vẫn chưa thực hiện phân loại rác thải. Sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động bảo vệ môi trường chưa được khuyến khích đầy đủ.

III. Phương pháp quản lý bảo vệ môi trường nông thôn hiệu quả tại huyện Thanh Sơn

Để nâng cao hiệu quả quản lý bảo vệ môi trường nông thôn, huyện Thanh Sơn cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc xây dựng các mô hình quản lý bền vững là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng mô hình quản lý bền vững

Mô hình quản lý bền vững cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sự đồng thuận trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục

Công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường cần được thực hiện thường xuyên và đa dạng. Các chương trình giáo dục môi trường cho học sinh và cộng đồng sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ môi trường nông thôn

Nghiên cứu về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp quản lý đã giúp cải thiện tình hình ô nhiễm môi trường tại một số khu vực.

4.1. Kết quả từ các mô hình quản lý thí điểm

Một số mô hình quản lý thí điểm đã được triển khai và cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu ô nhiễm. Các mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng trên diện rộng.

4.2. Đánh giá tác động của các giải pháp bảo vệ môi trường

Đánh giá tác động của các giải pháp bảo vệ môi trường cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng môi trường sống của người dân. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh các giải pháp cho phù hợp.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý bảo vệ môi trường nông thôn

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn cần được cải thiện và đổi mới. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng và phát triển các mô hình quản lý bền vững.

5.1. Đề xuất các giải pháp quản lý bền vững

Các giải pháp quản lý bền vững cần được đề xuất dựa trên thực tiễn và nhu cầu của cộng đồng. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường.

5.2. Tương lai của quản lý bảo vệ môi trường nông thôn

Tương lai của quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại huyện Thanh Sơn phụ thuộc vào sự tham gia của cộng đồng và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và người dân để đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo vệ môi trường nông thôn là bài toán cấp thiết trong tiến trình công nghiệp hóa và xây dựng nông thôn mới bền vững tại Việt Nam. Tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ – địa bàn miền núi cửa ngõ phía Tây Bắc của tỉnh, khu vực nông nghiệp và nông thôn chiếm tới 91,22% tổng diện tích đất tự nhiên (tương đương 62.657,10 ha) và tập trung trên 80% dân số toàn huyện. Áp lực gia tăng dân số cùng phương thức canh tác truyền thống đã làm phát sinh lượng lớn rác thải sinh hoạt, bao gói thuốc bảo vệ thực vật và chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý, đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái lưu vực sông Bứa cùng 23 xã, thị trấn.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về môi trường nông thôn, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện cho huyện Thanh Sơn giai đoạn 2018 - 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nguồn số liệu thứ cấp và sơ cấp trong giai đoạn 2014 - 2016 tại 3 địa bàn đại diện gồm xã Lương Nha, xã Địch Quả và Thị trấn Thanh Sơn. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học giúp chính quyền địa phương nâng tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt đạt trên 85% vào năm 2025, kiểm soát triệt để các nguồn thải nguy hại và hoàn thành tiêu chí số 17 về môi trường trong Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng bộ lý thuyết quản lý nhà nước về môi trường, lý thuyết phát triển bền vững và nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền (Polluter Pays Principle). Các lý thuyết này khẳng định quản lý môi trường nông thôn không chỉ là can thiệp kỹ thuật đơn thuần mà là sự kết hợp chặt chẽ giữa công cụ luật pháp chính sách, công cụ kinh tế và công cụ kỹ thuật quản lý.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh các khái niệm cốt lõi:

• Môi trường nông thôn: Hệ thống các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh con người tại địa bàn nông thôn, gắn liền với hoạt động sinh hoạt và sản xuất nông - lâm nghiệp.
• Quản lý bảo vệ môi trường nông thôn: Tổng hợp các biện pháp kinh tế, kỹ thuật, xã hội của bộ máy nhà nước nhằm bảo tồn chất lượng sống nông thôn trên nguyên tắc "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng".
• Chất thải rắn và ô nhiễm môi trường: Sự tích tụ các chất thải vượt ngưỡng tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia (với hệ thống hơn 200 quy chuẩn hiện hành), làm suy thoái tài nguyên đất, nước và không khí.
• Công cụ quản lý môi trường: Hệ thống các quy định hành chính, chế tài xử phạt, thuế phí môi trường và quy hoạch phân vùng sinh thái.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2014 - 2016. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Niên giám thống kê của Chi cục Thống kê huyện Thanh Sơn, Báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ của HĐND - UBND huyện, các văn bản quy hoạch bảo vệ môi trường và báo cáo tổng kết nông thôn mới.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp chọn mẫu phân tầng với tổng quy mô mẫu điều tra là 130 hộ gia đình (phân bổ theo 3 nhóm mức sống: khá, trung bình, nghèo) nhằm nắm bắt đa chiều hành vi xả thải của người dân. Đồng thời, đề tài tiến hành phỏng vấn chuyên sâu 25 cán bộ quản lý gồm lãnh đạo UBND huyện, chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo UBND và cán bộ địa chính - nông nghiệp - môi trường tại 3 địa bàn điểm: xã Lương Nha, xã Địch Quả và Thị trấn Thanh Sơn, cùng đại diện các đơn vị thu gom rác thải.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp định lượng kết hợp đánh giá định tính. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ tính chất dữ liệu vi mô đa tầng, giúp nhận diện rõ sự phân hóa trong hành vi bảo vệ môi trường giữa các nhóm hộ và đo lường khách quan năng lực vận hành của bộ máy quản lý cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại huyện Thanh Sơn cho thấy 100% hộ dân được phỏng vấn đều có ý thức tự thu gom rác thải sinh hoạt trong khuôn viên gia đình, hạn chế đáng kể tình trạng vứt rác bừa bãi xung quanh nhà ở. Tuy nhiên, chỉ có 21,1% tổng số hộ thực hiện phân loại rác thải rắn vô cơ và rác thải mềm hữu cơ thành 2 thùng riêng biệt.

Nghiên cứu phát hiện một nghịch lý đáng chú ý: tỷ lệ phân loại rác tại nguồn ở nhóm hộ nghèo đạt tới 30,0%, cao hơn so với nhóm hộ trung bình (23,3%) và vượt trội so với nhóm hộ khá (chỉ đạt 10,0%).

Trong hoạt động nông nghiệp, mặc dù 80% diện tích đất Feralit của huyện được sử dụng để phát triển cây công nghiệp như chè và rừng sản xuất, tình trạng vứt bỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật ngay tại đồng ruộng vẫn diễn ra phổ biến. Trong chăn nuôi, tỷ lệ hộ xây dựng hầm khí sinh học biogas hoặc chuồng trại hợp vệ sinh chỉ chiếm dưới 10%, tương đương với mức bình quân cả nước (bình quân cả nước chỉ đạt 8,7% hộ có hầm biogas và 10% chuồng trại đạt chuẩn vệ sinh).

Về mô hình thu gom, các tổ tự quản tại thôn xóm hoạt động với tần suất thấp chỉ 1 - 2 lần/tuần, người thu gom nhận mức hỗ trợ khiêm tốn 100.000 - 200.000 đồng/tháng. Trong khi đó, mô hình Hợp tác xã dịch vụ môi trường tại thị trấn duy trì thu gom 3 - 7 lần/tuần với mức thu nhập của người lao động đạt 500.000 đồng/tháng.

Thảo luận kết quả

Nghịch lý phân loại rác thải giữa các nhóm hộ bắt nguồn từ điều kiện không gian sống: các hộ nghèo thường có diện tích vườn rộng nên chủ động phân loại rác hữu cơ để đào hố chôn lấp hoặc tự đốt tại vườn; ngược lại, các hộ khá tập trung ven các trục quốc lộ 32A và tỉnh lộ có diện tích đất hẹp, thói quen gom chung rác thải để chờ đơn vị thu gom vận chuyển. Tâm lý "sạch riêng, bẩn chung" và thói quen canh tác tự phát của người dân vẫn là rào cản lớn.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây tại đồng bằng Bắc Bộ và mô hình tự quản tại huyện Phúc Thọ (thành phố Hà Nội) vốn đạt tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt trên 95%, công tác quản lý tại Thanh Sơn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn do địa hình đồi núi chia cắt, kinh phí sự nghiệp môi trường cấp xã hạn chế và cán bộ địa chính phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc.

Để minh họa trực quan, dữ liệu tỷ lệ phân loại rác theo 3 nhóm hộ nên được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng (Stacked Bar Chart) nhằm làm nổi bật sự chênh lệch hành vi; đồng thời, hiệu quả vận hành giữa 3 mô hình thu gom (Tự quản xóm, Cấp thôn/xã, Hợp tác xã) cần được tóm tắt qua bảng so sánh đa chỉ tiêu về tần suất thu gom, chi phí vận hành và tỷ lệ bao phủ.

Đề xuất và khuyến nghị

• Kiện toàn tổ chức bộ máy và chuẩn hóa nhân lực: UBND huyện Thanh Sơn chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường phối hợp Phòng Nội vụ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho 100% cán bộ địa chính - môi trường cấp xã; phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước giữa cấp huyện và cấp xã trước năm 2020.
• Xây dựng và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật xử lý rác: UBND huyện bố trí ngân sách đầu tư xây dựng tối thiểu 1 - 2 điểm tập kết rác thải kiên cố, hợp vệ sinh cho mỗi xã; lắp đặt các bể chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các cánh đồng chè tập trung, phấn đấu nâng tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn đạt trên 85% vào năm 2025.
• Đổi mới công tác tuyên truyền và nhân rộng mô hình tự quản: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện phối hợp các đoàn thể chính trị - xã hội triển khai phong trào "Khu dân cư xanh - sạch - đẹp" tại 22 xã và 1 thị trấn; vận động 100% số hộ gia đình ký cam kết bảo vệ môi trường, hướng dẫn kỹ thuật ủ rác hữu cơ vi sinh tại vườn để nâng tỷ lệ phân loại rác tại nguồn đạt trên 60% vào năm 2025.
• Thực thi công cụ kinh tế và tăng cường thanh tra, xử phạt: HĐND và UBND huyện ban hành quy chế thu phí vệ sinh môi trường nông thôn ở mức 15.000 - 20.000 đồng/hộ/tháng nhằm đảm bảo mức chi trả thù lao tối thiểu 1.500.000 đồng/tháng cho đội ngũ thu gom; lực lượng chức năng tổ chức thanh tra định kỳ 2 lần/năm, xử lý nghiêm 100% các cơ sở chế biến chè, trang trại chăn nuôi vi phạm quy chuẩn xả thải.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách cấp huyện, xã: Nắm bắt cơ sở khoa học và quy trình hoàn thiện tiêu chí số 17 về môi trường nông thôn mới; ứng dụng khung đánh giá thực trạng để xây dựng đề án bảo vệ môi trường phù hợp với đặc thù miền núi.
• Hợp tác xã, tổ tự quản và doanh nghiệp dịch vụ môi trường: Tiếp cận mô hình tổ chức dịch vụ thu gom rác thải chuyên nghiệp, định mức chi phí vận hành và phương án mở rộng tần suất thu gom từ 1 - 2 lần/tuần lên 3 - 7 lần/tuần tại các cụm dân cư.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý môi trường: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp điều tra phân tầng 130 hộ dân, kỹ thuật phân tích số liệu vi mô và khung lý luận quản lý kinh tế tài nguyên.
• Ban Chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới các cấp: Tham khảo các chỉ tiêu kỹ thuật và giải pháp xử lý 3 nhóm chất thải đặc thù (rác sinh hoạt, phụ phẩm trồng trọt, chất thải chăn nuôi) để nhân rộng tại 22 xã trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nhóm hộ nghèo tại huyện Thanh Sơn lại có tỷ lệ phân loại rác cao hơn nhóm hộ khá?

Khảo sát 130 hộ dân cho thấy nhóm hộ nghèo đạt tỷ lệ phân loại rác 30,0%, trong khi nhóm hộ khá chỉ đạt 10,0%. Nguyên nhân do hộ nghèo sở hữu diện tích đất vườn rộng, chủ động phân loại rác mềm hữu cơ để chôn lấp hoặc tự đốt tại chỗ. Ngược lại, hộ khá thường sinh sống ven trục lộ giao thông chật hẹp, có xu hướng dồn chung rác để chờ tổ thu gom mang đi.

Mô hình thu gom rác thải nông thôn nào mang lại hiệu quả cao nhất tại địa phương?

Mô hình Hợp tác xã dịch vụ vệ sinh môi trường tại Thị trấn Thanh Sơn hoạt động hiệu quả nhất nhờ vận hành theo Luật Hợp tác xã, tổ chức thu gom định kỳ 3 - 7 lần/tuần, người lao động được trang bị bảo hộ và nhận thu nhập 500.000 đồng/tháng. Các mô hình tổ tự quản tại thôn xóm chỉ thu gom 1 - 2 lần/tuần và mức hỗ trợ thấp khoảng 100.000 - 200.000 đồng/tháng nên thiếu tính ổn định.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu của luận văn được thiết lập như thế nào?

Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên với cỡ mẫu 130 hộ dân đại diện cho 3 nhóm thu nhập (nghèo, trung bình, khá) và 25 cán bộ quản lý từ cấp huyện đến cấp xã tại 3 địa bàn điểm: Lương Nha, Địch Quả và Thị trấn Thanh Sơn. Cỡ mẫu này bảo đảm tính đại diện thống kê và phản ánh đa chiều thực trạng quản lý môi trường.

Những nguồn gây ô nhiễm môi trường nông thôn nghiêm trọng nhất tại huyện Thanh Sơn là gì?

Nghiên cứu xác định 3 nguồn thải chính gồm: Rác thải sinh hoạt gia đình với 78,9% hộ chưa phân loại tại nguồn; bao bì hóa chất bảo vệ thực vật thải bỏ bừa bãi trên diện tích canh tác chè và hoa màu; cùng chất thải chăn nuôi khi có trên 90% hộ chưa đầu tư công trình hầm khí sinh học biogas đạt chuẩn.

Mục tiêu cụ thể về quản lý bảo vệ môi trường của huyện Thanh Sơn đến năm 2025 là gì?

Luận văn định hướng đến năm 2025 huyện Thanh Sơn cần nâng tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn đạt trên 85%, đào tạo chuẩn hóa 100% cán bộ môi trường cấp xã, và hoàn thành tiêu chí số 17 về môi trường tại 22 xã trên địa bàn, bảo tồn bền vững 62.657,10 ha đất tự nhiên.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn tại địa bàn miền núi.
• Phản ánh trung thực bức tranh môi trường huyện Thanh Sơn qua khảo sát thực chứng 130 hộ dân và 25 cán bộ quản lý.
• Chỉ rõ điểm nghẽn phân loại rác thải tại nguồn (chỉ đạt 21,1%) và hạn chế của mô hình thu gom tự quản cấp xóm (1 - 2 lần/tuần).
• Hoạch định 4 nhóm giải pháp đột phá về nhân sự, hạ tầng kỹ thuật, truyền thông cộng đồng và cơ chế tài chính.
• Xác lập lộ trình hành động giai đoạn 2018 - 2025 hướng tới mục tiêu thu gom trên 85% rác thải sinh hoạt nông thôn.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Trung là công trình nghiên cứu công phu, cung cấp cẩm nang thực tiễn cho công tác quản lý tài nguyên và môi trường nông thôn. Quý độc giả, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo ngay luận văn để ứng dụng hiệu quả các mô hình quản lý môi trường vào thực tiễn địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ TRUNG QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ Ngà nh: Quả n lý kinh te Mã so: 60.10 Người hướng dan khoa họ c: GS. Phạ m Vâ n Đı̀nh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố để bảo vệ bất kỳ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lê Trung i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Phạm Vân Đình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lê Trung ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục sơ đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abtract.

Tính cấp thiết của để tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Cơ sở lý luận về quản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Một số khái niệm có liên quan. Vị trí của quản lý bảo vệ môi trường nông thôn.

Đặc điểm quản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Nội dung quản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Các nhân tố ảnh hưởng đến bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn huyện. Cơ sở thực tiễn về quản lý môi trường nông thôn.

Kinh nghiệm quản lý môi trường nông thôn trên thế giới. Thực tiễn ở Việt Nam. Kinh nghiệm của một số tỉnh và huyện. Bài học kinh nghiệm rút ra cho địa bàn nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Đặc điểm tự nhiên. 38 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích. Chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập tài liệu. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng công tác quản lý bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Thực trạng quản lý quy hoạch môi trường nông thôn. Bộ máy quản lý, chỉ đạo điều hành.

Thực trạng công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện. Huy động nguồn lực để thực hiện quản lý môi trường nông thôn. Tổ chức thực hiện. Giám sát đánh giá và xử lý vi phạm việc thực hiện quản lý môi trường trong nông thôn.

Những nhân tố ảnh hưởng trong quản lý và bảo vệ môi trường nông thôn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nhân tố chủ quan. Nhân tố khách quan. Một số giải pháp quản lý bảo vệ môi trường nông thôn đối với huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Quan điểm quản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Định hướng, mục tiêuquản lý bảo vệ môi trường nông thôn. Các giải pháp chủ yếu. Khuyến nghị đối với nhà nước.

92 Tài liệu tham khảo. 95 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CTR Chất thải rắn HĐND - UBND Hội đồng nhân dân- Ủy ban nhân dân HTX Hợp tác xã KCN Khu công nghiệp MTQG Mục tiêu Quốc gia NT Nông thôn ÔNMT Ô nhiễm môi trường ÔNMTNT Ô nhiễm môi trường nông thôn QLMT Quản lý môi trường v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Diện tích các loại đất năm 2016 của huyện. Xã, thị trấn và tiêu chí chọn xã khảo sát.

Số lượng mẫu điều tra, khảo sát. Hoạt động BVMT trong trồng trọt tại các hộ điều tra. Hoạt động bảo vệ môi trường dân cư tại các hộ điều tra. Thực trạng thu gom rác thải, chất thải trên địa bàn huyện.

Thực trạng xử lý rác thải mềm của hộ điều tra ở huyện. Tổng diện tích trồng chè trên địa bàn huyện. Thực trạng xử lý rác thải rắn của hộ điều tra. Hoạt động của các mô hình dịch vụ quản lý môi trường.

Số lượng các khu dân cư và dịch vụ ở huyện Thanh Sơn. Tổng hợp loại hình trang trại và làng nghề. Diện tích rừng các loại của huyện Thanh Sơn. Thực trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn huyện.

Thống kê nhiệm vụ kiểm tra giám sát. Thực trạng vi phạm môi trường của các cơ sở. Nhu cầu cơ sở hạ tầng tối thiểu về quản lý môi trường bình quân cho 1 xã trên địa bàn huyện. 80 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 3.

Khung phân tích quản lý môi trường nông thôn. Ban chỉ đạovệ sinh môi trường tại huyện. Hệ thống tổ chức quản lý môi trường tại huyện. Cơ cấu tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm thực tiêu chí MT.

Đề xuất hệ thống thu gom rác thải. 89 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ tên học viên: Lê Trung Tên đề tài luận văn: “Quản lý bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ” Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Phần nội dung Mục tiêu của luận văn với các nội dung chủ yếu là: Từ đánh giá thực trạng quản lý BVMT nông thôn, đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện tốt việc quản lý BVMT nông thôn ở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Trong đó đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề quản lý BVMT nông thôn trên địa bàn huyện Thanh Sơn.

Các doanh nghiệp, tổ chức, Ban Quản quản lý các công trình công cộng; Các tổ tự quản, tổ thu gom rác thải; Các hộ nông dân; Cán bộ huyện, xã. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng: Luận văn sử dụng 2 phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp. Các số liệu thứ cấp liên quan đến các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; các chính sách, chủ trương của tỉnh Phú Thọ, của huyện Thanh Sơn, về quản lý và BVMT nông thôn. Những tài liệu, số liệu này đã được công bố trên các sách, báo, tạp chí, các văn kiện, Nghị quyết, các báo cáo., được thu thập bằng cách sao chép, đọc, trích dẫn như trích dẫn tài liệu tham khảo như: Niên giám thống kê lấy tại Chi cục Thống kê huyện; Báo cáo kinh tế - Xã hội lấy tại Văn phòng HĐND – UBND; Kế hoạch, hướng dẫn xây; Đề án BVMT, Báo cáo tiến độ xây dựng nông thôn mới và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng nông thôn mới của huyện Thanh Sơn.

Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra phỏng vấn chọn mẫu nghiên cứu: chọn 130 mẫu điều tra cán bộ và các nhóm hộ dân trong đó lựa chọn nhóm hộ khá, trung bình và hộ nghèo. Đây là những nhóm hộ trực tiếp và thường xuyên tác động trực tiếp đến môi trường nông thôn và ngược lại là những hộ chịu ảnh hưởng chính từ những tác động của môi trường. Bên cạnh việc chọn khảo sát các hộ nông dân, đề tài còn tiến hành khảo sát 25 cán bộ huyện, xã bao gồm: cán bộ lãnh đạo huyện, cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo các xã và cán bộ địa chính xã. Mặc khác tiến hành khảo sát công ty môi trường và các tổ chức thu gom rác thải trên địa bàn các xã nghiên cứu.

Ngoài ra luận văn còn sử dụng các Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp, phân tích kinh tế, nghiên cứu so sánh, điều tra. Kết quả nghiên cứu chỉ ra thực trạng quản lý môi trường nông thôn trên địa bàn huyện. Điều tra thống kê chọn mẫu thực tế cho thấy, trên địa bàn huyện có 100% hộ dân viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đều thu gom rác thải sinh hoạt tại nhà, vì vậy tình trạng vứt rác bừa bãi quanh nhà đã giảm, tuy nhiên chỉ 21,1% số hộ có phân loại rách thải cứng và rác thải mềm thành 2 thùng khác khau. Nhóm hộ nghèo có tỷ lệ phân loại rác cao hơn 2 nhóm hộ còn lại, cụ thể tỷ lệ của nhóm hộ nghèo là 30%, nhóm hộ trung bình là 23,3%, nhó hộ khá là 10%.

Nhóm hộ nghèo có tỷ lệ thu gom cao vì thường các hộ có này có diện tích đất lớn nên có khu chôn lấp riêng tại vườn hoặc xử lý bằng cách đốt.