Quan hệ quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2018

Bài viết phân tích quan hệ quốc phòng Việt Nam - Hoa Kỳ giai đoạn 2001 - 2018, nêu bật những bước tiến và thách thức trong hợp tác.

• Tác giả: Hoàng Cẩm Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Nam Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Quan Hệ Quốc Phòng Việt Nam - Hoa Kỳ Giai Đoạn 2001-2018
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Cách tiếp cận và khung lý thuyết nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Nguồn tài liệu
• 1.7. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.8. Bố cục của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ
• 2.1. Tổng quan về lý thuyết Hiện thực trong nghiên cứu quan hệ quốc tế
• 2.2. Nội dung cơ bản của lý thuyết Hiện thực
• 2.3. Lý thuyết Hiện thực và vấn đề hợp tác an ninh quốc phòng trong chính trị quốc tế
• 2.4. Cân bằng quyền lực và vai trò của nước nhỏ
• 2.5. Khung phân tích
• 2.5.1. Cơ sở hình thành quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ
• 2.5.2. Tác động của tình hình quốc tế và khu vực
• 2.5.3. Quá trình phát triển mối quan hệ hai nước kể từ khi kết thúc chiến tranh
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ
• 3.1. Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008
• 3.1.1. Quan điểm của Hoa Kỳ
• 3.1.2. Quan điểm của Việt Nam
• 3.1.3. Thực trạng quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008
• 3.1.4. Quan hệ quốc phòng trong lĩnh vực gia tăng năng lực cho Việt Nam
• 3.1.5. Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008
• 3.2. Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018
• 3.2.1. Quan điểm của Hoa Kỳ
• 3.2.2. Quan điểm của Việt Nam
• 3.2.3. Thực trạng quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018
• 3.2.4. Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực gia tăng năng lực cho Việt Nam
• 3.2.5. Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực an ninh hàng hải
• 3.2.6. Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT KẾT QUẢ VÀ DỰ BÁO QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ
• 4.1. Tác động quan hệ quốc phòng đối với quan hệ song phương Việt Nam – Hoa Kỳ
• 4.2. Nhân tố cấu trúc
• 4.3. Phản ứng của Việt Nam
• 4.4. Hạn chế của luận án
• 4.5. Hướng phát triển nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quan Hệ Quốc Phòng Việt Nam Hoa Kỳ 2001 2018

Quan hệ song phương Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua một quá trình chuyển đổi đáng kể từ thù địch sang đối tác. Sự phát triển quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ là một minh chứng rõ ràng cho quá trình này. Mối quan hệ này không chỉ phản ánh sự xây dựng lòng tin và hiểu biết lẫn nhau mà còn là sự tìm kiếm lợi ích chung. Hiểu rõ về quan hệ quốc phòng này giúp phân tích chiến lược của cả hai nước, đặc biệt là trong bối cảnh an ninh khu vực đang có nhiều biến động. Việt Nam, với vị thế đặc biệt, đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu về quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Quan Hệ Quốc Phòng Việt Nam Hoa Kỳ

Từ cựu thù, Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua 20 năm để thiết lập quan hệ ngoại giao và hơn 20 năm để phát triển quan hệ đối tác. Hợp tác quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ luôn là chủ đề được quan tâm. Mức độ quan hệ quốc phòng thể hiện tầm vóc của quan hệ song phương. Sự phát triển quan hệ quốc phòng thể hiện quá trình xây dựng lòng tin, chia sẻ thông tin, sự hiểu biết lẫn nhau và tìm kiếm lợi ích chung cho cả hai bên.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Quan Hệ Quốc Phòng

Hiểu biết về quan hệ quốc phòng hai bên góp phần hiểu và phân tích chiến lược của hai bên. Một mặt là quan điểm, thái độ và ý định của Hoa Kỳ ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, với khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc. Mặt khác, ứng xử của Việt Nam – một nước nhỏ trong khu vực – tiêu biểu cho sự lựa chọn của các nước khi đối mặt với những sự thay đổi tình hình và đứng trước cạnh tranh quyền lực giữa các nước lớn.

II. Thách Thức và Cơ Hội Trong Hợp Tác Quốc Phòng Việt Mỹ

Mặc dù có những tiến triển đáng kể, quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một số ý kiến cho rằng sự phát triển hợp tác sâu rộng hơn về an ninh và quốc phòng còn hạn chế do nhiều yếu tố từ hệ thống và tính toán của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, cần nhìn nhận quan hệ quốc phòng này trong bối cảnh rộng lớn hơn của quan hệ song phương. Các lĩnh vực hợp tác đa dạng và thay đổi từ năm 2001 đến 2018, không chỉ giới hạn ở quân sự và mua bán vũ khí.

2.1. Đánh Giá Các Quan Điểm Về Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ

Nhận định về quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ hiện nay thường có hai quan điểm: Một là, quan hệ quốc phòng hai nước có nhiều tiến bộ đáng chú ý và ủng hộ cho sự phát triển quan hệ chiến lược có chiều sâu trước bối cảnh sự trỗi dậy của Trung Quốc. Quan điểm thứ hai là quan hệ quốc phòng hai nước là sự e dè trong khả năng phát triển hợp tác sâu rộng hơn về an ninh và quốc phòng do nhiều nhân tố từ hệ thống lẫn tính toán của mỗi quốc gia.

2.2. Phạm Vi Hợp Tác Quốc Phòng Việt Nam Hoa Kỳ

Quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ là một phần trong quan hệ đối ngoại nói chung, các lĩnh vực hợp tác giữa hai bên đa dạng và thay đổi từ năm 2001 đến 2018. Mối quan hệ này không chỉ có lĩnh vực quân sự, mua bán vũ khí hay các vấn đề an ninh truyền thống. Luận án sẽ xem xét mối quan hệ này ở hai khía cạnh: sự thay đổi chiến lược của Hoa Kỳ và khả năng định hình mối quan hệ của nước lớn trong quan hệ quốc phòng song phương; Việt Nam luôn kiên định với đường lối đối ngoại, độc lập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa, bình đẳng cùng có lợi – đã có những điều chỉnh và lựa chọn hợp tác phù hợp với lợi ích ra sao.

III. Phân Tích Giai Đoạn 2001 2008 Nền Tảng Hợp Tác Quốc Phòng

Giai đoạn 2001-2008 đánh dấu sự khởi đầu quan trọng trong quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ. Trong giai đoạn này, hai nước tập trung vào các hoạt động hợp tác ban đầu, xây dựng lòng tin và thiết lập cơ sở cho sự phát triển trong tương lai. Sự thay đổi trong chính sách đối ngoại Hoa Kỳ sau sự kiện 11/9 cũng có tác động đáng kể đến quan hệ song phương.

3.1. Quan Điểm Của Hoa Kỳ Về Hợp Tác Quốc Phòng Với Việt Nam

Luận án sẽ phân tích các lĩnh vực hợp tác liên quan đến an ninh quốc phòng – những lĩnh vực hiện chưa có nhiều nghiên cứu chi tiết. Bởi lẽ, nhìn ở góc độ này có thể thấy được sự phát triển của mối quan hệ từ khi chưa có gì nổi bật từ những năm đầu thế kỷ 21 cho đến những thay đổi rất đáng kể 18 năm sau đó. Bên cạnh đó, nghiên cứu sẽ áp dụng góc nhìn của lý thuyết Hiện thực, Hoa Kỳ và Việt Nam – là hai chủ thể đơn nhất và duy lý – sẽ triển khai các hoạt động này vì các lợi ích của mỗi bên ra sao.

3.2. Quan Điểm Của Việt Nam Về Hợp Tác Quốc Phòng Với Hoa Kỳ

Việt Nam luôn kiên định với đường lối đối ngoại, độc lập, tự chủ, rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa, bình đẳng cùng có lợi – đã có những điều chỉnh và lựa chọn hợp tác phù hợp với lợi ích ra sao. Đồng thời, nghiên cứu sẽ phân tích các lĩnh vực hợp tác liên quan đến an ninh quốc phòng – những lĩnh vực hiện chưa có nhiều nghiên cứu chi tiết.

3.3. Hợp Tác Gia Tăng Năng Lực Quốc Phòng Cho Việt Nam

Quan hệ quốc phòng trong lĩnh vực gia tăng năng lực cho Việt Nam. Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008. Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018. Quan điểm của Hoa Kỳ. Quan điểm của Việt Nam. Thực trạng quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018.

IV. Giai Đoạn 2009 2018 Hợp Tác An Ninh Hàng Hải và Biển Đông

Giai đoạn 2009-2018 chứng kiến sự mở rộng đáng kể trong hợp tác quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh hàng hải và vấn đề Biển Đông. Sự gia tăng căng thẳng trong khu vực đã thúc đẩy hai nước tăng cường hợp tác để đảm bảo an ninh và ổn định. Ảnh hưởng của Trung Quốc cũng là một yếu tố quan trọng trong giai đoạn này.

4.1. Hợp Tác An Ninh Hàng Hải Việt Nam Hoa Kỳ

Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực an ninh hàng hải. Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018. Tác động quan hệ quốc phòng đối với quan hệ song phương Việt Nam – Hoa Kỳ. Nhân tố cấu trúc. Phản ứng của Việt Nam.

4.2. Vai Trò Của Biển Đông Trong Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ

Vấn đề Biển Đông trở thành một yếu tố quan trọng thúc đẩy hợp tác quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ. Hai nước chia sẻ quan điểm chung về tự do hàng hải và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Sự hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ tăng cường quốc phòng Việt Nam mà còn góp phần vào an ninh khu vực.

V. Tác Động và Đánh Giá Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ 2001 2018

Quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ đã có những tác động đáng kể đến quan hệ song phương và an ninh khu vực. Sự hợp tác này không chỉ tăng cường năng lực quốc phòng Việt Nam mà còn góp phần vào việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế và thách thức cần vượt qua.

5.1. Tác Động Đến Quan Hệ Song Phương Việt Nam Hoa Kỳ

Quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển của quan hệ song phương. Sự hợp tác trong lĩnh vực này đã giúp xây dựng lòng tin và hiểu biết lẫn nhau, tạo điều kiện cho sự hợp tác trong các lĩnh vực khác.

5.2. Tác Động Đến An Ninh Khu Vực và Vai Trò Của ASEAN

Quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ góp phần vào việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Sự hợp tác này giúp tăng cường khả năng đối phó với các thách thức an ninh chung, như khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia và thiên tai. Vai trò của ASEAN cũng rất quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác an ninh khu vực.

VI. Dự Báo và Hướng Phát Triển Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ

Trong tương lai, quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ dự kiến sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt trong bối cảnh an ninh khu vực đang có nhiều biến động. Sự hợp tác trong các lĩnh vực như an ninh hàng hải, khắc phục hậu quả chiến tranh và gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc sẽ được tăng cường. Tuy nhiên, cần lưu ý đến những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của mối quan hệ này.

6.1. Các Kịch Bản Phát Triển Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ

Luận án sẽ đưa ra các kịch bản khác nhau về sự phát triển của quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ trong tương lai, dựa trên các yếu tố như chính sách đối ngoại Hoa Kỳ, chính sách quốc phòng Việt Nam và tình hình an ninh khu vực.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quan Hệ Quốc Phòng Việt Mỹ

Luận án cũng đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về quan hệ quốc phòng Việt Nam Hoa Kỳ, tập trung vào các vấn đề như ngoại giao quốc phòng, hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh và gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HOÀNG CẨM THANH QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ GIAI ĐOẠN 2001-2018 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUỐC TẾ HỌC Hà Nội - 2023 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HOÀNG CẨM THANH QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ GIAI ĐOẠN 2001-2018 Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế Mã số: 9310601.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUỐC TẾ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN NAM TIẾN TS. NGUYỄN THỊ MỸ HẠNH Hà Nội - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ “Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2018” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và dữ liệu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Những kết luận của luận án là kết quả nghiên cứu của tác giả. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hoàng Cẩm Thanh LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn đến PGS. Trần Nam Tiến và TS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Thầy và Cô đã hướng dẫn và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Những thảo luận và đóng góp của Thầy và Cô đã giúp tôi hoàn thành luận án. Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự hỗ trợ và hướng dẫn của Quý Thầy, Cô trong Khoa Quốc tế học thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội – nơi tôi theo học chương trình Nghiên cứu sinh tiến sĩ. Đồng thời, tôi không thể hoàn thành luận án nếu không có sự hỗ trợ và tạo điều kiện của Ban chủ nhiệm Khoa, Quý Thầy, Cô và đồng nghiệp của tôi, bạn LêNa, em Kiều Lê trong Khoa Quan hệ Quốc tế, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh – nơi tôi đang làm việc. Tôi rất trân trọng sự giúp đỡ này. Bên cạnh đó, tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người bạn như anh Trần Chí Trung, anh Lê Công Định, bạn Nguyễn Thúc Cường, bạn Khang Vũ đã cùng chia sẻ ý kiến và quan điểm giúp tôi phát triển các ý tưởng nghiên cứu cho đề tài. Tôi cũng xin cảm ơn anh Phan Ngọc Đông, Nguyễn Đặng Kim Cương, Nguyễn Ngọc Mỹ Anh và Lê Trúc Mai đã hỗ trợ thực hiện nhiều công việc liên quan đến kỹ thuật và xử lý số liệu. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn đến những người bạn tâm giao của tôi là K. và người bạn thân thiết của gia đình Q.T; cuối cùng là gia đình nhỏ của tôi - chồng và ba cô con gái bé nhỏ - đã luôn đồng hành, chia sẻ với tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận án. Sự khích lệ và hài hước của họ đã giúp tôi có nhiều niềm vui và tiếng cười trong suốt thời gian làm nghiên cứu sinh. Tôi luôn thầm cảm ơn và muốn dành thành quả này cho họ. Tác giả Hoàng Cẩm Thanh MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC . 1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT . 4 DANH MỤC CÁC BẢNG . Lý do chọn đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cách tiếp cận và khung lý thuyết nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Nguồn tài liệu . Những đóng góp mới của đề tài . Bố cục của luận án . TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ . Nghiên cứu lịch sử quan hệ hai nước từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao . Nghiên cứu về quan hệ an ninh quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ . Vấn đề đặt ra trong nghiên cứu quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ . Tổng quan về lý thuyết Hiện thực trong nghiên cứu quan hệ quốc tế . Nội dung cơ bản của lý thuyết Hiện thực . Lý thuyết Hiện thực và vấn đề hợp tác an ninh quốc phòng trong chính trị quốc tế . Cân bằng quyền lực và vai trò của nước nhỏ. Khung phân tích: . Cơ sở hình thành quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ . Tác động của tình hình quốc tế và khu vực: . Quá trình phát triển mối quan hệ hai nước kể từ khi kết thúc chiến tranh: 53 2. Hình thành tư duy hợp tác quốc phòng . Hình thành định hướng quan hệ quốc phòng hai nước: . 64 CHƯƠNG 3 : QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ . Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008 . Quan điểm của Hoa Kỳ . Quan điểm của Việt Nam . Thực trạng quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008: . Quan hệ quốc phòng trong lĩnh vực gia tăng năng lực cho Việt Nam . Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2001-2008 . Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018 . Quan điểm của Hoa Kỳ . Quan điểm của Việt Nam . Thực trạng quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018 . Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực gia tăng năng lực cho Việt Nam . Quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực an ninh hàng hải . Đánh giá quan hệ quốc phòng Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 2009-2018.119 CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT KẾT QUẢ VÀ DỰ BÁO QUAN HỆ QUỐC PHÒNG VIỆT NAM – HOA KỲ . Tác động quan hệ quốc phòng đối với quan hệ song phương Việt Nam – Hoa Kỳ . Nhân tố cấu trúc . Phản ứng của Việt Nam . Hạn chế của luận án . Hướng phát triển nghiên cứu trong tương lai . 141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 144 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 171 3 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên đầy đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt Association of Southeast Hiệp hội các quốc gia Đông ASEAN Asian Nations Nam Á Asia-Pacific Economic Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu APEC Cooperation Á – Thái Bình Dương ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn Khu vực ASEAN Drug Enforcement Cơ quan Phòng chống ma túy DEA Administration của Hoa Kỳ DOD HIV/AIDS Prevention Chương trình Phòng HIV/AIDS DHAPP Program của bộ Quốc phòng Hoa Kỳ DOD Department of Defense Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Đối thoại Chính sách Quốc DPD Defense Policy Dialogue phòng Việt Nam – Hoa Kỳ Hội nghị thượng đỉnh East Asia EAS East Asia Summit Summit Chương trình bán trang bị quốc EDA Excess Defense Articles phòng dư thừa Chương trình Tài trợ Quân sự FMF Foreign Military Financing Nước ngoài Global Peace Operation Sáng kiến Hoạt động Hòa bình GPOI Initiatives Toàn Cầu Human Assistance/Disaster Chương trình cứu trợ nhân đạo HA/DR Relief và giảm nhẹ thiên tai Human Immunodeficiency Virus gây suy giảm miễn dịch ở HIV Virus người Acquired Immunodeficiency Hội chứng suy giảm miễn dịch AIDS Syndrome mạn tính do HIV gây ra Chương trình Chống ma túy ICDP In-Country Conternarcotics quốc tế International Military Chương trình Giáo dục và IMET Education and Training Huấn luyện Quân sự Quốc tế International Traffic in Arms Luật chuyển giao vũ khí quốc ITAR Regulations tế Memorandum of MOU Biên bản ghi nhớ Understanding Kế hoạch Cứu trợ Khẩn cấp của President’s Emergency Plan PEPFAR Tổng thống Hoa Kỳ về phòng for AIDS Relief chống HIV/AIDS Prisoner of War/Missing in Vấn đề tù nhân chiến POW/MIA Action tranh/người mất tích Political, Security, and Đối thoại Chính trị, An ninh và PSDD Defense Dialogue Quốc phòng RIMPAC Rim of the Pacific Cuộc tập trận vành đai Thái 4 Bình Dương Regional Maritime Security Sáng kiến An ninh Hàng khải RMSI Initiative khu vực Stockholm International Viện Nghiên cứu Hòa bình SIPRI Peace Research Institute Quốc tế Stockholm Southeast Asia Maritime Sáng kiến An ninh Hàng hải SMSI Security Intitiative Đông Nam Á Hiệp định Đối tác xuyên Thái TPP Trans Pacific Partnership Bình Dương UN United Nations Liên Hiệp Quốc Cơ quan phòng, chống ma túy United Nations Office on UNODC và tội phạm của Liên Hiệp Drugs and Crime Quốc Joint United Nations Chương trình phối hợp của USAID Programme on HIV/AIDS Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS United States Pacific Bộ tư lệnh Thái Bình Dương USPACOM Command Hoa Kỳ Ủy ban Quốc gia Ứng phó Sự Vietnam National Committee VINASARCOM Cố Thiên Tai và Tìm Kiếm for Search and Rescue Cứu Nạn 5 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Lộ trình bốn điểm bình thường hóa quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ. (Lược từ báo cáo “Vietnam – U. Relations: The Debate Over Normalization của Congressional Research Service [Robert G. Danh sách lãnh đạo Việt Nam và Hoa Kỳ qua các thời kỳ. Nguồn: Tác giả tổng hợp. Các chuyến thăm giữa các quan chức, lãnh đạo hai bên và tàu Hoa Kỳ thăm Việt Nam trong giai đoạn 2001-2008. Nguồn: Do tác giả tự tổng hợp. Số tiền Hoa Kỳ viện trợ liên quan đến lĩnh vực quốc phòng cho Việt Nam từ 2000-2008 (Nguồn: Số liệu tác giả tổng hợp thông qua báo cáo của USAID). Chương trình liên quan đến lĩnh vực an ninh quốc phòng Việt Nam nhận viện trợ của Hoa Kỳ từ năm 2000 đến 2008 – đơn vị: đô-la Mỹ (Nguồn: Số liệu tác giả tổng hợp thông qua báo cáo của USAID).2 Số lượng nhân sự Việt Nam tham gia các chương trình do Hoa Kỳ tài trợ từ 2005-2008 (Nguồn: Do tác giả tổng hợp dựa trên các báo cáo thường niên của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về hoạt động Đào tạo Quân sự Nước Ngoài) . Các chuyến thăm giữa Hoa Kỳ và Việt Nam trong giai đoạn 2009-2018. Nguồn: Tác giả tổng hợp. Số tiền Hoa Kỳ viện trợ liên quan đến lĩnh vực quốc phòng cho Việt Nam từ 2009-2018 (số liệu tác giả tổng hợp thông qua báo cáo của USAID). Chương trình liên quan đến lĩnh vực an ninh quốc phòng Việt Nam nhận viện trợ của Mỹ từ năm 2009 đến 2018 – đơn vị: đô-la Mỹ. Số lượng nhân sự Việt Nam tham gia các chương trình do Mỹ tài trợ từ 2009 - 2018. Chi phí nhập khẩu vũ khí của Việt Nam từ năm 2000-2018 (đơn vị: triệu đô- la Mỹ). 209 6 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình 3. Tổng viện trợ Hoa Kỳ dành cho khu vực Đông Á và châu Đại Dương và dành cho Việt Nam – đơn vị: triệu đô-la Mỹ. Ngân sách quốc phòng của Việt Nam (đơn vị: tỷ đô-la Mỹ). Lý do chọn đề tài Quan hệ song phương Việt Nam và Hoa Kỳ kể từ khi kết thúc chiến tranh đến nay trải qua nhiều thay đổi, chuyển hóa từ quan hệ thù địch sang đối tác.